Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Majowe dni Czajkowskich

Слово Просвіти, №20 за 2017 рік

W Brzeżanach, w obwodzie tarnopolskim, odbyły się IX Ogólnoukraińskie „Czytania Czajkowskich”, poświęcone 160. rocznicy urodzin pisarza, adwokata, działacza społeczno-kulturalnego Andrija Czajkowskiego oraz 130. rocznicy urodzin uczonego-matematyka Mykoły Czajkowskiego. Josyp MARUCHNIAK Zdjęcie autora …Andrij Czajkowski urodził się w Samborze na Lwowszczyźnie, część swojego aktywnego życia spędził w niegdyś powiatowym mieście Brzeżany na Tarnopolszczyźnie, zakończył swoją drogę zawodową i życiową w Kołomyi na Iwano-Frankowszczyźnie, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu. W Narodowym Muzeum Sztuki Ludowej i Życia Huculszczyzny i Pokucia znajduje się pokój poświęcony jego pamięci, a szczególną uwagę zwraca tam fotografia jego pogrzebu: tysiące ludzi z różnych zakątków Galicji idą za trumną adwokata, który bronił ich interesów, który był prawdziwie ludowy i którego uważano za autorytet moralny. Mówią, że do dziś tak licznego pogrzebu w Kołomyi jeszcze nie było… Gdyby to ode mnie zależało, prowadziłbym tutaj studentów wydziałów prawa i pokazywał to zdjęcie wszystkim sługom współczesnej zdemoralizowanej Temidy. Tam, gdzie przebywał Andrij Czajkowski, pozostały tylko dobre wspomnienia o nim i o jego rodzinie. W przededniu jego 160. rocznicy oraz 130. rocznicy jego syna – matematyka, w Brzeżanach, gdzie przez długi czas mieszkał i pracował, odbyły się „Czytania Czajkowskich”, na które zjechali się naukowcy ze Lwowa, Iwano-Frankiwska, Tarnopolszczyzny, aby przypomnieć współczesnym o tej wybitnej postaci. „Jeden z najważniejszych okresów życia Andrija Czajkowskiego minął w Brzeżanach, dokąd przyjechał z rodziną w 1886 roku jako pomocnik miejscowego adwokata, pracować w kancelarii adwokackiej Leona Madeyskiego, a po czterech latach otworzył własną kancelarię adwokacką i mieszkał w Brzeżanach do 1914 roku — opowiada kandydat nauk historycznych, kierownik działu naukowo-metodycznego biblioteki naukowej Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki Ołeksandr Sedler. — Andrij Czajkowski był jednym z czołowych działaczy ukraińskiego ruchu narodowego na Brzeżańszczyźnie, kierownikiem wielu miejscowych brzeżańskich towarzystw: „Proświta”, miejscowej filii towarzystwa „Sokił”, brzeżańskiego towarzystwa muzycznego „Bojan”, towarzystwa kredytowego „Nadija”. Był on także jednym z organizatorów ukraińskich narodowych demokratów, dawnych narodowców, zajmował się organizacją kampanii wyborczych do Sejmu Krajowego Galicji i Rady Austriackiej… Zawsze był konsekwentnym Ukraińcem, narodowym demokratą, był oponentem miejscowych Polaków i miejscowych rusofilów lub moskwofilów. Mieszkając w Brzeżanach, współpracował z wieloma znanymi działaczami, pozostawił wyraźny ślad w historii miasta. Andrij Czajkowski należał do tego pokolenia, które zmieniło Galicję w jej odrodzeniu. W Brzeżanach urodziły się jego dzieci, które później uczyły się w miejscowym gimnazjum, na Uniwersytecie Lwowskim i w innych placówkach oświatowych. Ta rodzina była jedną z najbardziej świadomych zarówno w aktywności narodowej, jak i społeczno-obywatelskiej. Żona Natalia również zajmowała się pracą społeczną, co było rzadkim zjawiskiem w tamtym czasie. Była przewodniczącą kobiecego ukraińskiego towarzystwa „Brzeżany”. Starszy syn Mykoła został profesorem matematyki, syn Bohdan — adwokatem i również, jak ojciec, aktywnie zajmował się pracą społeczną”. Właśnie w Brzeżanach Andrij Czajkowski rozpoczął swoją działalność pisarską. Na początku lat 90. zaczął pisać wspomnienia o pobycie w Bośni podczas służby wojskowej i Mykoła Czajkowski z żoną Natalią oraz dziećmi Kateryną i Jurkiem

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn