Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Kulturowo-historyczne zabytki Opisznego

Слово Просвіти, №21 за 2007 рік

Wiktoria KOHAN, współpracowniczka służby informacyjnej Narodowego Muzeum-Rezerwatu Ukraińskiego Garncarstwa w Opiszni To jeden z najciekawszych regionów turystycznych Połtawszczyzny, którego historia pozostawiła nieocenione zabytki kultury i archeologii. Na terytorium osiedla w celu zachowania przyrodniczo-historycznego środowiska, w którym istnieje rzemiosło garncarskie, ustanowiono strefy ochronne i rezerwaty. Do nich należy część miasteczka Opisznoje, gdzie znajdują się zakłady „Artystyczna ceramika” i „Ceramika”; starodawne opisznieńskie garncarskie zaułki „Ptuchiwka”, „Jaremijiwka”, „Jary”, „Hontcariwka”, „Jisipiwka”; grodzisko z czasów scytyjskich „Kardaszów wał” (V–III w. p.n.e.); słowiańskie grodzisko kultury romeńskiej (V–VIII w.); tradycyjne miejsca wydobycia gliny garncarskiej; wieś Miśkie Mlyny, gdzie mieszkali garncarze-miskarze; podziemia domów późnego średniowiecza; siedziby ludowych mistrzów-garncarzy. W Opisznym zachował się unikalny obiekt produkcyjny garncarstwa z piecami z początku XX wieku — budynek ziemskiej gubernialnej warsztatu garncarskiego, założonego w 1894 roku, wzniesiony w stylu ukraińskiej secesji według projektu znanego ukraińskiego architekta Wasyla Krycze­wskiego (1916 r.). W miejscu scytyjskiego grodziska „Kardaszów wał” znajduje się kamieniołom, z którego wydobywano glinę. Ustalono, że powierzchnię grodziska otaczał ziemny wał, a także fosa, której głębokość sięgała do 3 metrów; u dołu była jeszcze jedna fosa, której głębokość sięgała już do 5 metrów. Stok grodziska podcinano, aby był stromy. Prawdopodobnie na szczycie stał także drewniany mur. Wszystko to czyniło grodzisko niemal nie do zdobycia dla najeźdźców. Ten teren badali archeolodzy. Innej części grodziska „Kardaszów wał” nie wykopywano, ale na powierzchni gruntu archeolodzy zebrali dużą ilość fragmentów glinianych naczyń miejscowej produkcji, różne wyroby z metalu, w tym żelazny nożyk i groty strzał. Znaleziska glinianych kręgów świadczą, że miejscowa ludność, oprócz garncarstwa, zajmowała się przędzeniem i tkactwem. W pobliżu grodziska istniała najstarsza osada w okolicach Opisznoje. Grodzisko kultury romeńskiej wielokrotnie badali naukowcy, lecz niemal całkowicie zbadano je dopiero w XX wieku, najpierw Iwan Ljapuszkin, później — Ołeh Suchobokow w 1975 r. Grodzisko o szerokości 40–45 m i długości 150–160 m położone jest na południowo-wschodnich obrzeżach dzisiejszego osiedla Opisznoje, na długim, półksiężycowatym ostrogu, odciętym od płaskowyżu wąwozem, który powstał w dolinie rzeki Tarapunka. Podczas wykopalisk odkryto 25 mieszkalnych i 39 gospodarczych pomieszczeń, a także pozostałości urządzeń obronnych, które składały się w większości z dwóch rzędów pionowo wkopanych bali, a przestrzeń między nimi wypełniano gliną, wybieraną wyżej i niżej po stoku. Na grodzisku znaleziono ozdoby, przedmioty codziennego użytku, fragmenty lepionych glinianych naczyń, kręgi miejscowej produkcji, zoomorficzną plastykę, fragmenty amfor z miast Północnego Nadczarnomorza oraz wiele innych wartości. Na terytorium dzisiejszego Opisznoje ponad 150 pieców garncarskich wymaga badań naukowych. Jest to bogaty materiał, w wyniku którego badania nad nim ceramologia zdobędzie nowe wiedzę.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn