Strona · s. 10strona oryginału ↗
Niezłomni duchem
Слово Просвіти, №21 за 2021 рік
Marharyta DOWHAN
“Naród i wolność dla nas ponad wszystko…”
Andrij Bessarab
Po froncie bywa różnie. Ktoś wpada w depresję. A czemu by nie – tata i mama pracują, chleb przynoszą – można i pomarudzić w bezczynności. Ktoś ciągnie do niszczycielskiego kieliszka, ktoś wędruje w mafii żebraków. Niestety, wszystko się zdarza. Ale częściej bywa tak, że przeżywszy front, ciężkie rany, ludzie nie upadają na duchu. Kontynuują życie godnie i pełnowartościowo.
Serhij Ilnycki (z prawej)
Właśnie o byłych frontowcach, niezłomnych duchem, jest ta opowieść. Właściwie o bohaterach książki “Notatki szpitalne”, z którymi do dziś utrzymuję przyjacielskie stosunki.
Na przykład, całkiem niedawno radośnie odezwał się mój sławny bohater, potomek Semena Palija, Ołeksandr Palij. Powiadomił, że został studentem uniwersytetu, będzie historykiem, archeologiem. Właśnie to mi obiecywał, kiedy jeszcze był przykuty do szpitalnego łóżka…
Przyjrzyjcie się zdjęciu pływaków. Jeden z nich (z prawej) – Serhij Ilnycki, ochotnik z Basztanki w obwodzie mikołajowskim. Był ciężko ranny w boju pod Ługańskiem jeszcze na początku moskiewskiego zbrojnego najazdu.
Chłopak już ukończył studia na Uniwersytecie Kijowskim i pracuje jako prawnik. A żona Oksana urodziła córeczkę Ewę…
Niedawno zadzwoniłam do jednego z moich ulubieńców Romana Maksymcia (został bez prawej ręki i nogi, bez lewej stopy, bez lewego oka). Usłyszałam, jak zawsze, żwawy, radosny głos! Opowiedział, że żona poszła załatwiać sprawy, a on opiekuje się trójką swoich dzieci, i słyszę radosny gwar…
Dalej – jeszcze kilka opowieści o silnych duchem, zdolnych pokonać pofrontowe syndromy, szanować siebie i świat, darowany im przez rodziców.
Andrij BESSARAB Wolontariusz Tymur Nisznianidze swego czasu przeprowadził wywiad z oficerem Ukraińskiej Armii Andrijem Bessarabem, w którym dał takie podsumowanie: “14 tysięcy godzin niewoli nie zabiło w nim ani patrioty, ani twórcy, ani romantyka”. W 2019 roku światło dzienne ujrzał zbiór poezji Andrija Bessaraba “Nie mamy prawa nie być silnymi”. Pochodzi z Czuhujewa w obwodzie charkowskim. W pierwszych dniach po uwolnieniu z niewoli, w wigilię Bożego Narodzenia 2018 roku, w kijowskim szpitalu na pytanie wzruszonej dziennikarki “Jak pan wytrzymał tę niewolę, tortury?!” Andrij odpowiedział: “Nas uratował Wasyl Stus” i zaczął z pamięci recytować jego poezje. A później, we wstępie do własnego zbioru poetyckiego, wypowiedział się aforystycznie: “…zaczynać trzeba od siebie, od siebie iść, tworząc wokół świadomą przestrzeń”.
Tak też zrobił. Biznes rozwija, rodzinę pielęgnuje. Duchowa i poetycka twórczość zawsze jest z nim. I zawsze prosi rodzinny kraj, aby opowiadał:
Jak wrogów zwyciężał, Ludzką odwagą natchniony, Jak za każdym razem z ruin powstawał I był zawsze błogosławiony. (Z pierwszego zbioru poetyckiego). Zbiór poetycki Andrija kończy się poezją “Dusza”, napisaną w niewoli. Napisana w ciemności, promieniuje światłem:
Biegnij, biegnij, moja duszo, po polu, W którym żyto złotem płonie. Leć, duszo moja, prędzej leć na wolność, W czarujący, wymarzony błękit.
Uśmierzaj pragnienie, do syta uśmierzaj, Napij się do dna tą przestrzenią stepów. Śpiew słowika, bocianie rozmowy… Posłuchaj do woli rodzinnych głosów.
Duszo moja, moja szczelino szczęścia!.. Jak cieszy mnie podróż twoja! Jak po tym tych wierszy nie składać, Nie wyrazić żarliwego uczucia?
Jestem wdzięczny Bogu za to, że mam duszę – To mój obowiązek, to mój przekaźnik. Ja Ojczyznę uspokoić muszę: Rodzinna – nie martw się i wybacz.
Nijak ciebie ode mnie nie odciąć, Choćby co się stało, i gdzie bym nie był, – Dusza z tobą, matko moja, Matko. Twojej miłości i na chwilę nie zapomniałem.
Jeszcze całkiem troszeczkę – i znowu będziemy razem, Znów połączymy się – raz i na zawsze. Z tobą będziemy obserwować czasem, Jak bawią się dzieci, jak kwitną sady.
Z listu Serhija BABSKIEGO: “Siedem lat minęło od początku wojny.
Siedem lat temu przyszedłem do komisji wojskowej i powiedziałem: “Jeśli potrzeba – wołajcie”. I zawołali mnie od razu. Pojechałem na wschód w składzie 95. brygady. Długo i zwycięsko walczyć nie było dane. Już w połowie czerwca 2014 roku otrzymałem rany i wyruszyłem w wielomiesięczne “tournée” po szpitalach i lecznicach. Dzięki rodzinie, lekarzom i ludziom dobrej woli nie tylko przeżyłem, ale i wróciłem do normalnego życia (na ile to możliwe z moimi urazami).
Proces powrotu nie był łatwy i szybki. Najsilniejszym czynnikiem psychologicznym, który nie pozwolił “opuścić rąk” w ciężkich momentach, pozostaje moja rodzina – ukochana żona Oksana, synowie Dmytro i Ołeksandr, a teraz jeszcze córeczka Sołomijka. Bardzo pomogło, że kierownictwo przedsiębiorstwa, w którym pracowałem przed wojną, zachowało dla mnie miejsce i wróciłem do aktywnej pracy. A w ogóle, żeby wymienić wszystkich dobrych ludzi, z którymi zetknął mnie los, i wszystko, co dla mnie zrobili, trzeba napisać osobną książkę. Szczerze dziękuję, niech chroni ich Bóg. Obecnie pracuję jako kierownik kamieniołomu. Znam i kocham swoją pracę. Staram się więcej czasu spędzać z rodziną, bo oni – to najlepsze, co mam w życiu. Cieszę się, że mogę widzieć, jak rosną dzieci, pospacerować z żoną po mieście, parku, spotkać się z rodzicami i przyjaciółmi. Czerpię przyjemność, kiedy udaje się wykonać jakieś prace budowlane własnymi rękami (prawda, zazwyczaj wychodzi trochę niezdarnie, ale ja i wcześniej nie byłem bardzo majstrowaty).
Artysta-konserwator Wadym Szewczuk
Wadym SZEWCZUK Jego pseudonim “Jarema”. Żołnierz-ochotnik 81. brygady aeromobilnej, kijowianin. Dwa i pół roku był na froncie. Dzięki Bogu, kule mijały. A wrogowi od niego się dostało…
W cywilnym życiu – człowiek sztuki. Uniwersał. Mistrz instrumentów ludowych. Gra na lirze, bandurze, gitarze, śpiewa. Artysta-konserwator. Ledwo wrócił do domu – zabrał się za renowację słynnej barokowej cerkwi Mikołaja Nabrzeżnego architekta Hryhorowycza-Barskiego w Kijowie, jeszcze sam napisał dla świątyni sakralne płótna malarskie “Jerzy Zwycięzca”, “Święta Barbara”, “Ostrobramska Bogurodzica”… Następną była praca w cerkwi św. Andrzeja, którą Lina Kostenko nazwała “perłą Rastrellego”. Renowację i tej cerkwi niedawno zakończono. Teraz maestro z oddaniem pracuje w Soborze Mądrości Bożej w Kijowie, gdzie prowadzone są planowe prace konserwatorskie. Słowa mistrza: “Tutaj zaczynasz słyszeć historię, ściany przemawiają do mnie. Zdołałem teraz dotknąć epoki Piotra Mohyły, konserwując portal XVII wieku!”
Możliwe, że zabrzmi to dziwnie, ale nie narzekam na rany i kalectwo. Świadomie dokonałem swojego wyboru i wiem, że inaczej nie mógłbym. Żałuję, że musieli cierpieć moi bliscy, że straciłem półtora roku życia dzieci, że nie wszyscy moi towarzysze broni wrócili do domu. Życie trwa i będzie trwało po nas. Jesteśmy odpowiedzialni za swoją przyszłość, za kraj, w którym chcemy żyć. Zawsze można coś poprawić – warto tylko zacząć. Możliwe, że od siebie”.
Rusłan KOROLOW Bywa i takie powojnie, jak u Rusłana
Cieszy wojownika i artystę jego rodzina: ukochana Katrusia, a córeczka niedawno podarowa ła
Korolowa, Rusyka – tak wzruszająco je go
Rusłan Korolow z amerykańskimi przyjaciółmi-Ukraińcami na brzegu Oceanu Atlantyckiego tak nazywają go amerykańscy przyjaciele. Nasz wojownik służył w siłach pokojowych NATO w Bośni, a później – w ATO. Kiedyś odłamki granatu posiekały mu nogi. Podleczyli medycy – znowu do boju. W 2020 roku z ciężkimi ranami po serii operacji trafił z kijowskiego szpitala na stół operacyjny do jednego z najlepszych chirurgów USA, aby uratować rękę i uwolnić ją od ciągłego bólu. I lekarzowi Nealowi Chenowi się to udało! Wielkie mu podziękowania. tę wartość życia i w jak najbardziej godny sposób rozporządzić czasem, danym człowiekowi. Witalij CUB Nigdy nie zapomnę tego boskiego momentu w swoim życiu. Początek maja 2015 roku. Siedzę w korytarzyku oddziału zakaźnego Kijowskiego Szpitala Wojskowego. Czekam na Witalija Cuba, moździerzystę, bohatera Debalcewego. Ma już pozwolenie na kontaktowanie się z gośćmi. Rany załatane, kontuzja, na ile to możliwe, pokonana. A z chorobą Botkina jeszcze walczyć i walczyć… Nad wojownikiem objęli opiekę bostońscy Ukraińcy – Hanna Sebastjanowa oraz małżeństwo Wołodymyr Czmyrow i Halia Czaban. Oni już od dawna opiekują się naszymi rannymi w wojnie rosyjsko-ukraińskiej, których przyjmują USA w najtrudniejszych sytuacjach. Przy stole coś piszą pielęgniarki. Cisza. W głowie kłębią się smutne, bolesne myśli przemieszane z iskierkami nadziei, bo już byłam na chirurgii, neurologii… Rusłan już w domu, a Halyna Czaban nadal interesuje się jego życiem. Napisała przejmujący list, którym logicznie zakończyć tę lakoniczną opowieść: “Rusłan tyle przeszedł, broniąc naszą ojczystą ziemię! W psychologicznie trudnym czasie po operacjach staraliśmy się urozmaicić mu dni wszelkimi ciekawostkami, rozrywkami, otoczyć rodzinnym ciepłem. Daj Boże, aby spędzony w Bostonie czas pomógł mu w pełni wyzdrowieć”. Cisza. Nagle! Gdzieś z góry zbliżają się dźwięki rodzimej, krzepiącej melodii. Aż podskoczyłam! Rękę na pierś. Wargi poruszyły się: Jeszcze nie zginęła Ukrainy ani sława, ani wola. Jeszcze nam, bracia-Ukraińcy, uśmiechnie się los! I pielęgniarki się poderwały. Podśpiewują. Wszystkim w oczach zajaśniało! A schodami, grając na sopiłce Hymn Ukrainy, Starszy porucznik Andrij Bessarab Córeczka Serhija Babskiego Sołomijka
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
