Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Kolory ukraińskiego naszyjnika

Слово Просвіти, №21 за 2021 рік

– Dzisiaj kapela Lwa Rewuckiego ma premierę – zaznaczył dyrektor generalny, zasłużony działacz sztuki Ukrainy Ołeksandr Krukowski. – Poprzedziła ją ogromna praca nad badaniem i doborem materiału, aranżacją i śpiewem chóralnym. Każdy utwór, każda pieśń z tego programu ma swoje intonacyjne i tekstowe różnice oraz osobliwości. Dlaczego 20 kolorów? Dlatego, że w tym programie jest 20 pieśni. Ukraina to państwo, w którym mieszkają przedstawiciele wielu narodowości i w jednym koncercie nie sposób objąć pieśni wszystkich narodów. Dlatego mamy nadzieję, że z Bożą pomocą i wsparciem nieobojętnych darczyńców zrobimy jeszcze kilka programów, aby maksymalnie przedstawić różnorodność kultur Ukrainy. Kiedy pracowaliśmy nad tym programem, chcieliśmy nie tylko podać informacje historyczne o narodach, ale także przedstawić osobistości, które pracowały i pracują na rzecz Ukrainy. Naszym zdaniem przeważająca większość Ukraińców ma jedną cechę – tolerancję wobec ludzi i kultur innych narodów. Dzięki temu ogólna kultura Ukrainy wzbogaca się i rozwija, ma wielkie perspektywy na świecie… Obecni na koncercie nie tylko słuchali pieśni różnych narodów, ale także odkryli dla siebie ich historię i współczesne życie, wspomnieli imiona ludzi różnych narodowości, którzy służyli i służą Ukrainie. Ukraińców i krymskich Tatarów łączy to, że w ciągu ostatnich stu lat narody te doświadczyły ludobójstwa na własnej ziemi. W wyniku deportacji w maju 1944 roku, którą zorganizowała władza radziecka, zginęło od jednej trzeciej do niemal połowy krymskotatarskiej ludności Krymu. A po aneksji Krymu przez Federację Rosyjską w 2014 roku krymscy Tatarzy znów zostali zmuszeni do opuszczenia swoich ziem. Wśród przedstawicieli krymskotatarskiego narodu są wybitni uczeni Refat Appazow, Jurij Osmanow, Ahatanheł Krymski, Ali Alijew; śpiewacy Fewzi Biljałow, Elzara Batałowa, Lenara Osmanowa, zwyciężczyni konkursu „Eurowizja” Dżamała, znany jazzowy gitarzysta Enwer Izmajłow. Większość krymskich Tatarów ma aktywną postawę obywatelską, broniąc ukraińskiego Krymu, tak jak robią to liderzy krymskotatarskiego narodu Mustafa Dżemilew i Refat Czubarow. To właśnie od nich dzisiaj najczęściej można usłyszeć frazę: „Krym to Ukraina!”. A koncert rozpoczęto hymnem krymskotatarskiego narodu „Ant Etkenmen”. Wybitny gruziński kompozytor Gija Kanczeli w jednym z wywiadów powiedział: „Swoim losem Ukraina przypomina mi czymś Gruzję, wszak i nasza ziemia jest okupowana przez te same obce wojska… Na Ukrainie trwa prawdziwa rzeź. Oto w czym odnajduję jakąś tragiczną wspólnotę… Świat staje się bardziej okrutny, zło – bardziej wyrafinowane. A dobro pozostaje jak ostatnie kwartety Beethovena, w mniejszości…”. Zabrzmiała pieśń „He-rio Bichebo” do słów Gii Kanczelego. Międzynarodowe uznanie przyszło do Serhija Paradżanowa po ekranizacji powieści Mychajła Kociubynskiego „Cienie zapomnianych przodków”. Film otrzymał 39 międzynarodowych nagród na festiwalach filmowych w dwudziestu jeden krajach. Tytuł ludowego artysty Ukrainy oraz Nagrodę Szewczenki przyznano Paradżanowowi pośmiertnie. Obywatel Ukrainy pochodzenia ormiańskiego, Bohater Ukrainy Serhij Nihojan został zastrzelony 22 stycznia 2014 roku około szóstej godziny rano, podczas Rewolucji Godności. Serhij miał aktywną postawę życiową i przekonanie, że Ukraina musi być demokratyczna. W grudniu 2013 r. z Serhijem nagrano wideo na tle barykad, gdzie czyta poemat „Kaukaz” Tarasa Szewczenki. Właśnie tym wybitnym Ormianom twórcy programu poświęcili pieśń Charlesa Aznavoura i Georges’a Garvarentza „Wieczna miłość”. Do 1939 roku na Ukrainie mieszkało około miliona etnicznych Niemców. Z początkiem II wojny światowej wszystkie kobiety, starcy i małe dzieci zostali deportowani do Kazachstanu i na Syberię, gdzie nie było żadnych warunków do życia; mężczyzn zabrano do obozów pracy na północy Rosji. W ten sposób pod koniec wojny na terytorium Ukrainy nie pozostała ludność niemiecka. Wśród najbardziej znanych Niemców na Ukrainie są: Mykoła Bunge, mąż stanu, ekonomista, rektor Uniwersytetu Kijowskiego; Innocenty Giizel, prawosławny duchowny, rektor Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, archimandryta Ławry Pieczerskiej; Eduard Fuchs, geolog, badacz złóż rud żelaza Krzywbasu; Światosław Richter, pianista; Friedrich Jakob von Falz-Fein, założyciel rezerwatu „Askania-Nowa”. Kulturę narodu niemieckiego tego wieczoru przedstawiono pieśnią „Lorelei”. Przyjaźń między Azerbejdżanem a Ukrainą zaczęła się ponad sto lat temu, po rozpadzie carskiej Rosji. Jednak niepodległe republiki wkrótce, w 1922 roku, zostały przyłączone do ZSRR… Lider azerskiego narodu Hejdar Alijew zawsze z wyjątkowym ciepłem odnosił się do Ukraińców. Właśnie dzięki jego wsparciu odrestaurowano Narodową Filharmonię Ukrainy i zbudowano zakład „Obołoń”. Wśród dziedzictwa pieśniarskiego tego narodu szczególne miejsce zajmują utwory „Agacda alma” oraz „Sari gelin”, to właśnie je wybrano do koncertu. Podczas niemieckiej okupacji Kijowa w latach 1941–1943 Babi Jar stał się miejscem masowych rozstrzeliwań przez niemieckich okupantów ludności cywilnej, ukraińskich nacjonalistów, jeńców wojennych, Żydów i Romów – ze względu na przynależność etniczną. Miliony Żydów spłonęły w piekielnym ogniu II wojny światowej. Więźniowie obozu koncentracyjnego Buchenwald na podstawie melodii do pieśni „Arum dem fayer” („Wokół ogniska”) ułożyli słowa w jidysz, w których mowa o tym, że cierpieniom i masowym morderstwom kiedyś przyjdzie kres… Właśnie ta pieśń przypomniała słuchaczom o tragicznej karcie w historii narodu żydowskiego. Imię Janki Kupały, którego Białorusini nazywają nie tylko poetą, ale i prorokiem, jest dobrze znane na Ukrainie. W 1929 roku wybrano go na członka Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Białorusin Janka Kupała zachwycał się ukraińską literaturą, przetłumaczył legendarny „Testament” Tarasa Szewczenki na język białoruski. A jego wezwanie „Żywie Biełaruś!” jest obecnie hasłem białoruskich patriotów. Wielu Ukraińcom od dzieciństwa znane są białoruskie pieśni „Ty mnie wiosną przyśniłaś się” oraz „Kosił Jaś koniczynę”. Podczas koncertu zabrzmiały te popularne melodie. Przedstawiono także twórczość pieśniarską Bułgarów, Mołdawian, Polaków, Gagauzów, Arabów i Węgrów. Pieśni wykonywano zarówno w językach oryginału, jak i w ukraińskich przekładach. A koncert zakończono pieśnią „Panie, zmiłuj się nad nami” do słów i muzyki Tarasa Petrynenki, którą kapela Rewuckiego wykonała wspólnie z widzami. ojczyzny na długo zamknęła arcydziełu kompozytora drogę do włoskich teatrów. Stołeczna publiczność miała również okazję usłyszeć fragmenty słynnych oper „Gianni Schicchi” i „Tosca” Giacomo Pucciniego, „Rycerskość wieśniacza” Pietro Mascagniego oraz chór niewolników „Va’ pensiero”, który jest głównym muzycznym symbolem epoki walki o wyzwolenie i zjednoczenie Włoch. W drugiej części zabrzmiało słynne „Kaprysy włoskie” Piotra Czajkowskiego oraz dedykacje dla wybitnych kompozytorów obu krajów, Ennio Morricone i Myrosława Skoryka, którzy odeszli do wieczności w ubiegłym roku, pozostawiając nam bezcenne skarby muzyczne. W szczególności było to potpourri z muzyki oscarowego Ennio Morricone z filmów „Za garść dolarów”, „Misja”, „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”, „Dobry, zły i brzydki”, a także znana „Melodia” Myrosława Skoryka z filmu „Wysoka przełęcz”. Świąteczny koncert zakończyła modlitwa Andrija „Błogosławiony dzień, błogosławiony czas” z opery Semena Hułaka-Artemowskiego „Zaporożec za Dunajem” (opracowanie muzyczne i orkiestracja Myrosława Skoryka) w wykonaniu tenora Wałentyna Dytiuka, orkiestry symfonicznej i chóru Narodowej Opery Ukrainy (dyrygent – Mykoła Diadiura, chórmistrz – Bohdan Plisz). Materiały przygotował Eduard OWCHARENKO. Miejska Akademicka Męska Kapela Chóralna imienia Łewka Rewuckiego zaprezentowała nowy program – „20 kolorów etno. Etniczne korale Ukrainy”, który przedstawia najlepsze osiągnięcia kulturalne społeczności narodowych zamieszkujących terytorium naszego kraju. Wydarzenie odbyło się przy wsparciu Ukraińskiego Funduszu Kultury. Na koncert w Kijowskim Akademickim Teatrze Ukraińskiego Folkloru „Berehynia” zaproszono przedstawicieli społeczności narodowych.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn