Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Dialog z artystą i jego obrazami

Слово Просвіти, №21 за 2021 рік

W salach wystawowych Muzeum Historii Miasta Kijowa trwa wystawa Iwana Marczuka „Ja jestem…”. To jubileuszowy retrospektywny projekt artysty, którego nazwisko zaliczono do setki geniuszy ludzkości i którego twórczość od ponad pół wieku porusza świadomość widzów, zmienia dyletantów w miłośników sztuki, a historyków sztuki – w milczących obserwatorów. Na wystawie zaprezentowano dzieła z własnej kolekcji malarza, niektóre z nich eksponowane są po raz pierwszy. Jednocześnie ekspozycja zawiera obrazy z kolekcji prywatnych oraz Narodowego Muzeum Sztuki, które jeszcze nie były wystawiane dla szerokiego ogółu. Codziennie wystawę odwiedzają setki kijowian i gości stolicy, aby porozmawiać z obrazami artysty, a skrytym marzeniem wielu jest poznanie samego maestro, a jeśli dopisze szczęście, to wzięcie od niego autografu i zrobienie wspólnego zdjęcia. Podczas jednego z takich spotkań Iwan Stepanowycz podzielił się niektórymi tajemnicami swojej twórczości: „Powiedzieć, co jest namalowane na obrazie, to nic nie powiedzieć. Można mówić tylko o tym, co widzicie. Zawsze szukam czegoś nowego, czego jeszcze nie było. I na tym polega eksperyment. Jeszcze w instytucie powiedziałem sobie, że chcę być nienormalnym artystą. Proszę, żeby natura na moich obrazach zaśpiewała. Z sowieckiego piekła trafiłem do prawdziwego raju (emigrowałem za granicę). Ale tam nigdy nie czułem się szczęśliwy. Mogłem się cieszyć, kiedy leżałem na trawie i patrzyłem, jak płyną po niebie chmury, jak rośnie mój ulubiony mniszek lekarski. Lubię rozmawiać z obrazami. To moja największa pociecha. Znalazłem klucz do ludzkich serc i ludzkich dusz. Kimś. Głównym zadaniem projektu jest badanie teatru współczesności, jego głównych tematów, idei i twórczego „charakteru pisma” współczesnych mistrzów. Wystawy tego projektu rozpatrują pracę reżyserów i artystów, którzy naświetlają swoje wszechstronne spojrzenie na proces teatralny. Kierowniczka Muzeum Marii Zańkowieckiej Lilija Wołoszyna podkreśliła, że wystawa otwiera się w Międzynarodowy Dzień Muzeów i zaprosiła obecnych na liczne wykłady oraz wystawy, które się tutaj odbywają. Kuratorka projektu „Oczami w nowoczesny teatr” Alina Łuciuk zaznaczyła, że seria wystaw w muzeum jest swoistym połączeniem przeszłości i współczesności. Przeszłość zaprezentowano ekspozycją, która opowiada o źródłach ukraińskiego teatru i aktorce Marii Zańkowieckiej. A wystawy na pierwszym piętrze – o teatrze współczesnym. Również pani Alina przedstawiła wywiady z młodymi reżyserami Anną Turło i Orestem Pastuchem z teatru „Złote Wrota” oraz Aliną Czeuszową ze studia teatralno-estradowego „Telari”, którzy opowiedzieli o swoim spojrzeniu na technikę. Na nowej wystawie przedstawiłem wszystkie swoje cykle, oprócz Szewczenkiany. Nad szewczenkowską tematyką pracowałem półtora roku, stworzyłem 42 obrazy. Dwa z nich eksponowane są w Muzeum Tarasa Szewczenki w Kaniowie, a wszystkie pozostałe – w magazynach tego muzeum. Rozmawiałem z kierownictwem Ministerstwa Kultury Ukrainy, aby je stamtąd wyzwolić. Gdyby wydzielono w Narodowym Muzeum Sztuki lub jakimś innym muzeum Kijowa niewielki pokój, to można by eksponować te prace. Wielkim grzechem jest chowanie takich płócien przed widzem. Często wspominam podróż do Tajlandii, która odbyła się kilka lat temu. Tam bardzo cenią twórczych ludzi, nie tak jak u nas. Ukraina na każdy kwadrat swojej terytorium rodzi najwięcej utalentowanych ludzi na świecie. Ale jeśli jest kwiat, to trzeba go podlewać, żeby zakwitł. Tak samo trzeba pielęgnować każdy talent. Niestety, u nas tego nie ma. Ukraina to państwo antymuzealne. I naszym władzom nie ma do tego sprawy. Nasz kraj zawsze był „mogilnikiem” dla wyjątkowo utalentowanych ludzi. Najgorsze, że Ukraińcy zapełniają sobą cały świat, tam żyją, tam pracują, a nie na swojej ojczystej ziemi. Żyję po to, żeby ludzie cieszyli się, kiedy widzą moją twórczość. Wielu rozpoznaje mnie na ulicy, to cieszy. Chcę, żeby wreszcie nadszedł ten czas, kiedy na Ukrainie zaczną naprawdę cenić kulturę. Teraz mam twórczą przerwę, a przede mną wiele planów. Przez swoje życie nacieszyłem się wolnością, a teraz już czas pomyśleć i o życiu osobistym…”. *** Iwan Marczuk urodził się 12 maja 1936 roku we wsi Moskaliwka w obwodzie tarnopolskim. Wykształcenie zawodowe zdobył we Lwowie: początkowo – w szkole sztuki dekoracyjno-użytkowej imienia Iwana Trusza, później – w Państwowym Instytucie Sztuki Dekoracyjnej i Użytkowej. W połowie lat 60. XX wieku przyjechał do Kijowa i właśnie tutaj znalazł własną drogę w przestrzeni artystycznej, która pozwoliła artyście stwierdzić „Ja – jestem!”. Dalej – ostra konfrontacja z systemem, który bezlitośnie tłumił wszystko, co nie wpisywało się w dogmaty socrealizmu, oraz 12 lat emigracji (Australia, Kanada, USA). W najtrudniejszych okresach swojego życia artysta nie zdradzał życiowego credo, zakorzenionego w twórczej wolności i wolności twórczości. Od września 2001 roku, po powrocie z emigracji, mistrz stale mieszka i tworzy w Kijowie. Artysta jest wynalazcą całkowicie oryginalnej techniki, która nosi nazwę „plontanizm” (od słowa „plontaty” – pleść, przeplatać). Uzupełniona oryginalnym wyczuciem koloru i harmonii, praktycznie nie podlega powtórzeniu. Dla tej autorskiej metody twórczej charakterystyczna jest asymetria rytmicznych skrótów w kolorze i kreskach (pociągnięciach pędzla), metaforyczność i symbolizm, deformacja obrazów, czym osiąga się efekt kulminacyjnego napięcia statycznych obrazów. Podczas rozmowy z dziennikarzami artysta powiedział: „Ja plontam do tego czasu, aż nie ożyje sam śnieg i nie stanie się taki, jak chcę. Czasami tyle kilometrów trzeba snuć, że linia znika”. W dorobku Iwana Marczuka jest około 5000 obrazów, które znajdują się na wszystkich kontynentach świata. Przez pół wieku działalności twórczej przeprowadził 200 wystaw monograficznych. W ostatnich latach płótna artysty eksponowano głównie za granicą (Litwa, Niemcy, Polska, Czechy, Tajlandia, Jordania, Tunezja, USA, Turcja, Hiszpania itd.), pełniąc funkcję dyplomacji ludowej: utwierdzając miejsce Ukrainy w przestrzeni europejskiej, a sztuki europejskiej w kontekście światowej. Przedstawiciele różnych dziedzin wiedzy próbują zrozumieć fenomen twórczości Marczuka i siłę przyciągania jego talentu. Wpływ jego płócien na widza można porównać do działania 25. klatki, która przede wszystkim oddziałuje na podświadomość. I tworzy artysta płótna, oprócz pejzaży i portretów, wyłącznie na podświadomości. Sam artysta mówi o tym tak: „Z góry nie wiem, co będę malował. Pojawia się u mnie jeden obraz, drugi. Ręka sama mnie prowadzi. Obrazy jakby mi się objawiają”. duszy w pewnych czasach. A na jednym z obrazów można zobaczyć światło – nasycone życiem i energią. Podczas otwarcia wystawy goście czerpali przyjemność z koncertu muzyki klasycznej, podarowanego przez młodego muzyka Ołeksandra Swirskiego, przedstawiciela twórczej rodziny. Materiały przygotował Eduard OWCHARENKO Zdjęcia autora

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn