Strona · s. 2strona oryginału ↗
Taras Szewczenko: wieczny i współczesny
Слово Просвіти, №21 за 2021 рік
Ołena BONDARENKO 22 maja – 160. rocznica powtórnego pochówku Ukraińskiego Proroka. Czytając ponownie utwory Szewczenki, po raz kolejny przekonujemy się o ich fantastycznej aktualności. Jedna z trafnych charakterystyk naszego geniusza należy do polskiego pisarza Jerzego Jędrzejewicza: „Szewczenko był genialnym organizatorem świadomości swojego narodu”. I to prawda. Taras Szewczenko zdjął z naszych oczu i serc bielmo niższości i wskazał wartości światopoglądowe oraz drogowskazy, właściwe wielkiemu narodowi. Były one naszymi od wieków, ale uświadamiały je sobie tylko jednostki, co nie dziwi w środowisku, zamęczonym przez rodzimych i napływowych ciemiężycieli. Szewczenko zaproponował swojemu narodowi, który przez wieki usiłował wyrwać się spod jarzma najeźdźców, najpotężniejszą broń: …Wielbić będę Małych owych niewolników niemych! Ja na straży przy nich Postawię słowo… Taras Szewczenko – pierwszy w szeregach bojowników o Ukrainę. Podczas Rewolucji Godności to właśnie Taras Szewczenko stał się Przywódcą Majdanu, a nie różni mikrofonowi władzolubni darmozjady. Na Majdanie, a i w całej Ukrainie, nastąpił ogólnonarodowy, niesamowity „zryw Szewczenki”. Świat obiegło wideo, na którym Serhij Nihojan – pierwszy w szeregu Niebiańskiej Sotni – cytuje „Kaukaz”: Walczcie – a zwyciężcie! Bóg wam dopomoże! Za wami prawda, za wami sława I wola święta!.. Zdaje się, że Taras Hryhorowycz o nas, współczesnych, wiedział wszystko. O tych, którzy, uzbroiwszy się w obce dla nich patriotyczne hasła i cytaty z jego własnych utworów, handlują ideami i ideałami: Panem przeklęci. Wy kochacie w bracie Skórę, a nie duszę!.. Albo też: A ten, szczodry i wystawny, Wszystko świątynie muruje; Tak ojczyznę kocha, Tak nad nią biadoli, Tak z niej, biedaczki, Krew, jak wodę, toczy!.. O sądach, które obecnie już syjamsko zrosły się z władzą: Dopóki będziecie się bogacić I krew niewinną przelewać Ludzi ubogich? A bogatym Sądem niesprawiedliwym pomagać? O dzisiejszych oligarchach: Wy — rozbójnicy nienasyceni, Głodne wrony. Według jakiego prawdziwego, Świętego prawa I ziemią, wszystkim daną, I biednym ludem Handlujecie?.. A to przecież o tobie, nasz „kaszozależny” wyborco: …Za kawał zgniłej kiełbasy Od was choć matkę poproś, To oddacie… Warto chyba przytoczyć też słowa Tarasa, które wpisują się w kontekst dzisiejszego przebywania w Ukrainie cerkwi, podległej Rosji, oraz Tomosu, który stał się ogromnym krokiem w kierunku „Precz od Moskwy!”: …Cerkiew-domowina Rozwali się… i spod niej Wstanie Ukraina. I rozwieje ciemność niewoli, Świat prawdy zaświeci, I pomodlą się na wolności Niewolnicze dzieci!.. A i sens słynnego poematu „Katarzyna”, sądzę, jeszcze za czasów Szewczenki nie ograniczał się czysto do osobistych relacji między podstępnym moskalem a łatwowierną ukraińską dziewczyną. Jak pokazała najnowsza praktyka, flirty w rodzaju „porozumień charkowskich” czy służalcze potakiwanie niektórych „naszych” polityków adeptom „ruskiego miru” prowadzą do wielkiej biedy. Więc: Kochajcie się, czarnobrewe, Lecz nie z moskalami, Bo moskale — ludzie obcy, Czynią krzywdę wami... I dziś ukraiński Geniusz, przenikając przez wieki, wzywa nas do obrony swojego kraju przed rosyjskim agresorem: Nie dajcie matce, nie dajcie W rękach kata przepadać!.. Taras Szewczenko jest wobec nas skrajnie szczery. Dodaje nam pewności i odwagi w wojnie o swój rodzinny kraj oraz w walce o swoją obywatelską i narodową godność: Nie umiera dusza nasza, Nie umiera wola, I nienasycony nie zaorze Na dnie morza pola! Ale zwyciężać można, tylko jednocząc się. Dlatego Poeta niestrudzenie powtarza nam, współczesnym, kto jest prawdziwym patriotą: „Objmijcie się, bracia moi. Proszę was, błagam!” Swoją Ukrainę kochajcie. Kochajcie ją… W czasie srogim, W ostatnią, ciężką minutę Za nią Pana módlcie, – znowu i znowu zwraca się z żarliwym apelem nasz drogi Szewczenko. Bądźmy godni miłości i szacunku swojego Proroka. Kochajmy i szanujmy go codziennie. Żyjmy według moralnej Konstytucji narodu ukraińskiego, stworzonej kosmiczną siłą jego myśli i niezłomną siłą ducha. I będziemy wieczni z Szewczenką. ———————— Przypis. Cytaty z utworów T. H. Szewczenki: „Naśladowanie 11 psalmu”, „Kaukaz”, „Psalmy Dawidowe”, „Sen”, „Chołodny Jar”, „P. S.”, „Stoi we wsi Subotowie…”, „Katarzyna”, „I Archimedes, i Galileusz…”, „I martwym, i żywym, i nienarodzonym rodakom moim…”, „Czy my jeszcze zejdziemy się znowu…”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
