Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

JĘZYK JEDNOCZY

Слово Просвіти, №22 за 2007 рік

Łarysa MASENKO. Tytuł nowej książki lwowskiej językoznawczyni Iryny Farion „Język — piękno i siła” może wywołać u czytelnika, nieobeznanego z wcześniejszymi pracami autorki, wrażenie, jakoby miała ona charakter nie tyle naukowy, co publicystyczny. Jednakże wrażenie to będzie mylne. Praca I. Farion to nie tylko badanie naukowe na wysokim poziomie fachowym. Wraz z jej pojawieniem się w ukraińskim językoznawstwie wreszcie ukazała się praca alternatywna wobec osławionego „Kursu języka ukraińskiego literackiego” pod redakcją akademika I. K. Biłodida, którą obecnie można rozpatrywać chyba tylko jako swego rodzaju wzorcowy zabytek fałszowania historii języka ukraińskiego w USRR. Zatem książka I. Farion wymaga wydania w masowym nakładzie (obecny wynosi zaledwie 800 egzemplarzy) i wprowadzenia do programów edukacyjnych wydziałów filologicznych oraz ogólnego kursu „Język ukraiński w biznesie”. Metaforyczny tytuł książki jest podporządkowany jej głównemu celowi — pokazaniu decydującej roli języka w kształtowaniu ukraińskiego etnosu, począwszy od XI do połowy XIX wieku. Wykorzystując tytuł opowiadania W. Wynnyczenki „Piękno i siła”, autorka nadała mu własną treść. Zgodnie z jej definicją, „piękno” to najbardziej otwarta dźwiękowa strona języka, a „siła” to jego społeczno-kreatywna rola w ukraińskim tworzeniu narodu i państwa: „Właśnie połączenie tych duchowych konceptów — fonetycznego piękna języka oraz jego duchowej siły jako społeczno-narodowego tworzenia — przesądziło o fenomenie niepokonaności języka ludowego. Stał się on nie tylko głównym identyfikatorem narodu, ale zastąpił sobą brak ukraińskiego państwa co najmniej od drugiej połowy XVI do końca XX wieku” (s. 7). Praca została odpowiednio ustrukturyzowana. Składa się z dwóch rozdziałów. W pierwszym rozpatrzono czynniki, którym język ukraiński zawdzięcza swoją harmonijność i melodyjność, drugi rozdział poświęcono analizie konsolidującej funkcji języka w procesach zbiorowej etnicznej samoświadomości, zjednoczenia ukraińskiej wspólnoty etnicznej i, w ostatecznym rozrachunku, powstania Ukraińskiego państwa narodowego. Pierwszy rozdział pracy zbudowano na bazie naukowego opisu systemu fonetycznego języka ukraińskiego. Rozpatrując historię dźwięków oraz

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn