Strona · s. 11strona oryginału ↗
Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału
Śladami naszych wystąpień
Слово Просвіти, №22 за 2007 рік
wjazdową wieżę nadbramną z dzwonnicą, inne wieże, a nawet mury. Chociaż całego tego klasztoru oficjalnie, w imieniu państwa, nikt nie przekazywał — oświadczono mi w dyrekcji Muzeum-Rezerwatu i w radzie miejskiej. Co więcej, z obiektami klasztoru w ogóle panuje pełny bałagan prawny. Nie sposób zrozumieć, czy są one we własności komunalnej, czy ogólnopaństwowej? Znowu niczyja historia i pamięć… Szczytem bałaganu stała się próba eparchii, by w ogóle wyprowadzić Muzeum-Rezerwat z klasztoru. Obecnie pozostał tu jego ostatni bastion: odbudowany dwupiętrowy dom przełożonego, 600 metrów kwadratowych. Jak na mnicha-przełożonego, nieźle. Dla muzeum ciasno. Otóż chcieli wyprowadzić stąd i je. Ta cicha wojna nie sprzyja ani pracy naukowej, ani obsłudze turystów i wycieczek. Chociaż mimo oddalenia od miasta w zeszłym roku na wycieczkach było tu 40 tysięcy osób.
PROCH NIE SPOCZĄŁ W POKOJU Na koniec — barbarzyński wątek, który oddaje nasz stosunek do świętości, do historii, do pamięci. W sławnym książęcym mieście Nowogród Siewierski, w chrześcijańskiej świątyni — klasztorze Spaso-Preobrażeńskim zbezczeszczono i zniszczono prochy Ołeksija Rozumowskiego, syna ostatniego hetmana Ukrainy Kyryła Rozumowskiego. Jaki straszny los! Nasz ostatni hetman, już wówczas były, bo Ukrainę pozbawiła hetmanatu także Rosja, Kyryło Rozumowski dożywał swoich dni w Baturynie, dawnej stolicy hetmańskiej. Tam zmarł i został pochowany w wzniesionym przez siebie kościele Zmartwychwstania. Po 120 latach, w pierwszych porewolucyjnych latach, wojujący bezbożnicy-bolszewicy zbezcześcili, ograbili grób hetmana, a jego szczątki wyrzucili z mogiły.
Nagrobek pod drewnami
Muzeum-Rezerwat „Słowa o wyprawie Igora”
Aleksy Razumowski, jeden z synów hetmana, również zrobił błyskotliwą karierę na dworze cesarskim, a zwłaszcza był ministrem oświaty Rosji. Mówi się, że w swoim czasie egzaminował w liceum Puszkina. Dożywał swoich dni w swoim miasteczku Pochep (obecnie obwód briański). Tam też został pochowany. Potem potomkowie przenieśli szczątki Aleksego Razumowskiego do soboru klasztoru w Nowogrodzie Siewierskim. Grób hrabiego również w czasach sowieckich nie raz był profanowany. Ale finał nastąpił podczas restauracji w 2004 roku. Grób Razumowskiego z jakiegoś powodu nie wpisywał się w plany restauratorów soboru. W takich przypadkach podejmuje się oficjalną decyzję o przeniesieniu pochówku, po ludzku, po chrześcijańsku. W zamieszaniu restauracji wyszło inaczej. Trudno uwierzyć w tę dziką historię. Ale oto jedna z przybudówek bramnej wieży. Podobnie jak cała wieża, została „sprywatyzowana” przez mnichów. Tutaj urządzili szopę na drewno. Za drzwiami, na podłodze, pod drewnem stoi nagrobek z grobowca Aleksego Razumowskiego. Z przebitą dziurą. Szukali skarbów. Prochów syna hetmana dawno już nie ma. Mówi się, że rzekomo pozostały w krypcie pod soborem, wymieszane z kamieniem i ziemią. Jeśli w ogóle nie zostały zniszczone podczas restauracji. Słowem, grobu nie ma. Pozostała płyta nagrobna, złamana na pół. W dyrekcji Muzeum dają mi przepisaną z tej płyty inskrypcję-epitafium. Dosłownie: „Chryste Boże, Ty jesteś nasze Zmartwychwstanie w życiu, zbaw, bo duszę sługi Twego Aleksego, hrabiego Razumowskiego, syna ostatniego hetmana Małorosji, generała-feldmarszałka hrabiego Kiryła Razumowskiego i hrabiny Katarzyny Joannowny, z domu Naryszkinej. Urodził się 12 września 1748. Służył Ojczyźnie jako rzeczywisty tajny radca, członek Rady Państwa, senator i minister oświaty narodowej. Ubogim pomocnik, nauk opiekun, przeniósł się do wieczności w roku 1827, 5 kwietnia, w tygodniu Jasnej Wielkanocy. Niech spoczywa jego prach w pokoju”.
Z wysokiego klasztornego wzgórza roztaczają się wspaniałe widoki na zadesniańskie łąki i lasy. Stamtąd, z Dzikiego Pola, nie ciągną już na nas hordy Pieczyngów, Połowców i Tatarów. Ale jacy to koczownicy tak okupowali naszą duszę, naszą historię, naszą pamięć?
***
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
