Strona · s. 8strona oryginału ↗
SZEWCZENKIANA
Слово Просвіти, №22 за 2008 рік
Mykoła DMYTRENKO Wraz z pojawieniem się Tarasa Szewczenki Ukraina zyskała akcent życiodajnego symbolicznego kodu nieśmiertelności. To promień słońca, który leci z przeszłości w przyszłość: oświetla, rozgrzewa i wypala. O tej nieśmiertelnej jakości roli Tarasa Szewczenki dla Ukraińców pisał swego czasu jeszcze Iwan Franko, podkreślając jego więź krwi z narodem, z potomkami: „Był synem chłopa — i stał się władcą w królestwie ducha. Był poddanym — i stał się olbrzymem w królestwie ludzkiej kultury. Był samoukiem — i wskazał nowe, jasne i wolne drogi profesorom i uczonym w księgach. Los prześladował go w życiu, ile tylko mógł, lecz nie zdołał przemienić złota jego duszy w rdzę, ani jego miłości do ludzi w nienawiść i pogardę… Los nie szczędził mu cierpień, ale i nie poskąpił pociech, które biły ze zdrowego źródła życia. Najlepszy i najcenniejszy skarb los dał mu dopiero po śmierci — nieśmiertelną sławę i wiecznie rozkwitającą radość, którą w milionach ludzkich serc wciąż na nowo będą wzbudzać jego utwory…” Obraz Tarasa Szewczenki jest ukochany w narodzie. Jeszcze za życia geniusza tworzono legendy i podania o nim. O nikim na Ukrainie nie mówiono tak, jak o Tarasie Szewczence, że chodził w postaci Boga do ludzi: pojawiał się niespodziewanie właśnie wtedy, gdy człowiekowi było najciężej, w godzinach rozpaczy i zwątpienia, pomagał radą, dzielił się kawałkiem chleba, pieniędzmi, zdejmował z siebie odzież. Idealny bohater narodu został przedstawiony nie tylko w podaniach, ale i w przysłowiach oraz powiedzeniach, pieśniach. Wiele jego wersów stało się skrzydlatymi, ideowymi, moralnymi drogowskazami. To zaświadcza, że Taras Szewczenko stał się dla Ukraińców zjawiskiem kształtującym światopogląd, takim, które nadaje sens bytowi narodu, daje mu duchową moc, wiarę, nadzieję. Słów Tarasa bali się (i boją się do dziś!) zewnętrzni i wewnętrzni wrogowie Ukrainy. Prawdziwi Ukraińcy nigdy nie wyrzekali się Szewczenki, nie odwracali się od jego mądrego obrazu, modlili się do niego jak do wybawcy Ukrainy i gwaranta jej jasnej przyszłości. Dla narodu miłującego słońce, tworzącego chleb i dobro, genialny poeta i artysta był i pozostaje ideałem: „Szewczenko Taras niby słońce dla nas”, „Nie ma kwiatów bez korzenia, a Szewczenki bez narodu”, „Mów prawdę, jak Szewczenko”, „Słowa Tarasa — to prawda żywa”. Z kroniki życia i twórczości Tarasa Hryhorowycza Szewczenki można się dowiedzieć, że wielki ukraiński poeta przebywał w różnych czasach w wielu miejscach Ukrainy. I tutaj, a nie tylko w twórczości, stał się przykładem dla pisarzy i artystów na wszystkie czasy, wzorem jedności z masami ludowymi. Wiele podróży Szewczenki nazywają „archeologicznymi”. Oficjalnym zadaniem Szewczenki-archeologa było zbieranie materiału folklorystycznego, przegląd wybitnych uroczysk i mogił, tworzenie szkiców, zbieranie, gdzie to możliwe, dawnych aktów i dokumentów. W drodze wraz z Szewczenką zawsze były jego albumy robocze, gdzie artysta od czasu do czasu robił szkice, notatki. Ostatnia archeologiczna podróż Szewczenki — od 21 września do 29 października (według st. stylu) 1846 roku na Podolu, Wołyniu i Kijowszczyźnie. 2 i 3 października przebywał w Kamieńcu Podolskim, wkrótce wyjechał, aby naszkicować Ławrę Poczajowską i przebywał tam przynajmniej do 20 października. Ostatnią dekadę października Szewczenko podróżował z Poczajowa do Kijowa przez Krzemieniec, Dubno, Ostróg, Korzec, Nowogród Wołyński
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
