Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

PLATON BORYSPOLEC

Слово Просвіти, №22 за 2008 рік

Platon Tymofijowycz Borysploniec urodził się w 1798 roku w miasteczku Hohołów w powiecie Ostr w guberni czernihowskiej (obecnie wieś Hohołów w rejonie browarskim obwodu kijowskiego). Ojciec, Tymofij Nykyforowycz Borysploniec, zdobył wykształcenie wyższe w Petersburgu, pracował jako gubernialny prokurator w Żytomierzu, Chersoniu i Mińsku, był znanym działaczem społecznym. Platon rozpoczął karierę wojskową. Ukończył II Korpus Kadetów w Petersburgu w 1823 roku jako oficer artylerii. Wyróżniając się wyjątkowo aktywnym charakterem, oprócz swoich bezpośrednich obowiązków służył także przy arsenale. Założył pracownię kreślarską przy szkole artyleryjskiej, gdzie bezpłatnie wykładał mechanikę i przygotowywał rysunki broni. Niezwykłą aktywnością Borysploniec zwrócił na siebie uwagę wielkiego księcia Michała Pawłowicza, który zapoznał go z cesarzem Mikołajem I. Platon mógłby zrobić błyskotliwą karierę wojskową, lecz poświęcił ją sztuce. Mimo licznych zajęć uczęszczał jako wolny słuchacz na zajęcia Akademii Sztuk Pięknych. Ucząc się rysunku i malarstwa urywkowo, zdołał osiągnąć wielkie sukcesy: za rysunki z natury w 1837 roku otrzymał małą, a w 1838 roku dużą srebrną medal Akademii, a za obraz „Park artyleryjski” 24 września 1836 roku — małý złoty medal. Po pewnym czasie Borysploniec przechodzi do klasy Briułłowa. Wymagania wobec uczniów u profesora były wysokie. Mówił, że w jego klasie mogą się uczyć tylko utalentowani, którym może być przydatny. W tym czasie Platon Tymofijowycz poznaje jeszcze jednego ucznia Akademii, Tarasa Szewczenkę. Platon i Taras z czasem stają się najserdeczniejszymi przyjaciółmi. Co zaś przyciągało młodego Tarasa do starszego od niego wojskowego? Może to, że Borysploniec był bardzo oryginalnym, szczerym i towarzyskim człowiekiem? Mykoła Ramazanow wspominał o Platonie: „Miał tyle energii i zapału, że nierzadko zachęcał własnym przykładem znacznie młodszych od siebie. Młodzieńcza dobroć jego serca weszła między nas w przysłowie: dobry jak Borysploniec, mówiliśmy, starając się określić u kogoś innego najwyższy stopień dobroci. Zawsze był gotów oddać ostatnie swojemu bliźniemu. I nie tylko po to, by być użytecznym, lecz po prostu pragnąc sprawić mu radość”. W 1839 roku Borysploniec faktycznie zaczął życie od nowa. Odszedł na emeryturę w stopniu pułkownika, by jeszcze bardziej wytrwale zająć się malarstwem. Marzył o zdobyciu wielkiego złotego medalu, aby otrzymać na koszt Akademii wyjazd za granicę. Startował w konkursie dwukrotnie: najpierw przedstawił obraz „Aleksander Macedoński poskramia Bucefała” (1841), następnie — „Obraz Zmartwychwstania Chrystusa” (1842). „Gazeta Artystyczna” we wrześniu 1841 roku pisała: „W Akademii Sztuk Pięknych co roku po zebraniach ogólnych odbywa się wystawa, którą znajdziecie także teraz w salach Akademii. Wymieńmy tylko nazwiska artystów, którzy swoimi dziełami budzą nadzieje. Tu znajdujemy prace Kapkowa, Schleiffera, Szewczenki, Maksimowa i Borysplańca”. Praca „Obraz Zmartwychwstania Chrystusa” zdobyła wielki złoty medal, lecz statut Akademii określał wiek kandydatów, a Borysploniec był starszy. Zamiast wyjazdu za granicę zaproponowano mu tytuł akademika, z którego odmówił (Русский биографический словарь). Wyjechać za granicę artyst

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn