Strona · s. 15strona oryginału ↗
ŻYĆ JAK WORON
Слово Просвіти, №22 за 2011 рік
* * * Posłuchaj tego, co nam przykazano: „W pocie czoła będziesz jadł chleb swój”. To nie kara, to wymóg, przepis. Codzienny chleb (pożywienie) trzeba zasłużyć. Każdego dnia podjąć jakiś wysiłek — do potu. Czy to praca, czy szybki chód, bieg. Z potem wyjdzie niedobra sól i niedobre nerwy. Zauważyliście, że kiedy jesteśmy chorzy lub bardzo wzburzeni, oblewa nas pot? Ciężką pracę niemocni mogą zastąpić postem. Ta sama pomoc. Naucz się widzieć wokół wszystko, co żyje, i radować się nim — źdźbłem, drzewem, ptakiem, zwierzęciem, ziemią, niebem. Wpatruj się w nie dobrymi oczami i uważnym sercem — a otworzą się przed tobą takie wiedze, których nie znajdziesz w książkach. I zobaczysz w nich siebie — ukorzonego i odnowionego. Weź za zwyczaj choćby kilka minut o każdej porze postać boso na ziemi. Dawaj ciału ziemię, póki ona sama go nie zawołała. Szukaj okazji, by pobyć przy wodzie. Woda zdejmie zmęczenie, przemyje myśl. Z wodą trzeba rozmawiać, bo i ona mówi do ciebie. Każdego ranka dobrze jest oblewać się wodą. Najpierw gorącą — rozgrzać uśpioną krew. Potem zimną — hartować żyły i nerwy, rozbudzić serce. Przy tym proś: „Zmyj ze mnie wszystko, co grzeszne, chorobliwe, zamyślone i przewrotne. Daj mi siłę, zdrowie i spokój”. * * * Pij często czystą wodę, nie czekając na pragnienie. To pierwsze lekarstwo. Dokądkolwiek los mnie prowadził, najpierw szukałem studni, źródła. Nie pij słodkich i słonych (mineralnych) wód z butelek. Pierwsza niszczy wątrobę, druga zamuruje naczynia. Piwo długo będzie fermentować w tobie, jak w beczce. Soli, cukru i białego chleba nie używaj nadmiernie. Niektórzy straszą nimi, uważają za największe białe szkody dla człowieka. Jest jeszcze czwarta — wódka, jeśli weźmie górę nad nim. W ziemskich płodach i zieleninie dość jest soli i słodu. Ale jeśli chce się coś jeść i jest to dla ciebie smaczne, to trzeba jeść. To dla ciebie i pożyteczne, i pożywne. Miód spożywaj z radością. Na czczo z wodą. I zobaczysz, że głowa twoja będzie jasna, a ciało lekkie. Niechęć do tytoniu pojawia się, jeśli żuć gorzki tatarak. I w ogóle — we wszystkich ziołach leczy gorycz. * * * Zatem sól spożywać z umiarem. Ale dobrze jest trzymać ją tam, gdzie śpisz. Całe życie pod moim łóżkiem, gdzie wezgłowie, leży woreczek szarej soli. Dobrze się oddycha i są ładne sny. Tego nauczył mnie niemiecki doktor w obozie. Codziennie na twoim stole powinny być warzywa. Najbardziej pożywne są te, które najbardziej napojone są słońcem. Pierwszy — burak, nie ma na ziemi lepszego pożywienia. Za nim — fasola, dynia, jagody, marchew, pomidory, papryka, szpinak, sałata, jabłka, winogrona, śliwki… Złe pożywienie — kiełbasa, smażone ziemniaki, ciastka, słodycze, konserwy, marynaty. Moje pożywienie to kasze, fasola, zielenina. Obserwuj zwierzęta. Drapieżnik najadł się mięsa — ledwo się wlecze, leniwy. A koń z owsa cały dzień wóz ciągnie. Sarenka z trawy aż lata. Jeśli na stole ryba — jesteś panem. Ryba oczyszcza i odmładza, jak i woda, skąd przyszła. Znak ryby nosił Jezus. Ryba, suchy żytni chleb, warzywa — najlepsza dla ciebie gościna. Wszystko, co rośnie w twoim ogrodzie, — tobie na zdrowie i pożywienie. Każde ziele, które pielęgnowała twoja ręka, jest dwa razy bardziej pożywne niż kupione. Cieszę się nimi jak dziećmi. I one to czują. Roślinka daje to, czego brakuje naszemu organizmowi. Wszystko na ziemi, co potrzebne naszemu ciału. Wszystko w Niebie — co potrzebne duszy. Jakoś do mojej biblioteczki trafiła zdumiewająca książka, która przeżyła 21 wydań. W 2010 roku weszła do szóstki najpopularniejszych wydawnictw według rankingu „Książka Roku”. Jednak, moim zdaniem, prawdziwie szerokiego uznania z jakiegoś powodu nie zdobyła, choć ma wszelkie szanse stać się ludowym bestsellerem. Mam na myśli książkę „Wiele lat. Błogie lata. Przykazania 104-letniego Andrija Worona”, którą przygotował zakarpacki dziennikarz Myrosław Doczyneć. Ta książka może pretendować do statusu lektury obowiązkowej dla każdego Ukraińca, ponieważ zawiera ważne życiowe rady, skierowane na harmonizację duchowej i fizycznej przestrzeni. Przynajmniej dla większości może być bardzo pożyteczna, po- Posty — największa łaska. Nic nie krzepi i nie odmładza mnie tak, jak post. Kości stają się lekkie, jak u ptaka. A serce wesołe, jak u chłopca. Z każdym wielkim postem jakbym młodniał o kilka lat. Ale nie jeść mięsa — to jeszcze nie post. Nie „jeść” swojego bliźniego — oto pierwszy krok do postu. Post — to nie tradycja, nie biblijny przepis, nie ofiara Bogu. To wyraz miłości do Boga. Jeśli ona jest większa niż miłość do smacznych potraw, napitków i rozrywek… * * * Słońce wschodzi i zachodzi — dla ciebie. Praca idzie sprawnie po wschodzie słońca. Przyzwyczaj się do tego — i będzie mocne ciało i zdrowy duch. A mózg najlepiej odpoczywa i jaśnieje w wieczornym śnie. Tak czynią mnisi i wojownicy. I mają siłę służyć. * * * Posłuchaj swojego serca — i otworzy się przed tobą to, do czego zostałeś „powołany”, w czym miara twojego przeznaczenia. Może przysłużysz się jednemu człowiekowi, może — światu, a może — Bogu. Wychowuj wolę rozumu i spokój duszy. To — szczęście. To, co ci się należy, samo przyjdzie. Tylko naucz się pokornie czekać. Tego, czego nie należy mieć, i czekać nie warto. Niech dusza będzie lekka. Nie wierz w zabobony, nie oddawaj się wróżbiarstwu. Trzymaj duszę i serce w czystości. Mnie też bywało nazywano znachorem, ale to z niewiedzy, małowierności, z oczekiwania cudu. Rozpoczynaj i kończ dzień z wdzięcznością. A przed snem ufnie powierzaj Panu swoją duszę do nowego dnia. Przyjmuj radości i niedole z wdzięcznością. Wszystko to łaska Boża. Nawet próby. Bóg nigdy nie zsyła więcej, niż możemy wytrzymać. Im większe próby, tym więcej od ciebie chcą. Przez pole pokorne przyjdziesz do cichej wody. Łaska będzie najwyższą dla ciebie zasługą. Każda poranna zorza dla mnie jest jakby nowym życiem. Pragnę, aby każdy dzień zostawił po sobie z miłością wykonane dzieło, nabytą wiedzę, jakiś dobry wysiłek nad sobą. Tak przez lata, dziesięciolecia przekroiłem siebie na nowo, zrodziłem w sobie nowego człowieka. Chociaż za młodu nie było grzechu, który by mnie nie obciążał. * * * Nie narzekaj na niedostatki, nieszczęścia i niepowodzenia. To twoi najlepsi nauczyciele. Zauważyłem, że w obozach, gdzie było głodno i zimno, modlący się ludzie czuli się zdrowi i mocni duchem. Bądźcie — jak woda. Nie ma przeszkód — ona płynie. Tama — ona się zatrzymała. Przerwała się tama — znowu popłynie. W okrągłym naczyniu jest okrągła, w czworokątnym — czworokątna. Dlatego jest najsilniejsza. I drzewo żyje tak długo, dopóki się zgina. Bądź i ty elastyczny i miękki. I ciałem, i duszą. Przyjmuj wszystko, co wypada ci w udziale, jak chorzy przyjmują lekarstwa. Uzdrowienie ciała — oto sens tych lekarstw. Przyjmuj pokornie wszystko, co z tobą się dzieje, nawet najgorsze, bo sensem gorzkich przykrości jest duchowe zdrowie i integralność życia. Więcej się ruszaj. Kamień, który się toczy, mchem nie porasta. Kłopoty nas trzymają na ziemi. Nie uchylaj się od nich, ale i nie daj im panować nad tobą. Nigdy nie bój się zaczynać i uczyć nowej sprawy — i odnowisz się sam. Ale ruszaj się — z sensem. Dziwimy się, dlaczego tak łatwo pływa ryba w wodzie… Dlaczego tak łatwo lata, prawie nie machając skrzydłami,
Ile w naszych czasach ciągłych stresów i pośpiechu zmusza człowieka do zastanowienia się nad zdrowiem. A przecież to właśnie zdrowie jest najcenniejszym skarbem, bez którego i praca zamieni się w mękę, i siły intelektualne będą słabnąć. U Rosjan co roku ukazuje się niemało analogicznych książek. Większość z nich trafia także na ukraiński rynek księgarski, oczywiście bez tłumaczenia na język ukraiński. Można wejść na dowolną stronę agencji rozprowadzającej takie książki, wysyłającej tysiącom Ukraińców różnorodne, przebiegłe reklamy, że niby kupując jedną książkę o odżywianiu, będą mogli wygrać mannę z nieba. Oprócz tego często te wydania to tylko piękne opakowania, ponieważ w środku nie zawierają niczego pożytecznego, właściwego właśnie tradycjom kuchni ukraińskiej. Książka, której podstawą są dość proste rady (ale ileż w nich mądrości!) 104-letniego Andrija Worona, to nie tylko książka z przepisami czy poradami dotyczącymi odżywiania. To książka o filozofii życia, gdzie dbanie o ciało jest tylko jednym z ważnych ogniw wspierania zdrowego ducha. To wydanie zwraca człowieka ku naturze, bez jedności z którą cywilizacja jest skazana na zagładę. Antyczni Grecy rozumieli, jak ważne jest na świecie utrzymywanie balansu między pracą a odpoczynkiem. Rady Andrija Worona chwilami przypominają rady człowieka zupełnie nie z naszych czasów — człowieka, który wynalazł swój wieczny silnik zdrowia: fizycznego, duchowego, moralnego. Dlatego wydało mi się, że przynajmniej niektóre z tych rad mogą być bardzo interesujące dla czytelników “Słowa Proświty”. Doczyneć M. Mnohiji lita. Błahiji lita. Zapowidi 104-ricznoho Andrija Worona — jak żyty dowho w szczasti i radosti. — Mukaczewo: Karpatśka weża, 2011. Książkę można zamówić pod nr tel.: (03131) 2-20-02, kom.: [kontakt ukryty] lub pod adresem elektronicznym: [kontakt ukryty]
Dmytro DROZDOWSKYJ, czasopismo “Wseswit”
ptak w powietrzu. Dlaczego tak zwinny kret w twardej ziemi… Dlatego, że oni znają swój rytm — naprzemienność siły i spokoju. Całe życie trzeba się tego uczyć i nam, świadomie wsłuchując się w każdą komórkę — czego ona chce. A najlepiej robić to podczas chodzenia pieszo. Nauczysz się władać swoim rytmem — i będziesz jak ryba w wodzie, jak ptak na niebie. I wszystko zamierzone się spełni, a życie będzie lekkie. Nigdy nie byłem w kurorcie. Mój odpoczynek to zmiana zajęć. Nerwy odpoczywają, kiedy pracują ręce. Ciało odzyskuje siły, kiedy pracuje głowa.
* * * Bądź przywiązany do tej ziemi, gdzie się urodziłeś. Gdzie się urodziłeś, tam się przydałeś. Łodyga tam najlepiej rośnie, gdzie upadło nasiono. Tak i człowiek. Nie zapominaj, że w tobie rośnie wielkie drzewo rodu, kręgosłup ducha twojego narodu. Przenikaj wewnętrznym wzrokiem w jego korzenie i podnoś się z żywymi sokami w górę i w górę… Wspominaj zmarłych i poległych krewnych oraz bliskich, prosząc dla nich o błogosławiony spokój i odpuszczenie grzechów, które popełnili na tym świecie. I oni pomogą ci stamtąd. Komunikuj się z młodzieżą — i sam młodszy będziesz. Nie osądzaj ich, a rozumiej. Nie pouczaj, a nauczaj, kiedy masz czego… Gdyby to była moja wola, do rządzenia dopuszczałbym tylko młodych. Za nimi i starym żyłoby się lżej.
* * * Od błędu i nieszczęścia zawsze ostrzeże cię coś lub ktoś. Tylko umiej to rozpoznać i nie wyśmiewaj. Trzymaj buzię na kłódkę. Nie chwal się sukcesami. Nigdy i nikomu nie mów o poważnych planach głos-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
