Strona · s. 13strona oryginału ↗
Rośnij, rozwijaj się, bądź dumna
Слово Просвіти, №22 за 2013 рік
Serhij HORYCWIT Zdjęcia autora
Wystawę „Cudowny świat rodzinnego kraju” w obwodowym centrum kultury ukraińskiej wymyśliło i stworzyło troje ludzi o podobnych poglądach — Nina Pobereżec, Iryna Starczenko oraz Bohdan Perehinczuk. Łączy ich zamiłowanie do ukraińskiego eposu, folkloru i sztuki ludowej. Ideą wystawy jest pionowa struktura archetypu drzewa świata (oś Wszechświata), jego podział na poziomy niebiański, ziemski i podziemny. Za pomocą malarstwa, grafiki, rzeźby i snycerstwa artyści zaludnili te światy symbolicznymi istotami. W swoich dziełach odzwierciedlili wierzenia i wyobrażenia mitologiczne naszych przodków, cudowny świat ludowych legend, podań i bajek. Najlepiej obeznaną w tej dziedzinie jest Nina Pobereżec, gdyż po ukończeniu Odeskiej Szkoły Artystycznej im. M. B. Hrekowa ukończyła wydział filologii ukraińskiej Narodowego Uniwersytetu im. I. I. Miecznikowa. Szczególnie wyraziste są wyrzeźbione przez nią w drewnie płaskorzeźby „Weles”, „Ród”, „Łada”, „Jaryło” oraz inni bogowie i bohaterowie słowiańskiej mitologii. Wszyscy oni są dobrzy i szczodrzy, ci niebianie przychodzą do ludzi i pomagają im. Przedstawieni przez panią Ninę w rzeźbach i płaskorzeźbach bohaterowie są zewnętrznie niewzruszeni i monumentalnie majestatyczni, a jednocześnie bardzo ludzcy. Artystka nadaje swoim postaciom indywidualne cechy. Każda kompozycja jest podana w obramowaniu dekoracyjnych kwiatów, kiści kaliny, ptaków czy zwierząt. Bohdan Perehinczuk, jeszcze podczas studiów na wydziale artystyczno-graficznym Odeskiego Uniwersytetu Pedagogicznego im. K. D. Uszynskiego, zainteresował się symbolicznymi przedstawieniami świata zwierząt w ornamentyce ludowej. Artysta zaznacza, że zwierzęta i ptaki kochał od dzieciństwa, stale rysował i lepił właśnie je. Teraz ten świat został odtworzony w swoistym przedstawieniu symboli zoomorficznych. Na jego arkuszach widzimy konia, który symbolizuje grację, żabę — symbol płodności, raka — pracusia, jaskółkę — zwiastunkę wiosny. Każda taka postać jest obdarzona szczególnym magicznym znaczeniem. Prace Iryny Starczenko — absolwentki Charkowskiej Szkoły Artystycznej i tamtejszej akademii kultury na pierwszy rzut oka są dość realistyczne. Jednak w odzwierciedleniu otaczającego świata artystka trafnie oddaje nierozerwalną jedność człowieka i przyrody. Krytycy sztuki ocenili bardzo wysoko wspaniały zamysł artystów i jego należyte wcielenie. A zdaniem przewodniczącej rady Ligi Kobiet Ukraińskich Odessy, filologa i publicystki Aliny Pliaczenko, uczestnicy projektu artystycznego „Cudowny świat rodzinnego kraju” już pewnie zadeklarowali się jako bojczukowsko wyostrzeni. Większość rysunków to symbole naszego życia: korupcja, nędza, łapówkarstwo, samowola funkcjonariuszy organów ścigania i sędziów, sprzedajność polityków. Taka satyra plakatowa jest w pełni uzasadniona. Jednak żadnego uśmiechu na twarzach odesitów nie zauważyłem. Tylko niektórzy z autorów dołączyli do swoich rysunków komiczne detale, ale większość artystów zignorowała przyrodzony Ukraińcom humor. ci, naśladowcy założyciela ukraińskiej szkoły sztuki monumentalnej Mychajła Bojczuka. Przypomniała, że ten przedstawiciel Rozstrzelanego Odrodzenia wykonał unikalne malowidła w sanatorium im. WUCWK nad limanem Chadżybejskim. Niestety, władze Odessy nie szanują ukraińskiej kultury i sztuki. Dlatego pielęgnowanie w zrusyfikowanej Odessie ukraińskiego drzewa bytu nie jest łatwe. Nierzadko w ludzie uosabiała je topola. Mieli nasi przodkowie-poganie nawet święto Topoli. Właśnie w te dni pod koniec wiosny wybierano najsmuklejszą dziewczynę, przyozdabiano ją wstążkami, koralami i prowadzono przez wieś, śpiewając: „Wyrosła topola na skraju czystego pola. Bądź dumna, topolinko, rozwijaj się, porywistemu wiatrowi nie poddawaj się”. Praca Niny Pobereżec „Łada”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
