Strona · s. 4strona oryginału ↗
«Dzień Zwycięstwa» jako główny argument współczesnej rosyjsko-sowieckiej mitologii
Слово Просвіти, №22 за 2013 рік
Ołeh K. ROMANCZUK, publicysta, redaktor naczelny czasopisma „Uniwersum” „Ci, którzy zwyciężyli, albo polegli na polu bitwy, albo zapiły się, przygnieceni powojennymi trudami. U władzy pozostali i zachowali siły inni. Ci, którzy zaginali ludzi do łagrów, ci, którzy pędzili do bezsensownych krwawych ataków”. Nikołaj Nikulin „Wspomnienia o wojnie” Pod koniec lat 80. ubiegłego wieku rosyjski poeta Jewgienij Jewtuszenko podzielił się z czytelnikami „Izwiestii” swoimi wrażeniami z tego, co zobaczył w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Zszokował go epizod z turystką z ZSRR. W półprzytomnym stanie dziewczyna bezustannie szeptała: „Za co?!”. Jak się okazało, była to traktorzystka-kombajnistka z dalekiego ałtajskiego sowchozu (najwyraźniej nie Rosjanka — zamiast słowa „Dlaczego?!” używała sformułowania „Za co?!”), nagrodzona za przodującą pracę wycieczką do socjalistycznych Niemiec. Zszokowana tym, co zobaczyła, komsomołka w żaden sposób nie mogła zrozumieć, dlaczego w ZSRR, kraju-zwycięzcy, ludzie żyją tak źle nawet w porównaniu z NRD… Rzeczywiście. Niemcy przegrały wojnę? Przegrały. ZSRR wygrał wojnę? Wygrał. Ale różnica między zwycięzcami a zwyciężonymi pod względem poziomu życia była bardziej niż uderzająca. „Rosjanie na przykład dużo mówią o zwycięstwie w II wojnie światowej, ale w rzeczywistości nie zwyciężyli. Tak, zadali klęskę Niemcom, ale nie stali się zwycięzcami” (Oliver Bullough, brytyjski rusofil). Niemcy istnieją do dziś, a Związek Sowiecki zniknął z politycznej mapy świata. Niemcy prosperują, przekształciwszy się w jedną z potęg przemysłowych świata, a Federacja Rosyjska, która ogłosiła się spadkobierczynią ZSRR, aby przetrwać, wyprzedaje natural- ŚLADAMI NASZYCH WYSTĄPIEŃ R. POTOKA, m. Zmijiw obw. charkowskiego.
Chcę odnieść się do artykułu „Czerwona pleśń”, zamieszczonego w numerze 14 z 2013 r. „Słowa Proświty”. Tak, my, mieszkańcy Wschodu i Południa, stoimy na przeszkodzie pomyślnego rozwoju Ukrainy, a przyczyną tego jest 70-letnie panowanie władzy sowieckiej na naszych terenach. Na zachodzie Ukrainy ta zbrodnicza władza została w pełni ustanowiona dopiero w 1956 roku, a na naszych ziemiach deptała ona już od 35 lat. Lata kolektywizacji, Hołodomoru 1933 roku, planowych represji 1937 roku nie minęły bez konsekwencji dla tutejszego ludu. Zwierzęcy strach przed władzą przekazał nam bogactwa i za zarobione dolary oraz euro kupuje niezawodne niemieckie „Mercedesy” i „BMW”… Mimo to, obecni kremlowscy ideolodzy i ich rezonerzy na Ukrainie co roku w przeddzień 9 maja zwyczajowo zaczynają eksploatować sowieckie propagandowe klisze. Mówią, że współczesne pokolenie obywateli byłego ZSRR zawdzięcza swoje życie bohaterskiemu wyczynowi sowieckich ludzi nad hitleryzmem. I to prawda. Ale nie cała. Zastanówmy się. Kto przede wszystkim jest odpowiedzialny za rozpętanie światowej rzezi? Prawidłowo: Hitler i Stalin. Ale źródła tragedii 1941—1945 lat, w którą wciągnięto miliony Ukraińców, biorą początek w październiku 1917 roku, kiedy zgraja międzynarodowych terrorystów i awanturników dokonała zamachu w Piotrogrodzie (przygotowanego przez niemiecki Sztab Generalny i finansowanego przez niemiecki Bank Cesarski) i przejęła władzę, kryjąc się za demagogicznymi hasłami. Gdyby „internacjonalistyczne” szumowiny nie rozstrzelały na Prospekcie Litejnym 5 stycznia 1918 roku pokojowej demonstracji na poparcie Wszechrosyjskiego Zgromadzenia Ustawodawczego, a marynarz Żelezniakow nie wygłosił swojego wyroku („straż jest zmęczona”) młodej rosyjskiej demokracji, to nie byłoby krwawej wojny domowej i bolszewickiej agresji przeciwko Ukraińskiej Republice Ludowej, Hołodomoru, Sandarmochu, mogił w Bykowni… Nie byłoby czerwonego wodza i brunatnego führera. Nie byłoby wojny w Afganistanie i katastrofy czarnobylskiej. Lecz historia, jak wiadomo, nie uznaje trybu przypuszczającego… W zalewie informacji, która obecnie nieustannie wypełnia mózg homo sapiens, niezwykle ważne jest śledzenie zaprzeczeń czy sprostowań tych czy innych wydarzeń i zjawisk. Przy tym chodzi nie tylko o konstatację zaprzeczeń i sprostowań, ale także o ich uważne studiowanie i wyjaśnianie — kto dokładnie je wypowiedział i w jakim celu. To alfabet wywiadu, to podstawy analityki. Dlaczego 24 czerwca 1945 roku Naczelny Dowódca ZSRR Józef Stalin nie przyjmował parady Zwycięstwa? Dlaczego, nakazawszy obchodzić 9 maja jako dzień „zwycięstwa narodu sowieckiego”, już w 1948 roku generalissimus przekształcił ten dzień z wolnego w pracujący? Dlaczego w 1949 roku rozwiązano specjalną Komisję ds. badania wojny, a wystawę-muzeum „Partyzanci Ukrainy w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej”, która zajmowała się zbieraniem wspomnień i dokumentów, zamknięto? Wyjaśnienie jest banalne. I Stalin, a później Chruszczow, dobrze zdawali sobie sprawę, że pompatyczne świętowanie dnia „zwycięstwa narodu sowieckiego” może rozdrapać w pamięci ludowej bolesne wspomnienia o skrajnie nieatrakcyjnych stronach wojny, które dyskredytują Armię Czerwoną, jej często nieudolnych dowódców i sam system sowiecki. Jeszcze wielu było prawdziwych weteranów, prawdziwych frontowców, prawdziwych bohaterów, którzy zbyt dobrze znali prawdziwą cenę Zwycięstwa, socjalizmu internacjonalnego i socjalizmu narodowego. Dopiero gdy zamajaczyły pierwsze oznaki zagrożenia dla sowiecko-imperialnej ideologii, „drogi Leonid Iljicz” w maju 1965 roku odrodził świętowanie „Wielkiego Zwycięstwa”. Kremlowi koniecznie potrzebny był symbol, który pomógłby zlutować tak zwany „naród sowiecki”, który zaczął buntować się przeciwko systemowi, obiecującemu zmanipulowanym przez obłudną propagandę ludziom do 1980 roku zbudować komunistyczny raj na 1/6 powierzchni kuli ziemskiej. Obok mitu „Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej” rozpoczęło się intensywne tworzenie mitu o „Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej” — na ideologiczny przenośnik została postawiona produkcja filmowa, pisanie utworów literackich. Gorliwie pracowali dramaturdzy, kompozytorzy, artyści i poeci. Obywatele ZSRR ze łzami w oczach wsłuchiwali się w przejmujące wykonanie Lwa Leszczenki brawurowo-nostalgicznego „Dnia Pobiedy”, pod względem emocjonalnego brzmienia bardzo podobnego do klasycznego „Pożegnania słowianki” Wasilija Agapkina… W putinowskiej Rosji idea „Wielkiego Zwycięstwa” przekształciła się w swoisty „ostatni bastion” imperialnej ideologii, w tabu, które nie toleruje przewartościowania. Najmniejsza próba stworzenia obiektywnego naukowego obrazu minionej wojny jest traktowana jako zamach na coś świętego i nienaruszalnego. Do uzbrojenia wzięto najskuteczniejsze prawa semiotyki dla usprawiedliwienia zbrodni systemu komunistycznego, dla stworzenia najnowszej mitologii XXI wieku. Niebezpiecznej i podstępnej, która brutalnie zaprzecza naturalnemu prawu narodu do całkowitej rehabilitacji pamięci historycznej. Moskwa zdołała okupować przestrzeń informacyjną państwa ukraińskiego — ekrany telewizyjne zalał sowiecki chłam filmowy, prymitywne fałszywki filmowe, od których wieje sowiecką propagandą, rosyjsko-imperialnym szowinizmem i militaryzmem. Ale niedawno na TRK „Ukraina” odbyła się premiera dokumentalnego filmu telewizyjnego „1941. Zakazana prawda”. Film Igora Kobryna stał się swoistym ostrzeżeniem dla tych ukraińskich polityków, którzy nie dostrzegają restauracji stalinizmu w Rosji, nie uświadamiają sobie istnienia zagrożenia autorytaryzmem na Ukrainie. W filmie jest niemało ciekawych kadrów, przekonujących komentarzy i faktów. Lecz najbardziej poraziły świadectwa frontowca, profesora Nikołaja Nikulina: „Na wojnie szczególnie wyraźnie przejawiła się podłość bolszewickiego ustroju. Tak jak w czasie pokoju karano śmiercią najbardziej uczciwych, inteligentnych i rozsądnych ludzi, tak i na froncie działo się to samo, ale w jeszcze bardziej otwartej i odrażającej formie. Ginęli najbardziej uczciwi, czujący swoją odpowiedzialność przed społeczeństwem ludzie. Trzeba myśleć, to selekcja narodu rosyjskiego — bomba z opóźnionym zapłonem. Wybuchnie za kilka pokoleń w XXI lub w XXII wieku, kiedy wyselekcjonowana i wyhodowana przez bolszewików masa szumowin zrodzi nowe pokolenie sobie podobnych”. Trzeba tylko mieć nadzieję, że nie spełni się to ponure proroctwo frontowca, który po wojnie stał się słynnym historykiem sztuki. Dlatego apologetom stalinizmu, kwaśnym sowieckim patriotom, komunistom i rosyjskim szowinistom, którzy co roku 9 maja tradycyjnie wojowniczo bronią swojego „ostatniego bastionu”, polecam uważnie przeczytać „Wspomnienia o wojnie” Nikołaja Nikulina, które ujrzały światło dzienne w 2008 roku w wydawnictwie Państwowego Ermitażu, w Sankt Petersburgu: „Niemcy stracili 7 milionów w ogóle, z nich tylko część, prawda, największą, na froncie wschodnim. Zatem, stosunek zabitych: 1 do 10, lub nawet więcej — na korzyść pokonanych. Znakomite zwycięstwo! Ten stosunek całe życie prześladuje mnie jak koszmar. <…> Ludzie, którzy na wojnie rzeczywiście walczyli, koniecznie musieli albo zginąć, albo znaleźć się w szpitalu. <…> Mnie od śmierci ratowało nie tylko szczęście, ale, głównie, rany. <…> Żywi pozostali, w zasadzie, tyłowcy i oficerowie, nie ci, których posyłano do ataku, a ci, którzy posyłali. I politrobotnicy. Ci ostatni — stalińcy z istoty i z wychowania. Oni odebrać wojnę obiektywnie po prostu nie są w stanie. Tępotę, wzmocnioną sklerozą, stała się nieprzebijalna. <…> Walczyli głupio, rozrzutnie, nieudolnie, nieprofesjonalnie. Pozwalali Niemcom zabijać i zabijać siebie bez końca”… P. S. Kiedy do telewizji ICTV na program „Wolność słowa” 22 kwietnia zawitał deputowany ludowy Wadym Kołesniczenko ze wstążką gieorgijewską, przypiętą odznaką deputowanego do klapy marynarki, to ja, szczerze mówiąc, wysokich emocji nie poczułem. Wstążkę gieorgijewską z pełnym prawem mógłby nosić, na przykład, mój dziadek, Iona Andrijowycz Romanczuk, starszy fajerwerker 2. baterii 75. brygady artylerii 31. korpusu armijnego, odznaczony w czasie I wojny światowej Krzyżami Gieorgijewskimi i Medalami Gieorgijewskimi (pierwszy medal otrzymał jeszcze w październiku 1914 roku „za odznaczenie się w działaniach przeciwko nieprzyjacielowi od 2 do 6 października 1914 r.”) czy rodzony brat mojej babci — zawodowy oficer Rosyjskiej Armii Cesarskiej. Ale to już temat innej rozmowy… Frontowcami byli też moi rodzice: Kostiantyn Ionowycz Romanczuk — szeregowy Armii Czerwonej (po wojnie — inżynier-mechanik) oraz Kateryna Mykytiwna Samczenko — felczer wojskowy oddziału operacyjnego 134. batalionu medyczno-sanitarnego 28. dywizji górsko-strzeleckiej (po wojnie — lekarz-kardiolog, major w stanie spoczynku). Oni, prawdziwi weterani wojny niemiecko-sowieckiej, opowiadali o widzianym i przeżytym niechętnie, a kiedy już dzielili się wspomnieniami, to one (wspomnienia) bardzo często nie zgadzały się z powszechnie przyjętą w ZSRR oceną „Dnia Zwycięstwa”. Swoją drogą, rodzice nigdy nie nosili sowieckich odznaczeń…
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
