Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №22 за 2014 рік

16 s. · 32 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 1 z 32 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗
Zdjęcie Dmitra Nikonorowa Komunikat Centralnej Komisji Wyborczej o wynikach przedterminowych wyborów Prezydenta Ukrainy 25 maja 2014 roku Centralna Komisja Wyborcza na swoim posiedzeniu 2 czerwca 2014 roku, zgodnie z częścią dwunastą artykułu 73, częściami pierwszą–trzecią artykułu 84 Ustawy Ukrainy „O wyborach Prezydenta Ukrainy”, na podstawie protokołów okręgowych komisji wyborczych o wynikach głosowania w granicach odpowiednich terytorialnych okręgów wyborczych, w szczególności oznaczonych adnotacją „Doprecyzowany”, oraz protokołu Centralnej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania w granicach zagranicznego okręgu wyborczego, ustaliła wyniki przedterminowych wyborów Prezydenta Ukrainy 25 maja 2014 roku. Do spisów wyborców w obwodach głosowania zaliczono 34 214 652 wyborców, w tym 30 095 028 — do spisów wyborców w obwodach głosowania, w których głosowanie zostało zorganizowane i przeprowadzone. W głosowaniu wzięło udział 18 019 504 wyborców. Na kandydatów na urząd Prezydenta Ukrainy, wpisanych na kartę do głosowania w przedterminowych wyborach Prezydenta Ukrainy 25 maja 2014 roku do głosowania w dniu wyborów, oddano następującą liczbę głosów wyborców: 1 BOHOMOLEC Olha Wadymiwna — 345 384 — 1,91 % 2 BOJKO Jurij Anatolijowycz — 35 928 — 0,19 % 3 HRYNENKO Andrij Walerijowycz — 73 277 — 0,40 % 4 HRYCENKO Anatolij Stepanowycz — 989 029 — 5,48 % 5 DOBKIN Mychajło Markowycz — 546 138 — 3,03 % 6 KLIMENKO Ołeksandr Iwanowycz — 10 542 — 0,05 % 7 KONOWALIUK Walerij Illicz — 69 572 — 0,38 % 8 KUZMIN Renat Rawelijowycz — 18 689 — 0,10 % 9 KUJBIDA Wasyl Stepanowycz — 12 391 — 0,06 % 10 LJASZKO Oleh Walerijowycz — 1 500 377 — 8,32 % 11 MAŁOMUŻ Mykoła Hryhorowycz — 23 771 — 0,13 % 12 POROSZENKO Petro Ołeksijowycz — 9 857 308 — 54,70 % 13 RABINOWYCZ Wadym Zinowijowycz — 406 301 — 2,25 % 14 SARANOW Wołodymyr Heorhijowycz — 6 232 — 0,03 % 15 SYMONENKO Petro Mykołajowycz — 272 723 — 1,51 % 16 TYMOSZENKO Julia Wołodymyriwna — 2 310 050 — 12,81 % 17 TIHIPKO Serhij Leonidowycz — 943 430 — 5,23 % 18 TIAHNYBOK Oleh Jarosławowycz — 210 476 — 1,16 % 19 CUSZKO Wasyl Petrowycz — 10 434 — 0,05 % 20 SZKIRJAK Zorian Nestorowycz — 5 021 — 0,02 % 21 JAROSZ Dmytro Anatolijowycz — 127 772 — 0,70 % Zgodnie z częścią trzecią artykułu 84 Ustawy Ukrainy „O wyborach Prezydenta Ukrainy” na podstawie wyników głosowania w dniu nadzwyczajnych wyborów Prezydenta Ukrainy 25 maja 2014 roku wybranym Prezydentem Ukrainy jest kandydat na urząd Prezydenta Ukrainy POROSZENKO PETRO OŁEKSIJOWYCZ, ur. 1965 roku, deputowany ludowy Ukrainy, zamieszkały w mieście Kijów, bezpartyjny, samozgłoszony, który otrzymał w wyborach 9 857 308 głosów wyborców, co stanowi 54,70 %, czyli więcej niż połowę głosów wyborców, którzy wzięli udział w głosowaniu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Majdan czy Antymajdan?

Co począć z Majdanem, gdzie jeszcze dwa miesiące temu doszło do strzelaniny wśród majdanowców? Przypominacie sobie ten incydent na Chreszczatyku 31 marca, którym tak delektowały się rosyjskie kanały telewizyjne. Swoją drogą, kłótnia już wtedy wybuchła z powodu sporów — rozbierać barykady czy nie? Petro ANTONENKO Rozróżniajmy pojęcia. Jest MAJDAN jako ogromne zjawisko społeczne, fundament Eurorewolucji na Ukrainie, która zmiotła zbrodniczy reżim i otworzyła nam drogę do odnowy kraju. I jest Majdan jako wizualny, fizyczny przejaw tego zjawiska społecznego, czyli to, co stoi (siedzi, leży, chodzi) w centrum Kijowa. Czy może to drugie pozostawać w obecnym stanie? Nie może! Ale w burzliwych dyskusjach, które rozgorzały obecnie, czuć jakąś zamianę pojęć, zamianę MAJDANU — Majdanem. Co mówią przeciwnicy likwidacji (zniesienia, skrócenia, przeformatowania) owego drugiego Majdanu? Najgłośniejszym jest tutaj tak zwany „sektor społeczny”. Na dniach opublikował on Manifest Majdanu. Ogłosiło go kilka „organizacji społecznych”, w których nazwach tak czy inaczej pojawia się Majdan. Należy zaznaczyć, że przez wszystkie miesiące Eurorewolucji ten sektor społeczny nigdy nie cierpiał na nadmierną skromność. Ze sceny Majdanu i wokół niej sypały się oświadczenia o dominancie właśnie tego „sektora społecznego” w rewolucji, oświadczenia w stylu „Majdan zebraliśmy my, a nie politycy”. Ale Majdan, Eurorewolucja były co najmniej trójjedynym strumieniem. Pierwsza składowa — opozycyjne partie polityczne, przede wszystkim „Batkiwszczyna”, „Swoboda”, „Udar”. Druga — sektor społeczny, mimo jego pstrokatości, waśni, efemeryczności wielu organizacji społecznych, które mnożyły się i płodziły w biegu. Trzecia składowa — ukraiński biznes, od miliarderów po mały i średni, prywatnych przedsiębiorców, bez których „sektor społeczny” nie miałby nawet szklanki herbaty. To tyle, jeśli chodzi o udział w rewolucji. Dlatego warto, by niektórzy chociaż teraz byli skromniejsi. Bo wszystko to trwa nadal, to bezapelacyjne mówienie „w imieniu Majdanu”. Ale w jego imieniu mówią inni ludzie, przy czym z większymi podstawami. „Prawy Sektor planuje usunąć barykady i odblokować drogi w centrum Kijowa” — oświadczył członek rady politycznej tej partii Ihor Kryworuczko. Na konferencji prasowej dodał, że Majdanu nie można rozwiązać ani fizycznie, ani moralnie, ale „stopniowo degraduje on, schodząc do poziomu Antymajdanu”. „Obecnie, przechodząc przez Majdan, można zauważyć nietrzeźwych ludzi w kamuflażu, którzy biorą udział w konfliktach lub demonstrują zachowanie niegodne majdanowca. Wielu z tych, którzy mieszkają obecnie w namiotach, nie było na rewolucji, ale teraz z jakiegoś powodu uważani są za majdanowców” — powiedział Kryworuczko. A co mówią ci, którzy nie życzą sobie jakichkolwiek zmian obecnego Majdanu? Główny argument — Majdan musi stać, żeby kontrolować władzę. Co na to odpowiedzieć? Jeśli społeczeństwo nie jest zdolne inaczej kontrolować władzy, to kiepsko z nami i daremna była Eurorewolucja. A kto właściwie ma koordynować tę kontrolę władzy ze strony Majdanu, mówić w jego imieniu? Warto przypomnieć, że w szczytowym momencie rewolucji, w styczniu, utworzono Ogólnoukraińskie Zjednoczenie „Majdan”. Wtedy tak było trzeba. Po zwycięstwie rewolucji OZ zeszło w cień. Ale przypomnijmy, kogo wybrano do Rady OZ „Majdan”. To Poroszenko, Turczynow, Jaceniuk, Koszułynski, Parubij, Mochnyk, Kliczko, Tiahnybok, Kyryłenko, Sobolew. Wszyscy oni są u władzy, na stanowiskach od nowo wybranego prezydenta po ministrów, przewodniczących frakcji parlamentarnych obecnie rządzącej koalicji. U władzy, na stanowiskach państwowych są także tacy członkowie Rady jak Tetiana Czornowoł, Wiktorija Siumar — do niedawna „sektor społeczny”. Właściwie wymienione osoby mają „pakiet kontrolny”, większość w tej Radzie. To czyżby oni mieli kontrolować władzę? Konkretnym przejawem „kontroli” są wypady desantów z Majdanu na pikietowanie instytucji państwowych, od parlamentu po Gabinet Ministrów i ministerstwa. Ale czyż Ukraińcy, obywatele, nie są już zdolni wyjść na pikiety i czy do tego trzeba mieć etatowych „pikietmenów”? Nie rozchodzić się, dopóki władza nie spełni żądań Majdanu — oto bodaj główna teza majdanowców. We wspomnianym Manifeście znajduje się długaśna lista żądań: pierwszoplanowe, na bliską perspektywę, długoterminowe. Zwyczajny zestaw słusznych haseł, tego, co rzeczywiście trzeba robić w państwie. Dziwna jest nie tylko abstrakcyjność żądań w stylu powszechnej prawdy i sprawiedliwości, ale też żądanie jakichś terminów tej „sprawiedliwości”. Tak, jakby można było powiedzieć, że do środy takiego a takiego dnia w państwie nie wszystko jest w porządku i Majdan musi stać, a od czwartku wszystko jest w porządku i rozchodzimy się. Ciąg dalszy na str. 4

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Słowiańsk: życie pod okupacją terrorystów

Mieszkańcom wielkiej Ukrainy nie jest łatwo wyobrazić sobie, co właściwie dzieje się na Donbasie w ostatnich tygodniach, zwłaszcza wraz z przebiegiem antyterrorystycznej operacji. Czy nie najgorętsze punkty konfrontacji — Słowiańsk, Kramatorsk, Horliwka, Mariupol, Donieck… Nawet reportaże telewizyjne nie dają tak wyraźnego obrazu wydarzeń, jak relacje ludzi, którzy mieszkają w tym regionie. Ten wywiad udzieliła redakcji naszej gazety mieszkanka Słowiańska. Kobieta, z gruntu rzeczy uchodźczyni z miasta, w którym się urodziła i wychowała, w którym dotąd żyła i pracowała, uchodźczyni z Donbasu terroryzowanego przez zamieszkach. Jej rodzina, najbliżsi krewni wciąż są tam, na Donbasie, ale również będą stamtąd uciekać, bo ich życie jest zagrożone. Dlatego nasza rozmówczyni nie podała swojego imienia i nie fotografowała się do tego wywiadu. Po prostu boi się o swoich bliskich… — Tutaj, poza granicami Donbasu, trudno nam sobie wyobrazić, co się u was dzieje. Tym bardziej że oglądamy dziesiątki kanałów telewizyjnych. A co może usłyszeć i zobaczyć mieszkaniec Donbasu w swoich mediach o wydarzeniach w samym Donbasie, ogólnie na Ukrainie i na świecie? — Co może zobaczyć, skoro w naszym mieście już od ponad dwóch tygodni nie działa telewizja: nie funkcjonuje telewieża. Obecnie kontrolują ją ukraińscy wojskowi, ale jest odcięta od prądu. A kiedy wieża była pod kontrolą terrorystów, wyłączyli ukraińskie kanały i nadawali rosyjskie. Co tam pokazują, wiadomo. W naszym mieście są dwie własne firmy telewizyjne, ale obecnie działają tylko w Internecie; działa jeszcze telewizja kablowa: jedni operatorzy całkowicie przeszli na rosyjskie kanały, inni wciąż nadają niektóre ukraińskie. Niedawno w sieci kablowej wyłączono Radio Ukraina, a zamiast niego włączono Moskwę. — Czy w mieście ukazuje się prasa? — Od ponad miesiąca lokalne gazety się nie ukazują. Działają lokalne strony internetowe, ale informacja tam jest bardzo jednostronna. — Wyborów w waszym mieście nie było… — Oczywiście. Tak zdecydowała stolica: tam, gdzie prowadzona jest antyterrorystyczna operacja, w ogóle nie przeprowadzano wyborów. — Co wy, mieszkańcy rejonu, możecie powiedzieć o antyterrorystycznej operacji? — Jest bardzo ospała. Wszyscy, którzy są proukraińscy, patriotycznie nastawieni, boją się o naszą ukraińską armię, bo przeciwstawia się jej bardzo silny wróg, uzbrojony po zęby. — Czy stutysięczny Sławiańsk żyje, czy wymarł? Przed przewrotem separatystów ludzie pracowali, uczyli się, martwili się codziennymi sprawami. A co teraz? — Zakładów przemysłowych mamy niewiele, obecnie pracują tylko częściowo. Ludzie tracą pracę, a tym, którzy pracują, obniża się wynagrodzenie. Chodzi na przykład o fabrykę izolatorów. A ukraińsko-włoska fabryka ceramiki gipsowej w ogóle nie działa. — A jak sfera usług? Handel przecież chyba działa, bo jak bez tego? — W połowie tak, jak działał przed przewrotem. Choć na początku panowało po prostu zamieszanie, ludzie kupowali na zapas, potem trochę się uspokoili. Powiem o edukacji. Nasz uniwersytet pedagogiczny jednak zakończył rok akademicki, szkoły zakończyły zajęcia przedwcześnie. — A co z medycyną? — Terroryści zajęli jeden ze szpitali w centrum miasta, wszystkich stamtąd wysiedlili, postawili straż. Szpital przekształcono w wojskowy obóz zbuntowanych, tam mieszkają, trenują. Terroryści zajęli miejski dom kultury, akademik technikum lotniczo-technicznego, zajmują mieszkania ludzi, które są im potrzebne do strzelania. Mieszkańców wyrzucają na ulicę, a z okien mieszkań strzelają snajperzy. — Legalna władza miejska od dawna nie działa? — Mera Nelę Sztepę nie tylko odsunęli od stanowiska terroryści, oni trzymają ją pod strażą. Rada miejska pracuje, ale pracuje nie dla ukraińskiego państwa, lecz dla zbuntowanych, tak zwanej Donieckiej Republiki. Urzędnicy pracują pod kierownictwem samozwańczego mera miasta Ponomarowa. — Jak mieszkaniec Sławiańska może przejechać przez miasto? — Głównym transportem publicznym są u nas trolejbusy i marszrutki, teraz ich ruch odbywa się po skróconych trasach. Służby komunalne jakoś działają, przynajmniej usuwają awarie sieci. — Jakieś zdumiewające połączenie spokojnego życia i wojny… — Nad naszym miastem terroryści zestrzeliwali helikoptery ukraińskiej armii. — Ostatni przypadek jest w ogóle tragiczny — zginęło 12 ukraińskich wojskowych. — Ofiarami terrorystów stają się zwykli mieszkańcy miasta. Budzimy się rano, słyszymy strzelaninę. Szczególnie poważne walki toczyły się na górze Karaczun, gdzie jest telewieża. Tam w wyniku walk zniszczono około dziesięciu budynków. Strzela się także na innych ulicach. Moi znajomi sfotografowali z mieszkania na telefon komórkowy, jak z krzaków naprzeciwko budynku terroryści strzelają w kierunku osiedli mieszkaniowych. Strzelali z moździerza, prosto w miasto, żeby potem mówić, że miasto ostrzeliwuje ukraińska armia. Albo taki epizod. Rano na ulicy pojawia się transporter opancerzony, oddaje strzał w stronę telewieży, gdzie są nasi wojskowi, a potem zawraca i strzela w budynki mieszkalne. — Widzicie terrorystów, tych, którzy nazywają siebie samoobroną Donieckiej Republiki. Czy to wasi rodacy, czy nie? — Przeważnie przyjezdni, choć są i nasi. Przygotowując przewrót, terroryści werbowali tu sobie zdrajców. Niektórych naszych rodaków przywieziono ze sobą, jak Ponomarowa, który ogłosił się merem miasta. — Co dzieje się na obrzeżach miasta? — Bardzo dużo blokad drogowych. Samochody koniecznie się zatrzymuje, najpierw na blokadzie terrorystów, potem na blokadzie naszej armii. A jeśli człowiek spróbuje ominąć blokadę terrorystów, samochód zostanie ostrzelany. Wyjeżdżać z miasta stało się strasznie, bo nie wiesz, czego ktoś od ciebie chce, czego zażąda? Ludzie decydują się jechać tylko w ostateczności. Niedawno jechaliśmy na pogrzeb krewnego: samochód ciągle zatrzymywano, kontrolowano, terroryści żądali pokazania paszportów — jeśli zameldowanie było donieckie, przepuszczali. Wiele blokad separatystów znajduje się bezpośrednio w mieście. To prawdziwe bojowe gniazda, z betonowych bloków, nimi zagrodzili ulice. — Czyli normalny przejazd ulicami jest zablokowany? A jak mają jeździć karetki pogotowia, straż pożarna, transport komunalny? — Tak właśnie jeżdżą — przedzierają się podwórkami. — Co słyszeliście o ofiarach wśród ludności cywilnej? — Ludzie giną bez przerwy. Pewna dziewczyna w domu, we własnym mieszkaniu, wyszła na balkon i dostała kulę w głowę. Teraz nawet wychodzić na balkon jest już strasznie. A oto ostatni przypadek: kobieta poszła do sklepu kupić chleb, na ulicy została zabita z chlebem w rękach. — Kto strzela, jest jasne: ukraińskich wojskowych na ulicach miasta nie ma. — Naszym ludziom strasznie wyjść na ulicę, strasznie być w domach. Obecnie panuje taka opinia, że na Na Donbasie są tylko separatyści, a zwykli obywatele nie popierają separatyzmu. To zupełnie nieprawda, chociaż takich też nie brakuje. — Czy ktoś podaje choćby jakieś powody swojego pragnienia odłączenia się od Ukrainy i przyłączenia do Rosji? — Mówią, że chcą żyć w Związku Radzieckim, uważają, że Rosja to właśnie Związek Radziecki. A czego my od nich chcemy, skoro w tym samym ZSRR człowiek był niwelowany przede wszystkim narodowo. — A jak oni rozumieją to — żyć po sowiecku? — Rozumieją to tak: można nie pracować, coś gdzieś ukraść, a państwo jakoś cię socjalnie ochroni. Podają także przyczyny finansowe. Mianowicie w Rosji jest wyższy poziom życia i tam będą otrzymywać wyższe emerytury. — O rosyjskich cenach, życiu rosyjskiej prowincji ci ludzie nie mówią? — Oni o tym nic nie wiedzą, bo znają tylko to, co zobaczą i usłyszą w telewizji, na rosyjskim kanale. — Wymieniają czynnik językowy? Mianowicie dyskryminację rosyjskojęzycznych? — Obecnie o tym prawie się nie mówi. Na początku trochę o tym mówiono, teraz zeszło to na drugi plan. A ponadto ludzie nienawidzą centralnych władz ukraińskich. — A o poprzedniej, czteroletniej władzy regionałów, donieckiej, nawiasem mówiąc, co mówią? — Nic. O tym milczą. Chociaż niektórzy mówią, że władza Janukowycza im się nie podobała. Prawda, zaraz potem wspominają o jakiejś „stabilności”. — Ktoś lubił truć, że „Donbas nie pogania próżniaka”, że karmi prawie całą Ukrainę. Proszę powiedzieć, czy w waszym mieście, w regionie, który „żyje na węglu”, w domach jest gorąca woda? — Jej nie ma. Nie było jej również za Janukowycza. Zimnej wody też nie ma całodobowo, na noc ją wyłączają. Prawda, ostatnio nasza mer Neля Sztepa zdołała zwiększyć dopływ wody do domów, teraz doprowadza się ją już przez 20 godzin na dobę. Ogólnie, w ciągu kilku lat swojej pracy na stanowisku głowy miasta, zrobiła bardzo wiele: kupiono nowe trolejbusy, poprawiono drogi, w mieście stało się czyściej. — Co ludzie wiedzą o naszej ukraińskiej historii, o narodowych bohaterach, o UPA, która działała także na Donbasie? — Oni tego wszystkiego zupełnie nie akceptują. Narodowi bohaterowie Ukrainy nie są ich bohaterami. Raczej wymieniają postacie z historii Rosji. Rozmawiał Petro ANTONENKO

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Oficjalne oświadczenie

Dokonano napadu na świątynię Patriarchatu Kijowskiego na Krymie. Ucierpieli duchowny i parafianie świątyni. Krym, osiedle Perewalne. Niedziela, 1 czerwca 2014 roku 1 czerwca 2014 r. o godzinie 8 rano do cerkwi Pokrowa Najświętszej Bogurodzicy UKP Patriarchatu Kijowskiego we wsi Perewalne na Krymie wdarła się, wyważywszy drzwi, grupa uzbrojonych osób o wyglądzie kryminalnym, ubranych jak kozacy. Zniszczyli wewnętrzne wyposażenie świątyni i zajęli ją, nie dopuszczając proboszcza protoprezbitera Iwana Katkala do odprawienia nabożeństwa. Gdy przybył kapłan, napastnicy z przekleństwami rzucili się na niego i rozbili samochód. W obronie swojego pasterza stanęli parafianie, którzy również zostali pobici. W szczególności pobicie otrzymała ciężarna kobieta oraz córka ojca Iwana, chora na porażenie mózgowe. Na wszystkie zgłoszenia do rosyjskiej policji na Krymie początkowo nie było żadnej odpowiedzi. Dopiero po trzech godzinach przybyli funkcjonariusze, którzy poparli napastników. Bandyci-„kozacy” oraz policjanci tłumaczyli swoje działania tym, że „Patriarchat Kijowski prowadzi antyrosyjską działalność i takim nie ma miejsca na rosyjskim Krymie”. Na apel arcybiskupa Klimenta władze rosyjskie na Krymie do dziś nie zareagowały. Oczywiste jest, że napad na cerkiew Pokrowską we wsi Perewalne to zaplanowana akcja. Wszak dzień wcześniej do domu ojca Iwana Katkala przyjechał duchowny Patriarchatu Moskiewskiego i żądał dobrowolnego „zwolnienia” świątyni, oświadczając: „To twoje ostatnie dni na Krymie”. Ponadto na Krymie bez śladu zniknęło trzech aktywistów ukraińskiej społeczności. Wszystkie te wydarzenia budzą wielki niepokój i obawy, że wkrótce podobne pogromy i przejęcia mogą nastąpić także w innych cerkwiach krymskich UKP PK. W związku z tym Centrum Prasowe Patriarchatu Kijowskiego zdecydowanie protestuje przeciwko gwałtownym działaniom wymierzonym w świątynię, duchowieństwo i wiernych Patriarchatu Kijowskiego we wsi Perewalne, Autonomiczna Republika Krymu. Domagamy się od rosyjskich władz na Krymie położenia kresu uciskowi prawosławnych ukraińskich wiernych oraz pociągnięcia do odpowiedzialności winnych spośród napastników i policjantów, którzy im sprzyjają. Protestujemy przeciwko naciskom na wspólnoty Patriarchatu Kijowskiego ze strony duchowieństwa Patriarchatu Moskiewskiego. Biorąc pod uwagę, że diecezja krymska wchodzi w skład UPC Patriarchatu Moskiewskiego, oczekujemy, że kierownictwo tego Kościoła potępi takie działania swoich przedstawicieli i podejmie kroki, by zapobiec powtórzeniu się podobnych sytuacji w przyszłości. Prosimy o modlitwy za wiernych Patriarchatu Kijowskiego na Krymie, którzy doznają ucisku i prześladowań.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

puter. Interesował się historią. Podczas rekrutacji na studia dostał się na podstawie punktów do trzech uczelni, wybrał KPI, specjalność – socjologia i prawo. Miał bardzo dobrą pamięć, łatwo zdawał egzaminy. Był sprawiedliwy, co go poproszą – wszystko zrobi; bardzo pryncypialny i celowy. Jeśli chciał coś osiągnąć – osiągał. Był przeciwny pijaństwu, paleniu, nie miał złych nawyków, tak jak i jego koledzy. Bardzo kochał małego braciszka, pomagał mi się nim opiekować. Nie zostawiał przyjaciół w biedzie. Wspominam pewien przypadek. Po jedenastej klasie spędzał Sylwestra u kolegi. O 5 rano poszli się przejść. Na jednego z chłopaków napadli chuligani. Wszyscy uciekli. Tylko mój syn został i bronił swojego małego, chudego kolegi. Tata tego chłopca przychodził nawet na 40 dni, i tak zagląda, oferuje pomoc. Na pogrzebie byli koledzy, prawie wszyscy koledzy z klasy, nauczycielka. Ale ani wicedyrektor, ani dyrektorka nawet nie zadzwonili. Nie było żadnego polityka, żadnej oficjalnej osoby. – Kto Pani pomagał w biedzie? – Do 24 kwietnia uważałam, że moje dziecko żyje. Szukałam. Zwracałam się o pomoc do milicji, do kanałów telewizyjnych: 1+1, Inter, ICTV, STB i innych. Wszyscy odmówili. Jedynie 5 kanał odpowiedział na mój ból. Zaczęli pokazywać materiał o zaginionym chłopcu. Zadzwoniła dziennikarka z gazety „Wiesti”, oni pomogli w poszukiwaniach. 24-go rano wyszedł artykuł, że moje dziecko zginęło w Słowiańsku. Wreszcie w Dnieprowskiej prokuraturze rejonowej m. Kijowa dano mi zdjęcie do rozpoznania. Potem podano numer telefonu, mówiąc, dzwońcie i sami jedźcie odebrać ciało. Transportem zajmował się mój brat, ja byłam wtedy w rozpaczy, nie mogłam dojść do siebie. Jesteśmy bardzo wdzięczni donieckiej działaczce Proświty Marii Olijnyk, która zostawiła wszystkie swoje sprawy, zwracała się do różnych instancji, pomagała nam z własnej inicjatywy. Niezwykle czuły, uważny człowiek – działacz społeczny naszego rejonu Wołodymyr Mykołajowycz Iwanow. Pomógł materialnie, chodzi po instancjach, żeby Jurijowi w szkole postawili tablicę pamiątkową… Jestem wdzięczna ojcu Pawłowi z naszego kościoła, nauczycielce Jurija. Są u nas dobrzy ludzie, we władzach, prawda, jest ich jeszcze mało. W. M. Iwanow uzupełnił opowieść mamy Jurija: „Tacy chłopcy, patrioci, jak Jura, gotowi bronić tego państwa – to jest to, o czym nie domyślała się ani władza, ani opozycja. Poprzednia władza zapomniała, że została wybrana po to, aby zapewnić życie obywateli, były „gwarant” zrobił wszystko, żeby tacy chłopcy powstali. To, co wydarzyło się 29–30 listopada ubiegłego roku i później świadczy, że młodzież nie jest obojętna na Ukrainę, na swoją przyszłość. Ci chłopcy cały czas przebywali na Majdanie. Jura również, choć oszczędzał mamę, nie opowiadał. Był nawet ranny. Chłopcy rozumieli, że milicja, która pracowała dla bandyckiego reżimu, może ich prześladować, dlatego wymyślali legendy, żeby się chronić. Kiedy tacy chłopcy jadą na Wschód, w gorące punkty, bronią swojego prawa do życia w tym kraju, dają do zrozumienia, że nie są obojętni. Władza musi zrozumieć, że naród już nie jest taki, jaki był wcześniej. Obywatele są teraz mądrzejsi od kierowników. Jeśli władza teraz nie zmieni stosunku do armii, do systemu organów ścigania, systemu sądowego, będzie jeszcze nie jeden majdan. My, obywatele Ukrainy, nie zatrzymamy się, dopóki nie osiągniemy tego poziomu życia, o którym marzyliśmy my i ci chłopcy z Niebiańskiej Sotni, którzy zginęli. Moim obowiązkiem obywatelskim jest sprawić, żeby tych chłopców pamiętano, żeby pojawiły się tablice pamiątkowe tam, gdzie się uczyli, mieszkali. Ich patriotyzm to wzór, jak trzeba się zachowywać w trudnym dla kraju czasie. Władza musi usłyszeć ludzi. Musi służyć narodowi Ukrainy, i zrobimy wszystko dla tego”. Jeśli chcą Państwo pomóc małemu braciszkowi Jurija i jego mamie, kontakt w redakcji: tel. 270-55-57. symbolizowały wierność i miłość do swojej Ojczyzny. Płastowe ognisko, ukraińskie pieśni, wielkie koło ludzi o podobnych poglądach, którzy w płastowskiej iskrze przekazali sobie nawzajem swoje przyjacielskie uczucia – wszystko to pozostanie w pamięci każdego, kto odwiedził ceremonię odnowienia Płastowej przysięgi w Stanicy Chicago. Gościnnie powitała gości gospodyni przyjęcia p. Zirka Kołomyjec. Niepokój budzi to, że na stronie internetowej „Podręczniki” historia „Płastu” odtworzona jest w publikacji „Teoria i metodyka pracy z organizacjami dziecięcymi i młodzieżowymi Ukrainy” – O. W. Lisoweć. Uderza, że z tej błogosławionej, zapewne przez samego Tabacznyka publikacji, czytelnik dowie się, że „Płast” odtworzył się dopiero w latach 90., i tylko jako organizacja skautowa. Treściwa, ofiarna i patriotyczna historia tej organizacji, zapewne nie odpowiadała minionej władzy.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Giną kwiaty narodu

Nadiya KYRYAN. 22 kwietnia z rzeki Doniec razem z ciałem deputowanego rady miejskiej Gorłówki Wołodymyra Rybaka wyłowiono ciało młodego chłopaka — Jurija Poprawki z Kijowa. O tej tragicznej historii rozmawiamy z mamą, Jarosławą Jurijiwną, której dusza boli zarówno za swojego syna, jak i za inne ofiary wojny: „Młodzież ma w głowie wolną Ukrainę, są tym chorzy i realnie nie oceniają sytuacji. Chcą coś zrobić, ale nie wiedzą jak. Jestem przeciwko wojnie, przeciwko temu, by młode, nieprzeszkolone dzieci wysyłać w gorące punkty. Tam giną kwiaty narodu: przyszli prezydenci, politycy, uczeni, lekarze”. Kiedy już tak się stało z jej synem, chce, aby władze zwróciły uwagę na rodziny poległych, aby zachowała się czysta pamięć o jej synu, aby nie rozpowszechniano nieprawdziwych informacji. Przecież bojownicy, aby skompromitować „Prawy Sektor”, puścili plotkę, że chłopcy w noc z 20 na 21 kwietnia napadli na ich punkt kontrolny w Słowiańsku. — Jarosławo Jurijiwno, jak wszystko było naprawdę? — 15 kwietnia Jura, po zdaniu sesji, powiedział, że pojedzie do przyjaciela, który ma dom pod Hostomlem, żeby świętować dzień jego urodzin (prawdy nie powiedział, najwyraźniej, żebym się nie martwiła). 15-go rozmawiałam z nim przez telefon, wszystko było dobrze. 16-go w odpowiedzi na mój telefon napisał wiadomość: „Jestem zajęty”. Poczułam, że coś jest nie tak. Od wieczora telefon przestał odpowiadać: albo poza zasięgiem, albo przekierowanie na pocztę głosową. Dzwonię do przyjaciela — tam tak samo. 17 kwietnia również nie mogłam skontaktować się z synem, a przyjaciel wymyślił, że po prostu rozeszli się każdy w swoich sprawach. Zaczęłam dzwonić do wszystkich znajomych, do szpitali, kostnic, do milicji Kijowa i obwodu — Jura zniknął. Później dowiedziałam się od przyjaciela, który wrócił, że 17 kwietnia Jurę wzięto do niewoli, potem nad nim znęcano się. Na policzku — oparzenia od niedopałków, tętnica szyjna przebita, całe ciało pokłute nożem, w siniakach. Prąd przez niego przepuszczali. To nieludzie. W noc z 20 na 21 kwietnia wreszcie na mój telefon odebrał nieznany mężczyzna, nazwał mnie banderówką, wyzywał niecenzuralnymi słowami. Jeszcze nie zrozumiałam, co się stało. Słałam SMS-y, dzwoniłam. Wreszcie jakiś mężczyzna odpowiedział: „Dlaczego pani tu dzwoni? Nie rozumie pani — pani dziecko zginęło, on już jest w Niebiańskiej Sotni. A telefon włącza się, żeby złapać wszystkich kolegów”. Mówię: „Jeśli zginął, oddajcie mi chociaż ciało, żeby po ludzku pochować”. Wtedy abonent rzucił słuchawkę. Kiedy poszła plotka o tym, że chłopcy napadli na punkt kontrolny, niektórzy mówili: „Co to za Ukrainiec, jeśli w taki święty dzień (na Wielkanoc) poszedł strzelać?”. Bolało słuchać takich rzeczy, przecież w tamtym czasie już go wśród żywych nie było! Ja w ogóle wątpię, że mógł strzelać. Pewnie chłopcy myśleli: władza nie działa, a my sami coś zmienimy — tacy sobie supermeni! Bojownikiem nie był, za pieniądze też nie mógł pojechać. Możliwe, że pojechał zobaczyć, co tam się dzieje… To tylko moje domysły… Obecnie trwa śledztwo. — Jakim był Twój Jura, czym się interesował? — Interesował się sportem, psychologią, czytał książki filozoficzne, doskonale znał angielski, grał na gitarze, był spokojny, dobry — złote dziecko, ufałam mu. Znał się na technice, sam z części złożył komputer. Maria KOWAL, Lwowska „Proświta”. Właśnie płastuni jako pierwsi powiadomili wszystkie wsie i miasta Zachodniej Ukrainy o utworzeniu Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Płastunami byli Stepan Bandera, Roman Szuchewycz, Lew Rebet i tysiące innych. Odrodzenie „Płastu” na Ukrainie zaczęło się w 1990 roku, jeszcze przed ogłoszeniem Niepodległości. Ale organizacje płastowe podczas radzieckiej okupacji działały wszędzie, gdzie mieszkali Ukraińcy: w USA, Kanadzie, Argentynie, Australii itd. Te ośrodki podtrzymywały tradycje, zakazane w Radzieckiej Ukrainie, dawały możliwość ukraińskiej młodzieży diaspory tworzyć i rozwijać ukraińską wspólnotę. Świętowanie 100-lecia „Płastu” — wielkie wydarzenie dla każdego świadomego Ukraińca, wezwanie dla rodziców, by przyprowadzali swoje dzieci do organizacji. Kiedy nadchodzą współczesne „doniesienia z frontów”, powstaje trwałe skojarzenie z Krutami — giną młodzi patrioci, nierzadko przez nieudolne kierownictwo, które nie potrafi przewidzieć działań wojennych, adekwatnie reagować na sytuację, wysyła w gorące punkty niedostatecznie przygotowanych ludzi, bez odpowiedniego uzbrojenia czy umundurowania. Ludzkie tragedie już zamieniają się w statystykę, ofiary liczy się w dziesiątkach i setkach. Czasami młodzi patrioci rwą się w gorące punkty dobrowolnie, jeszcze nie umiejąc spokojnie przeanalizować sytuacji i poddawać się nie chwilowemu porywowi, a chłodnej kalkulacji. O jednym takim młodzieńcu jest nasza opowieść, od dnia śmierci którego właśnie minęło czterdzieści dni.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Słowo na straży Ukrainy

Mykoła NESTERCZUK, sekretarz generalny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Słowo ukraińskie jest najcenniejszym skarbem naszego narodu. To ta siła duchowa, która zawsze była amuletem ukraińskości. I dziś słowo Szewczenki stoi na straży narodu ukraińskiego, jego jedności i samobytności. Na podstawie umowy o współpracy między Ogólnoukraińskim Towarzystwem „Proświta” im. Tarasa Szewczenki a Ministerstwem Obrony Ukrainy, w imieniu Głównego Zarządu Pracy Wychowawczej, „Proświta” 29 maja 2014 roku przekazała produkcję wydawniczą dla bibliotek jednostek wojskowych Sił Zbrojnych Ukrainy. Podczas ceremonii przekazania podkreślono, że słowo Szewczenki będzie służyć wzmacnianiu siły duchowej żołnierzy SZU, wychowywać miłość do Ukrainy, gotowość do obrony ojczyzny. Jaskrawym przykładem jest heroiczna walka ukraińskich żołnierzy na Wschodzie naszej Ojczyzny. Przedstawiciel Głównego Zarządu ds. pracy z personelem SZU pułkownik Wołodymyr Dem’janienko szczerze podziękował „Proświcie” za przekazane książki i płyty kompaktowe. Zaznaczył, że produkcja wydawnicza cieszy się dużą popularnością w armii. Dowódca jednostki wojskowej nr 2788 pułkownik Dmytro Sztejnberg powiedział, że duch ukraińskich wojowników jest bojowy i są oni gotowi do obrony Ukrainy, sprzyja temu także patriotyczna literatura, którą dostarcza Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Przysięgam na swój honor…

12 kwietnia 2012 roku minęło 100 lat od chwili, gdy plastuni złożyli pierwszą przysięgę we Lwowie, na podwórzu Gimnazjum Akademickiego przy ul. S. Bandery 14. Rok 1911 charakteryzował się dla ukraińskich organizacji młodzieżowych gwałtownym wzrostem patriotyzmu i zainteresowania ukraińskimi tradycjami wojskowymi. W „Plaście” młodzież uczono strzelać z karabinu i rewolweru, odbywać długie marsze wojskowe z plecakami, sygnalizować, wykonywać opatrunki itd. Złożenie przysięgi 12 kwietnia 1912 roku jedynie oficjalnie potwierdziło powstanie tej organizacji młodzieżowej i dało impuls do jej dalszego rozwoju. ukraińskich organizacji młodzieżowych. Każda stanica w różnych zakątkach świata przygotowała imprezy poświęcone tej dacie. W Iwano-Frankiwsku odsłonięto pierwszy na świecie pomnik ukraińskich plastunów. 11 kwietnia 2012 roku o godz. 19.00 czasu lokalnego (na Ukrainie 1.00 — 12 kwietnia) Stanica Chicago zorganizowała święto odnowienia przysięgi plastowej w ośrodku Round Lake. Stanica Chicago istnieje od 1949 roku, setki młodych Ukraińców rozpoczynały swoją działalność w ukraińskiej społeczności od ptaszęcego i nowackiego zastępu. Na to święto zaproszono także plastunów — seniorów, starszych plastunów, nowaków, sympatyków. Uroczyście, na brzegu jeziora, podczas zachodu słońca, wciągnięto flagi USA, Ukrainy i Stanicy Chicago, zapalono pochodnie, które

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «Majdan czy Antymajdan?», s. 1

Majdan czy Antymajdan?

Zakończenie. Początek na str. 1. Albo „odnowienie władzy”. Zdaje się, że nie zauważają, iż w kraju jest już nowy prezydent, nowy rząd, nowa koalicja w parlamencie. A w wykazie „żądań” wciąż widnieje… „dymisja Rządu Azarowa”. Kto i kiedy to pisał „w imieniu Majdanu”? „Majdan nie rozejdzie się, dopóki nie zostaną spełnione żądania: ukaranie przestępców, lustracja, zmiana systemu władzy, ustanowienie porządku konstytucyjnego wobec obywateli”: te żądania z Manifestu to program działań na lata i lata. Ale dość podliczania tego, co wykonane i niewykonane. Bo problem nawet nie w tym, że centrum europejskiej stolicy zamieniono obecnie w śmietnik, najważniejsze jest to, że trwanie Majdanu zdaje się podkreślać — rewolucja nie zwyciężyła. To błędna teza i psychologia. Nawet jeśli ktoś powie, że nie zwyciężyła, bo jej cele, ogłoszone przez Majdan, wykonano tylko w 10 procentach, należy stwierdzić — REWOLUCJA ZWYCIĘŻYŁA. Nowa Ukraina istnieje! A dalej ogromna praca nad tworzeniem tej nowej Ukrainy. Niedawno jeden z majdanowców oświadczył: „Jeśli stąd odejdziemy, więcej nas tu nie wpuszczą”. Genialne w swojej naiwności samoobnażenie. Wychodzi na to, że na Majdan „wpuszczają”, i według takiej logiki Majdan zebrał się nie dzięki „społeczeństwu”, a za pozwoleniem reżimu Janukowycza? Ci, którzy tak mówią, zdaje się, nawet nie zrozumieli, że w każdym dniu mogą wyjść na nowy Majdan, bez tego, by ich „wpuszczano”. Jak być? Majdan, ten wizualny, musi pozostać. Ale przeformatowany, tylko po prawej, parzystej stronie Chreszczatyku: tam, między Głównym Urzędem Pocztowym a Domem Związków Zawodowych, mogą stanąć dziesiątki namiotów i niech stoją na tych szpetnych „szklarniach” „Globusa” choćby latami. Chreszczatyk trzeba uwolnić od barykad i śmietników. I od transportu też: rzeczywiście można uczynić go pieszym, jak w wielu stolicach. Niezwłocznie trzeba zwolnić wszystkie budynki administracyjne: jeśli Majdan stał za nową władzą, to jak można stać przeciwko tej władzy, którą on zrodził? Po co niemal pół roku majdanowcy blokują międzymiastowy punkt rozmów Głównego Urzędu Pocztowego? Ludziom, za których stał Majdan, stworzono problemy, państwu, za które stał Majdan, zablokowano wpływy do budżetu. Czy to jest normalne? A ducha Majdanu, ten MAJDAN trzeba nie tylko zachować, ale rozbudowywać. Przede wszystkim uczcić pamięć Bohaterów Majdanu. Wspaniały projekt Memoriału opracował członek „Proświty”, laureat nagrody im. Szewczenki Anatolij Hajdamaka. Są też ciekawe propozycje modernizacji przestrzeni Majdanu, przekształcając go z miejsca zamieszkania w miejsce generowania nowych idei. Majdan musi rozwijać w ukraińskich obywatelach poczucie patriotyzmu, propagować wartości moralne, zdrowy styl życia. Tutaj proponują zamiast wojskowych namiotów, które dawno straciły przyzwoity wygląd, ustawić nowoczesne namioty w rodzaju „sfera”, w których będą mogli pracować dziennikarze, artyści, pisarze, fotografowie, specjaliści IT. Słowem, MAJDAN był i pozostaje — jako symbol odnowionej europejskiej Ukrainy, jako puls prawdziwego, a nie pokazowego patriotyzmu. Petro ANTONENKO. Na Donbasie. Na Donbasie – krzyki, krew, pożary, spadają przestraszone szyby kopalniane. Palą Moskale i janczarzy nasze niebiesko-żółte flagi. Ładuj się bólem, moja broniu, bij, nie odstępuj ani na piędź — niech zginą okupanci trzykrotnie, niech na zgliszczach spłoną! Na Donbasie już nie ma schronienia ani dziecko, ani matka, ani trawa. Tam strzela w ukraińską mowę i w wyszywaną koszulę Moskwa. Ładuj się bólem, moja broniu, bij, nie odstępuj ani na piędź — niech zginą okupanci trzykrotnie, niech na zgliszczach spłoną! Na Donbasie — roty moskali, w Groznym trenowani kaci, wiedzą jak ludzkie brzuchy rozpruwać, pętle z ludzkich żył pleść. Ładuj się bólem, moja broniu, bij, nie odstępuj ani na piędź — niech zginą okupanci trzykrotnie, niech na zgliszczach spłoną! 24.05.2014, Koncza-Ozierna. Szarańcza. Nadleciała szarańcza z Rosji, chmurą na mój Donbas legła, kłębi się, niczym skrzydlate żmije, pożera wszystko wokół do cna. Chłopcy, pomódlcie się do ikony, miotacz ognia na ramiona — i naprzód! Niech żyją stepy i hałdy, niech zginie putinowska horda! Nadleciała szarańcza rosyjska, spadła na ługańskie sianożęcie. Słychać wołanie rannego wojska, ukraińscy żołnierze krzyczą. Chłopcy, pomódlcie się do ikony, miotacz ognia na ramiona — i naprzód! Niech żyją stepy i hałdy, niech zginie putinowska horda! Nadleciała szarańcza zza Donu, stworzona żelazna robactwo z imperialnego synchrofazotronu, zabójcza, lecz pusta, jak kłamstwo.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Młodego wina nie wlewa się do starych bukłaków!

Wołodymyr PIPASZ, jeden z organizatorów Zakarpackiego Majdanu, przewodniczący Zakarpackiej Obwodowej Organizacji Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, kandydat nauk historycznych Fenomenalny sukces Petra Poroszenki w wyborach ma szereg przyczyn, a być może najważniejszą jest „rozdrażnienie” Ukraińców działaniami władzy Tymoszenko. Bo rzeczywiście nie sposób rozeznać, gdzie jest nieudolność, gdzie niezrozumienie idei Majdanu, a gdzie zdrada. I nie chodzi tu tylko o bezdarne prowadzenie ATO pod kierownictwem „głównodowodzącego” Turczynowa (o utracie Krymu już nawet nie mówimy, ale szokuje ostatnia informacja o przywłaszczeniu przez Rosję części złotych rezerw walutowych Ukrainy, które były przechowywane w krymskim oddziale Ощадбанку — czyżby naprawdę było tak trudno wywieźć z Krymu trzysta kilogramów złota i miliardy gotówki?), przerażają całkowicie daremne ofiary z winy przywódców ATO wśród wojskowych, niezapewnienie armii elementarnie niezbędnego, a zarazem defraudacje ludzi z generalskimi pagonami, bezpośrednia lub ukryta zdrada świeżo mianowanych kierowników. A jeszcze większy rozmach korupcji, zwłaszcza na granicznych przejściach celnych i w innych strukturach, za sprawą osób mianowanych według kwot partyjnych lub takich, które kupiły sobie stanowiska?! „Nowa” (tymoszenkowska) władza nie tylko jest bezdarna (jedyną sympatię wzbudza obecnie A. Jaceniuk), ale jest zgniła, dąży do niedopuszczenia do jakichkolwiek zmian. Przede wszystkim tych, których domagał się Majdan podczas Rewolucji, które były jej celem. Wrażenie jest takie, że ludzie, którzy otrzymali „rewolucyjną” władzę, nieprzerwanie pragną zachować system reżimu Janukowycza w nienaruszonym kształcie, tylko z kilkoma nowymi przywódcami. A co z Niebiańską Setką? Dziś pokładamy nadzieję w Petrze Poroszence. Liczymy, że on jednak zneutralizuje to, z powodu czego powstał Majdan. Przeprowadzenie niezbędnych zmian, radykalnych reform jest możliwe jedynie w przypadku lustracji, oczyszczenia ogniw zarządzania z kadr janukowyczowskich. Uzasadnię to na przykładzie Zakarpacia. Wielokrotnie mówiono o tym, że na szczeblu obwodowym w naszym kraju nie doszło do żadnych zmian oczekiwanych przez zakarpackich uczestników Majdanu. Zmieniło się tylko kilka nazwisk przywódców obwodu (i to dzięki temu, że Ledida przepędził Majdan). Mniej więcej to samo na szczeblach rejonowych. Janukowyczowscy naczelnicy (jeszcze raz powtarzam, że chodzi o lustrację, czyli o oczyszczenie władzy z najbardziej odiozowych osób, a nie o „czystkę” wszystkich) szeregu wydziałów, departamentów, innych struktur władzy, którzy byli wiernymi reżimowi organizatorami znęcania się nad narodem, najpierw się przestraszyli, teraz się uspokoili, znaleźli, zapewne, wspólny język z „gubernatorem”. Ale czy ci ludzie mogą się zmienić? Zastanówmy się! Jestem przekonany, że oni zawzięcie nienawidzili i nienawidzą Majdanu, naszej Rewolucji, tęsknią za Janukowyczem. Sądzę, że nie daj Boże, gdyby u nas była ta sama sytuacja, co w Doniecku czy Ługańsku, czynili by to, co czynią donieccy i ługańscy urzędnicy: zdradziliby państwo, na wszelkie sposoby sprzyjaliby separatystom-terrorystom. To przecież właśnie ci, których nazywa się „Piątą kolumną rewolucji”. Ci, którzy są likwidatorami schematów korupcyjnych, nie są zdolni do przeprowadzania reform, a jeszcze wszelkimi siłami będą je sabotować i dyskredytować. Mam nadzieję, że nowy Prezydent Ukrainy, obok zaprowadzania porządku na Wschodzie państwa, najważniejsze swoje zadanie upatrywać będzie w „przeładowaniu”, oczyszczeniu władzy, co uwzględni także przedterminowe wybory do Rady Najwyższej oraz lustrację struktur władzy wykonawczej od dołu do góry. A jeśli tego nie będzie, albo jeśli mu się to „nie pozwoli”? Wtedy pomoże Majdan. Nie na darmo on nie rozchodzi się. Przypominają się też wielokrotne wypowiedzi setników Gwardii Narodowej, walczących z terrorystami, publikowane w internecie i na kanałach telewizyjnych: „Jeśli tak będzie dalej trwać, to po zaprowadzeniu porządku na Wschodzie ruszymy na Kijów!”. Zatrzymać zaś kolumn patriotów, sądzę, nie zdołają już żadni władczy sabotażyści Rewolucji. Jednak, prawdopodobnie, to jest bardzo skrajny wariant.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Dmytro Pawłyczko. Pięć pieśni

Chłopcy, pomódlcie się do ikony, Miotacz na ramię — i naprzód! Niech żyją stepy i terykony, Niech zginie putinowska orda! 25.05.2014, Koncza-Ozerna. Za kratami Jak wulkan huczy siła Majdanu, Świat zbudziła wyzwoleńcza trąba, Świat zbudziła, lecz nie wskrzesiła Martwego rosyjskiego niewolnika. Kremlowscy cezarzy i demokraci — To wszystko niewolnicy, niewolnicy od A do Jać... Planetę będą wpędzać za kraty, Bo wszyscy oni siedzą za kratami. W Moskwie nic nie zasieję, Chleba i sławy też nie zbiorę. Nie wierzę w młodą Rosję, Która zapomni i przeklnie starą. Kremlowscy cezarzy i demokraci — To wszystko niewolnicy, niewolnicy od A do Jać... Planetę będą wpędzać za kraty, Bo wszyscy oni siedzą za kratami. Będzie bój i cisza po boju, Kula w sercu i smak zwycięstwa, Gadzina zawsze będzie sobą, Dopóki jej nie zabijesz mieczem. Kremlowscy cezarzy i demokraci — To wszystko niewolnicy, niewolnicy od A do Jać... Planetę będą wpędzać za kraty, Bo wszyscy oni siedzą za kratami. 31.05.2014, Koncza-Ozerna. Mowa W setce Spartanina, pełen nabojów Dźwigałem torby, nie wiedziałem, że dożyję, Gdy banderowcy rosyjskojęzyczni Podniosą niebiesko-żółtą chorągiew. Rosyjskojęzyczni, ale prowadzi ich mowa, Usłyszana w głębi rodu. Idą jak sotnia Spartanowa, Uzbrojone moje młodzieńcze dni. Mówić uczyła ich rodzima matka, Bała się Syberii i tajgi. Teraz za Ukrainę umierać Idą — pod kule i bicze moskiewskie. Rosyjskojęzyczni, ale prowadzi ich mowa, Usłyszana w głębi rodu. Idą jak sotnia Spartanowa, Uzbrojone moje młodzieńcze dni. Doniecki kraju mój, kozacki stepie, Nie rozciągaj się pod obce koło, Wolność dla Chmielnickiego i Mazepy I dla Szewczenki duch twój zachowa. Rosyjskojęzyczni, ale prowadzi ich mowa, Usłyszana w głębi rodu. Idą jak sotnia Spartanowa, Uzbrojone moje młodzieńcze dni. 01.06.2014, Koncza-Ozerna. Prometeusz Ze skały schodzi Prometeusz z bronią, W mazepince, jak strzelec UPA, I przystaje do sotni bojowej, I depcze wrogów jego stopa. Iczkerio, rdzawa i szczerozłota, Narodzie wieczności, a nie śmierci, Z Moskwą idzie na nas twoja szumowina, A z nami — twój nieugięty Prometeusz. Nadejdzie czas zemsty i kary, Zgasną światła kremlowskich zórz, I nieśmiertelni Szamile i Dżohary Wrócą do rodzinnych progów. Iczkerio, zardzewiała i szczerozłota, Narodzie wieczności, a nie śmierci, Z Moskwą idzie na nas twoja hołota, A z nami — twój niezłomny Prometeusz. Trwa wojna, zbierają się zastępy Wszystkich pokoleń i narodów, nie na darmo. W każdym plemieniu jest komórka zdrady, Ale narodów zdrajców nie ma. Iczkerio, zardzewiała i szczerozłota, Narodzie wieczności, a nie śmierci, Z Moskwą idzie na nas twoja hołota, A z nami — twój niezłomny Prometeusz. 03.06.2014, Koncza-Ozerna.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Tłumaczenie częściowe: inna część tego materiału jest na razie pokazana po ukraińsku

O pilnych zmianach w Konstytucji Ukrainy

Jak świadczy światowe doświadczenie historyczne tworzenia państw, tylko niezależne państwo narodowe zapewnia każdemu narodowi najlepsze warunki dla jego wszechstronnego rozwoju duchowego i materialnego. Ustawodawstwo wielu krajów świata zawiera postanowienia o własnym państwie narodowym. Tak więc pierwszy punkt art. 1 Konstytucji Rumunii sformułowany jest w następującym brzmieniu: „Rumunia — państwo narodowe, suwerenne i niezależne, jednolite i niepodzielne”. I dopiero w trzecim punkcie znajduje się to, co u nas w pierwszym: „…prawne, demokratyczne i …”. W Rumunii mieszkają ludzie wielu narodowości: Węgrzy, Ukraińcy, Bułgarzy, Niemcy, Cyganie. Na przykład mniejszość węgierska zamieszkuje zwarcie w Siedmiogrodzie, na granicy z Węgrami. Węgrzy są tam rdzennymi mieszkańcami. Ale Rumuni proklamowali „państwo narodowe” i jest to przyjęte zarówno w samym kraju, jak i poza jego granicami. Petro TAŁANCZUK, deputowany Rady Najwyższej ZSRR czasów pieriestrojki, pierwszy minister oświaty niepodległej Ukrainy; Serhij RUDIUK, starszy wykładowca uniwersytetu „Ukraina”; Witalij KARPENKO, deputowany ludowy Rady Najwyższej Ukrainy pierwszej kadencji, zasłużony dziennikarz Ukrainy. Jest w rumuńskiej Konstytucji jeszcze jeden artykuł (3), który głosi: „Terytorium państwa rumuńskiego nie może być zasiedlane ani kolonizowane przez ludność obcą”. Ten artykuł jest aktualny także dla nas. Pouczająca dla Ukraińców jest również Konstytucja Chorwacji, w której położono nacisk na „tysiącletnią tożsamość narodową i państwowość narodu chorwackiego”, wymieniono wszystkie etapy chorwackiej państwowości od VI wieku. Wreszcie proklamowano „państwo narodowe narodu chorwackiego”. Właśnie do walki o własne niezależne państwo narodowe powstaliśmy my, Ukraińcy, 22 lata temu. Pod naciskiem ukraińskiego ruchu narodowowyzwoleńczego Rada Najwyższa Ukraińskiej SRR 16 lipca 1990 roku przyjęła Deklarację o suwerenności państwowej Ukrainy, gdzie jasno i jednoznacznie powiedziano: „Ukraińska SRR jako suwerenne państwo narodowe rozwija się w istniejących granicach na podstawie realizacji przez ukraiński naród swojego niezbywalnego prawa do samostanowienia. Ukraińska SRR sprawuje ochronę i obronę państwowości narodowej narodu ukraińskiego”. Powiedziano również, że „Deklaracja jest podstawą dla nowej Konstytucji, ustaw Ukrainy i określa stanowisko Republiki przy zawieraniu umów międzynarodowych”. Jednak twórcy Konstytucji Ukrainy z 1996 roku nie wykonali wymogów Deklaracji o suwerenności państwowej Ukrainy, czym nie tylko naruszyli krajowe ustawodawstwo, ale także zlikwidowali najważniejsze osiągnięcie narodu ukraińskiego w walce o niepodległość — Ukraińskie państwo narodowe. Dlatego konieczne jest wniesienie takiej poprawki do obowiązującej Konstytucji Ukrainy: Rozdział I ZASADY OGÓLNE. Brak postanowienia o państwie narodowym narodu ukraińskiego nie jest jedyną wadą Ustawy Zasadniczej kraju. Konstytucja Ukrainy faktycznie zaprzecza samemu istnieniu ukraińskiego etnosu, ukraińskiego narodu w rozumieniu etnicznym. Tak więc w preambule Konstytucji Ukrainy wyjściowe pojęcie Konstytucji „naród ukraiński” traktowane jest jako „obywatele Ukrainy wszystkich narodowości”. To znaczy, konstytucyjne pojęcie „naród” wyjaśniane jest poprzez kategorię obywatelstwa człowieka, co jest niedopuszczalne i sprzeczne z doktryną prawa naturalnego, przywiązanie do której jednoznacznie zadeklarowano w preambule Konstytucji poprzez uznanie prawa narodu ukraińskiego do samostanowienia (które w istocie jest kategorią prawa naturalnego). Narodowość i obywatelstwo — to nie to samo. Pod obywatelstwem rozumie się oparty na uznaniu i poszanowaniu podstawowych praw i wolności człowieka trwały związek prawny jednostki i państwa niezależnie od pochodzenia etnicznego tej osoby. Obywatele Ukrainy wszystkich narodowości składają się na ludność Ukrainy, ale nie na naród ukraiński, nie na ukraiński naród. Naród (łac. natio — plemię, lud) — w teorii prawa konstytucyjnego — historyczna wspólnota ludzi, która ukształtowała się w procesie formowania wspólnoty ich terytorium, powiązań gospodarczych, języka, cech kultury i charakteru, które stanowią jej znamiona. To znaczy, związek między członkami narodu nie jest prawny, a krwisty. Utożsamianie narodu ukraińskiego z ludnością Ukrainy prowadzi do poważnych skutków prawnych: prawo międzynarodowe zna zasadę samostanowienia narodów, a nie ludności. Proklamowanie niepodległości i utworzenie własnego państwa przez wielonarodową ludność jakiegoś terytorium (na przykład USRR w składzie ZSRR) — to separatyzm. Separatyzm — pojęcie odrażające dla wszystkich państw i traktowane jako zdrada, dlatego wywołuje negatywny, a także wrogi stosunek do siebie. Preambuła Konstytucji Ukrainy podciąga proklamowanie niepodległości Ukrainy pod separatyzm. Zostało to zauważone także poza granicami Ukrainy. Artykuł 1. Ukraina jest państwem narodowym, suwerennym i niezależnym, demokratycznym, socjalnym, prawnym. Tak, w Rosji wydano kilka książek pod wspólnym tytułem „Ukraiński separatyzm w Rosji”, których autorzy negują istnienie narodu ukraińskiego jako wspólnoty etnicznej. „Ukrainiec” — to początkowo nie pojęcie etniczne, lecz polityczne”. Przy tym rosyjscy autorzy argumentują swoje stanowisko Konstytucją Ukrainy i czynią to całkiem słusznie. Jeśli kierować się Konstytucją Ukrainy z 1996 roku, to Rosjanin – obywatel Ukrainy – to „Ukrainiec rosyjskiego pochodzenia”, Żyd – obywatel Ukrainy – to „Ukrainiec żydowskiego pochodzenia” itd. A kim w takim razie są etniczni Ukraińcy – „Ukraińcy ukraińskiego pochodzenia”? Absurd. Wychodzi na to, że rzeczywiście Ukraińcy, jak twierdzą rosyjscy szowiniści, to nie naród, a partia polityczna zdrajców-małorosjan, zbałamuconych przez niemiecką czy amerykańską propagandę. Czyli realizacja na Ukrainie teorii „narodu politycznego” służy szowinistycznemu negowaniu istnienia ukraińskiego etnosu. Jeśli zaś prawnie go nie ma, to kto w takim razie na Ukrainie jest narodem państwowotwórczym, rdzennym? „Internacjonaliści”, wychodząc z zasady liczby etnosów w państwie, a nie z ich liczebności, narzucili nam definicję Ukrainy jako państwa wielonarodowego, choć etniczni Ukraińcy według spisu z 2001 roku stanowią 77,8 % ludności Ukrainy. Wiadomo, że według standardów ONZ, jeśli naród tytularny stanowi nie mniej niż 70 % ludności kraju, to takie państwo jest monoetniczne. Wypaczona zaś definicja wielonarodowości państwa i praktyczne wcielanie jej w życie doprowadziło do zniszczenia samoidentyfikacji naszego narodu jako wspólnoty krwi i pokrewieństwa. A to jest przecież korzeń etnopsychologii narodu i jego kultury narodowej. Spekulacjom o polietniczności Ukrainy sprzyja także art. 11 Konstytucji, który stwierdza, że na Ukrainie mieszkają „rdzenne narody” oraz mniejszości narodowe. Biorąc pod uwagę ogólnie przyjęte postulaty historyczne o dawności zamieszkiwania na Ukrainie Rosjan, Żydów i Tatarów, można przypuszczać, że chodzi właśnie o nich. Przecież w Preambule Konstytucji „podprawiono” Akt ogłoszenia niepodległości Ukrainy, a mianowicie „tysiącletnią tradycję państwowotwórczą” na Ukrainie zmieniono na „wielowiekową”. Pozbawia to Ukraińców dziedzictwa historycznego Rusi Kijowskiej na korzyść Rosji ze wszystkimi konsekwencjami natury historycznej i prawnej. Czyli wspierana jest nienaukowa teza rosyjskiej propagandy historycznej, że naród ukraiński powstał w XV—XVI w. w wyniku asymilacji tutejszych Rusinów przez Polaków. Tym samym podkłada się pseudonaukową bazę pod roszczenia terytorialne Rosji wobec Ukrainy jako historycznej ojczyzny współczesnych Rosjan. A kolonizacja Ukrainy przez rosyjskich emigrantów w XVII—XX w. przedstawiana jest jako ich powrót do swojej historycznej Ojczyzny, zasiedlonej podczas nieobecności prawowitych gospodarzy przez przybłędów z Galicji. To pociąga za sobą przede wszystkim nieuznawanie ukraińskiego etnosu za państwowotwórczy, tym bardziej – jedyny państwowotwórczy, co jest właściwe. Stąd nieuznawanie języka ukraińskiego jako jedynego państwowego, kultury ukraińskiej jako bazowej w państwie, ukraińskiej interpretacji historii Ukrainy jako jedynej słusznej. Stąd – zachowanie krzywdzącego dla ukraińskiego etnosu międzynarodowego wewnątrzpaństwowego podziału pracy, kiedy potomkowie emigranckiej elity kolonialnej ZSRR zachowują dla siebie dominujące pozycje w polityce, gospodarce i kulturze, pozostawiając etnicznym Ukraińcom do przeżycia najcięższe, najbrudniejsze i nierentowne gałęzie gospodarki. Czyli zdobycie niepodległości nie daje rdzennemu narodowi realnych korzyści tak samo, jak nie dało ukraińskim chłopom uwolnienie od poddaństwa w 1861 roku, czy Murzynom Ameryki zniesienie niewolnictwa. Zmieniła się tylko zewnętrzna forma eksploatacji. Czy naród ukraiński będzie szanował i bronił taką „niepodległość” przed zagrożeniami zewnętrznymi? Odpowiedź jest oczywista. Dlatego tekst Preambuły Konstytucji Ukrainy też wymaga zmian. wyrażając suwerenną wolę narodu, opierając się na wielowiekowej historii ukraińskiego państwowotwórstwa i na podstawie zrealizowanego przez ukraiński naród, cały Ukraiński naród prawa do samostanowienia, dbając o zapewnienie praw i wolności człowieka oraz godnych warunków jego życia, troszcząc się o wzmocnienie obywatelskiej zgody na ziemi Ukrainy, dążąc do rozwijania i wzmacniania demokratycznego, socjalnego, prawnego państwa, uświadamiając sobie odpowiedzialność przed Bogiem, własnym sumieniem, poprzednimi, obecnym i przyszłymi pokoleniami, kierując się Aktem ogłoszenia niepodległości Ukrainy z 24 sierpnia 1991 roku, zatwierdzonym 1 grudnia 1991 roku w ogólnonarodowym głosowaniu, przyjmuje tę Konstytucję — Ustawę Zasadniczą Ukrainy. Podstawą dla spekulacji wokół kwestii praw grup etnicznych nieukraińskiego pochodzenia, które mieszkają na Ukrainie, jest art. 11 Konstytucji. Te grupy z jakiegoś powodu nazywa się „mniejszościami narodowymi”. Po pierwsze, termin brzmi nieco obraźliwie. Przynajmniej w Imperium Rosyjskim słowo „nacmien” było obelżywe. Po drugie, termin nie odpowiada europejskiemu rozumieniu mniejszości narodowych i realnemu stanowi rzeczy. Przecież Rosjanie, Polacy, Węgrzy i Rumuni znaleźli się na Ukrainie w wyniku bezprawnej kolonizacji ukraińskich ziem przez rządy innych krajów. Mieli oni uprzywilejowaną pozycję i służyli jako oparcie dla administracji okupacyjnych przeciwko miejscowej ludności ukraińskiej. Emigranci z sąsiednich krajów i ich potomkowie do dziś są sprzyjającym środowiskiem dla antyukraińskich działań wywrotowych służb specjalnych obcych państw. Dlatego zachowywanie dla nich dawnej uprzywilejowanej pozycji oznacza krzywdzenie rdzennych Ukraińców, naruszanie ich praw i artykułu 24 Konstytucji, podważanie zdolności obronnej państwa. Rada Najwyższa Ukrainy w imieniu Ukraińskiego narodu oraz obywateli Ukrainy wszystkich innych narodowości, wyrażając suwerenną wolę ukraińskiego narodu, ukraińskiego narodu, opierając się na tysiącletniej ukraińskiej tradycji państwowej i na podstawie niezbywalnego prawa ukraińskiego narodu, ukraińskiego narodu do samostanowienia, dbając o zapewnienie praw i wolności człowieka oraz godnych warunków jego życia, troszcząc się o wzmocnienie obywatelskiej zgody na ukraińskiej ziemi, dążąc do rozwijania i wzmacniania ukraińskiego narodowego, demokratycznego, socjalnego i prawnego państwa, uświadamiając sobie odpowiedzialność przed Bogiem, poprzednimi, obecnym i przyszłymi pokoleniami, kierując się Deklaracją o suwerenności państwowej Ukrainy z 16 lipca 1990 roku i Aktem ogłoszenia niepodległości Ukrainy z 24 sierpnia 1991 roku, zatwierdzonym 1 grudnia 1991 roku w ogólnonarodowym głosowaniu, przyjmuje tę Konstytucję — Ustawę Zasadniczą Ukrainy. Kontynuacja na str. 6 Obowiązujący tekst Preambuły Proponowane zmiany do tekstu Preambuły Rada Najwyższa Ukrainy w imieniu Ukraińskiego narodu — obywateli Ukrainy wszystkich narodowości, Obowiązujący tekst Proponowane zmiany do tekstu Artykuł 1. Ukraina jest suwerennym i niepodległym, demokratycznym, socjalnym, prawnym państwem.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «O pilnych zmianach w Konstytucji Ukrainy», s. 5

Tłumaczenie częściowe: inna część tego materiału jest na razie pokazana po ukraińsku

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

Про нагальні зміни до Конституції України

Закінчення. Початок на стор. 5 Є багато питань і до назви сучасної Української Держави. Утопивши в крові останній збройний виступ українського козацтва під проводом гетьмана Мазепи за права українського народу, Москва задля набуття “приличного родовода” привласнила нашу історію княжого періоду. Водночас московські царі перейменували свою державу на “Росію”, а її різношерсте населення на “русскіх” для того, щоб позбутися назви “московити”, яких у Європі вважали за варварів. 1713 року московський посол у Копенгагені отримав наказ царя Петра І вимагати, щоб у всіх іноземних газетах “печатали государство наше российским, а не московским, что и к прочим всем дворам написано”. Слід затямити, що до ХVIII ст. в Європі Руссю, Росією, руськими, русинами, рутенами звалися винятково Україна та її мешканці, а Московія тільки Московією та московитами. Самі суздальці, володимирці, муромці й інші, які після їх завоювання Москвою стали московитами, звали Руссю, Росією, руськими винятково Україну та її мешканців, а себе за руських не вважали й не звали. Зрештою, як зазначав історик М. Покровський, у середньовіччі термін “Русь” був суто побутовий, не пов’язаний із жодною визначеною політичною ідеєю: політично Давня Русь знала про київське, чернігівське або суздальське княжіння, а не про Руську державу. Однак в українців-русиніврутенів, обкрадених московитами зі старої книжної назви, залишилася ще народна назва “Україна”, відома в літописах із 1187 року, яка вживається досі для розрізнення фальшивих “русскіх-московитів” від мешканців справжньої Руси-України. Та нині, коли є незалежна Українська Держава, слід дати лад і в назвах, зокрема й на міжнародному рівні. До світової громадськості українська дипломатія повинна донести кілька істин. Історія сучасної України починається з Русі V—VI ст., історія сучасної “Росії” починається з Москви кінця ХІІІ ст. І жодного стосунку “Росія” не має до Русі, хіба в контексті того, що “Росія” присвоїла і загарбала в українців ім’я “Русь” і зміст цього поняття. А ми смиренно мовчимо з цього приводу. Наша вина і в тому, що у світі перекладають “Росія” як “Раша”. Ми навіть тепер вживаємо в англійській мові “Кіеvаn Rus’”, чим уможливлюємо московитам робити з Русь-Раша, замість того, щоб ми вживали історично правильного перекладу “Кіеvаn Ruthenia”, що в дійсності відповідає в чужих мовах назві Русь. Тепер настав час відвоювати “Русь-Рутенію”, бо ця назва є джерелом нашої старовинної історії, творить нашу державно-правну тяглість, відповідає нашому історичному минулому, яке Москва підступом фальшує і присвоює собі. На це звертав увагу Михайло Грушевський, назвавши свою фундаментальну працю “Історія України-Руси”. Та поки ми живемо в державі не з національною, а географічною назвою — Україна, має ж бути принаймні — Українська Республіка. Як Французька республіка, Італійська республіка, Литовська республіка, Чеська республіка тощо. Тепер щодо ст. 10 про мови. У нинішній редакції ця стаття абсолютно безвартісна для української мови, зате створює юридичну базу для подальшого російщення та асиміляції українців. Адже зміст поняття “державна мова” не розкрито. Не сказано, що “українська мова є мовою офіційних документів та мовою міжнаціонального спілкування громадян України”. Це слід виправити. Також варто врахувати досвід конституції Іспанії, в якій сказано, що “всі громадяни Іспанії зобов’язані знати і мають право користуватися іспанською мовою”. Те, що Конституція України захищає російську мову, — знаряддя асиміляції українців російською колоніальною адміністрацією, — нонсенс. Як писав сучасний письменник Євген Шишкін у статті “Русский язык — категория экономическая”, “…внедрение свого языка в другие нации — внедрение политической и экономической зависимости. Лучшего долгосрочного представителя своих интересов и придумать нельзя!”. Тому в мовному питанні слід керуватися наступним: 1. Вже сам факт присутності російської мови в незалежній Україні є образою для національних почуттів корінного українського народу, державотворчого українського етносу. 2. Російська мова в Україні не може користуватися захистом держави як мова національної меншини, оскільки росіяни в Україні не національна меншина, а емігранти та нащадки емігрантів. 3. Російська мова в Україні не може мати особливого статусу (“державної”, “офіційної”), а лише бути мовою для побутового вжитку етнічних росіян. 4. Оскільки українська мова є мовою державотворчого етносу держави Україна, високорозвинутою і досконалою європейською мовою, зрозумілою і здатною задовольнити спілкування громадян України всіх націо нальностей на будь-яку тему і на будь-якому рівні, тільки вона може бути і повинна бути державною мовою і мовою міжнаціо нального спілкування громадян України. Передумовою цивілізаційного прориву України має стати консолідація суспільства на основі української цивілізації, духовності й мови. Наявність двох державних мов — поряд з українською російської, яку нам нав’язують, веде до занепаду Української держави. Українська мова — це одна з найважливіших підвалин української державності, її цементуюча сила і патріотичний ресурс. І тому будь-яку атаку на українську мову варто розглядати як атаку на Українську державність. Тим емігрантам із Росії, які не оцінили належним чином надання їм після 1991 року громадянства України без обов’язкової в таких випадках загальноприйнятої у світовій практиці процедури натуралізації, і які бажають жити у державі з федеративним державним устроєм і з державною мовою російською, Україна має сприяти у вільному переселенні до такої держави. Це єдине прийнятне для українського народу вирішення “мовного питання”. В українській національній державі національне питання має бути раз і назавжди вирішене в інтересах корінного етносу. В іншому разі збережеться джерело міжнаціонального напруження, яке постійно нагадуватиме про себе вибухами невдоволення і всілякими, зокрема й збройними, конфліктами. Отже, творці Конституції України 1996 року не виконали вимог Декларації про державний суверенітет України і термінологічними маніпуляціями фактично ліквідували здобуток національно-визвольної боротьби українців. Вони ж створили правову основу для заперечення існування української нації в етнічному (і єдино прийнятному для українців) розумінні цього слова. Тому необхідне внесення ів преамбулу, і в ст. 1 Конституції України положення про національний характер нашої держави та інших вищеназваних змін, які виправлять дискримінаційні щодо державотворчої корінної української нації положення Основного Закону України. Конституція України протегує також приватній власності. Начебто приватна економіка ефективніша за державну. Проте фахівці знають, що продуктивність підприємств залежить не тільки й не стільки від форми власності, а від ефективності управління. І державне управління, безперечно, ефективніше з багатьох причин. Тому в США, Франції та інших провідних країнах світу є потужний державний сектор економіки, який забезпечує державні інтереси. У США найпоширенішим аргументом на користь державного контролю за виробництвом товарів індивідуального споживання є той, що приватні фірми прагнуть максималізувати прибутки власників, а не багатство нації. З огляду на це варто приглянутися до законодавчого досвіду Ірану, ст. 44 конституції якого проголошує: “Економічна система Ісламської Республіки Іран заснована на трьох секторах: державному, кооперативному і приватному — при регулярному і правильному плануванні. Державний сектор охоплює всю велику промисловість, основні галузі промисловості, зовнішню торгівлю, великі гірничорудні підприємства, банківську справу, страхування, забезпечення електроенергією, греблі і великі водопроводи, радіо і телебачення, пошту, телеграф і телефон, цивільну авіацію, судноплавство, дороги, зокрема залізницю, і т. п. Усе це у вигляді суспільної власності перебуває у віданні держави. Кооперативний сектор містить у собі кооперативні виробничі й розподіляючі фірми й установи, що створюються в місті й у селі. Приватний сектор охоплює ту частину землеробства, тваринництва, промисловості, торгівлі і сфери послуг, що доповнюють економічну діяльність державного і кооперативного секторів. У цих секторах економіки власність за умови відповідності іншим статтям цієї глави…, а також сприяння розвитку економіки країни і не завдавання збитків суспільству перебуває під заступництвом закону Ісламської Республіки. Закон визначає правила, сферу й умови функціонування цих трьох секторів”. Не в останню чергу завдяки цьому Іран із напівколоніальної країни перетворився у регіонального лідера і сміливо кидає виклик сильним світу цього. Як показав досвід останніх місяців 2014 року, держава має бути здатна сама себе захистити від збройної агресії іноземних держав. Тому слід відмовитися від нав’язаних ворожими спецслужбами спекуляцій на тему “невеликої, мобільної, професійної армії” і закріпити в Конституції положення про те, що “Захист суверенітету і територіальної цілісності України є священним обов’язком кожного громадянина України. Громадянські права повнолітній мешканець України отримує тільки після проходження дворічної військової служби за призовом, чи альтернативної служби”. Також слід наголосити: “Військово-патріотичне виховання громадян України здійснюється на націо нально-історичних традиціях українського народу”. Також слід викреслити з Конституції України пункт ст. 15, що “жодна ідеологія не може визнаватися державою як обов’язкова”. Нема в світі держави без ідеології. Україна не виняток. Неофіційною ідеологією сучасної України є нав’язана нам ззовні споживацька ідеологія. Наслідком її насильницького впровадження є моральна і фізична деградація нашого суспільства, його розкол й атомізація. Ідеологія споживацтва — це ідеологія смерті: духовної, тілесної, державної. Вона для України неприйнятна. Дійсною ідеологією кожної сучасної держави є патріотизм (націоналізм). Безсумнівно, він має бути офіційною чи неофіційною ідеологією і в Україні. Є в чинному законодавстві України багато й інших недоліків, які необхідно виправити. Однак лише впровадження у вітчизняне правове поле принципу справедливості зробить можливим проведення дійсних, а не фальшивих реформ нашого суспільства. Тільки після цього у нашій хаті утвердиться, словами першого українського митрополита Іларіона, “закон і благодать”. І тільки тоді, як наголошував Тарас Шевченко, “…і буде син, і буде мати, і будуть люде на землі”. Петро ТАЛАНЧУК, Сергій РУДЮК, Віталій КАРПЕНКО
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Mentalny tekst o kulturze z podtekstem politycznym o przyszłości

Konfrontacja etniczna to rzeczywistość, której nie można ignorować. Zwłaszcza jeśli rozwija się w warunkach tolerancji, charakterystycznej dla mentalności Ukraińców. Jewhen HOLYBARD Jak dla mnie, Ukraina bez zwłoki może wejść w skład zjednoczonej Europy, ponieważ nasi obywatele od dawna przestrzegają jednego z głównych wymogów UE — tolerancji doprowadzonej do absurdu. Co prawda, w UE ta absurdalność (na przykład w krajach Europy niebezpiecznie rośnie liczebność i roszczenia muzułmanów, którzy między innymi domagają się budowy nowych meczetów) niwelowana jest wspólnym udziałem w wojskach NATO, wspólną jednostką monetarną, wzajemnym wsparciem gospodarczym i politycznym, rozwojem infrastruktury i kultury, wspólnym rynkiem itd. Natomiast na Ukrainie tolerancja Ukraińców wobec roszczeń ze strony Rosji i Rosjan od dawna nabrała cech samoupodlenia. Nawet obecnie, w warunkach faktycznej wojny, u niektórych ukraińskich oficerów powstała bariera psychologiczna przed koniecznością strzelania do „starszego brata”. Bo, jakoby, trzeba okazywać tolerancję wobec innych poglądów, które mogą być sprzeczne z twoimi. Chociaż, jeśli poważnie, doprowadzona do absurdu tolerancja wobec tak zwanych rosyjskojęzycznych jest sprzyjającym warunkiem dla narodzin, rozwoju i eskalacji rosyjskiego separatyzmu na Ukrainie. Przecież właśnie ten sprzyjający warunek wykorzystali i nadal wykorzystują w swojej antyukraińskiej działalności komuniści i regionali. Język to odzwierciedlenie mentalności, czyli sposobu myślenia. A o czym myślą rosyjskojęzyczni na Ukrainie? W tej sprawie nie może być drobnostek, bo z małego ziarenka ostu w warunkach tolerancji wyrasta niemal drzewo, które potem obsiewa sobą i plądruje całe pole. Ale z wszystkiego widać, że Ukraińcy nie uświadamiają sobie (czy nie chcą uświadamiać) niebezpieczeństwa podstępnych ziarenek, a dlatego „osty” separatyzmu zaczynają zauważać dopiero wtedy, gdy zniszczyły cały plon na jednej trzeciej powierzchni. Wzdłuż wszystkich schodów ruchomych kijowskiego metra widzimy oczywisty, niebezpieczny, oburzający przykład tolerancji doprowadzonej do absurdu: setki egzemplarzy reklamowo-propagandowego hasła na tle ukraińskiej flagi — „Єдина країна. Единая страна”. Czy można wyobrazić sobie coś podobnego w Rosji?! Tolerancyjna tendencja obsiewania ukraińskiego pola niebezpiecznymi nasionami poprzez faktyczne szerzenie dwujęzyczności państwowej (czy nie ze strachu) ogarnęła także media. Obecnie modnie jest zapraszać do mikrofonu rosyjskojęzycznych ekspertów, prowadzić dwujęzyczne audycje. Demonstracja prorosyjskiej tolerancji w mediach całkowicie współgra z podejrzanie tolerancyjnym zachowaniem kierowników operacji antyterrorystycznej… Wśród moich znajomych jest genialny człowiek, który ma chyba największą w poetyckim świecie liczbę tytułów i nagród od różnych międzynarodowych organizacji. I jest za co. Bo na to zasługuje nie tylko osobista twórczość tej osoby, ale i ogromna wieloaspektowa działalność, skierowana na rozwój i wsparcie rosyjskojęzycznej twórczości na Ukrainie. W szczególności w ciągu dwudziestu wielkich imprez tematycznych, które zorganizował i przeprowadził ten człowiek w ciągu kilku lat, regionalnej publiczności przedstawiono ponad 100 rosyjskojęzycznych poetów z całego świata, przy czym z ich osobistym udziałem. Niedawno oglądam w telewizji występ tego człowieka. I chociaż tematem wywiadu była rosyjska kultura (w szczególności poezja), uderzyło mnie, że uczestnicy rozmowy wykazali zdumiewającą tolerancję w ocenie obecnego momentu, zrównując Rosję-agresora z jego ofiarą: „Ludzie wiedzą, jaka ilość niechęci wylewa się teraz ze strony Rosji na Ukrainę, ze strony Ukrainy na Rosję… Oczywiście, inne kraje nie mogą pozostawać obojętne na to i dokładają swoją cegiełkę… Jestem za tym, żeby dwa języki — rosyjski i ukraiński — były na Ukrainie nie tylko równoprawne, ale i równoobowiązkowe…”. Nie ma znaczenia imię tego człowieka. Ma znaczenie, że człowiek mieszka na Ukrainie, ma paszport Ukrainy, dużo i owocnie pracuje w sferze kultury (rosyjskiej), ale, jak wielu rosyjskojęzycznych, ma dość osobliwe wyobrażenie o patriotyzmie. Nawiasem mówiąc, prowadzący tę rozmowę zaznaczył na początku audycji, że rozumie ukraiński, ale rozmawiać po ukraińsku nie podejmuje się, bo nie ma praktycznej możliwości komunikacji. I to na antenie bez cienia wstydu ogłosił zasłużony pracownik kultury Ukrainy, który nie potrafi komunikować się po ukraińsku! I to przecież ktoś tolerancyjnie nadał mu zaszczytny tytuł i tolerancyjnie mianował na odpowiedzialne stanowisko w sferze informowania, kultury i propagandy! Dlatego wysłałem list na nazwisko znajomej osoby, gdzie zaznaczyłem: „…w Polsce oficjalnie zarejestrowano 12 mniejszości narodowych, z których każda ma kilka organizacji skierowanych na rozwój swojej kultury. Wśród nich największe: ukraińska, niemiecka, węgierska. Ale żadnej z nich nie przychodzi do głowy żądać podniesienia swojego języka do poziomu ogólnopaństwowego polskiego. Także nikt nie żąda wprowadzenia angielskiego jako drugiego państwowego, chociaż cała młodzież i wszyscy urzędnicy na państwowych stanowiskach swobodnie nim władają, w szczególności wojskowi — nawet na poziomie slangowym. W sferze mentalności między Ukrainą a Polską rozciąga się przepaść. Co więcej, żyjemy w warunkach realnej agresji ze strony Rosji. Ta agresja obecnie ma charakter otwartej ekspansji wojskowej, ale nigdy nie ustawała w sferze informacyjnej, energetycznej, politycznej, gospodarczej, demograficznej, kulturalno-oświatowej i w jakoby tak spokojnej i tolerancyjnej sferze językowej. Bo to bardzo wymowne: powtarzać mantrę „Żyjmy zgodnie!”, a jednocześnie w praktyce realizować wieczne imperialne hasło: „Tam gdzie ja, tam Rosja!” i „Dajcie nam język rosyjski!”. Całkiem logiczne, że praktyczna realizacja tych haseł na tle wspomnianej mantry i przy wsparciu piątej kolumny (w której obecnie przodują komuniści i regionali) ma dalszy rozwój w podnoszeniu trójkolorowych flag Rosji nad „rosyjskojęzycznymi” południowymi i wschodnimi obwodami Ukrainy, a w konsekwencji — w obecnej zbrojnej agresji Rosji, która otwarcie wspiera antyukraińskie siły. Przy czym za broń chwycili właśnie ci agenci Kremla na Ukrainie, którzy od dawna aktywnie kręcą się w jakoby tak spokojnej i tolerancyjnej sferze językowej. Rosyjskie przysłowie „Pazurek uwiązł — całej ptaszynie przepaść!” — to bardzo trafna analogia, bo sztucznie rozdęta „kwestia językowa” jest właśnie tym „pazurkiem” dla Ukrainy ze strony Rosji, która od dawna i umiejętnie rozstawia sieci w przestrzeni kulturowej Ukrainy. Nie zauważać tego jest niedopuszczalne nawet dla tak zwanych przeciętnych obywateli, a tym bardziej dla tych, którzy ogłaszają się aktywnymi działaczami kultury. Już nie mówię o tym, że żyjąc na Ukrainie, pewna część Rosjan (czy tak zwanych rosyjskojęzycznych) nie ma wstydu z powodu nieumiejętności komunikowania się po ukraińsku. W konsekwencji faktycznie przyczyniają się do tworzenia rosyjskich enklaw na terytoriach Ukrainy. Nie chcę być prorokiem, ale tendencja de facto jest taka, że rosyjskojęzyczni aktywiści tak zwanej federalizacji, którzy pragną rozciągnąć naszą Ojczyznę na kawałki, jednak sprowokują wojnę o niepodległą Ukrainę. Bo pojęcie niepodległość nie istnieje samo w sobie. Wymaga ono zaznaczenia: niepodległość od kogo? I tutaj jest o czym pomyśleć tym, którzy pragną stworzyć na Ukrainie komfortową wysepkę „niepodległej rosyjskojęzycznej kultury” w morzu otwartego kłamstwa Kremla i jego imperialnych ideologów, podstępu, dywersji informacyjnych i wojskowych ze strony Rosji. Rosji, która między innymi opiera się na wsparciu i współpracy tych na Ukrainie, którzy tak zwaną „rosyjskojęzycznością” faktycznie dolewają oliwy do ognia „pokojowej” i niepokojowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie i Ukraińskiemu Narodowi, Ukraińskiej Nacji, która jednoczy wszystkich patriotów Ukrainy, niezależnie od narodowości. Przeciwko Nacji, która pragnie prawdziwej niepodległości i partnerstwa w kręgu demokratycznych państw Europy i świata. Twierdzenie „każdy ma swoją prawdę” — jest od diabła. Prawda Boża — zawsze jest jedna i nie może mieć wersji”. Tak zakończyłem list, mając nadzieję na wzajemne zrozumienie. W końcu chodzi o kwestie zasadnicze, o pojęcia fundamentalne, które, wydawałoby się, nie mogą być przedmiotem dyskusji między obywatelami jednego kraju. Tym bardziej między znajomymi. I oto jaką odpowiedź wkrótce otrzymałem: „Jeśli chodzi o problemy językowe Ukrainy, to one istnieją. Nie bez powodu twierdzę, że oba języki powinny być równoobowiązkowe. Jest mi głęboko nieprzyjemnie, gdy Rosjanie nie chcą uczyć się ukraińskiego, ale równie nieprzyjemnie, gdy pisarze Ukrainy, których językiem ojczystym jest rosyjski, zostali przypisani do innego państwa. Dlaczego ludzi pozbawiono Ojczyzny, jeśli urodzili się, żyli, walczyli, pracowali, zostali pochowani na naszej ziemi? Przegięcia z każdej strony — to źle. To prowadzi do niechęci i konfliktów. I jeśli w Polsce jest jeden język państwowy, to w Kanadzie — dwa, chociaż Quebec to jedna niewielka prowincja. A w maleńkim Izraelu — trzy: hebrajski, arabski i angielski. Tak więc świat zna różne modele. Musimy przyjąć ten, który zapewni spokój i zadowolenie wszystkim żyjącym na naszej ziemi. Kategorycznie nie akceptuję agresji Rosji i aneksji Krymu, ale jeśli odpowiadamy „moskala na gałąź” — to nie jest lepiej. Nie ma ludzi pierwszej i drugiej kategorii. Wszyscy ludzie, jeśli są LUDŹMI, powinni szanować i znać język drugiego. I zapewniać wszystkim językom i kulturom rozwój. Wyprowadzenie języka i kultury rosyjskiej poza nawias na Ukrainie, po pierwsze, nie uda się, a po drugie, przyniesie szkód o wiele więcej niż pożytku. Przykład jest prosty. Od tego, że w szkołach język rosyjski uczyniono nie obowiązkowym, a fakultatywnym (tzn. uczą się go ci, którzy chcą i często za opłatą rodziców, jak wszystkie kursy fakultatywne), nikt nie zaczął pisać po ukraińsku poprawniej, nikt nie zaczął znać ukraińskiego lepiej, dla nikogo literatura ukraińska nie stała się ważniejsza. Ani na Ukrainie, ani na świecie. Co osiągnęliśmy w rezultacie? Wychowaliśmy pokolenie, które słabo zna wszystko. Pytanie: czy to dobrze? Na wszystkich stronach, we wszystkich publikacjach, w wierszach i prozie, we wszystkich sporach bronię stanowiska Ukrainy, mówię o tym, że Rosja jest agresorem. Ale nie chcę czuć, że jestem w swoim kraju człowiekiem drugiej kategorii tylko dlatego, że mój język ojczysty to rosyjski. Mój syn ukończył ukraińskie liceum i uniwersytet w języku ukraińskim, włada swobodnie ukraińskim, rosyjskim, angielskim — i wszystko jest w porządku. Ale wydaje mi się, że człowiek powinien mieć prawo wyboru języka komunikacji. To środek demokratyczny. I jeśli dążymy do Europy, to demokracja nie powinna być nam obca. Oto zawstydzamy ludzi za nieumiejętność mówienia po ukraińsku. Powiedzmy uczciwie, a co zrobiliśmy, żeby ludzie chcieli nauczyć się języka? Czy są darmowe kursy? Czy literatura i telewizja po ukraińsku są lepsze? Czy władający dwoma językami otrzymują preferencje w sferze zawodowej? Czy stworzyliśmy słowniki terminów technicznych po ukraińsku? Czy literatura ukraińska jest tańsza? No choć cokolwiek?! My sami, nic nie zrobiwszy, chcemy czegoś od ludzi. Pierwszy krok — ekonomiczny. Ludziom powinno opłacać się znać język. Wtedy nie trzeba będzie ich łamać przez kolano i zmuszać do nauki. Zamiast przez dwadzieścia lat istnienia państwa uczynić język atrakcyjnym ekonomicznie, próbowaliśmy narzucać, zmuszać i tylko tyle. Robiliśmy wszystko, żeby wywołać sprzeciw. Ale przecież tak celu się nie osiągnie. Ukraina ma unikalną szansę być rzeczywiście dwujęzycznym państwem, nie tracąc ani odrobiny kultury obu narodów. Nie można być rozrzutnym. To nie działa na naszą korzyść. W Izraelu na przykład uważają Puszkina za poetę narodowego na tej podstawie, że jego pradziadek był Etiopczykiem, a Etiopczycy wyznają judaizm. To znaczy, wszystko, co jest na świecie dobrego, tam starają się przybliżyć do kultury narodowej, wdrożyć w nią, uczynić swoją. A u nas wszystkich, którzy pisali nie po ukraińsku, chociaż żyli na Ukrainie, studiuje się w ramach kursu literatury obcej. Czy tak powinno być? Obecna sytuacja — to odpowiedź na nasze błędy. Takie smutne sprawy. Ale trzeba wyciągnąć wnioski i wytrwać. Ukraina powinna być niepodzielna, soborna i wszystkim obywatelom powinno żyć się w niej komfortowo, nie zważając na języki i narodowości”. Oto taka odpowiedź w warunkach wojny, która została rozpoczęta osetami, co wyrosły z ziaren tak zwanej rosyjskojęzyczności, która stała się polityczną i ideologiczną antyukraińską bronią. Powstrzymam się od komentarzy. Niech czytelnicy sami uściślają fakty. Jedynie zaznaczę, że raczej nie uda się stworzyć życiowego komfortu w społeczeństwie, którego niektórzy obywatele, rzekomo „nie zważając na języki i narodowości”, promują interesy narodowe innego państwa-agresora. Przy czym agresora historycznego. Ale głównym faktem dla mnie jest ten, że najbardziej stabilnymi państwami są te, gdzie pomimo wielonarodowości społeczeństwa, język państwowy jest jeden: Niemcy, Francja, kraje skandynawskie, USA, Polska, Australia, Japonia… Listę możecie kontynuować, nie zapominając wnieść do niej Rosji, która ucięła wszelkie dyskusje w kwestii językowej na terytorium swojego imperium, ale aktywnie promuje tworzenie rosyjskojęzycznych enklaw na terytoriach innych państw.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

W niebiańskim i ziemskim sprzężeniu

Wadym MYCYK, doktor filozofii w dziedzinie kulturoznawstwa, laureat nagrody im. Wikentija Chwojki. Działanie złotego koła. Żyjemy w Galaktyce Słonecznej. Wszystkie jej planety obracają się, a ruch w niej, jak i w całym świecie, odbywa się po kole. Nawet pierwsza nazwa praukraińskiego Boga brzmiała Koło. Zachowała się ona w naszym języku w bajce o chlebowym kołobku — Kołobóg. Najważniejsze święta Słonecznego koła mają pochodne od niego nazwy — Kolada, Kołodij, Kupało, Kalyta, a także obrzędowe święte chleby — kałacz, kałyta, koroczun, korowaj. Nasze święte hymny o słońcu jasnym i świecie białym nazywają się koladki. Ludzie w naszym kraju tysiącleciami żyli i tworzyli według praw Nieba i Ziemi, prawa wszechświatowej doskonałości, według jego świętego koła. Uwarunkowane jest to działaniem Złotego Koła, czyli wzajemnym oddziaływaniem ruchu obrotowego Słońca i Ziemi. Niegasnące światło w światopoglądowym rozumieniu Ukraińców — to podstawowa duchowa i energetyczna siła, która zapewnia życie wszystkiemu, co rośnie i żyje. Oświeca ono duchowy byt narodu, inspiruje do twórczości, sprzyja zbiorom „żyta, pszenicy i wszelkiego zboża”, wlewa nadzieję, że „w przyszłym roku będzie lepiej niż w ubiegłym”. Poruszając się po swojej orbicie — Złotym Kole, wchodzi ono w strefę działania innych gwiazd, gwiazdozbiorów, galaktyk. Tutaj wszystko zależy od wzajemnego ruchu planet, ich siły grawitacyjnej, stałego i naprzemiennego oddziaływania. Przejście obiegu kołowego oznaczone jest znakami Zodiaku. W zależności od długości cykli wpływają one na życie narodów, które mają protekcję tego czy innego znaku zodiakalnego. Od tego rozwija się ich życie, technologia produkcji, duchowość, tworzą się pewne cywilizacje, religie, trwają okresy klimatyczne, epoki historyczne. Z różnych przyczyn astrologicznych i politycznych ludzkość planowo pozbawiano najwyższej wiedzy, zanurzając jedynie w potrzebach produkcyjno-bytowych. Przez ziemskie kłopoty ludzie nie mają czasu podnieść głowy do nieba i dowiedzieć się: a co tam się dzieje? Globalne rytmy kosmiczne, epoki oddzielają się od siebie z odstępem czasowym 1600 lat. Każda epoka dzieli się na trzy części, każda z nich trwa prawie 530 lat. Po 1600 latach Ziemia, Księżyc, Słońce przez długi czas znajdują się na jednej linii prostej. Ich wpływ na Ziemię istotnie wzrasta. Na te okresy przypadają maksima siły pływowej Księżyca i Słońca, które powtarzają się co 84—93 lata, a maksima takiego samego wspólnego wpływu planet Marsa, Wenus, Urana, Saturna, Neptuna ujawniają się po 1680, 168, 84, 24, 12 latach. Tak więc zmiana klimatu od wzajemnych położeń Słońca i Księżyca względem Ziemi odpowiada 532-letniemu cyklowi, który w dawnych czasach uważano za czas odnowienia niebiańskiego i ziemskiego koła — było to „Wielkie koło”, „Koło pokojowe”. Trzy takie koła stanowią epokę 1590 lat. Granice epok dla historii geologicznej Ukrainy, tak zwanego holocenu, badał doktor nauk historycznych Mykoła Czmychow i udowodnił, że rozwój życia historycznego i obecnego zależy od zmian kosmicznych. Jako pierwszy w ukraińskiej nauce zastosował metodę astronomiczną (zodiakalną) badania w archeologii. Oto nazwy jego prac poświęconych tej problematyce: „Istoki jazyczestwa Rusi”, „Osiem tysiącleci archeologicznej kosmologii na Ukrainie” (rozprawa doktorska), „Archeologia i starożytna historia Ukrainy” (współautorstwo), „Dawna kultura”. W nich udowodnił, że życie praukraińców związane jest z Kosmosem, że mieli oni trzy typy państwowości, i obalił teorie „radzieckich uczonych” o migracjach, według których na Ukrainę rzekomo przychodziły jakieś plemiona, potem gdzieś znikały, a na ich miejsce przybywały inne. Za to był prześladowany. Podczas jednej z rad naukowych katedry archeologii Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, którą założył i kierował, atak na uczonego był tak brutalny, że serce naukowca nie wytrzymało i życie tak wnikliwego badacza nagle się urwało. Koniec świata na przełomie epok. Według badań doktora M. Czmychowa co dwie epoki (po 3192 lata każda) następowały wielkie zmiany na terytorium Ukrainy, zwłaszcza w klimacie. W te epoki rozwijały się mezolit i protoneolit, neolit oraz epoka brązu, wczesne żelazo i współczesność. W każdej z nich była własna technologia wytwarzania narzędzi z określonych materiałów: kamień, krzemień, miedź, brąz, żelazo. Odpowiednio też wieki nazywano — kamienny, miedziany, brązowy, żelazny. Każdy miał też właściwe sobie gospodarowanie. Rozwijała się swoista sztuka i życie duchowe. Była własna religia. Cztery epoki temu (6884 r.) powstało Morze Czarne. Ludzie odkryli dla siebie żyzną wartość czarnoziemu i zajęli się rolnictwem. Zaczęto ich nazywać oriami, czyli oraczami. Ich przodkiem był Or. W nowej epoce kamiennej wynaleziono ceramikę, której wyroby są najbardziej sprzyjające dla życia ludzi do dziś. Sześć epok temu (9576 r.) zaczęła się epoka holocenu w przyrodzie, przejawiły się cechy kultury, które są charakterystyczne dla następnych i obecnej epok. Zatem przy przejściach 532, 1596, 3192, 4788, 6384, 7980, 9576 lat zbiegają się granice nie tylko Słońca i Księżyca, ale i inne cykle, przez które kosmos wpływa na klimat i życie na Ziemi. Właśnie na przełomie i granicach epok dokonują się wielkie przesunięcia, katastrofy, które kończyły poprzedni etap rozwoju dla bardziej jakościowego odrodzenia życia. Cały okres holocenu odpowiada znanym definicjom religijnym jako „stworzenie i koniec świata”. Zatem zarówno dawne, jak i obecne obliczenia pokazują, że cykl od stworzenia do końca świata równa się pięciu epokom — 7980 lat. Jego koniec przypada na 2015 rok. Według kalendarza plemion Majów miał on nastąpić trzy lata wcześniej. Ludzie, wychowani na wyobrażeniach chrześcijańskich, uważają, że ziemia ma się rozstąpić z piekielnym ogniem. Bóg grzeszników wyśle do piekła, a sprawiedliwych do nieba — do raju. Kiedy to nie stało się w 2012 roku, w mediach przyjęto to sarkazmem, drwinami i zapomniano. Epoka zmian tymczasem trwa. Dochodzą do skutku różnej zgubności katastrofy na ziemi, pod ziemią, na wodzie, w powietrzu. Od awarii w elektrowniach atomowych po zderzenia na drogach. Szereg z nich zdarza się, zdawałoby się, bez motywacji. Upały przeplatają się z powodziami. Zwiększa się śmiertelność i zmniejsza się dzietność. Nawet niewłaściwa człowiekowi samozagłada przez tytoń, alkohol i narkotyki. Jakiego jeszcze piekła potrzeba!? Doktor M. Czmychow doszedł do wniosku, że „mityczny koniec świata powinien przypaść na okres zaćmień słońca na początku wiosny (równonoc wiosenna), kiedy choć jedno zaćmienie Słońca towarzyszyłoby zaćmieniu Księżyca i odbywałoby się przy wschodzie Słońca”. W XXI w. kończy się ostatnia 1596-letnia epoka i właśnie w tym czasie będzie szereg zaćmień Słońca na równonoc wiosenną (19—20 marca) — 2007 r., a od 2015 r. będzie ich jeszcze trzy co 19 lat. Najważniejsze jest to, że zaćmienie Słońca odbędzie się 20 marca 2015 r. przy jego wschodzie o godz. 9 min. 37. Po nim 4 kwietnia będzie zaćmienie Księżyca. Potwierdza to, że rok 2015 będzie końcem 7980-letniego cyklu. Odpowiednio początek cyklu „stworzenia świata” był w 5966 roku. Na 2015 r. przypada koniec ostatniej 1596-letniej epoki i razem z nią kończą się 3192, 4788, 6284, 7980 oraz 9566-letnie cykle. Surowe i niepodległe granice epok. Po terytorium Ukrainy nie przeszły ani zgubne lodowce, ani śmiercionośne potopy. Tutaj zachowała się i rozwijała najbogatsza na Ziemi fauna i flora (według O. Bratko-Kutyńskiego). Koniec starego świata i stworzenie nowego dokonało się na przełomie środkowej epoki kamienia (mezolitu) i protoneolitu. Wtedy w kole zodiaku królowały Bliźnięta (protoneolit). Przy nich zaczęło się utwierdzać myślenie kosmiczne. Rolnictwo, jako nowa technologia życia, aktywnie sprzyjało przyrostowi naturalnemu, rozwojowi wielu dziedzin. Po tym nastąpił przełom epok, który dał ludzkości epokę miedzi. Ziemia Ukrainy ma znak Byka. Właśnie w epoce miedzi i brązu na czele zodiaku był Byk. Jego boska nazwa to Swaróg. Wtedy niebieski i ziemski Byk w sprzężeniu solidnie zaorali niwę i stworzyli cywilizację rolniczą, zwaną w nauce trypolską. Dała ona potężny rozwój we wszystkich dziedzinach życia: od budownictwa mieszkaniowego i miejskiego, uprawy 10 kultur zbożowych po światopogląd kosmologiczny, utrwalony w ornamentyce naczyń oraz rytuałach. Utrwalał się związek ziemi z niebem, ludzi z Bogiem. Do nich z niebios płynęła Boża łaska — te strumienie energetyczne odtworzono w zdobnictwie ceramiki. W niej też utrwalono, że życie odbywa się według wymiarów Ładu Światowego: parzystości jako podstawy jego rozwoju, trójjedni jako jego wzrostu i Szyszka do zaprosin na wesele z czteroczęściową kompozycją. Wieś Stebne w rejonie zwinogródzkim, czerwiec 2013 roku Piękno świata i ludowej duszy Ukraińcy od wieków wcielają w sztukę stroju ludowego. Talne, 11 maja 2014 roku

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

czteroczęściowości jako rozprzestrzenienia na wszystkie strony świata. Zatem gospodarowanie i duchowość dobroczynnie wpłynęły na rozwój wielu okolicznych terytoriów. Dla narodu ukraińskiego kultura trypolska stała się podstawą jego życia rolniczego i światopoglądowego na wiele wieków. Żydzi znajdują się pod opieką znaku zodiaku Ryb. Jego władanie rozpoczęło się od lat 20. nowej ery. Wzmacniała ona ich potęgę i wpływ na inne narody, w szczególności poprzez nową wiarę — chrześcijaństwo. Dla narodu ukraińskiego ta era okazała się niekorzystna. Byk i Ryby są istotami różnorodnymi pod względem żywiołów i ukierunkowania. Właśnie w jej trakcie Ukraina trzykrotnie traciła państwowość. Wraz z przyjęciem chrześcijaństwa w Rusi Kijowskiej nastąpiły straty światopoglądowe, które przekształciły się w książęce potyczki — waśnie. Upadek państwa przyspieszył najazd hordy ze Wschodu. Państwo kozackie po ugodzie perejasławskiej z 1654 roku w istocie zniszczyła Moskwa. Ukrainę nie tylko okupowano, ale i zbrodniczo odebrano jej odwieczne państwowe imię Ruś. Kiedy nosiciele znaków zodiaku Ryb i Wodnika dokonali przewrotu w Rosji w 1917 roku, to po raz trzeci zniszczyli nie po prostu Ukraińską Republikę Ludową. Te rekiny i piranie zaczęły masowo wyniszczać Ukraińców trzema głodami, ciągłymi represjami, wojnami, nędzą, niszczeniem kultury i światopoglądu. Obecnie jesteśmy w stanie przejścia do następnej ery — Wodnika, a to znak Rosji. Mimo że snuje ona zaborcze plany, czas ten powinien być korzystniejszy dla Ukrainy. Przecież Byk i Woda są związane z ziemią. Natura i społeczeństwo nieuchronnie zmierzają do globalnego kataklizmu, który będzie “końcem końców i początkiem początków”. Przeżyliśmy już rozpad imperiów — Związku Radzieckiego, Jugosławii, nawet małej Czechosłowacji. Możliwe są kataklizmy i na ziemi, i na niebie, żywioły, starcia zbrojne, migracje ze Wschodu. Na poziomie ludzkim widzimy, że od starego nie bardzo się odchodzi, a do nowego nie przystaje. Nie wszystko tutaj zależy od ludzi, bo “koniec świata zacznie się z nieba”. Gwiazda wolności jaśnieje nad Ukrainą Powstaje pytanie: jak nam przetrwać przełom epoki, uchronić się i przejść do następnego okresu? Obecny rozwój, w porównaniu z minionymi epokami, postępuje z przyspieszeniem i następna epoka może uformować się jeszcze przed globalnym kataklizmem. Nasza przewaga polega na tym, że Ukraina jako państwo odrodziła się pod koniec epoki, a nie w czasie przejściowym. Kryzys społeczny uda się przezwyciężyć i na ekologiczny kataklizm będziemy mniej więcej gotowi. Niezwłocznie trzeba przeprowadzać reformy, aby zastąpić istniejący system gospodarczy nowym. Przetrwaniu sprzyjać będzie także jedność ludności Ukrainy, przecież mimo wszystko — jest ona państwem narodu ukraińskiego. Tylko na to trzeba kierować wysiłki narodu. Wzrost świadomości narodowej, poczucie wspólnoty dały Ukraińcom Majdany, na których trwa walka o swoje prawa i sprawiedliwość. Zamachy moskiewskich agresorów na integralność Ukrainy, zwłaszcza w 2014 roku, zaktywizowały ruch patriotyczny. Co o przyszłości Ukrainy mówią wizjonerzy, astrolodzy, jaki los wróżą? Ksiądz Herman Budziński w 1991 roku przewidział dojście do władzy na Ukrainie nie

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Mamusiu, czy mogę mówić do Ciebie „Wy”?

po prostu czwartego prezydenta, a „trzecich sowietów…, dwugłowej sowiecko-komunistycznej hydry”. Ukraina przejdzie próbę despotycznego i grabieżczego reżimu — teraz wiemy, że to Janukowycz z bandą. Ludzie powstaną i zmiotą go, co też stało się na Majdanie w latach 2013—2014. Życie poprawi się po tym, jak minie 100 lat od bolszewickiego przewrotu w Imperium Rosyjskim w 1917 roku. Rozwój Ukrainy przyspieszy. Moskiewszczyzna poniesie karę za 350-letnie ciemiężenie Ukrainy i innych narodów. „Od dzisiaj (1991 r.), za 35 lat, Ukraina stanie się jednym z najsilniejszych państw świata” — zakończył swoją przepowiednię ksiądz. Będzie to rok 2026 — data wymowna i zbieżna z innymi świadectwami. Dane przewodniczącego rady koordynacyjnej Ogólnoukraińskiego Stowarzyszenia Astrologów Ołeha Horbania (Lwów) opierają się na ruchu ciał niebieskich, obliczeniach astronomicznych. Gwiazdy pokazują, że wydarzenia na Ukrainie w listopadzie 2013 roku nie były przypadkowe. Zaćmienie Słońca miało miejsce w znaku Byka, a to wydarzenie jest znaczące i jego skutki będą trwały prawie rok. Najpierw podnieśli się studenci. Aktywność ludzi rosła, wydarzenia się rozwijały. Wzmocniła je putinowska terrorystyczna agresja Rosji najpierw na Krym, a potem na wschód i południe Ukrainy. Odegrała ona rolę akceleratora procesów. Ukraińcy różnych poglądów stali się bardziej monolityczni i poczuli, że Ukraina, jako matka, jest dla nich jedna. Wreszcie zobaczyli zaborcze oblicze tego, kto udawał „brata”. Astrolog uważa, że „kosmiczne energie, które za 3—4 lata będzie otrzymywać nasza planeta, nie staną się niszczycielskie dla Ukrainy”. Czas zadziałał wyprzedzająco i ogólnoukraiński Majdan przekreślił plan Putina dotyczący zagarnięcia Ukrainy w 2015 roku „pokojową drogą” przy wsparciu… Janukowycza. Do końca 2014 roku ma nastąpić reforma organów władzy, obwodom zostaną nadane większe uprawnienia. Krym za jakieś dwa lata może powrócić w skład Ukrainy, a ona znów stanie się „jednolitym krajem”. Dla wyborów prezydenta wybrano sprzyjającą datę — 25 maja i one się odbyły. Od drugiej połowy roku Janukowycz straci naturalną ochronę i może stać się z nim wszystko. W 2015 roku sytuacja będzie się poprawiać. Następne 12 lat, jak uważa O. Horbań, staną się czasem „duchowego odrodzenia: formowania idei narodowej, co wpłynie nie tylko na nasz kraj, ale i na rozwój sąsiednich państw. Ukraina będzie wypełniać swoją misję. Właśnie w naszym kraju uformuje się nowy społeczny ustrój życia, który będzie działał przez przyszłe tysiąclecia… Począwszy od 2015-go i do 2020 roku będzie poważny rozwój nowych idei. Znaczące wydarzenia nastąpią w 2027-ym, a zwłaszcza w 2028 roku”. Będziemy żyć, będziemy widzieć, jak to będzie. Jednak dane astronomiczne, fakty historyczne, wnioski astrologiczne i przepowiednie wskazują na te same wydarzenia, dają wspólne daty: zakończenie cykli w 2015 oraz jakościowe zmiany w 2026, 2027 i 2028 roku. Zatem życie narodu jest związane z Kosmosem, świadectwa o tym są nie tylko w mitach, danych naukowych, ale i w sztukach plastycznych. W dawnym zabytku piśmiennictwa narodu ukraińskiego „Księdze Welesa” ogłoszono optymistycznie: „Nie ma śmierci dla nas, tylko życie wieczne”. Na niebiosach, w ogrodach Swaroga, dla dusz sprawiedliwych nastąpi oświecenie. Dawne źródła twierdzą, że nieśmiertelność na niebie otrzymają ci, którzy rozumieją różne przejawy uniwersalnego prawa kosmicznego, uświadamiają sobie zasady Ładu Świata, posiadają wiedzę astronomiczną, w tym także o początku i końcu świata. W „Księdze Welesa” przodkowie postawili nam zadanie na dzień dzisiejszy: Dlatego nasze powstają testamenty i bitwy, I powstała nasza siła, Abyśmy ujrzeli także i odcięli Stare nasze życie od nowego… Ukraina jest początkiem państwa przyszłej epoki. W tym najważniejszy warunek naszego następnego życia. Cykliczność ruchu kosmicznego, wiedza historyczna, obliczenia naukowe i przepowiednie odsłaniają państwową perspektywę rozwoju narodu ukraińskiego. W tym sensie nasze Majdany mają kosmiczne zaprogramowanie. Zawsze odbywają się w potrzebnym czasie i mają wolnościowe dążenia. Na nich hartuje się i utwierdza duch narodu, mnoży się potęga narodowa. Dlatego też nie gaśnie gwiazda wolności nad Ukrainą. A po każdym Majdanie świeci jaśniej i potężniej. Pod jej blaskiem wychodzimy na drogę państwowej samodzielności i narodowej samowystarczalności. Walentyna SEMENIAK Zawsze zwracałam się do swojej mamy per „Wy”. Nikt mnie nigdy tego nie uczył. A wszystko przez to, że jeszcze jako mała dziewczynka słyszałam, jak mama z szacunkiem zwracała się do swojej mamy, a mojej babci Marfy, per „Wy”. I cóż tu dużo mówić! W mojej rodzinnej wsi Moszurów na Czerkaszczyźnie wszyscy do starszych zwracali się per „Wy”. Rozumiało się to samo przez się. Dla mnie było zwyczajne i naturalne zwracać się tak do najbliższych osób. I oto pewnego razu latem przyjechał na urlop mój kuzyn, wujek Stepan z Moskwy z córkami. Każdego lata przyjeżdżali do wsi do dziadka Jakowa. Kiedy wracali do domu, ich przedział w pociągu dosłownie „pękał” od ukraińskich podarunków: wiader z miodem, smalcem, porzeczkami, agrestem, cebulą, czosnkiem, ziemniakami i tak dalej. Bardzo uderzały mnie gabaryty tego, co wywozili… Kuzynka (o rok starsza ode mnie) Oksana zawsze traktowała mnie z wyższością i dlatego, szczerze mówiąc, nie lubiłam tych przyjazdów. Ale mijał rok, znów nadchodziło lato, urazy trochę się zacierały. Znów przyjeżdżali moskwianie i wszystko zaczynało się od nowa. Pewnego razu siostra usłyszała, że zwracam się do matki per „Wy” i od razu zaczęła drwiąco się czepiać: — A co, masz dwie mamuśki? Toż to trzeba! Kury cię wyśmieją! Nikt tak nie mówi, tylko w zabitej dechami wsi. Oto ja mam matkę jedną i ty też mów jak ja, słyszysz? Słyszeć słyszałam, ale od razu ogarniał mnie taki żal i takie oburzenie, że uciekałam w zarośla bzu i płakałam tam. Bo Oksana była okrutną dziewczynką, jeśli coś było nie tak, to mogła nawet uderzyć. Pewnego razu nie wytrzymałam i poskarżyłam się ojcu. Powiedział po prostu: „To nie przyjaźnij się więcej z nią”. Trzy dni nie chodziłam do dziadka, aż dopóki stamtąd nie przysłali „delegacji”, bo siostra nie miała z kim się bawić. I oto pewnego razu usłyszałam coś takiego, że aż uszy mi „zwiędły”! Ciotka Masza, matka Oksany, zrobiła jej uwagę w grubiański sposób: „Ty świnio!” — powiedziała do niej. Powiedziane to zostało bardzo głośno, chyba pół zakątka usłyszało. Wiecie, co było dalej? Oksana tak samo głośno krzyknęła: „A ty głupia i od głupiej to słyszę!”. Po tym zaczęła się „ręczna walka”. Wujek Stepan wyskoczył na to z chaty, zgarnął je „w objęcia” i zaciągnął do sieni. Dobrze pamiętam, jak pouczał „krewnych”: „U nas tak nie przyjęto, to wy możecie pozwolić sobie robić w domu, a u nas — nie”. Trzeba było słyszeć, z jaką intonacją, z jakim naciskiem wypowiedział tę frazę: wyważenie, wyraźnie, lakonicznie i, co najważniejsze, spokojnie. Było coś tak ostrzegawczego, szczególnego i pouczającego w jego głosie, że zapamiętałam to na zawsze. Zwłaszcza to „Nie przyjęto”. Teraz rozumiem, że w osobie wujka zobaczyłam wtedy (jeszcze nieświadomie) obrońcę tradycji i zwyczajów rodzinnego kraju. To była pierwsza patriotyczna lekcja w moim życiu, tylko wtedy nic o tym nie wiedziałam i nawet się nie domyślałam. I dzisiaj, kiedy słyszę od ludzi słowa-potworki, albo jeszcze gorzej — przyniesione do naszego ukraińskiego życia wstrętne przekleństwa, to od razu przypominam sobie to twarde i przekonujące wujkowe: „Nie przyjęto!”. A to oznacza dla mnie — obce, nie nasze. Od tamtej pory upłynęło wiele czasu. Podrastali moi mali synkowie i zwracali się do mnie… per „Ty”. (Mieszkaliśmy od moich rodziców 500 kilometrów). Ja zaś nie zwracałam na to uwagi, aż pewnego razu… Przychodzi jakoś ze szkoły „Kiedy jako mały potknął się o próg, Mama ucieszyła się: — Dzięki Bogu, już wyrósł… A kiedy pierwszy raz wyrżnął czołem o ościeżnicę, Mama przestraszyła się: — Nie daj, Boże, chatę rozwali… Teraz, kiedy wbiegają wnuki, Mama żegna się: — Daj, Boże, jeszcze i wesele odbyć… A ja patrzę na mamę I w myślach modlę się: — Daj, Boże, jej jeszcze pożyć…”. Wołodymyr ZEMŁANYJ, „Daj, Boże!” (z tomu poezji „Święto świątynne”) nasz młodszy syn, trzecioklasista Jewhenko, i mówi: — Mamusiu, a można, będę mówił do ciebie „Wy”? Wierzycie, od usłyszanego zrobiło mi się tak ciepło na sercu! — Oczywiście, można. A dlaczego nagle zachciałeś to robić? — zainteresowałam się synem. — Dzisiaj do Mykołki do klasy przychodziła mama. I słyszałem, jak mówił do niej „Wy, mamo”. Tak mi się spodobało! Ja też tak chcę. Objęłam synka, wycałowałam. Oczywiście, że pozwoliłam. Jaką szczęśliwą byłam w tamtej chwili! Jeden Bóg wie. Ale na tym historia się nie skończyła. Po kilku dniach przychodzi do mnie starszy synek Sasza i tłumaczy się: — Mamusiu, ja też chcę mówić do ciebie „Wy”, ale nic mi nie wychodzi. Już próbowałem kilka razy… Można, jeszcze się pouczę? — mówi i prawie płacze. Objęłam synka, wycałowałam: — No, oczywiście, można! Mów jak ci dobrze, nikt cię do niczego nie zmusza. Starszy syn patrzył na młodszego i „kopiował” go. I całkiem niedługo obaj zaczęli zwracać się do nas per „Wy”. My z mężem od razu przywykliśmy. Przyznam, kiedy mamy gości z daleka, czasem z innego kraju, to bardzo dziwią się, słysząc takie zwracanie się do nas dorosłych synów. Za to ja się nie dziwię, bo od razu przypominam sobie to ostrzegawcze wujkowe słowo, tylko mówię na odwrót: „U nas, w Ukrainie, przyjęto tak mówić, taki u nas zwyczaj, od dawna: szanować ojca i matkę. Bo kiedy tak się robi, to wtedy dzieci twoich dzieci szanować będą ich i ciebie samego”. Plecionkarstwo ze słomy — prastara sztuka w naszym kraju. Zwinogródka, maj 2014 roku

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

małych czynów”. Przed nim leżały “wielkie czyny”, które przyniosły Hrinczence sławę pioniera i orędownika literatury oświatowej dla ludu. Oczywiście, były rozmowy, były próby tworzenia dzieł oświatowych dla ludu także przed Hrinczenką. Robili to H. F. Kwitka, P. O. Kulisz. Kwestię literatury oświatowej dla ludu stawiała “Osnowa” w latach 1861—1862. Po przybyciu w 1876 r. na emigrację do Genewy, zaczął wydawać “popularne książki dla ludu” M. P. Drahomanow. W latach 80. XIX w. na Uniwersytecie Kijowskim tworzyły się różne kółka, w szczególności “Czytelnia, czyli Towarzystwo Chrestomatyjne” (1883), którego celem było układanie i wydawanie czytanek oraz popularnych książek dla ludu z zakresu geografii, fizyki, astronomii itd. Nawet w Kijowskiej Akademii Duchownej podjęto próbę tworzenia książek dla ludu. W założeniach programowych Bractwa Tarasowców, założonego w 1891 roku na grobie Tarasa Szewczenki, już wyraźnie wypisano rolę i znaczenie pracy oświatowej dla ludu: “Dbamy i będziemy dbać o to, aby wziąć w swoje ręce wychowanie i oświatę na Ukrainie”; “Pragniemy takiej zmiany obecnych okoliczności, aby przy niej możliwy był wolny rozwój i całkowite zaspokojenie wszystkich moralnych, oświatowych, socjalnych i politycznych potrzeb narodu ukraińskiego”. Był to głos studentów — ukraińskiej młodzieży — “Profession de foi młodych Ukraińców”. Do Bractwa Tarasowców dołączył także Borys Hrinczenko. Był to już program polityczny “świadomych Ukraińców”, a nie degradujących się “ukrainofilów”. Już za Katarzyny II “najlepsi postępowi ludzie zrozumieli, że zostali oderwani od ludu przez moskiewską pseudokulturę, którą siłą zaczął wprowadzać car Piotr, i odczuli potrzebę jednoczenia się z ludem dla podniesienia jego duchowych i moralnych sił. Z tego powstało także ukrainofilstwo jako “narodnictwo”. Zatem możemy stwierdzić, że jako członek Bractwa Tarasowców Hrinczenko prowadził pracę oświatową dla ludu w ramach programu politycznego. W 1897 roku B. Hrinczenko opracował sprawozdanie powiatu konotopskiego dotyczące uczęszczania dorosłych na zajęcia niedzielne w dziewięciu szkołach. Odnotowano 5873 wizyty, co dało B. Hrinczence możliwość wyciągnięcia takiego wniosku: “Już same te dane liczbowe nieodparcie świadczą o tym, że potrzeba takich zajęć, jak klasy niedzielne, w ludzie dojrzała i nasz lud, z pozoru jakby obojętny na wszelkie kwestie umysłowe, kryje już w sobie ogromną potrzebę światła i wiedzy i, gdy tylko daje się jakakolwiek możliwość zaspokojenia tej potrzeby, nasz lud nie omieszka z niej skorzystać”4. Wysoko cenił wszelkie formy pracy oświatowej dla ludu, które przynoszą pożądany rezultat. Ciąg dalszy nastąpi. ___________________ 1 B. Hrinczenko. Jean Macé // B. Hrinczenko. Dziedzictwo pedagogiczne. — Kijów, 2013. — Księga I. — S. 63. 2 Tamże, s. 66—67. 3 Tamże, s. 67. 4 Borys Hrinczenko. O klasach niedzielnych dla dorosłych. // Zemskij sbornik Czernigowskoj gubernii. — 1897. — nr 3. — S. 101.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Od autora „teorii małych czynów” do Wielkiego Oświeciciela narodu ukraińskiego (działalność oświatowa Borysa Hrinczenki)

Wasyl JAREMENKO, profesor, członek NSPU. Kontynuacja. Pocz. w nr 21 z 2014 r. Repertuar bibliotek wiejskich, jako instrumentarium realizacji programu oświecenia ludu Borysa Hrinczenki, zawsze był głównym czynnikiem jego działalności. Redagując w 1906 r. „Hromadśku dumku”, natrafił na sprawozdanie „Kijowskiego Towarzystwa Krzewienia Piśmienności” za 1904 rok, w którym uderzyła go informacja, że do biblioteki rodzinnej wsi T. H. Szewczenki, Kiriłówki, „Towarzystwo Krzewienia Piśmienności” prenumerowało dwie czarnosecinne gazety — „Birżewyje wiedomosti” Jasińskiego i „Drużeskija rieczi” ks. Meszczerskiego. Protest Hrinczenki był tak ostry, że Komitet Redakcyjny „Hromadśkiej Dumki” nie zgodził się go wydrukować (Zob. ks. 2 „Pedahohicznoji spadszczyny”, s. 332—333). Była to walka o głęboką treść książki oświeceniowej przeciwko narzucaniu przez mnóstwo różnych „Towarzystw” czarnosecinnej ideologii. Pytał „Kijowskie Towarzystwo Krzewienia Piśmienności”: „1. Jak mogło dopuścić gazetę ks. Meszczerskiego do biblioteki im. Szewczenki? 2. Jakie książki są w tej bibliotece? Czy jest tam »Kobziarz« Szewczenki w oryginale? Czy są tam utwory innych ukraińskich pisarzy w oryginale i jakich konkretnie? Czy jest tam biografia Szewczenki w języku ukraińskim? Czy są tam książki, z których czytelnik może dowiedzieć się o historii Ukrainy? Pokażcie nam katalog tej biblioteki! [...] my wam nie wierzymy i żądamy od was dokumentalnej odpowiedzi na pytanie: co szerzycie wśród naszego ludu: światło, prawdę i wolność, czy ciemnotę i niewolę?”. I nie czekając, aż pokażą mu katalog, sam opracował Repertuar książek biblioteki wiejskiej. Podsumowując dokonania, Borys Hrinczenko podkreśla, że sprawą jego życia, pomimo pracy na rozmaitych odcinkach kultury, nauki, twórczości artystycznej, pedagogiki, publicystyki, działalności dziennikarsko-wydawniczej, było tworzenie książek oświeceniowych, czy, jak jeszcze nazywał, popularnych książek, albo po prostu — „książek ludowych”. Idea tworzenia bibliotek książek oświeceniowych zrodziła się u B. Hrinczenki jeszcze na długo przed Aleksiejewką Ałczewskich, gdzie stworzył program oświecenia ludu pod nazwą „Książki popularne” (1890). Nawet jeszcze przed rozpoczęciem nauczania, jako 17-letni kancelista Charkowskiej Izby Skarbowej, marzył o wydawaniu tanich ukraińskich książek do czytania dla ludu. Razem z towarzyszami Iwanem Zozulą, Danyłem Tkaczenką (pseudonimy: D. Pisoczyniec i D. Hordijenko) za zaoszczędzone z 10-rublowej pensji kopiejki przygotowali pierwsze trzy „motyle” oświeceniowe: „Biedny wilk”, „Dwaj towarzysze”, „O grzmocie i błyskawicy”. Zatem „staż” działalności oświeceniowej Borysa Hrinczenki musimy liczyć od 1881 do 1909 r., czyli 28 lat. Żandarmi carskiej Rosji zaświadczyli, że podczas aresztowania w 1879 roku w jego tornistrze szkolnym (był uczniem 5 klasy Charkowskiej Szkoły Realnej) wykryto książki oświeceniowe o treści socjalistycznej autorstwa S. Podolynskiego i M. Drahomanowa: „Maszyna parowa”, „O pieniądzach”, „O bogactwie i biedzie”, „Jak nasza ziemia stała się nie naszą”. Lektura 16-letniego ucznia jest aż nadto wymowna. Trzynaście lat później, w wieku 29 lat, Borys Hrinczenko w „Listach z Ukrainy Naddnieprzańskiej” będzie na równych prawach polemizował o sprawach narodowych z M. Drahomanowem. A wtedy, w 1881 roku, dokonawszy wyboru na korzyść nauczyciela ludowego, zabrał się do pracy. W liście do D. Tkaczenki (D. Pisoczynca) w 1884 roku pisał: „Napisałem czytankę dla dzieci, ale nie wiem, czy nadaje się ona do czegokolwiek. W cenzurze leżą trzy moje przekłady... Oprócz tego w cenzurze są też moje wiersze, zbiorek. Mieszkam na Połtawszczyźnie, coś zapisuję, czegoś się uczę. A co dalej będzie, nie wiem... chyba trzeba robić, robić, robić. My woły w jarzmie, które zaprzęgli i jeszcze poganiają tam albo siam. Ale i one zaorzą rolę, przyjdzie siewca, obficie zasieje i zazielenią się wschody”. I on sam orał ugory, zasiewał niwę oświeceniową... i „całą siłę, którą miałem i mam, w pracę nieustanną wkładałem”. Jego credo zostało utrwalone w poetyckich wersach: My, by pracować, na świat się narodziliśmy, My dla walki żyjemy. Już w kwietniu 1890 roku wyłożył w artykule „Książki popularne” program pracy oświeceniowej, który konsekwentnie, krok po kroku, realizował przez całe swoje życie. W następnym, 1891 roku, artykuł-program opublikowano we lwowskiej „Zori”. Wyłożono teoretyczne zasady literatury oświeceniowej i ułożono plan wydawania książek oświeceniowych (dopiero niedawno po raz pierwszy wydrukowany w przypisach do pierwszej księgi „Pedahohicznoji spadszczyny”). B. Hrinczenko, jeszcze jako nauczyciel, zafascynował się działalnością francuskiego oświeceniowca Jeana Macé — „inicjatora i najważniejszego pracownika” stworzonego przez niego ruchu oświatowego we Francji. Ruch ten w krótkim czasie objął całą Europę. „Działalność Jeana Macé dowodzi, jak wiele może zdziałać energia jednego człowieka, byle tylko człowiek ten miał miłość do swojego dzieła”1. Jean Macé w krótkim czasie, zaczynając od 1861 r., stworzył sam szereg książek oświeceniowych: „Historia kawałka chleba”, „Dziadkowa czytanka”, „Teatr w Petit-Chateau”, „Bajki”, „Sługa żołądka”, które przez długi czas były „wzorem popularyzacji wiedzy naukowej”2. Jean Macé dosłownie „marzył o tym, żeby każdy Francuz i Francuzka byli piśmienni i żeby, wychodząc ze szkoły, mogli dalej się kształcić...”. Hrinczenko wyciąga wniosek, że Jean Macé „nie spodziewał się, by można było od razu skierować całą sprawę tam, gdzie pragnął, a chciał czynić dobro po trochu, zaczynając od małego, od tego, co póki co było możliwe, by dojść potem i do wielkiego”3. Oto jest „teoria małych czynów” B. Hrinczenki: robić to, na co pozwalają okoliczności, robić to, co możliwe, po trochu, zaczynając od małego, by dojść do wielkiego. Czy ktoś zrobił więcej? Hrinczenko od małego doszedł do wielkiego i stał się powszechnie uznanym Wielkim Oświecicielem narodu ukraińskiego, który w czasie walk wyzwoleńczych dał już wiele i przyczynił się do budowy Ukraińskiej Republiki Ludowej. W czasach radzieckich Hrinczenkę ogłoszono „pieśniarzem petlurowszczyzny” i „ukraińskim burżuazyjnym nacjonalistą”, już najwyraźniej nie za „małe czyny” czy „kaganecznictwo”. Jakby ktoś w tamtych czasach już włączył „żarówkę Iljicza”. Przykład Jeana Macé stał się dla Borysa Hrinczenki drogowskazem w realizacji programu i planu programu oświeceniowego, w tworzeniu systemu środków jego realizacji. Tak jak Jean Macé i jego najważniejszy pomocnik Emmanuel Bochet, Hrinczenko stale i wytrwale wzywał ukraińskich pisarzy, uczonych, praktyków do pracy na niwie oświeceniowej. Hrinczenko wypisuje programowe myśli Macé: „My dbaliśmy nie o wybory, a o wyborcę”, „My uczyliśmy myśleć tych, którzy nie umieli myśleć; przyuczaliśmy do pracy tych, którzy nie pracowali. My wychowywaliśmy ludzi i obywateli”, „My nie dbamy o politykę, bo ojczysty kraj i jego interesy są wyższe od polityki...”. Artykuł został opublikowany we lwowskiej „Prawdzie” w 1891 roku, a wszystkie myśli, doświadczenie Macé w działalności oświeceniowej Borys Hrinczenko gorliwie realizował przez następne 19 lat, do ostatniego dnia swojego życia. Przede wszystkim B. Hrinczenko postawił zadanie zwalczenia negatywnego rusyfikatorskiego wpływu na Ukrainie. Moskiewscy „luboczni” księgarze wydali 30 obrazków o tematyce ukraińskiej: historyczno-literackiej, obyczajowej, o treści humorystycznej — i z powodzeniem rozpowszechniali je wśród narodu ukraińskiego. Obrazki luboczne moskiewskich handlarzy miały rzekomo zaspokajać potrzeby społeczeństwa ukraińskiego, a w rzeczywistości realizowały jego rusyfikację. Zachęceni zyskami, moskiewscy wydawcy zaczęli realizować wydania luboczne autorów ukraińskich, w szczególności „Eneidy” I. P. Kotlarewskiego. Hrinczenko stawia zadanie stworzenia ukraińskich wydań lubocznych, które odpowiadałyby ukraińskim wydaniom oświeceniowym i stanowiły zaporę dla działalności rusyfikatorskiej. Właściwie, zwalczywszy moskiewski wpływ „luboczny”, Hrinczenko położył kres „teorii”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

saw: „Naród ukraiński jest narodem, który kocha naukę i książkę. Wiemy, że 200—250 lat temu, bez jakiejkolwiek pomocy państwowej, zdołał on za zebrane pieniądze pokryć kraj siecią szkół niższych i średnich, a w Kijowie stworzyć Akademię, że w państwie moskiewskim przed przyłączeniem do niego Ukrainy była tylko jedna drukarnia w Moskwie, a na Ukrainie — nie mniej niż 24 drukarnie w różnych miejscach, co świadczyło o wielkim kręgu czytelników”. Najlepsi przedstawiciele ukraińskiej inteligencji rozumieli swoją odpowiedzialność za dawanie ludziom, zwłaszcza młodzieży, takiej wiedzy i wychowania, które rozbudzałyby stłumioną i uśpioną godność, prawdę, sprawiedliwość. Bo tylko jedność politycznej, duchowej, kulturowej niezależności przynosi wyzwolenie osobowości i pełnię wolności. Ukraińskie społeczeństwo i państwo przechodzą obecnie niezwykle trudne próby. Utrata Krymu, zagrożenie integralności terytorialnej kraju, przejawy wojny domowej i okrutna nietolerancja wobec ukraińskości, brak jedności narodu oraz sprawiedliwości społeczno-kulturowej są oznaką niestabilności i głębokich zjawisk kryzysowych. Każdy ma swoją wizję przyczyn tych wstrząsów i kataklizmów. Wyjścia z tej sytuacji będą poszukiwane i realizowane długo i skomplikowanie. Znajdują się one we wszystkich sferach działalności życiowej. Jednak w arsenale społeczeństwa obywatelskiego istnieje prawda, której nie można lekceważyć, zwłaszcza państwu, ponieważ jest ona podstawą bezpieczeństwa i postępowego rozwoju własnego narodu. W. Łypynśkyj, analizując historię polityczną Ukrainy, istotę idei narodowej, zaznaczał, że „nie istnieje ani jeden naród europejski bez wspólnej idei niezależności narodowej i bez walki o tę niezależność. I tylko wtedy, gdy istnieje JEDNOCZĄCA WSPÓLNA IDEA ukraińskiej niezależności narodowej, możemy mówić o istnieniu narodu ukraińskiego”. Oczywiste jest, że na Ukrainie utrwalił się rozłam ideologiczny i światopoglądowy. Umownie Wschód i Zachód są zorientowane, przez nierozwiniętą kulturę polityczną i społeczeństwo obywatelskie, na różne doświadczenia historyczne i kulturowe, a co za tym idzie, na różne wartości polityczne i cywilizacyjne. Normalny, produktywny dialog państwowo-obywatelski między różnymi częściami kraju przez lata niepodległości nie miał miejsca. Oligarchat, centralne i lokalne „elity” nie były tym zainteresowane, a inteligencja jako „pierwszy szereg” społeczeństwa, przez zubożenie, a jeszcze bardziej w wyniku narzuconej jej upokarzającej funkcji usługowej, nie zdołała wypełnić tej misji. I w przyszłości będzie to wpływać na polityczny, społeczno-ekonomiczny, humanitarny rozwój Ukrainy, hamować demokratyczne przemiany, wywoływać nieporozumienia międzynarodowe i międzywyznaniowe. A dlatego musimy utwierdzać, jak napisano w herbie mojego miasta Czerniowiec, „Viribus unitis” (wspólnymi siłami) wielką zasadę narodu politycznego — „Każdy, kto żyje na Ukrainie, pracuje dla Ukrainy i kocha Ukrainę, jest Ukraińcem”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Viribus unitis

Dopóki idee, poglądy, osiągnięcia wielu zakazanych, represjonowanych naukowców, niesłusznie zapomnianych działaczy społecznych i politycznych, oświeceniowców w ojczyźnie i poza jej granicami będą tabuizowane, dotąd stan kulturowego samopoznania i samoświadomości narodu ukraińskiego będzie charakteryzował się niepełną i nieobiektywną oceną. Bo zrozumienie własnego bytu narodowego jest możliwe tylko poprzez pojmowanie kultury narodowej w jej całości i wzajemnym oddziaływaniu. Oczywiste jest, że Ukraina w swojej historii miała niewiele sprzyjającego czasu na rozwój narodowo-kulturowy, a częściej przebywała w stanie narodowo-kulturowego przetrwania. I obecnie, w XXI wieku, torujemy drogi do idei narodowej, umocnienia autorytetu ukraińskiego języka państwowego, prawdy historycznej, szkoły narodowej, wysoce etycznej literatury obywatelskiej, sztuki bez odpowiedniej przestrzeni informacyjnej i środowiska socjokulturowego. Polityka humanitarna przez ponad dwie dekady cierpi na kulawiznę i gorliwość wobec obcych, często siłą narzuconych „wartości”. Im szybciej przyjdzie to uświadomienie, tym bardziej niemożliwe stanie się niebezpieczeństwo rozmycia historii narodowej, kultury w „ogólnoludzkim”, „wspólnym” modelu, który dawno jest zainfekowany wirusem ideologiczno-politycznym. Heorhij FILIPCZUK, doktor nauk pedagogicznych, akademik APN. Więc kto pełni rolę humanitarnego specnazu przez długi czas na Ukrainie? Po pierwsze, ostatnie miesiące rosyjskiej agresji ostatecznie potwierdziły iluzoryczność i błędność opierania się na ideologemie „braterskich” stosunków, które w rzeczywistości wcale nie są takie braterskie. Po drugie, należy nauczyć się nie tylko wojskiem bronić własną ziemię, niepodległość państwową i wolność narodu, ale także bronić się przed nieustanną ekspansją humanitarną. Przykro, ale póki co najeźdźcy dobrze czują się w ukraińskiej przestrzeni informacyjnej, edukacyjnej, kulturowej, a nawet na szczytach władzy. Po trzecie, jak kiedyś, tak i obecnie Ukraina nie może pozbyć się choroby kolaboranckiej. Bójcie się tych „narodowych” polityków, przywódców, szefów, którzy nigdy nie byli ani ofiarni, ani opętani ideą narodową, bo Ukrainę postrzegają jako terytorium, gdzie „zarabiają” pieniądze. Bójcie się „najgorszej choroby — chorować duchem” (H. Skoworoda). I słyszymy, że wkrótce będziemy mieli takie państwo, gdzie wszędzie i zawsze będziemy mogli mówić językiem, jakim chcemy, chodzić do cerkwi, do której chcemy, sławić bohaterów i obchodzić święta, które szanujemy. Jednym słowem — wolnemu wolność. Brakuje tu tylko jednego — stwierdzenia, że to właśnie jest naszą ideą narodową. I dobrze byłoby wyjaśnić, a co łączy naród i czy będziemy zadowalać gopników, terrorystów, ukrainofobów, którzy przy jakichkolwiek zalotach będą zaciekle nienawidzić wszystkiego, co ukraińskie, zabijając ludzi, niszcząc państwo. Dlatego wyrażam najważniejsze zastrzeżenie. Jak tylko Ukraina, rzekomo dla pozornej jedności i państwowości, zacznie handlować Językiem, Historią, Tradycją, Wiarą, to serce ukraińskie będzie pozbawiane swojego duchowego pokarmu. Oczywiście, każdy świadomy rozumie — podarowany przez Boga język ojczysty, kulturę narodową, wiarę trzeba ochraniać i zachowywać. To ten „Rubikon”, którego nie wolno przekraczać, aby nie zaprząc się w nowe jarzmo i milcząc niwę orać. Bo martwy jest ten naród, pisał Francuz A. de Custine, u którego nie ma nic swojego, oprócz uległości. Przypomnijmy czasy triumfu „internacjonalizmu”, kiedy w ZSRR co roku znikał jeden naród, kiedy pojawiło się nowe złośliwe zjawisko przeciwko narodowi ukraińskiemu — ludobójstwo, kiedy komunistycznymi hołodomorami zniszczono ponad 12 mln Ukraińców. Niszczono intelekt Ukrainy. W 1932 r. ukraińskich naukowców było 10063, a na początku 1940 r. pozostało ich 5 tysięcy. Tylko w Kijowie pod kierownictwem Postyszewa KGB zniszczyło 30 tys. ukraińskiej inteligencji. 22 czerwca 1944 roku rozkazem nr 0078/42 (Beria, Żukow) mieli zostać wysiedleni wszyscy Ukraińcy, którzy mieszkali pod okupacją. Odpowiednio tylko z zachodnich obwodów Ukrainy wywieziono 2 mln ludzi. Ponieważ gigantyczny plan wywozu Ukraińców załamywał się, kierownictwo ZSRR uciekło się do wypróbowanej metody — hołodomoru, tym razem już na Zachodniej Ukrainie, kiedy w 1946 roku na śmierć zagłodzono 369 tys. ludzi, a w 1947 — 628 tys. I w tym czasie (1946—1947 lata) do Francji wysłano 500 tys. ton zboża, do Polski — 900 tys. t, do Czechosłowacji 600 tys. t. Niszczono cerkwie, w najlepszym przypadku przekształcano je w chlewnie czy magazyny, a księży rozstrzeliwano lub skazywano. Niszczono wszystkich, którzy choć trochę nieśli słowo prawdy. Zebrawszy wszystkich (około 500) ukraińskich kobzarzy i lirników na zjazd w Charkowie, wywieziono ich na obrzeża i rozstrzelano. Straszna jest ta nieskończona historia etnocydów Ukraińców. I nawet teraz na Ukrainie (!) zabijają ludzi za to, że nie zdradzają Ukrainy, szanują jej narodowe i państwowe świętości, symbole, za to, że pragną żyć w jednym, sobornym i demokratycznym kraju. Ofiary, złożone na ołtarzu Ojczyzny, moralnie zobowiązują każdego do okazania swojego obywatelskiego czynu. Niestety, obecne środowisko socjokulturowe jest porażone niedoborem odporności na pouczające wzorce, godne naśladowania, poczynając od rodziny, a kończąc na najwyższych strukturach instytucjonalnych. To negatywne zjawisko jest uwarunkowane wzrostem liczby rodzin asocjalnych, brakiem etyki w polityce, poniżonym statusem społecznym pedagoga, agresywną i niemoralną polityką informacyjną, dominacją zasady resztkowej wobec wsparcia i rozwoju ze strony państwa i społeczeństwa kultury, edukacji, nauki, kultury fizycznej i sportu, innych sfer humanitarnych i zdrowia zachowanego środowiska. Lokalnymi kosmetycznymi działaniami, które często z przyzwyczajenia nazywamy reformami, nie da się uzdrowić klimatu moralnego kraju. Do tego potrzebna jest państwowo-społeczna motywacja i synergia wysiłków. obiektywna i bezstronna ocena sytuacji wychowania społecznego, obywatelskiego i zawodowego kształtowania się człowieka. Kiedy Finlandia postawiła przed sobą wystarczająco ambitne cele dotyczące postępu naukowo-technicznego, gospodarczego i społecznego, to rozpoczynając od reformy edukacji w 1969 roku, na przełomie wieków wspólnota światowa, a co najważniejsze — własny naród, otrzymały zjawisko „fińskiego cudu”. Chiny dzięki jakości edukacji zdołały od 1985 roku osiągnąć fenomenalne sukcesy w branży kosmicznej, w której średni wiek naukowców sięga zaledwie 35 lat, co jest o 15 lat mniej niż w USA. Jednak niemożliwe jest poprawienie sytuacji w kraju, w którym zawód pedagoga, według danych Państwowej Służby Statystyki Ukrainy (2013 r.), znajduje się wśród 5 najgorzej opłacanych. Zauważalne jest, że na taki stosunek do inteligencji, lub według W. Łypynskiego do „pierwszych szeregów”, wpływa nie tylko polityka finansowa i gospodarcza, ale także utrwalona inercja myślenia i norma behawioralna możnych tego świata, którzy wolą raczej widzieć inteligencję w roli „oswojonych Homerów”, personelu obsługującego, a nie wiodącego czynnika postępu społecznego. Dlatego należy bardzo skrupulatnie i krytycznie analizować doświadczenia, w szczególności sąsiednich narodów w ich stosunku do nauki narodowej i edukacji. Przypomnijmy Czechy, w których Akademia Nauk już od ponad 220 lat znajduje się na szczególnym piedestale szacunku, a w jej statucie zapisano, że głównym zadaniem moralnym dla niej jest „zaspokajanie potrzeb czeskiego społeczeństwa i kultury narodowej”. Z reguły przez jej tygiel przechodzą wybitni politycy, mężowie stanu, oświeciciele narodu czeskiego. Jest to swoista tradycja Czechów, którzy wieloletnią praktyką dowodzą, że oni „nie boją się ministra edukacji, a boją się edukacji ministra”. Nic dziwnego, że akademistami byli najwybitniejsi działacze odrodzenia narodowego F. Palacký, T. Masaryk. Ważne, że czeska Akademia jest obdarzona uprawnieniami nie tylko do tworzenia osiągnięć naukowych, ale także do oceniania i kształtowania standardów moralnych. Prezydent Havel nie bez powodu zaznaczał, że edukacja bez moralności jest niczym. Jednak europeizm dla Ukraińców w globalnym świecie jest odpowiedzialną drogą nie tylko „po co”, ale i „z czym”. Drzwi otwierają się przed ciekawymi, a nie zawsze przed żebrakami lub przed ubranymi w cudze szaty. Bo nie wypada wypraszać ognia po cudzych domach, kiedy nie zdołało się krzesać go w domu (według zasady H. Skoworody), tak jak niegodnie jest nadużywać normy „z domu po nitce — sierocie szata”. Dlatego dla ukraińskiej polityki, kultury, edukacji, sztuki, gospodarki, nauki niezwykle ważne jest optymalne określenie swojego miejsca w systemie współrzędnych cywilizacyjnych. Krajowa praktyka musi opierać się na ważnej prawdzie, że „poznanie i miłość do ojczyzny, jej osobliwości, historii, ważności języka ojczystego były zawsze priorytetowe w niemieckich, francuskich teoriach pedagogicznych”. Pozbawić się własnej kultury oznacza stracić ideę, żywotność narodu, uczynić ułomną treść współczesnej edukacji. Świadomie, w wyniku obojętności, braku kultury obywatelskiej i postawy, często spekulując na różnicach, swoistościach rozwoju, na Ukrainie trwa lekceważenie wyłącznie na najwyższym szczeblu politycznym narodowego potencjału kulturowo-historycznego. Takie podejście jest właściwe albo modelowi imperializmu kulturowo-edukacyjnego, albo modelowi nihilizmu narodowego, albo ułomnego postkolonializmu, kiedy naród wpada pod prawo naturalnego rozkładu. Ale nasz lud, pisał W. Stefanyk, ma (na szczęście) w sobie wiele sił, żeby rodzić Szewczenków, Fedkowyczów, Franków: oni nie pozwolą przetrwonić interesów tego ludu… Słowa, powiedziane jeszcze w 1899 r., zachowują swoją ważność i dziś, dotykając nie tylko obojętnej inteligencji, ale i, przede wszystkim, kompradorskiej polityki władzy. Szewczenkowe przypomnienie „i swego nie porzucajcie” musi zwrócić edukację do własnych źródeł, które wzbogacą ją moralnie, narodowo, intelektualnie. Odpowiadając na wyrzuty „globalistów”, „wszechświatowców”, „internacjonalistów”, należy przypomnieć, że wsparcie, utwierdzenie swojej tożsamości czyni naród ciekawym dla świata, ale nie jest ono dążeniem do takiego poziomu unikalności, który uniemożliwia integrację, kooperację, współpracę w systemie wspólnoty międzynarodowej. Bo jesteśmy zobowiązani także szanować i drugą część wezwania Kobziarza „i cudzego się uczcie”. B. Hrinczenko, który na początku XX wieku kierował kijowską „Proświtą”, w swojej rozprawie o szkole narodowej pi-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

nie bądź porywczy: bo możesz zbić z drogi Podróżniczkę, która niesie swój listek na drogę, bo możesz Trawkę złamać… i stanie się ona pokosem. Życie Nie puszczaj na wiatr swojego ciepła i nie chwytaj życia gołymi rękami, jak żaru. Nadgryzionym jabłkiem, twardym i kwaśnym, bierz je w dłonie. Motyl Żółtym listkiem upadł na moją dłoń motyl. I dłoń stała się dla niego łodzią. Złożywszy skrzydła, stał się żaglem dla dłoni. Ale bez niezawodnego masztu nie odważyliśmy się na podróż dookoła świata. Wspomnienie Jeśli popiół spalonych mostów nie przyprószył ci oczu, wspnij się na brzeżek wspomnień skrzydłem ptasim — i posłuchaj, czy bije moje serce. Świetlik Weź ten północny ognik-świetlik i poczujesz, jak łaskotliwie będzie twojej dłoni. W niej zapulsuje jeszcze nieznane ci lato. Z kwiatami, pszczołami i otchłanią czarów białego dnia. Weźmiesz świetlika w dłoń? Zegar Zegar — to młynek, gdzie jest dużo, dużo czasu. Zegar mieli go i daruje nam: sekundy, minuty, godziny. Jesień Kiedy maestro Październik daruje Jesieni złoto gorących płatków, nie rzucaj na mnie swojego cienia, pajęczynko babiego lata. Memento mori Wiatr, szepcząc ciepłą modlitwę, zrywa z drzew naszyjnik zakręconych liści. I, spadając na złoty, utkany jesienią dywan, przyzwyczajają nas do listopada. Czujność Miła moja duszo, zmartwiona ptaszyno, kiedy pokonasz kolorowe przeszkody życia, przerwiesz namiot błękitnej otchłani i wyjdziesz na białe — czuwaj! – żeby nie wyślizgnęła się spod ciebie wieczność. Czas Zegarowi Słońca południowego nie wierzcie! Czyżby tę drogę, gdzie leży Wasz cień, Wy już przeszli? Minutom, które sekundami schodzą z wszechświatowego cyferblatu — nie wierzcie! Bo tylko sercu dane jest zauważać te zmarszczki na czole, które się śpieszą. Droga Zręcznie przeskakuję z kępy na kępę. Wijąc się, utrzymuję równowagę. Stoję. I boję się ucieszyć. Wszak jakaś nieczysta siła może wyciągnąć spod nóg i tę jeżowatą wysepkę, która zieleni się na czarnym trzęsawisku błota. Przodku mój Jakimi światami z przyszłej dawności szukałeś mnie, wielki czcicielu słońca. W tej dawności, gdzie promień Słońca jeszcze nie dotknął ostrza miecza, gdzie nawet martwemu pozostali wierni jego pies i jego żona, mnie jeszcze nie pora było się pojawić. Jak długo ci iść… A co, jeśli ta droga dla ciebie stanie się zbyt daleka? Między nami tyle lat… A jesień bywa wiosenna Jesienne słońce sypnęło mi pół garści wiosennych promieni. Wyprostowały się skrzydła. Leć! Dokąd? W ciepłe kraje — późno. W chmury — wcześnie. Chodź, Jesieni, polećmy w tę wczesną twoją porę, gdzie motyl krąży nad późnym kwiatem żółtego mniszka. Introdukcja Był ciepły listopad i Wy. I oddychała Ziemia jeszcze delikatnym światłem Słońca, i Wieczność całowała Ziemię gradem złotym, spiralnie korowody wiodły sikorki… Łapię listek, ściskam w dłoni i słyszę, jak w szeleszczeniu złotym — rozognia się sad. Szron Wy, zanurzaliście się w nieboskłon, czy może rwaliście koniczynę pośród października? O tej porze ten kwiat jest jeszcze bujniejszy. Wy! słyszeliście jęk chmur, a może, Wam bolała cisza, kiedy do skroni zwężał się horyzont?.. Czy może, tę wysokość, która rwie się w bezmiar, Wy nazwiecie zbawieniem? Wy pokochaliście szron, czekając ciepła?.. Błysk Jak pięknie żyć i wiecznie młodnieć! Kochać całe życie z całą swoją serdecznością… Śpiewać, żartować i czekać cudów, nie widzieć siebie zakładnikiem wydarzeń, dolą łez krainę, gdzie żyjesz; zawzięcie wierzyć w dobro, w młodość i wieczność… Wy powiecie: cuda! A co? Już i dla cudów obce takie cuda?! Słowo Dobra i światła skupisko — Słowo ojczyste! Równowartościowo, wznosząc się wzwyż, Ty tworzysz energię kosmiczną. Skrzydlato ściele się ona nad rajskim dołem Ukrainy i wichry hańby krępuje. Słowo ojczyste! Ty z wieku w wiek między szeptem a gromem… lecz, zachowując światło i wysokość, — promiennie rośniesz i… jaka by pora nie warzyła się w świecie, swoim życiem Ty chronisz i napełniasz mowę! Nadmierna siła Ukraińca My, Ukraińcy, mówią, wszyscy potencjalni sierżanci, bo lubimy tak, żeby i dowodzić trochę, i podporządkowywać się. Hryhir Tiutiunnyk „Śmierć kawalera”. Swój wieczny szlak — co miarę bezdenną, jak ciężar ziemski, Ty zarzuciłeś na wóz i po usypisku dni, wiekami ciągniesz w górę. Sąsiad pociesza zapalczywość taką i on, żeby staranniej siłę Twoją sprawdzić, — wsuwa kije w szprychy. Po drodze narody dziwią się Tobie: o strachu i pysze mówili, ale Ty nie zamierzałeś przestawać — ciągnąłeś! aż śmiertelna krew występowała… Widocznie, nierozumna Twoja prostota… Nie zna końca Twoja siła! … i nie widać świętego początku. Po gałęziach błyskawic boso Ogień zielony — wiecznej energii zapas — Tobie daruje szczodrze Słońce i przez naczynia włosowate, ze szczodrością kochanka, ją przelewa. A plastry miodowe, światłem złotym, przez pory, — żywią duszę. I jakiekolwiek burzowe, długie deszcze nie płonęły, Ty mężnie stoisz i błyskawice łapiesz rękami — z nieziemskim ziemskie jednoczysz… Przeniknięta siłami na wskroś, — Ty jaśniejesz!.., dotykając Nieba. Kijów — 2013

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Walentyna ZAPOROŻEC Walentyna ZAPOROŻEC Impresje

Początek trzeciego tysiąclecia Po czarnym policzku Ziemi łzą toczy się Dzień. Zmywając wszechświatowy brud, ominął niechcący czyjś niewybaczalny grzech, który pierwszy przekroczył próg tysiąclecia. Dzisiaj Słońce rąbnęło promieniem w Ziemię i, niczym pszczeli rój ze zniszczonego ula, wzbił się dzień. On szalejąc, szarpał się w poszukiwaniu schronienia, dopóki zegar nie zmęczył się czasem. Dziedziczność My w bród przeszliśmy dwudziesty wiek. W bród pokonujemy i wiek dwudziesty pierwszy. Niebo Boże wojny, czy widać Ci Tobie przez czarny dym wrogości małego chłopca. W jego cieniutkiej dłoni — zabawkowa szabla, wzniesiona nad Tobą. Nasza planeta Źdźbło wciąż przerasta trawą. Niebo pieści rzekę. Słońce pulsuje promieniami. Miodem miodzą pszczoły. Księżyc marzy snami. Wiatr oddycha wiatrem. Lecz dzisiaj boję się, by ludzkość nie oddychała Herostratesem, i Faetonem nie zadławiła się Ziemia. Dziwaczne paralele Nie dziwcie się! kiedy po boskim pięknie przyrody zdziwi was zuchwała i nędzna natura człowieka. Ojcze, Ty stworzyłeś ją na obraz swój i podobieństwo… Pozwól zapytać: kto glinę miesił, kiedy Ty odwróciłeś się, by spojrzeć na Ziemię? Łódź W niebo podnosił się księżyc, malując cienie na jasnej przejrzystości powietrza. Objęta czarami księżycowej poświaty rzeka, lekko, ledwo zauważalną falą, kołysała łódź wieczności. Wieczność Na rękach u sennej Wieczności bawią się planety-niemowlęta. Pomarańczowy moll Z wysokich szczytów nadziei powoli zsuwa się lawina iluzji… Błądząc labiryntami kolorowych ścieżek, zmierzamy do Europy. Już zbliżyliśmy się do mostu, który mgłą rozpostarł się nad przepaścią czasu. Wołanie Ukraino! Pod melodie smutne na głos nie śpij. Rozbudź się. Skrzydła rozpostrzyj. Hazard młodych myśli obejmij życiem, zielone słowa usłysz. I, wznosząc wysoką duchem Ukraińską Świątynię — świętuj początek. Sądzone Czekaliśmy wiatru wilgotnego na zieleń młodą… A gdzie tam! Zuchwały wichrowy wiatr przewrócił nie tę stronę w księdze przemian. Aksjomat Obecnie oszuści stali się dość rozumni, chociaż szarlatanerii u nich nie ubyło. Nieuki stały się wykształcone, chociaż swojego nieuctwa one nie pozbyły się. A to dlatego, że rozum nie obdarowuje człowieka talentem, jak i wykształcenie jego duszy wrażliwością. Iluzja My Ukraińcy wciąż pokornie czekamy na wodzów — oświecicieli mądrych i… manny niebieskiej, bo my naród taki. My — samo dziwo! Likwidacja analfabetyzmu Zaczęliśmy studiować swoją historię i zrozumieliśmy, że w niej są Wielcy dostojnicy. Ale lekcji ich zwycięstw i porażek nie przyswajamy, — tylko udajemy pragnienie wiedzy. Interfaza Patrz, Europo, jak pod wskrzeszonym tryzubem Ukrainę cynicznie szarpie orzeł dwugłowy… Rozpęd Lawinowy świst bezduchowości niesie się Ukrainą. Rozwiewając się, on kruszy gwiezdne szczyty starej historii i uparcie próbuje, przez ciemność, w otchłań rzucić Ją. Żeby dawny rozpęd nasz kontynuować światem, nigdy nie jest za późno strzały kuć z zwęglonych dusz i wyjść naprzeciw Pragnieniu… Sentencja Kiedy kraj pokrywa gromem ciemność, kozaku, jedwab skruchy — późno tkać. Wdychaj ogień wysokości, poczuj ziemskie przyciąganie i twórz z ognia i woli dar — wczuwać się w przejrzenie. Duchem wolności kraj napój, krokwie wznoś z wiary i miłości, drogą odrodzenia idź — ze światem utrzymując łączność. Kozak — starodrzew Zmęczony od piekielnych wypraw, wściekłości i miłości kozak podobny jest do rozłupanego przez burzę drzewa. On ręce ciężkie rozszczepione w górę wyrzuca i… po raz kolejny, odgoniwszy imperialnego ptaka, nagle wierzy, że w nieskończoności… jednak zbrata Ukraińców i wolę. Poznanie celu Iść na oślep — pusta zachcianka. Gorące pragnienie Ukraińca — wysokości i wolności słoneczna przestrzeń. Jak osiągnąć wysokości takie? Za kim iść? Kto poprowadzi? — Halo-o-o-o! Odpowiedzcie! — w odpowiedzi obojętność i wrzenie Nocy. Lecz oto niespodziewanie głos rozbrzmiał Światem i wyszedł obcy, otulony Słońcem. On usiadł sam przy okrągłym stole Ziemi, rozproszył myśli wiekowe wiatrami i znów zwinął w jeden kłębek testamentu, w jeden cel. I zręcznie, naraz skręcił w nitkę siódmy zmysł i w myśl nawlekł tę nitkę. Następnie powiedział: kiedy celu nie ma — droga marna, aby poznać — jak cel, drogę — do celu, wam trzeba, przez życie, wrócić z powrotem i drogą oczyszczenia i miłości do samoodrodzenia wznieść się… Wielkie wznoszenie — czeka! Gotowy kto?! Zrealizować ten cel. Budziświat Jaki dziwak wymyślił twoją pieśń, gardłowy Budziświecie? I jaka niebieska tajemnica w twoim kuku-ry-ku! — co rozdziera całun nocy? Zwyciężył kto ciebie, wojaku z ostrogami w grzebieniu-hełmie?.. Irpień. 2013 Tam błądzą sosny złotokwiatowymi słupami, tam zaczarowana olcha całuje Słońce, wabiąc wiatr. Tam wieczność patrzy w zamulony Irpień i na świat, który dla życia rzeki jest nieznośny. Łodzią po kole tam krąży Noc, a nad łąkami, które stały się śmietnikiem, roi się zapach beznadziei. Tam tęsknota rozpalona błądzi skrajem lasu… i rudym kotkiem, ludzi — gospodarzy szuka. Przyszłość Kiedy pokonamy barbarzyńską sztafetę rozkrawania ziemi, i szew bytu jeszcze nie rozejdzie się na styku wszechświata i naszego życia, radujmy się znalezioną ścieżką, którą chodzili i tworzyli nasi przodkowie. Zew Żegnajże, Nocy! My długo szliśmy twoim szlakiem i w śmiertelnej sile zdobyliśmy oparcie. Teraz nasz zew — życia ziemskiego Światło! Czerpmy z niego sól i miód Ziemi, gorycz ziół i chmiel czarownego napoju, i pijmy czaszę tę do dna! Aby podnieść innych, co myślą płoną i duchem silni. Los Wy przyszliście na świat, by siać dobro i darować kwitnienie! Żeby na zielonej łodydze rozwinął się pąk świtu — żywego światła Syn. Kobiety! Zwracam się do znakomitych i mądrych, obdarzonych wiedzą, wolą i miłością — dzisiaj jak żyje się Wam?.. Z odłamków wspomnień i uczuć Wy tworzycie sobie ratunkowe koło i troski wieczne Wasze — wszystkiemu radę dać i… nie spóźnić się. Tak i żyje się… Fatalistka Ostrzyżonej owieczce Stryboh nie uciszył wiatru… I słomka, za którą chwytamy się, pragnie ratunku. Słomka zawsze błyszczała nadzieją. Jakoś zmęczoną Ją znienacka Wiatr podchwycił. Złocista i nie spostrzegła się, jak znalazła się w wirze rwącej rzeki. Uratuje kto? Wysokie niebo? Ogłuchły Wiatr?. Stronią oba brzegi… Wybiło południe. I cisza głośna. Ratunkowe koło rzuca Postronny. Echo Zamarznięta chmura płacze nad starą studnią. Studnia umierała. Niepokoił się i cierpiał siwy kamień. Chociaż i mówił, że woda nigdy nie była mu potrzebna. Rzeka Irpień Słoneczny promień pomógł rzece zrzucić lodową koszulę. Zawstydzona uciekła ona w jar. Tam, w jarze, przywdziała falistą przejrzystość. Wyszła na suchutkie, wyprała brzegi i wysuszyła na słońcu. A opuściwszy się w koryto, niczym w błękitne łoże, — pozwoliła wiatrowi siebie falować. Burza Nad Karadagiem zagotował się mgła. Zważona chmura objętościowo dojrzewała w wysokości i po środku, przeniknąwszy dzień, runęła burzą. Z pod niebios po błyskawicach rozgałęzionych spuszczały się krople… i w usta całowały Morze. Kropla Deszcz był ślepy. I kropli łatwo było od niego schować się. Na parapecie, lśniąc, ona tęczowo załamywała słoneczny promień. Odbijając się, promień stawał się jeszcze silniejszy. I kropla ledwo nie zginęła od jego ognistego blasku. Lecz przyszła chmura i zabrała ich oboje. Umiarkowanie Gdzie niema tajemnica toczy po kole szał, jak fortunę, Wietrze!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Zniszczony i odrodzony „Kobziarz”

Trzymam w rękach szewczenkowski „Kobziarz”, naznaczony niezwykłym losem. Bo był wydawany dwukrotnie. Właśnie wydawany, a nie wznawiany. A gdyby go nie wydano po raz drugi, to nigdy nie zobaczylibyśmy i pierwszego wydania. Tylko dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności mogliśmy usłyszeć. A teraz wszystko po kolei. Ołena ŁEONTOWYCZ. Daleki rok 1927. W Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej na ostatnim tchu tak zwana ukrainizacja. Za dwa lata rozpocznie się pierwszy z całego szeregu podobnych, sfabrykowany przez władze proces nieistniejącego Związku Młodzieży Ukrainy. A póki co, niby oddychało się swobodnie. I właśnie w tym roku wydano książkę „Taras Szewczenko. Poezje”, a na tytule zaznaczono: Pełny zbiór utworów, niżej Poezje, jeszcze niżej — (Kobziarz). Dalej w pionie „Uporządkowano zgodnie z redakcją historyczno-literackiego towarzystwa przy Ukraińskiej Akademii Nauk”, artykuł wstępny F. Jakubowskiego, przypisy do tekstu uporządkował O. Połtorackyj, rysunki P. Noska. I na dole — nazwa wydawnictwa „Sjajwo” oraz rok — 1927. Wydanie, jak widzimy, było przygotowane pod egidą Ukraińskiej Akademii Nauk i obliczone na pełne wydanie utworów Tarasa Szewczenki. Lecz wkrótce cały nakład w 50 tysięcy egzemplarzy zniszczono. I „Kobziarz” wraz z jego ilustracjami, o których recenzenci pisali, że „one odtwarzają nie tylko treść poezji, ale i doskonale oddają psychologiczny nastrój poety i artysty”, zniknął, jakby go nie było. Nawet nie wysłano go do specjalnych magazynów, jak wtedy praktykowano. I tak by pozostało na wieki wieków, gdyby nie było u Petra Noska córki Tetiany, rzuconej przez los ostarbeitera do Niemiec, skąd ona po wojnie trafiła do Kanady, gdyby ona nie pamiętała o zniszczonym „Kobziarzu” z ilustracjami ojca — Petra Wasylowycza Noska, zbyt drogimi jej sercu… I ona rozpoczęła swój córzany wyczyn od poszukiwań książki. Lecz choć w największych bibliotekach świata: Bibliotece Kongresu w Waszyngtonie, Muzeum Brytyjskim i w innych wielkich księgozbiorach Zachodu, książki nie było, zdesperowana Tetiana Nosko-Oboroniw poszukiwań nie przerywała. I o cud! Jedyny egzemplarz „Kobziarza” znaleziono w paryskiej ukraińskiej bibliotece imienia Symona Petlury. Za pomocą jej dyrektora, P. Josypyszyna, zrobiono fotokopie książki i osobno ilustracje Petra Noska. Trudno sobie wyobrazić, z jakim drżeniem Tetiana Nosko-Oboroniw wzięła do rąk te relikwie, z jaką radością przyglądała się dziełom rąk ojca, które widziała w dalekim dzieciństwie… To stało się w latach, kiedy jeszcze istniało imperium zła, jak nazwał je Ronald Reagan. Dlatego Tetiana Nosko-Oboroniw, biorąc pod uwagę wydanie poezji Tarasa Szewczenki w ukraińskiej diasporze i całkowitą nieznajomość dorobku twórczego ojca z lat 20., poświęconego Kobziarzowi, zabrała się za wydanie osobnej książki ilustracji, którą w 1985 roku, już po śmierci P. Noska, z przedmową redaktora Jarosława Bohdana Rudnyckiego wydano. I to była druga radość i osiągnięcie córki oraz całego kulturalnego ukraińskiego świata. Profesor, dr W. Żyła wtedy pisał: „Artystę zniewoliła siła szewczenkowskich pojęć, wyobrażeń, które wyrażają stosunek poety do otaczającego świata. Można powiedzieć, że w swojej pracy artystycznej starał się do nich zbliżyć. Dlatego jego ilustracje są pełnokrwiste i monolityczne w odtwarzaniu społeczno-politycznych, etycznych i estetycznych szewczenkowskich ideałów”. I oto powstała Niepodległa Ukraina. Wkrótce Tetiana Nosko-Oboroniw przyjechała do rodzinnego Kijowa. Pierwsze jej kroki były skierowane do Narodowego Muzeum Tarasa Szewczenki, gdzie przywarła wzrokiem do płótna ojca „Mnie trzynasty mijał”. Chyba już wtedy prowadziła rozmowę i o zniszczonym wydaniu „Kobziarza” z 1927 roku. Przyjeżdżała na Ukrainę prawie co roku. W jeden z przyjazdów, dzięki jej przyjaciółce Lidii Szulhynij, a mojej krewnej, żonie mojego kuzyna Rostysława Szulhyna, o którego ojcu, Ołeksandrze Szulhynie, historyku, dyplomacie, pierwszym ministrze spraw zagranicznych Ukraińskiej Republiki Ludowej, ja już wtedy dobrze wiedziałam, poznałyśmy się i zaprzyjaźniłyśmy. I wtedy dowiedziałam się, że pani Tetiana pielęgnuje ideę odtworzonego wydania „Poezji” Tarasa Szewczenki z 1927 roku, wcielenia w życie swojego skrytego marzenia, którym żyła długie lata. Z jakim żarliwym uczuciem ona o tym mówiła! W Kanadzie podzieliła się swoimi myślami ze znanym dobroczyńcą i biznesmenem, działaczem społecznym, wielkim patriotą i aktywnym uczestnikiem życia politycznego Ukrainy Erastem Huculakiem oraz jego żoną Jarmilą i znalazła u nich takie zrozumienie, że stali się fundatorami tego unikalnego wydania. Swoją pełną pasji energią pani Tetiana zdołała zainspirować do współpracy przy realizacji wydania dr. Jaremę Kelebaja oraz dr. Darię i Jurija Darewyczów. I stało się! W 2003 roku świat ujrzał „Kobziarz” Tarasa Szewczenki w pierwotnym wyglądzie, z tym samym tytułem, tylko z zaznaczeniem: Kijów — Dom Wydawniczy „Alternatywy”, 2003 — oraz oznaczeniem na wykwintnej złotawo-jasnoniebieskiej okładce — „Wydanie odtworzone”. Na pierwszej i czwartej stronie okładki książki witają i żegnają czytelnika ilustracje Petra Noska do poematu Tarasa Szewczenki „Kateryna”. Nakład 2200 egzemplarzy. Szewczenkowski „Kobziarz”, niczym ptak Feniks, powstał z niebytu. To było w pełnej mierze święto! Wyczyn Tetiany Nosko-Oboroniw, córki artysty, został wypełniony w pełni. Odbyło się kilka prezentacji, jedna z nich w Narodowym Związku Pisarzy Ukrainy, inicjatorką której miałam zaszczyt zostać autorka tych wierszy. Tego roku w Narodowym Muzeum Tarasa Szewczenki odbyła się wystawa jednego obrazu — „Mnie trzynasty mijał” Petra Noska. Na koniec do historii zniszczenia i odrodzenia „Kobziarza” Tarasa Szewczenki z ilustracjami Petra Noska podajemy notkę o artyście, napisaną przez jego córkę. „Urodził się w 1885 roku we wsi Bubniwszczyna, obecnie rejon pryłucki obwodu czernihowskiego. Uczył się w Kijowskiej szkole artystycznej (1903—1909) i Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych (1909—1916). Od młodych lat Petro Nosko zainteresował się życiem i twórczością T. H. Szewczenki i przez całe swoje życie poniósł miłość do Kobziarza. Pozostawił szereg obrazów, w szczególności: „Taras nosi wodę do szkoły”, „Szewczenko wśród chłopów pańszczyźnianych”, „Szewczenko-chłop pańszczyźniany” oraz wiele ilustracji do wierszy i poematów Kobziarza. Podczas niemieckiej okupacji mój sześćdziesięcioletni ojciec mieszkał w Kijowie. Aby przeżyć i wykarmić rodzinę, chodził po wsiach, zamieniając rzeczy na chleb. Z powrotem sowieckich wojsk ojciec został uwięziony jako niemiecki szpieg. Po zwolnieniu z więzienia łukianowskiego wykładał w Kijowskim Instytucie Artystycznym. Zmarł w 1976 r. i pochowany jest w Kijowie. Zgodnie z Ustawą Ukrainy „O rehabilitacji ofiar represji politycznych na Ukrainie” mój ojciec, po rozpatrzeniu sprawy w Prokuraturze Generalnej Ukrainy, 26 sierpnia 1999 roku został zrehabilitowany”. duchowy wpływ Tarasa Szewczenki na założenie „Proświt”. Tego dnia nie tylko znamienna data i wydarzenie połączyły ludzi, ale także szacunek i miłość do geniusza i światła ukraińskiego narodu Tarasa Hryhorowycza Szewczenki, który na tle epok historycznych odzwierciedla naszą naturę narodową, nasze postrzeganie świata, naszą przeszłość i nadzieję na przyszłość. Wszyscy, którzy przybyli na konferencję, przekonali się, że słowa Tarasa Szewczenki są testamentowe i jak nigdy dotąd aktualne. Symbolizuje on duszę ukraińskiego narodu, ucieleśnia jego godność, ducha i pamięć. Obecnie, gdy Ukraina stała się miejscem najokrutniejszych eksperymentów wieku, słońce Szewczenki zagląda nam w oczy tak, jak nigdy dotąd. Przenikać się nim, żyć z nim, sprawdzać swój krok będą także nasi potomkowie. Kobziarz jednoczył i jednoczy pokolenia, jednoczy Ukrainę.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

W duchowym bycie Ukrainy

Jewhen BUKET Taką nazwę nosiła Ogólnoukraińska naukowa konferencja literacko-krajoznawcza, która odbyła się 22 maja w Obuchowie. Ukraina i świat w tym roku czczą znamienną datę — 200. rocznicę urodzin Człowieka, który swoim życiem, twórczością i myślami zawsze był zwrócony ku Ojczyźnie. „Kobziarz” Tarasa Szewczenki z pokolenia na pokolenie niesie narodowi wielkość jego słowa, człowieczeństwa, proroctwa i ducha. Właśnie temu sławnemu jubileuszowi poświęcona była konferencja, którą zorganizowali: wydział historyczny oraz Instytut Filologii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki, Instytut Literatury imienia T. H. Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia M. P. Drahomanowa, Kijowska obwodowa organizacja Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy, Rada Miejska w Obuchowie, Zarząd Oświaty komitetu wykonawczego Rady Miejskiej w Obuchowie, Kijowski obwodowy instytut kształcenia podyplomowego kadr pedagogicznych oraz Zespół Szkół „Szkoła specjalistyczna — szkoła ogólnokształcąca I—III stopnia nr 1 imienia A. S. Malyszki”. Tematyka referatów była niezwykle różnorodna: od problemów współczesnego szewczenkoznawstwa, interpretacji twórczości genialnego pisarza i artysty, po opisy krajoznawcze szlaków szewczenkowskich i rolę Tarasa Szewczenki we współczesnej Ukrainie. Mieszkańcy Obuchowa (a tego dnia szczelnie wypełnili wielką salę rejonowego centrum kultury i wypoczynku) z zachwytem słuchali wystąpień prelegentów, witając ich gromkimi brawami. Wśród prelegentów znaleźli się znani na Ukrainie naukowcy, literaci, krajoznawcy, badacze, działacze społeczni, a mianowicie: doktor nauk historycznych, profesor katedry historii dawnej i nowej Ukrainy Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki Wołodymyr Serhijczuk, przewodniczący zarządu Ogólnoukraińskiego funduszu odtwarzania wybitnych zabytków dziedzictwa historyczno-architektonicznego imienia O. Honczara, kandydat nauk technicznych Roland Franko, doktor nauk filologicznych, starszy pracownik naukowy Instytutu Filologii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki Hałyna Aleksandrowa, kierownik katedry literatury ukraińskiej Instytutu Filologii i Twórczości Literackiej imienia A. S. Malyszki Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia M. P. Drahomanowa, doktor nauk filologicznych, profesor Wołodymyr Pohrebennyk oraz inni. Warto zauważyć, że wśród uczestników konferencji byli także działacze Proświty. Tak więc profesor Kijowskiego Uniwersytetu Międzynarodowego, członek głównej rady Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki Iwan Juszczuk wystąpił z gruntownym referatem naukowym „Taras Szewczenko i język ojczysty”, a zastępczyni przewodniczącego halickiego rejonowego we Lwowie zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki Oksana Semeniuk opowiedziała o

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Misja pokojowa „Filharmonii Narodowej”

W celu zachowania integralności naszego państwa, zapewnienia pokoju i jedności narodu, podniesienia ducha bojowego Armii Ukraińskiej oraz aktywizacji procesu wstępowania obywateli w szeregi Gwardii Narodowej, przy wsparciu Ministerstwa Obrony Ukrainy, Ministerstwa Kultury Ukrainy, Towarzystwa „Ukraina-Świat”, Fundacji Charytatywnej Arsenija Jaceniuka „Otwórz Ukrainę”, która udzieliła pomocy materialnej i duchowej, od 5 kwietnia 2014 roku rozpoczął się projekt artystyczny „Filharmonia Narodowa”. W ciągu dwóch miesięcy „Filharmonia Narodowa” zorganizowała 20 koncertów w przygranicznych jednostkach wojskowych obwodów odeskiego, mikołajowskiego, sumskiego, lwowskiego, rówieńskiego, czernihowskiego, połtawskiego i charkowskiego. W wydarzeniach artystycznych wzięli udział artyści, którzy swoimi występami wspierali Euromajdan. Wśród nich: artyści ludowi Ukrainy Raisa Nedaškiwska i Femij Mustafajew, zasłużeni artyści Ukrainy Łesia Horowa, Taras Kompanyczenko, Wołodymyr Honski, Ołeksandr Chomanko, zasłużony działacz sztuki Iryna Kyryłyna, laureaci międzynarodowych konkursów, inicjatorka i założycielka „Filharmonii Narodowej” Rusłana Łocman, Artem Chomanko, zespoły „TaRuta” oraz „Horłycia”. Podczas koncertów „Filharmonii Narodowej” z duchowymi przesłaniami do żołnierzy występowali ks. Dmytrij z Bojarki w obwodzie kijowskim, ks. Nazarij z miasta Bereźne oraz ks. Mykołaj z miasta Sambor. Misja pokojowa „Filharmonii Narodowej” Alla KENDZERA 10—11 maja „Filharmonia Narodowa” zorganizowała koncerty w Charkowie oraz przygranicznych jednostkach wojskowych obwodu charkowskiego. Żołnierze radośnie witali Łesię Horową, Rusłanę Łocman, Tetianę Wołodaj, Jewheniję Proworową, Ołeksandra Łocmana, etno-rockowy zespół „TaRuta”. Przez dwa dni pobytu na Charkowszczyźnie artyści wystąpili przed łącznościowcami, żołnierzami Centrum Szkoleniowego Gwardii Narodowej Ukrainy, słuchaczami Charkowskiego Uniwersytetu Sił Powietrznych im. Iwana Kożeduba. Najbardziej masowy koncert odbył się w 9. garnizonowym Domu Oficerów przed czołgistami, chemikami, żołnierzami wojsk obrony przeciwlotniczej i wojsk wewnętrznych, rezerwistami oraz żołnierzami zawodowymi. Żołnierze z wdzięcznością wysłuchali duchowych przesłań ks. Witalija i ks. Ołeha ze wsi Cyrkuny. Gastrole „Filharmonii Narodowej” w obwodzie charkowskim zbiegły się z obchodami Dnia Zwycięstwa i Dnia Matki. Artyści zwracali się do młodych żołnierzy z prośbą o zadzwonienie i złożenie życzeń swoim matkom z okazji święta. Laureatka międzynarodowych konkursów, wykładowczyni Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. M. Drahomanowa Jewhenija Proworowa rozpoczęła koncert pieśniami o tematyce wojskowej oraz o matce. Autorka własnych piosenek Łesia Horowa wykonała patriotyczne utwory, które w najtrudniejszych dniach wspierały patriotów na „Euromajdanie”. Dowcipnym humorem współczesnych autorów rozbawił wojskowych Ołeksandr Łocman. Na liryczny nastrój nastroiła widzów piosenkarka Tetiana Wołodar. Jej piosenki kierowały myśli młodych żołnierzy ku ich bliskim i ukochanym, których muszą mężnie bronić. Wspaniała młoda piosenkarka, kierowniczka „Filharmonii Narodowej”, kontynuatorka Niny Matwijenko, autorka własnych utworów, posiadaczka niezwykle bogatego ludowego głosu — podbiła serca obecnych. Dla młodzieży, która stanowiła przeważającą większość widzów na koncertach, niespodzianką było spotkanie z popularnym etno-rockowym zespołem „TaRuta”. Dobrą tradycją przy organizacji koncertów „Filharmonii Narodowej” stało się angażowanie do udziału w nich lokalnych artystów. W charkowskim Domu Oficerów wystąpił niewidomy artysta z Charkowa Serhij Kowalow, który wykonał aranżację ukraińskich pieśni w stylu „blues” na harmonijce ustnej. Słowa wdzięczności od światowego ukraiństwa przekazała przewodnicząca Sekretariatu Towarzystwa Łączności Z patriotycznym zapałem śpiewa Łesia Horowa z Ukraińcami poza granicami Ukrainy „Ukraina-Świat”, członkini Prezydium Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej (UWK) Alla Kendzera, która opowiedziała, że Ukraińcy mieszkający poza granicami Ukrainy wierzą w zdolność bojową, wysoką świadomość obywatelską i honor ukraińskich obrońców. Zapewnienie informacyjne koncertów „Filharmonii Narodowej” zapewnili Ołena Mokrenczuk — dziennikarka Międzynarodowego Centrum Prasowego Majdanu oraz fotoreporter gazety „Silśki wisti” Jurij Łastowyna. Na pamiątkę przeprowadzonych przez „Filharmonię Narodową” koncertów artyści przekazali żołnierzom płyty ze swoimi piosenkami oraz książki Wołodymyra Honskiego „Człowiek i naród: czas wojowników”. Obecnym na koncertach żołnierzom artyści przekazali od uczniów dziecięce rysunki o tematyce wojskowej ze słowami wdzięczności za żołnierską dzielność, a także przekazali od społeczności Czerkaszyzny oraz przedsiębiorstwa „Małczyk” niezbędne rzeczy codziennego użytku oraz odbiorniki radiowe od AgroRos (miasto Korsuń Szewczenkowski). Zespół „Filharmonii Narodowej” jest szczerze wdzięczny dyrektorowi 9. garnizonowego Domu Oficerów Wołodymyrowi Wiktorowyczowi Rostiakowi za pomoc koordynacyjną w organizacji koncertów oraz opiekę nad artystami podczas ich pobytu w Charkowie i obwodzie charkowskim. Poruszające spotkania w Charkowie z wojskowymi, którzy wykonują Ciepłe spotkanie z wojskowymi obwodu charkowskiego ważną misję obrony kraju przed zewnętrznymi i wewnętrznymi wrogami, wlewa przekonanie o naszym zwycięstwie. Mamy nadzieję, że sprawa „Filharmonii Narodowej”, która jeszcze na Euromajdanie połączyła nieobojętnych artystów i działaczy społecznych w celu kulturalnego i duchowego wsparcia bojowników o wolność, dobrobyt i pomyślność narodu ukraińskiego, dodania im natchnienia do czynów oraz pokonywania trudności dnia codziennego, będzie kontynuowana i rozszerzona, powoła na linię frontu walki o wolną i piękną Ukrainę utalentowanych artystów, działaczy kultury, którzy we wszystkich czasach byli ozdobą i duchową podporą naszego narodu! Sława Ukrainie! Soliści grupy „TaRuta” Ołena i Jewhen Romanenkowie Słowa wdzięczności za wypełnianie swoich obowiązków wojskowych od zagranicznych Ukraińców przekazuje Alla Kendzera

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

W harmonii ze światem

Inna HONCZAR, współprowadząca jubileusz. Zabrzmiała oda do kobiety w wykonaniu nowodniestrowskich kobiet w pieśni „Harmonia”, która stała się hymnem klubu, a także w poetyckim wyznaniu Hałyny Melnyk o sile kobiety, która „świat cały ratuje swoją miłością”. „W harmonii ze światem” — ta życiowa filozofia, wybrana na nazwę jubileuszowych gościn przez inspiratorkę, założycielkę klubu i autorkę pomysłu tego wydarzenia Hałynę Razhoniuk, była odczuwalna w każdym spojrzeniu i uśmiechu z okazji 10-lecia narodzin „Harmonii”. Wspominając wiosnę powstawania klubu, obecni podziękowali kobietom-fundatorkom: Wałentynie Pocełujko, Alonie Prysakari, Wałentynie Fedyszynij, Olenie Krajczak, Wałentynie Kurhan, Lubowi Holenok, Hałyni Nikołajczuk, Erice Kivi, Raisi Kiselowej, Nadiji Berezniczenko oraz wszystkim, którzy dołączyli później. Powracając do tamtego pierwszego publicznego wydarzenia-prezentacji różnorodnych form przyszłej działalności klubu, Hałyna Ołeksandriwna skomentowała wyrazisty emblemat „Harmonii”, który stworzyła Maja Wasiak. Życie zachwyca nowymi chwilami, imponuje osiągnięciami i umiejętnościami aktywistek, o czym wymownie opowiedziały fotokompozycje Orysi Szpyrki, która od pierwszych kroków stała się koordynatorką wycieczek turystycznych, oraz Hałyny Razhoniuk. Prawdziwymi niespodziankami stały się pozdrowienia z obwodu winnickiego, odczytano gratulacje od Nadiji Berezniczenko, a z brzegów Atlantyku szczerze witała się w nagraniu audio Tamara Moroszan. Kolorowymi akcentami stały się humorystyczne monologi; zachwycały wyszywaną pięknością stroje, żeński i męski zespoły chóru ludowego „Kalyna” pod kierownictwem Antoniny Kambur. Słodkim prezentem dla jubilatki „Harmonii” stał się tort w ukraińskim stylu. Z życzeniami jasnych, harmonijnych lat zwróciły się do obecnych Ludmyła Dubrowina oraz naczelnik wydziału polityki humanitarnej Switłana Łazarenko. Hałyna Razhoniuk podziękowała wszystkim, którzy przygotowali i przeprowadzili jubileuszowe wydarzenie: Natalii Własiuk, Antoninie Kambur, Mychajłowi Rożkowi, Wiktorowi Pałamarczukowi, Ludmyle Dymytriuk, siostrzyczkom Filipciom, związkom zawodowym przedsiębiorstw energetycznych (Wałerij Pałka, Ludmyła Manyliak, Maria Omelczyszyna), Hennadijowi Stupakowowi, a także rodzinom aktywistek klubu — Melnyków, Jakubenków, Łutczaków oraz Szpyrek. Z okazji 10-lecia utworzenia kobiecego klubu „Harmonia” w sali artystycznej Nowodniestrowskiego Muzeum Historycznego odbyło się rodzinne spotkanie — w objęciach muzyki i poezji, wspomnień i małżeńskiego ciepła, z niespodziewanymi niespodziankami i prezentami.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Geografia podróży

Daryna RYŻENKO, absolwentka gimnazjum im. M. Drahomanowa, Kijów O sobie Od dzieciństwa miałam szczęście do ciekawych ludzi. Pierwszym znaczącym sukcesem w moim życiu była rola Antaresa w szkolnym przedstawieniu „Rusałeczka” według H. Ch. Andersena (sztukę napisał mój dziadek). Myślę, że złą morską Czarownicę zagrałam dobrze, bo przez długi czas uczniowie klas początkowych bali się spotkać ze mną. A później zostałam przyjęta do dziecięcej grupy uczestników przedstawienia w Kijowskim Teatrze Dramatycznym im. I. Franki „Rodzina Kajdaszów” (według Nechuja-Lewyckiego, reżyser zasłużony działacz sztuki Ukrainy Petro Ilczenko). Spektakl do dziś gra przy pełnej widowni. A zdjęcie reklamowe z wybitną ukraińską aktorką Natalią Sumską i nami, małymi dziećmi, trafiło do szkolnego podręcznika. To oczywiście bezgranicznie cieszyło młodych aktorów. Udział w „Rodzinie Kajdaszów” pozwolił mi poznać wielu wybitnych aktorów. B. M. Benjuk przed każdym spektaklem podchodził do mnie i prosił: „Pozwól mi trochę nadgryźć swoje jabłko”, i zawsze kosztowało to tylko całe jabłko! Pewnego razu nazbierałam pełną kieszeń drobnych jabłuszek z japońskich drzewek przy teatrze. I eksperyment zachował w moim menu kolejne, nienadgryzione jabłka… Mała rola w Wielkim przedstawieniu pozwoliła mi znacznie poszerzyć geografię poznań: ja odwiedziłam z teatrem gościnne występy w ciekawych ukraińskich miastach — w Chersoniu, Mikołajowie; dwukrotnie — w Sewastopolu, gdzie zwiedziłam delfinarium i byłam na słynnym „Hetmanie Sahajdacznym”. A na kapitańskim kutrze wypłynęłam na otwarte morze, z falami dwukrotnie wyższymi niż sam kuter! Być aktorką… Jednak nigdy nie miałam tego całkowicie dziewczęcego marzenia. Bo genetycznie jestem dziennikarką. Ostatnie lata mojej nauki w szkole to ważny etap przygotowań do egzaminów wstępnych do Instytutu Dziennikarstwa. Błogosławiony ojczysty kraj. Kijów powstał na żyznym miejscu. Wokół Dniepru (wtedy może Borysthenesa) — splot drobnych rzeczek i strumyków. A dookoła hojne czarnoziemy i majestatyczne lasy z baśniową fauną i florą. Wiele wieków — wiele zmian. Ale i dziś jest możliwość przejść boso po letniej ojczystej ziemi. A natrafiwszy na złote kłosy zboża, dotknąć ich. I wsłuchać się w nieustającą wielogłosową śpiewność ptactwa. Ciepły wiatr zagrywa na strunach liści i trawy, a was witają szerokim cienistym konarowiem dostojne, wiekowe dęby, wiele z których pamiętają książąt i hetmanów. Zjazd Andrijiwski to skrawki rodzimej ziemi, które naprawdę stały się świętymi. Wspaniała stolica, zbudowana na wysokich wzgórzach nad Dnieprem, patrzyła z góry na Podol — nizinne miasto rzemieślników, którzy umieli tworzyć pociągające rzeczy, a z góry zawsze chciało się zejść do Dniepru. A jacy sławni ludzie tu żyli! Tak narodził się Zjazd Andrijiwski. Na górze złotem płonęły książęce dwory, a na placach stały wspaniałe postacie Peruna, Daždboga, Striboga i innych przedchrześcijańskich bogów, aż potem ze Wschodu... ze Zachodu nadeszła wiara Chrystusowa i nagle odmieniło się oblicze miasta i na górze, i pod górą. Na miejsce drewnianych książęcych pałaców wyrosły kamienne budowle, Podol stał się przemysłowy. Wierch i Niż jakby współzawodniczyły w budowie wspaniałych świątyń, stołeczne miasto zapłonęło złotymi kopułkami cerkwi. Nauka, która zawsze chowała się w klasztorach, wyszła za ich bramy. Kto tylko nie uczył się na Podolu, nabierając rozumu na odwiecznej ukraińskiej ziemi! Tu chodzili ukraińscy hetmani i pułkownicy, monarsze goście z całej Europy. A cóż dopiero monarchowie! Bywali tu Skoworoda, Łomonosow, Szewczenko, Gogol, Balzac, Winniczenko. Tu mieszkał autor książki „Mistrz i Małgorzata”. Zjazd Andrijiwski rósł razem z całym krajem, ale w swojej wieczności nie starzał się, lecz stawał się coraz młodszy i piękniejszy. Gdy zaś tu jak bajka wzniosła się cerkiew Andrijiwska, a stroma droga do Dniepru pokryła się kamieniem, nie da się po prostu nie przejść tą drogą do ziemskiego raju! Nie na darmo Dni Kijowa organizuje się na Zjeździe Andrijiwskim. I wtedy zbierają się tu rzemieślnicy, ludowi rzemieślnicy, artyści, muzycy, jakby schodzili się kijowianie wszystkich wieków, by bawić się na świętach i razem spojrzeć z Wysokiego Miasta Książęcego na wieczny niespokojny Podol! (Z cyklu „Geografia poetycka Kijowa”) Czasy smutku Życie kraju, jak każde ludzkie życie, bywa czasem wciągane w kryzys. Waśnie i niezgoda doprowadziły do tego, że chmurą konnicy po Rusi Kijowskiej przemknęła horda. Pole bitwy oczyściło się z obcych, lecz odwieczny rolnik, pracując na roli, musiał nie rozstawać się z bronią. A dążenie do braterstwa z jednowierną Moskwą doprowadziło do pojawienia się poddaństwa, którego Ukraińcy nigdy nie znali. O Ukrainо! Prawdziwą wolność naród podarowuje sobie sam! Wolność. Ponad wolność i droższego od niej nie ma dla Ukraińca nic na świecie! Naród przetrwał Niszczycielskie Wojny Światowe, przeszedł przez piekło Hołodomorów i katastrofę czarnobylską. Wszystkie te wydarzenia przyniosły niezmierzoną rozpacz, której nie da się zagoić ani zapomnieć. Ale nauczyły nas jeszcze bardziej kochać swoją ziemię, zrodziły legiony patriotów, niezliczonych Bohaterów. Dlatego i w czasach mojego pokolenia Ukraina śmiało i mężnie podniosła się do walki o Wolność. I modlitewnie, i z pokłonem, Ty każdego dnia zaczynaj: O moja ojczyzno Ukrainо, Błogosławiony Boży Kraju!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Jego słowo słychać przez wieki i góry

17 maja 2014 roku, w przeddzień światowego dnia pracowników muzeów, znany poeta, działacz społeczny, laureat Nagrody im. Tarasa Szewczenki Dmytro Wasylowycz Pawłyczko wraz ze swoją żoną, panią Bohdaną, odwiedził Czerniowieckie Obwodowe Muzeum Pamięci Wołodymyra Iwasjuka. Olena ŁOHINOWA, młodszy pracownik naukowy Czerniowieckiego Obwodowego Muzeum Pamięci Wołodymyra Iwasjuka. Nie wszystkim być może znany jest fakt, że poeta jest współautorem piosenek kompozytora Wołodymyra Iwasjuka. Wszak do dwóch sonetów poety — „Dalyna” oraz „Nad morem” Wołodymyr napisał piosenki. „Kochał słowo, pieśń, muzykę swojego narodu. Tworzył swoją pieśń dla młodych, chociaż kochali go ludzie w różnym wieku. Taki młody, a już mądry Iwasjuk był humanistą” — tak mówił już po śmierci o Wołodymyrze Iwasjuku jego przyjaciel, Bohater Ukrainy, artysta ludowy Ukrainy Wasyl Zinkewycz. I Wołodymyr rzeczywiście kochał ukraińskie słowo. Być może dlatego chciał sam współpracować ze znanym poetą Dmytrem Pawłyczką. 6 października 1974 roku ze Lwowa do Kijowa Wołodymyr pisze taki list: „Wielce Szanowny Dmytrze Wasylowyczu! Już od dłuższego czasu zbieram się, by napisać Panu o tym, że Pana wspaniała poezja jest moją dobrą towarzyszką jeszcze od czasów szkolnych i że jestem Panu bardzo wdzięczny za radość, którą mi przynosi. Teraz jej piękno przyciąga mnie również jako muzyka. Pana poezje ze zbioru „Sonety podolskiej jesieni” oczarowały mnie i zacząłem pisać muzykę do niektórych z nich. Oczywiście, jeszcze za wcześnie mówić o jakichś zadowalających wynikach, mogę tylko powiedzieć, że pracuję z wielką przyjemnością. A teraz zwracam się do Pana, Dmytrze Wasylowyczu, z pokorną prośbą. Jeśli uważa Pan, że może mieć Pan ze mną jakieś wspólne sprawy twórcze, to proszę przesłać mi kilka swoich poezji, napisanych specjalnie jako teksty piosenek. Będę Panu bardzo wdzięczny. Jestem pewien, że wywołają one we mnie melodie. Będę się starał, aby piosenki się Panu spodobały. Z głębokim i szczerym szacunkiem, Pana Wołodymyr Iwasjuk”. Poeta nie odpowiedział Wołodymyrowi na jego list, a jedynie zadzwonił i pozwolił wybierać wiersze według własnego gustu. A Wołodymyr Iwasjuk uważał piosenkę „Dalyna” do słów D. Pawłyczki za „swoistą muzyczną akwarelę”. Poruszającą i pełną drżenia odpowiedzią Dmytra Wasylowycza dla kompozytora po 40 latach stał się list, który jest jednocześnie autografem w książce „Wołodymyr Iwasjuk. Utwory muzyczne” (wydanie z 2009 roku): „Drogi Wołodymyrze! Nie słyszałem tej piosenki, nie pisałem odpowiedzi na Twój list do mnie, ale prosiłem Cię telefonicznie, abyś wybrał sobie wiersz z mojej twórczości i napisał do niego muzykę. Teraz dziękuję. Za to, że sam bardzo dobrze wybrałeś i napisałeś. Ukraina nigdy nie zapomni Ciebie! W domu Twojego ojca piszę do Ciebie list. Nie ma telefonu, ale myślą jestem z Tobą. 16 maja 2014 roku. Dmytro Pawłyczko”. Tego dnia w muzeum pamięci Wołodymyra Iwasjuka było tłoczno. Powitać znanego poetę na Bukowinie przyszła twórcza inteligencja regionu. Ze szczerym słowem do gościa zwróciła się siostra kompozytora Oksana Iwasjuk, zasłużony artysta Ukrainy Iwan Derda, reżyser Wasyl Selezinka, profesor Bohdan Melnyczuk, bukowińska młodzież. Dmytro Pawłyczko szczerze rozmawiał z obecnymi, czytał wiersze i wlał w serca bukowińczyków wiarę w to, że Ukraina pozostanie jednolita i niepodzielna, a jego poetyckie słowo jest tego bezsprzecznym potwierdzeniem: Zapamiętaj, jeśli idziesz do boju: Za prawdę polec nie wszystkim dane. Jak upadniesz, naród podniesie broń I wieczny niebiesko-żółty sztandar.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

i „Mi jest wszystko jedno”, „Topola”, „Testament”, wiersz „I umarłym, i żywym…”. Innym symbolem są śmiech i humor, które pomogły naszemu narodowi przetrwać najtrudniejsze okresy jego historii i pomagają także teraz. Dlatego odpowiednie były pieśni „Głęboka studnia”, „Mówił mi ojciec”, „A ja kocham Pietrusia”. Trawa jest symbolem dobrych sił przyrody (pieśń „Pójdziemy tam, gdzie trawy pochylone”), kobieca uroda zawsze porównywana była do malw i aksamitek („Aksamitki”), a wierna kobieta – do ptaszka („Żurawka”). Jeszcze jednym symbolem narodu ukraińskiego jest pieśń. Jak twierdzą niektórzy badacze, istnieje ponad 200 tysięcy ukraińskich pieśni ludowych. Twórcy koncertu mieli zatem z czego wybierać. Nawiasem mówiąc, 18 numerów zabrzmiało w teatrze po raz pierwszy. W szczególności odbyła się premiera utworów pieśniowych „Ach ty dziewczyno, z orzecha ziarna”, „Siedzi ptaszek na czereśni”, „Carie oczy, czarne brwi”, „Dwa strumienie z Czarnohory” i innych. Podczas koncertu przypomniano także o współczesnych wydarzeniach. Do sąsiada zabrzmiał wiersz Majakowskiego „Dług wobec Ukrainy”. (Szkoda tylko, że wiersza tego prawdopodobnie nie usłyszą ci, do których jest adresowany). Program koncertu zakończyła „Modlitwa” z opery Semena Hułaka-Artemowskiego „Zaporożec za Dunajem”, która połączyła aktorów i widzów w jedną całość. Chciałoby się wierzyć, że tą jedną całością stanie się wreszcie także Ukraina.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

W pieśniach i romansach

Wielu zespołom teatralnym warto uczyć się od Narodowej Operetki Ukrainy, jak z szacunkiem odnosić się do dziedzictwa kulturowego swojego narodu. Warto wspomnieć choćby tytuły kilku spektakli z repertuaru teatru — „Za dwiema zającami” (według M. Staryckiego), „Jarmark soroczyński”, „Sen w noc wigilijną”, „Noc majowa” (według M. Gogola), „Welcome to Ukraine, albo Podróż w miłość” (potpourri do muzyki ukraińskich kompozytorów). Również ukraińska twórczość muzyczna i pieśniarska jest szeroko prezentowana w różnorodnych koncertach. A niedawno zespół teatru zaprezentował kijowianom i gościom stolicy program koncertowy „Ukraina w pieśniach i romansach”. Eduard OWCHARENKO Zdjęcia udostępnione przez teatr Sala teatru była przepełniona. A słowa Wołodymyra Sosiury: „Kochajcie Ukrainę, jak słońce kochajcie, jak wiatr, i trawy, i wody… W godzinę szczęśliwą i w radości chwilę, kochajcie w godziny niepogody…”, można uznać za prolog do widowiska, które odbywało się na jednej z wiodących scen kraju przez trzy godziny. Dziś wiersz ukraińskiego poety jest aktualny jak nigdy. Wszak nadszedł czas jednoczenia narodu wokół wspólnego celu — obrony i zachowania Ukrainy, jej historycznych i kulturowych osiągnięć. Czas nie tylko gołosłownie deklarować miłość do narodu, do rodzinnej ziemi, ale i dowodzić jej konkretnymi czynami. Właśnie takim dobrym czynem Narodowej Operetki stał się koncert „Ukraina w pieśniach i romansach”, który pomógł widzom poczuć się cząstką wielkiego narodu i oczyścić się duchowo. Ukraińskie pieśni ludowe w opracowaniu artystów o światowych nazwiskach, romanse i arie z najsłynniejszych oper, operetek, musicali, a także kompozycje choreograficzne, pełne szczerego ukraińskiego kolorytu, zanurzyły publiczność w bogatej, oryginalnej ukraińskiej kulturze, zachwyciły głębią myśli, bogactwem uczuć i nastrojów, podarowały niezapomniane wrażenia i duchową rozkosz. Wśród uczestników koncertu najlepsi soliści Narodowej Operetki: artyści ludowi Ukrainy Serhij Pawlinow, Ołeksandr Krawczenko, Ołeksandr Trofymczuk, Ludmyła Makowećka, zasłużeni artyści Serhij Awdiejew, Wasyl Makojnikow, Tamara Chodakowa, Ołena Szyrjajewa, a także młodzi wykonawcy Ołena Arbuzowa, Hałyna Hrehorczak, Sołomija Pryjmak, Ołeksandr Czuwpyło, Wołodymyr Odrynśkyj, Maksym Bułhakow i inni. Zaśpiewał nawet główny dyrygent teatru Dmytro Morozow. Większość numerów koncertu była poświęcona symbolom Ukrainy. Jednym z nich jest Taras Szewczenko. Hołdem dla Kobziarza stały się kompozycja choreograficzna „Sad wiśniowy”, utwory muzyczne do wierszy poe- PRENUMERATA—2014 PRENUMERATA—2014 Koszt prenumeraty Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): (z dostawą i kosztami pocztowymi):

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» imienia TARASA SZEWCZENKI na 1 miesiąc na 1 miesiąc 10 UAH Kod pocztowy — 30617 na pół roku na pół roku 57 UAH 15 kop. na rok na rok 113 UAH 10 kop. ZAPOWIEDŹ na 3 miesiące na 3 miesiące 29 UAH 40 kop. Jesteś ze „Słowem Proświty”, bo to — Twoja gazeta!

Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy korzystaniu z naszych publikacji odniesienie do „Słowa Proświty” jest obowiązkowe. I n d e k s g a z e t y „Słowo Proświty” — 30617 Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KV nr 4066 z 02.03.2000 r. Szef redakcji Pawło MOWCZAN Redaktor naczelna Lubow HOŁOTA Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA (przewodnicząca), Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK Zastępca redaktora naczelnego ds. produkcyjnych Natalia SKRYNNYK 278-01-30 (tel/faks) Sekretarz odpowiedzialna Iryna SZEWCZUK Dział tematyki społecznej Petro ANTONENKO 279-49-47 Dział pracy proświtańskiej Nadia KYRIAN 270-55-57 Dział kultury Mykoła CYMBAŁIUK 279-49-47 Dział korekty Tetiana SZCZERBAK Iryna STELMACH 278-63-69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Wołodymyr ŻYHUN 278-63-69 Redaktor dyżurny Petro ANTONENKO Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org http://prosvitanews.org.ua Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w spółce z o.o. „Polihrafcentr” w środę. Nakład ogólny w czerwcu — 14 800

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn