Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

Nauka ofiarności

Слово Просвіти, №22 за 2017 рік

Halina PAHUTIAK, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Lwów W 1944 roku ksiądz z Dobromila odmówił ucieczki na Zachód. „Czy pasterz może opuścić swoją trzodę?” Wierni go nie wydali: całe życie przepracował jako ogrodnik w kołchozie, odprawiając potajemnie obrzędy. Jego ogród teraz zarósł i zdziczał. Chłopcu, 15-letniemu łącznikowi UPA, enkawudziści wyrwali włosy. „Ale ja im nic nie powiedziałem!” Bohaterów nie ma wielu, ale bez nich społeczeństwo upada moralnie. Zwykły człowiek ma taki sam wybór: zachować się jak człowiek albo upaść na samo dno. Z reguły nie trafia w sytuacje zagrażające życiu i nie jest zdolny oddać życia za kogoś. Ale życie bez ofiar nie istnieje, zwłaszcza gdy Ojczyźnie grozi niebezpieczeństwo lub chodzi o przyszłość. Dla wielu Ukraińców nie istnieje pojęcie przyszłości. Mówią, że żyją dla dzieci, a w rzeczywistości nie wyobrażają sobie ich przyszłości, to znaczy tego, że świat, w którym będą żyć ich dzieci, trzeba już teraz zmieniać. Czym nie są gotowi poświęcić Ukraińcy? Pracą. Przypomnijmy sobie, jak uległo jechali nauczyciele na antymajdan, jak głosowali na tego, na kogo wskazał dyrektor. Bali się zwolnienia, choć mogli złożyć pozew do sądu lub zorganizować zbiorowy opór. Bać się mogą tylko słabi fachowcy. Ludzie, którzy doskonale znają swoje rzemiosło, nigdy nie zostaną bez pracy, a ich aktywna postawa obywatelska wcześniej czy później znajdzie wsparcie i zostanie nagrodzona. Życie to walka z przeszkodami, a nie bójka o kawałek chleba. Jeśli w życiu nie ma polotu, jest ono po prostu nudne. Karierą. Cierpliwość i lizusostwo nie mają nic wspólnego z pokorą i służbą. Znam ludzi, którzy mogliby zrobić błyskotliwą karierę, ale nie chcieli znaleźć się w strukturach grzechu, to znaczy, że środowisko zawodowe wymagało od nich nieuczciwych czynów. Mogli zajmować się ukochaną sprawą tylko na najniższych szczeblach. Ale co z tymi, którzy są gotowi lekceważyć swój naród, język, kraj, by otrzymać granty od wątpliwych organizacji. Wygodą. Jak się okazuje, rezygnacja z rosyjskiej telewizji i marginalnych sieci społecznościowych to zbyt wielka ofiara. Nie wyjechać na zarobki do Rosji jest niemożliwe. A od tego zależy zwycięstwo w wojnie z Rosją, to znaczy im dalej społeczeństwo ukraińskie od towarów agresora, tym szybciej nastąpi to zwycięstwo. Ambicjami. Człowiek bez moralnego kręgosłupa i bez godnego bagażu wiedzy i umiejętności nie ma w ogóle prawa do ambicji. Ci zaś, którzy są obdarzeni tymi cechami, z reguły są sumienni, pracowici i rozważni. Wiedzą, kiedy można zaspokajać ambicje, a kiedy lepiej poczekać. Rodziną. Ochotnicy, którzy obecnie walczą na froncie, wiedzą, że mogą zginąć, ale przecież wszyscy mają rodziny. Znam historię, jak kobieta urodziła dziecko w kryjówce, potem oddała je krewnym i kiedy szła karmić, została postrzelona i wykrwawiła się w lesie. A równocześnie słyszałam, jak kobieta chwaliła się, że jej mąż przed poborem ukrywa się w garażu, a potem ucieknie do Rosji. Pieniędzmi i majątkiem. Tu wszystko jest jasne. Najłatwiej poświęcają się ci, którzy najciężej zarabiają pieniądze. A teraz, czym są gotowi poświęcić Ukraińcy: Honorem. Słowo to prawie wyszło z użycia, ale przypomnijmy sobie, ilu wojskowych na samym początku wojny ustąpiło z honoru oficerskiego i stało się zdrajcami. Czy istnieje takie pojęcie, jak honor sędziego, policjanta we współczesnej Ukrainie? A honor nauczyciela, który nie potrafi nauczyć uczniów za pensję, ale uczy za pieniądze rodziców? Honor lekarza, który nie wykonuje operacji nawet wtedy, gdy każda minuta jest ważna, dopóki nie dostanie pieniędzy? Honor artysty, który z komunisty mimikrą przeobraża się w nacjonalistę? Honor dziennikarza? Wolnością. W naszym skorumpowanym społeczeństwie trzeba maksymalnie być od niego wolnym. To taka wąska ścieżka w bagnie — krok w bok prowadzi do utraty godności i honoru. Zbyt mocno zależymy od otoczenia, które sobie wybraliśmy jako najbardziej odpowiednie, i aby w nim pozostać, jesteśmy gotowi zrzec się prawa wyboru. Otóż pojęcie wolności słowa bardzo zdegradowało się w XXI wieku. Wolność słowa, która nie działa dla dobra, prędzej czy później staje się elementem świata zła. Godnością. Jeśli chodzi o jakieś preferencje — pieniądze, władzę, sukces, a nawet najmniejszą korzyść — z godnością rozstają się bardzo łatwo. Rodzice, zarażeni duchem konformizmu czy autorytaryzmu, nie są zdolni zaszczepić dziecku godności. Godność to jak odporność — bez niej człowiek będzie chorował przez całe życie. Co czeka ludzi, którzy nie są zdolni poświęcić komfortu, ambicji i tym podobnych? Smutna, samotna starość, choroby, poczucie zbędności, starcza demencja i inne przykrości. Zmarnowane życie. Oto mężczyzna w wieku 85 lat, dawny łącznik UPA, który przesiedział 18 lat w więzieniach. Wsiada do marszrutki, jedzie do miasta, żeby pokazać mały muzeum. Jest szczupły, wesoły, pogodny, zdrowy, działacz społeczny. Nie prosi dla siebie o emeryturę ani o ordery, jak dawni enkawudziści. Niczego nie stracił i wszystko zdobył. Jest szczęśliwym człowiekiem, bo poświęcał się, ale sam nigdy nie był ofiarą. A przyczyna jest prosta — nie pozwalać okolicznościom panować nad sobą. Z ROSY I WODY MYKOLE STRATIŁATOWI! UCZONY, PROŚWITIANIN, DUCHOWNY OPISZNIAŃSKA GONCZARKA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn