Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Natalia SYWANENKO: „Jestem pewna, że Wołodymyr Wynnyczenko powróci na ukraińską scenę”

Слово Просвіти, №22 за 2018 рік

Repertuar Kijowskiego Akademickiego Młodego Teatru co miesiąc wzbogaca się o nowe spektakle. Niedawno młoda reżyserka Natalia Sywanenko wystawiła na mikroscenie teatru sztukę „Kłamstwo” według dramatu o tym samym tytule autorstwa Wołodymyra Wynnyczenki. Nasza rozmowa dotyczy tego nowego spektaklu. — Dlaczego twórczość W. Wynnyczenki jest dziś słabo reprezentowana w repertuarach ukraińskich teatrów? — Studenci wydziałów aktorskich i reżyserskich uwielbiają twórczość tego pisarza, a fragment jego utworu „Czarna Pantera i Biały Niedźwiedź” wystawiają we wszystkich uczelniach teatralnych Ukrainy. Wynnyczenko jest niezwykle postępowy i do jego twórczości trzeba podchodzić z punktu widzenia analizy psychologicznej. Jest złożony, nie ma u niego tematyki społeczno-obyczajowej. Choć fabuły zbudowane są na poziomie obyczajowym, dramatu rodzinnego. Ale żeby go wystawić, trzeba zanurzyć się w psychologię. Być może właśnie takie obciążenie psychologiczne, taka waga tej dramaturgii nieco odstrasza teatry. Ponieważ tak złożony dramat może być trudny w odbiorze dla widzów, którzy pragną komediowych, lekkich i jasnych treści. Po raz pierwszy zetknęłam się z twórczością Wołodymyra Wynnyczenki jeszcze w latach szkolnych. Już wtedy zrozumiałam, jak bardzo jest nowoczesny i odważny. Potem zanurzyłam się w jego biografię i zrozumiałam, że ten artysta był rewolucjonistą nie tylko w polityce, ale i w życiu osobistym. Już podczas studiów na wydziale reżyserii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Teatru, Kina i Telewizji im. Iwana Karpenki-Karego głębiej zapoznałam się z jego twórczością, przeczytałam dramaturgię, nowele, wielką prozę, w szczególności powieść „Słoneczna maszyna”. — Kto zainicjował wystawienie „Kłamstwa”? — To była moja inicjatywa, by po 100 latach zwrócić się ku twórczości Wynnyczenki. Choć miałam wystawić komedię. W tym utworze zainteresowała mnie analiza psychologiczna, konstrukcja fabuły i linie zdarzeń, wewnętrzny konflikt głównej bohaterki. Widzimy różne kolory i odcienie jej cierpienia, a także cierpienia tych ludzi, których kocha lub którzy kochają ją. W sztuce wszystko jest przesiąknięte cienkimi liniami manipulacji. I właśnie rozwiązywanie oraz odgadywanie tych ukrytych myśli jest dla mnie najciekawsze w zawodzie reżysera. Z góry określiłam, z jakimi aktorami chciałabym pracować, z jakimi typami, z jakimi charakterami. I właśnie ta sztuka pasowała do zespołu aktorskiego, który planowałam. Ta inscenizacja stała się moim spektaklem dyplomowym. — Dlaczego gatunek spektaklu określiła Pani jako „laboratorium prawdy”? — W ten sposób od razu nastawiamy widza na to, że wszystko, co będzie się działo przez dwie godziny na scenie, to nie cierpienie z powodu kłamstwa, a złożony proces wydobywania prawdy. Scenografia to potwierdza. Jeden z bohaterów jest eksperymentatorem, chemikiem-mechanikiem. Urządza laboratorium w swoim domu. Dla Andrija Karpowycza jest to droga do sukcesu w karierze. A krople wokół staną się trucizną dla głównej bohaterki. W jednej miksturze mieszają się początek i koniec pary małżeńskiej. To metafora kłamstwa, które przesiąka przez wszystkie szczeliny domu i ścieka do szklanego naczynia. Wszystko jest przezroczyste, nawet krzesła i kostium głównej bohaterki. Tym mówimy o tym, że ukryć kłamstwo jest trudno. Spektakl wystawiono w krótkim czasie. Ponieważ repertuar Młodego Teatru jest bardzo gęsty i od razu próbuje się 5-6 spektakli nie tylko na ten, ale i na kolejny sezon. Dlatego pomieszczeń do prób jest mało, a czasu na wystawienie mieliśmy tylko dwa i pół miesiąca. I to przy tym, że trzech aktorów grających w tym spektaklu jest zaangażowanych w jeszcze jedną inscenizację, która wyszła dwa tygodnie przed premierą „Kłamstwa”. — Proszę opowiedzieć o obsadzie. — Główną bohaterkę gra Ołeksandra Horodećka, młoda aktorka, która wkrótce skończy zaledwie 20 lat. Ale to już jej trzeci spektakl. W spektaklu grają studenci wydziału aktorskiego Narodowego Uniwersytetu Teatru, Kina i Telewizji im. Iwana Karpenki-Karego — kurs Andrija Biłousa: O. Horodećka, I. Potapow, D. Usupowa oraz Bohdana Beniuka I. Łahaj. Gra również etatowy aktor Młodego Teatru Serhij Ponomarenko. To różni i niezwykle charyzmatyczni aktorzy. Sania ma zachowanie pięcioletniego dziecka. Nie wiem, kto mógłby jeszcze tak uczciwie, tak prawdziwie zagrać to dziecko oprócz aktorki Darii Usupowej. Ona naprawdę przeżyła, zrozumiała tę bohaterkę, która cierpi z powodu tego, że nie potrafi kłamać. Sania to bohaterka chora na prawdę. Natalia Pawliwna to młoda, czysta, lekka dziewczyna, w której jest tyle siły miłości. Próbuje kochać wszystkich, ale jej się to nie udaje. Iwan Potapow, który gra Andrija Pawłowycza, jest unikalnym aktorem. Takiego typu jeszcze trzeba poszukać. Uważam, że to dobry aktorski start. Dla mnie ważne jest, że aktywny udział w spektaklu bierze plastyka. Rozwiązanie choreograficzne należy do Lidii Sokłakowej — etatowej choreografki naszego teatru i mojej dobrej koleżanki, z którą pracuję już nie po raz pierwszy. Razem jesteśmy zaangażowane w różne performanse, w twórczym duecie tworzyłyśmy spektakl „Koncert”. Przystąpiła do procesu prób dosłownie od samego początku. To również pewien eksperyment, kiedy choreograf nie pracuje oddzielnie nad tworzeniem jakichś kompozycji choreograficznych, a jest obecna na wszystkich próbach. Za rozwiązanie muzyczne jestem wdzięczna Ołesi Stefanik, która również z nami aktywnie współpracowała, a także scenografce Alii Bajtenowej za stworzenie na scenie mistycznego obrazu laboratorium. — Czy jest Pani zadowolona z pierwszych pokazów „Kłamstwa”? — Spektakl jest trudny w odbiorze. Zaczyna się od dość wysokiego punktu. Od razu rozumiemy, że bohaterka znajduje się na granicy załamania nerwowego. Widzom, którzy przyszli odpocząć, bardzo trudno jest zanurzyć się w tę atmosferę, zrozumieć, kto mówi prawdę, a kto kłamie. Jednak mam nadzieję, że aktorzy przebiją się przez barierę widowni. Oni długo dochodzą do siebie emocjonalnie po spektaklu, nawet potem nie mogą przez kilka godzin rozmawiać. Mam nadzieję, że to nie pozostawi nikogo obojętnym. — Ma Pani plany twórcze? — Oczywiście, i niezwykle wielkie. Teatr dla mnie pozostaje na pierwszym miejscu. Tutaj muszę się jeszcze pouczyć przynajmniej 10 lat. Przez ten czas jeszcze nie będę w stanie stworzyć jakichś poważnych rzeczy. Bardzo chciałabym popracować ze starszym pokoleniem. Być może będzie to kryminał. Tacy aktorzy jak Wałerij Szeptekita, Tamara Jacenko, Iryna Krawczenko skłaniają do twórczych awantur. Chciałabym również zrobić spektakl dyplomowy dla studentów kursu Andrija Biłousa, a dla mnie mógłby on stać się magisterskim. Mam nadzieję, że Wołodymyr Wynnyczenko powróci na scenę, wszak jest bardzo aktualny. I myślę, że właśnie nasze pokolenie będzie w stanie odczytać go tak, jak tego pragnął Wynnyczenko. Materiały przygotował Eduard OWCHARENKO Zdjęcia dostarczone przez teatr

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn