Strona · s. 2strona oryginału ↗
Profesor Stepan WOWKANICZ: „Świat musi pomóc Ukraińcom wytrwać”
Слово Просвіти, №22 за 2018 рік
— Ukraina już piąty rok doświadcza agresji ze strony rosyjskich imperialistów. Co dalej? Czy kiedyś się to skończy? Gdzie jest Zachód, gdzie jest jego odpowiedź na zbrodniczy putinizm? My (ukraińska armia, Ukraina w ogóle) bronimy Europę przed moskiewskimi pazurami, które, wydaje się, są już gotowe wczepić się w gardło krajów europejskich. Czyżby Francja, Niemcy, Wielka Brytania i inne kraje tego nie rozumiały, nie odczuwały naszego bólu i swojego możliwego? — Zacznę od tego. „Gdyby mi pięć lat temu powiedziano, że będziemy rozmawiać o historycznej odpowiedzialności Niemiec i w Bundestagu będzie taka dyskusja, nie uwierzyłabym, ponieważ pięć-siedem lat temu w Niemczech trudno było mówić nawet o jakimkolwiek udziale lub roli Ukrainy jako poważnego gracza podczas II wojny światowej” — powiedziała w Kijowie ambasador Ukrainy w Niemczech (2008—2011) Natalia Zarudna. Ta myśl, wyrażona przez N. Zarudną, była reakcją na przemówienie znanego amerykańskiego historyka Timothy’ego Snydera „Historyczna odpowiedzialność Niemiec wobec Ukrainy” w Bundestagu RFN w lipcu ubiegłego roku. A ponadto odbyła się dyskusja nad zapoczątkowanym problemem w Radzie Najwyższej Ukrainy na międzynarodowej konferencji „Niemcy i Ukraina w Europie: odpowiedzialność za przeszłość — obowiązki na przyszłość”. — Co skłoniło zagranicznych naukowców do dyskusji nad problemem odpowiedzialności wobec Ukrainy? — Rzecz w tym, że zagraniczni specjaliści spróbowali rozpatrzyć kategorię odpowiedzialności nie z pozycji ich pretensji, a znacznie bardziej globalnie. Tak, Timothy Snyder ograniczył się jedynie do kontekstu historycznego i niemieckiego. Ale jeśli mówić o „odpowiedzialności wobec Ukrainy” w warunkach wojny hybrydowej, realnych niebezpieczeństw jej globalizacji — to dotyczy nie tylko Niemiec. Bo wymaga nie tylko przekazania światu współczesnych sensów walki Ukraińców o swoją ideę narodową, język, tradycje, tożsamość etniczną itp., ale także projektuje kognitywne przekazy zachowania światowej różnorodności przed niwelowaniem przez „ruskij mir”. Natalia Zarudna wyraziła niezwykle ważną myśl-życzenie: „Chciałabym dożyć do tego dnia, kiedy będziemy rozmawiać o historycznej odpowiedzialności nie tylko Niemiec, ale i Rosji za wszystkie te narody, które uciskała i nadal uważa za gorsze”. Teraz — o wypowiedzi T. Snydera. Wychodząc od wyartykułowanego przez niego w Berlinie „uniwersalnego punktu widzenia” z pretensjami do kompleksowego ujęcia okresu II wojny światowej i współczesnych działań wojennych wojny hybrydowej Rosji na wschodzie Ukrainy — amerykański uczony jako specjalista od historii Europy Wschodniej, w szczególności reżimów totalitarnych, powinien był położyć większy akcent na obecną walkę Ukraińców. Bo w czasie eskalacji zagrożeń globalizacji wojny hybrydowej to pominięcie staje się planetarne i może być krytyczne w rozpętaniu przez Rosję III wojny światowej. Sukces walki Ukraińców w Donbasie będzie zależał nie tylko od zmiany nazwy ATO na Operację Połączonych Sił, ale także od synergii międzynarodowych wysiłków, zmobilizowanych w celu ukarania naruszyciela porządku, ustanowionego po II wojnie światowej. — A czy w ukraińskim politycznym środowisku odbiło się echem wystąpienie znanego historyka? — Mamy na to nadzieję. Narodowa elita Ukrainy intelektualnie chyba najbardziej cierpi z powodu wojny hybrydowej i raszystowskiej ideologii „ruskiego miru”. Dlatego powinna była przekazać światu nowe przekazy prawdziwie międzynarodowej walki Ukraińców „za naszą i waszą wolność”. Przecież w Donbasie Putin nie walczy o Donbas. Ukrainę niszczą jako źródło historycznej prawdy, która wybija fundament spod Rosji jako imperium, które, uzurpowawszy pierwokody Rusi Kijowskiej, ich europejską cywilizacyjność, próbuje zniszczyć podmiotowość Ukrainy w systemie dziedziczności Ukrainy-Rusi. — Ten koncept swego czasu opracował Mychajło Hruszewski… — Tak, tę genialną osobistość w ZSRR tradycyjnie oczerniano jako wyraziciela kontrrewolucyjnego burżuazyjnego nacjonalizmu. Nawiasem mówiąc, w tym roku mija 100 lat od momentu wybrania go na prezydenta Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL), którą, jak i jej państwowych przywódców, Rosjanie zniszczyli. Przepisawszy historię Ukrainy-Rusi na swoją imperialną modłę, obecni führerzy Rosji nie męczą się nie tylko jej fałszowaniem, ale i propagowaniem najazdów swoich przodków na dawny Kijów. Dlatego nieco dziwne są tezy przemówienia Timothy’ego Snydera, w których ukraińskiemu narodowi bez jego udziału wpycha się bardzo niejednoznaczny koncept odpowiedzialności Niemiec nie za krwawe działania, które prowadzą neoführerzy na wschodzie Ukrainy, a — świadomie czy nieświadomie — dochodzi do ich podmiany analizą zbrodni popełnionych przez Hitlera w przeszłości. Hitler nie żyje, jednak niebezpiecznie reanimują zbrodnicze totalno-hybrydowe minowanie Ukrainy i świata ideologemami rosyjskiego tradycyjnego szowinizmu imperialnego z dodatkiem duchowych „skriePów” „ruskiego miru”, wzbogaconych nowymi zagrożeniami, kontentem i zaborczym apetytem. — A gdzie gwarancje, że Zachód nie będzie już oddawał bezjądrowej Ukrainy w sferę wpływów Rosji? — Rany spowodowane aneksją przez Putina Krymu, agresją na wschodzie Ukrainy, krwawią i wołają o pilną radykalnie-globalną pomoc. Przyszłe pokolenia, uważamy, zobaczą, że zbrodnicze działania Putina wobec aneksji Krymu zostały ukarane. Ale współczesna młodzież widzi, że rozszerza się eskalacja Rosji, niszczony jest wschód Ukrainy, trwa jej „dekompozycja”, tworzenie przez kolaborantów pseudopaństwa Małorosji na oczach zarówno Niemców, jak i Amerykanów. I próżno mieć nadzieję, że akcentując kolosalne ofiary II wojny światowej, w tym Ukraińców na wszystkich jej frontach, można utajnić przed młodym pokoleniem gorzką prawdę: przez nieodpowiedzialność możnych tego świata ciągłość ukraińskiego państwowotwórstwa dalej jest zapiekana krwią. Rosja dalej dusi świat, tradycyjnie wymagając zwykłego haraczu i przejrzystego raportowania o pracy nad uwolnieniem ukraińskich więźniów politycznych w Rosji. Jeszcze jeden krymianin Wołodymyr Bałuch także głoduje od 19 marca, protestując w ten sposób przeciwko jego nielegalnemu zatrzymaniu i skazaniu. Według danych ukraińskich. Czyż nie czas się obudzić i uświadomić sobie sprawdzoną przez historię prawdę: apetyty Rosji nigdy nie skończą się pochłonięciem tylko Ukrainy! Rosja chce stać się centrum Eurazji, pokryć cały kontynent europejski. Ukraina obecnie sama jest na pierwszej linii walki z agresorem. I nie widać ruchu na rzecz pozbawienia go prawa weta, którym nadużywa jako stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ, aby przykryć swój atak na innego uczestnika ONZ… Gdyby Rosja napotkała poważny globalny opór zjednoczonego świata, to obecnie nie tylko nie walczyłaby na wschodzie Ukrainy pod przykrywką przefarbowanej ideologii „ruskiego miru” i jego duchowych „skriePów”, ale i nie zachęcałaby do budowy odpowiednich „światów” wodzów Korei Północnej, ISIS, oddziałów Al-Kaidy itd. Świat musi pomóc Ukraińcom wytrwać na nowej „granicy” z hybrydowo-złowrogą wojną. Przyspieszenie przyjęcia Ukrainy do europejskich instytucji bezpieczeństwa i gospodarczych nie tylko ochroni suwerenność Ukrainy, zwiększy synergię cywilizowanego świata, ale i zglobalizuje socjohumanistyczną odpowiedzialność zbiorowego bezpieczeństwa wobec narodów zagrożonych przez szowinistów imperialnych, ochroni ich podmiotowość, praworządność i przejrzystość stosunków międzypaństwowych, subsydiarność praw jednostki i postęp ludzkości w ogóle, sprzyjając rozwojowi kulturowej różnorodności świata.
Rozmawiał Bohdan ZALIZNIAK, kierownik centrum prasowego dziennikarstwa naukowego Zachodniego Centrum Naukowego NAN Ukrainy i MON Ukrainy, członek NSPU i NSŻU, m. Lwowskiej inicjatywy praw człowieka Let My People Go, obecnie Rosja z powodów politycznych przetrzymuje w niewoli 64 Ukraińców. Na 1 i 2 czerwca zaplanowana jest globalna akcja na rzecz wsparcia ukraińskich więźniów politycznych. Heorhij ŁUKIANCZUK O wojnie hybrydowej Rosji przeciwko Ukrainie oraz naszej możliwej przyszłości rozmawiamy z wiodącym pracownikiem naukowym wydziału polityki regionalnej gospodarczej Państwowej Instytucji „Instytut Badań Regionalnych im. M. I. Dolisznego NAN Ukrainy”, doktorem nauk ekonomicznych, członkiem korespondentem Ukraińskiej Akademii Informatyki, profesorem Stepanem Wowkanyczem.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
