Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Póki żyje słowo Szewczenki

Слово Просвіти, №22 за 2021 рік

Bohdan WIVCZAR, redaktor naczelny gazety proświtańskiej „Hałyćka Proswita” W 160. rocznicę przewiezienia z Moskowii i ponownego pochówku na Ukrainie prochów Tarasa Szewczenki przy jego pierwszym pomniku – popiersiu w parku miejskim Iwano-Frankiwska – zebrali się wielbiciele Poety i Proroka – proświcianie, członkowie Rady i Zarządu obwodowej „Proświty”. Pod melodię pieśni „Dumy moji...” uczestnicy zebrania złożyli kwiaty pod pomnikiem. Organizatorka i prowadząca uroczystość Mychajłyna Bodnar przypomniała obecnym wspomnienie naocznego świadka powrotu Ojca Tarasa na Ukrainę 160 lat temu: – Maj. Był rzęsisty deszcz, jak i teraz. To Wkraina płakała za swoim Kobziarzem, jak wdowa za najukochańszym pierworodnym. Ale między deszczami, kiedy wyglądało słońce, bujnie rozkwitały kwiaty, jaskrawo zieleniało ziele, a drzewa pokryły się bujnym białym kwieciem. Zewsząd, ze wszystkich stron ściągali do Kijowa ludzie. Ani na Wielkanoc, ani na święta parafialne nie widział Kijów tylu ludzi. Bo już od wsi do wsi, od miasta do miasta płynęła wieść: „Ojciec Taras wraca na Ukrainę”. I nie mówili „wiozą”, „chowają”, a mówili „wraca”, jak o żywym. Z całego Kijowa wyszli cechowi rzemieślnicy, ich cechowe znaki i chorągwie górowały nad trumną. Trumnę znowu niosła młodzież. I znowu rozbrzmiewały przemówienia aż do samego przystani, do parowca, na którym ostatni raz płynął Taras do Kijowa. Była niedziela, 7 maja. Od nocy jeszcze przybył lud. Nie tylko do cerkwi, na plac nie można było się przecisnąć. Rano zaczęła się panichida. W cerkwi przemówień nie było. Rozbrzmiewały one na każdym kroku nadzwyczajnego pochodu. Czytali jego wiersze, wygłaszali przemówienia, serdeczne i żarliwe, przysięgali w nich nieść w sercu swoim jego testament – miłość do narodu, miłość do prawdy, miłość do rodzinnej Ukrainy... Ojciec Ihor (Tuzyk) wzniósł modlitwę za spokój duszy Tarasija i podkreślił, że Ukraina i Ukraińcy będą żyć, dopóki w naszych sercach będzie żył Szewczenko i jego słowo. – Dzisiaj mam tu zaszczyt reprezentować najstarszą społeczną patriotyczną organizację, która nie tylko nosi imię Tarasa Szewczenki, ale i ponad 150 lat niesie w ukraińskie środowisko słowo, ideę i ducha naszego Proroka – zwróciła się do towarzystwa zastępczyni przewodniczącego OO WUT „Proświta”, deputowana rady obwodowej Jewhenija Bardiak. – On wrócił na Ukrainę, żebyśmy mogli przyjść do niego, pokłonić się, żebyśmy przesiąkli jego nieśmiertelnym duchem walki, buntowniczości, wolności, które pomagają nam w dzisiejszych niełatwych czasach stać w obronie Niepodległości... Jewhenija Bardiak podzieliła się też swoim przeżyciem, bo idąc na tę rozmowę, opowiedziała swojemu małoletniemu synowi, kim jest Szewczenko i dla niej, i dla każdego Ukraińca. Doktor sztukoznawstwa Hanna Karas zaśpiewała dawną pieśń o ponownym pochówku Tarasa Hryhorowycza „Śpij, Tarasie, ojcze drogi”, o ukraińskiej tęsknocie za słońcem jego myśli. Pani Hanna od trzech dekad kieruje chórem wsi Mykytyńci, w repertuarze którego czołowe miejsce zajmują pieśni do słów Kobziarza. A proświcianka Polina Diduch przeczytała wystąpienie Wasyla Stefanyka, którego stopięćdziesięciolecie jubileuszu obecnie obchodzimy. – Nasz Prorok wyszedł z ludu, żył z ludem, był z nim krwią związany okolicznościami życia. Ale jakkolwiek by mu nie było ciężko, „karam się, męczę, ale nie kajam się”, on nie puszczał łzy, zdecydowanie i bezkompromisowo wzywał: „pochowajcie i wstawajcie, kajdany porwijcie...”, – podkreśliła zasłużona dziennikarka Ukrainy, członkini Rady obwodowej „Proświty” Olha Babij. – A obecnie on pyta nas: czy dobrze nam w „rodzinie wolnej, nowej”?.. Dlaczego dopuszczamy znieważanie ukraińskości, kiedy nawet na znaku laureata Nagrody Szewczenkowskiej nie ma jego portretu! Taras zobowiązuje nas nie milczeć w takich okolicznościach: „kajdany porwijcie”, mówi on nam. Niech one dzisiaj są i duchowe, ale działajmy!.. O wielkości Kobziarza, jego wiecznym buntownictwie dla utwierdzenia wolnej Ukrainy mówili także członkowie Rady obwodowej „Proświty” – profesor Mykoła Lesiuk, naukowczyni Lubomyra Kałus'ka, działacz społeczny, kierownik społeczno-oświatowego towarzystwa „Switowyd” Ołeh Poliwwczak, zastępca przewodniczącego obwodowej „Proświty” Jarema Petriw i inni. Wystąpienia mówców przeplatane były pieśniami w wykonaniu trio członkiń „Żinochoji hromady” z Mykytynieckiego Domu Kultury „Hrono kałyny”, zasłużonej artystki Ukrainy Switłany Suchowij, proświcianek Hałyny Melnyczuk, Rajisy Romaniuk... A na zakończenie uczczenia Tarasa Szewczenki wszyscy obecni wspólnie zaśpiewali jego „Testament”. Iwan HAWRYŁOWYCZ, zastępca przewodniczącego Iwano-Frankiwskiej miejskiej „Proświty” 160. rocznicę ponownego pochówku Tarasa Szewczenki uczczono złożeniem kwiatów pod pomnikiem genialnego poety w Iwano-Frankiwskim parku kultury i wypoczynku jego imienia oraz zorganizowanym przez miejskie zjednoczenie WUT „Proświta” im. Tarasa Szewczenki barwnym widowiskiem o szerokim spektrum kolorów. Wszak odbywało się to w Światowym Dniu Wyszywanki, przeplotło się też z jeszcze całkiem bliskim echem Dnia Matki i Dnia Rodziny. W końcu, i nieśmiertelny wizerunek Kobziarza, i wyszywanka stały się symbolami naszego narodu, oznakami etnicznego kodu Ukraińców. Na tym położyli nacisk kapelan ks. Orest Put'ko, który pobłogosławił świąteczne widowisko, przewodnicząca miejskiej „Proświty”, profesor katedry językoznawstwa IFNM Maria Hucol, której wychowanki – przyszłe medyczki i jednocześnie zdolne wokalistki – podarowały obecnym treściwy program koncertowy. Postać Szewczenki wzniosła się ponad epokami jako wysoki górski szczyt, do którego my i dziś powinniśmy iść i iść, – to szczyt ludzkiej mądrości, sumienia, miłości, drogowskaz utwierdzenia naszego narodu. Szef obwodowego zjednoczenia towarzystwa Stepan Wołkowećkyj zwrócił uwagę na to, że w utworach Szewczenki nie ma terminów „Rosja”, „rosyjski”, „rosjanin”, a są „Moskowszczyzna”, „moskiewski”, „moskal”... – W czasach, kiedy żył Szewczenko, te nazwy były ogólnie używane i wszyscy się z tym pogodzili. Wszyscy, ale nie Szewczenko. [...] ...do ludzi w już poważnych latach. Kiedy czytałam ich dorobek twórczy, to czułam, że nasz naród jest naprawdę nieśmiertelny. Jesteśmy zainteresowani tym, aby dzisiejsi uczniowie, kiedy staną się dorośli, wstąpili w szeregi aktywnych prośwician. Dołączenie do „Proświty”, jej patriotycznych spraw pomoże im poczuć się Ukraińcami, wzmocni ich ducha narodowego. Uczestnicy konkursu naświetlali do wyboru takie tematy: „Póki żyje język – żyje i naród”, „Ukraiński naród – jedna rodzina. Twój rodowód”, „Walka o Niepodległość Ukrainy w latach 1940–1950 oraz 2014–2020”, „Zdrowy naród – silne państwo”, „Proświta kształtuje ukraińskiego ducha”. Do rozpatrzenia przez jury napłynęły prace napisane w gatunkach publicystycznym, prozatorskim i poetyckim, a także rysunki. Zwycięzcami konkursu zostało 40 uczniów i 4 pedagogów, którzy reprezentują ogólnokształcące licea miasta, liceum fizyczno-techniczne z internatem rady obwodowej, Centrum kształcenia zawodowo-technicznego nr 1, Wyższą artystyczną szkołę zawodowo-techniczną nr 3 oraz Centrum patriotycznego wychowania młodzieży uczniowskiej im. S. Bandery (czyt. „Hałyćka Proswita” nr 9 z 4 marca 2021 r.). Zwycięzcom i laureatom konkursu przy pomniku T. Szewczenki wręczono nagrody – dyplomy i książki. Zwycięzców konkursu – nauczycieli i dziewięciu kierowników uczniowskich prac twórczych – uhonorowano podziękowaniami rady miejskiej. Proświcianie wyrazili wdzięczność dyrektorowi miejskiego departamentu edukacji i nauki Ihorowi Maksymczukowi za wsparcie konkursu „Historia i Proświta”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn