Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

HISTORIA W BIOGRAFIACH MEDYKÓW

Слово Просвіти, №23 за 2004 рік

WARTO WIEDZIEĆ Ekspozycja Narodowego Muzeum Medycyny Ukrainy mieści się w dawnym Teatrze Anatomicznym wydziału medycznego Uniwersytetu Kijowskiego św. Włodzimierza, wzniesionym w 1853 roku według projektu znanego architekta A. W. Berettiego (młodszego), autora soboru św. Włodzimierza w Kijowie. Muzeum otwarto w listopadzie 1982 roku z okazji 1500-lecia Kijowa. Obecnie zbiory muzeum liczą ponad 30 tys. jednostek przechowywania (z nich około 5 tys. przedstawiono w ekspozycji). Ekspozycja jest niezwykła nie tylko ze względu na specyfikę branży medycznej, ale także dzięki nowoczesnym możliwościom audiowizualnym, architektoniczno-malarskim i technicznym prezentacji. Szerokie wykorzystanie środków inżynieryjno-technicznych pozwala na automatyczne sterowanie ekspozycją podczas wycieczki, aż do transformowania poszczególnych sal muzeum, kiedy bezpośrednio przed zwiedzającymi w ciągu jednej minuty następuje całkowita zmiana ekspozycji. Już w westybulu muzeum zachwyca wielobarwny witraż, na którym przedstawiono postacie z mitologii antycznej — patrona medycyny Asklepiosa oraz jego córki: Higieję i Panaceę. Wokół ich postaci znajdują się emblematy medyczne z zamierzchłej przeszłości. Ściany niezwykle jasnego holu na drugim piętrze, skąd rozpoczynają się wszystkie wycieczki, odzwierciedlają etapy rozwoju medycyny, począwszy od Hipokratesa w Starożytnej Grecji, przez epokę Odrodzenia — z jej wybitnym lekarzem i uczonym Paracelsusem; a dalej widzimy założyciela rodzimej epidemiologii Danyła Samojłowicza oraz wybitnego chirurga Mykołę Pyrohowa. W planie historyczno-chronologicznym ekspozycja muzeum rozwija się od czasów Rusi Kijowskiej do naszych dni. Znaleziska archeologiczne świadczą o umiejętności naszych przodków wykonywania nawet takich operacji, jak trepanacja czaszki. Zachowały się też w zbiorach muzeum dokumentalne świadectwa działalności ukraińskich bractw w sprawie tworzenia szpitali, instrumenty — aby „krew żylną puszczać, rany goić rąbane, przebite i strzelane”. Pierwszy rodzimy doktor medycyny Jerzy Drohobycz za swoje wybitne zasługi naukowe został wybrany rektorem Uniwersytetu Bolońskiego, a także wykładał na Uniwersytecie Krakowskim (Jagiellońskim). Sądzę, że to muzeum powinno szczególnie przyciągać amatorów… malarstwa. Dioramy „Pomoc medyczna w wojsku Bohdana Chmielnickiego”, „Pomoc medyczna obrońcom Sewastopola”, wieloplanowy kompleks dioramowy „Pomoc medyczna obrońcom Kijowa”, wnętrza ekspozycyjne „Lekarz ziemski”, „Apteka”, „Sala operacyjna wydziału medycznego”, „Gabinet profesora W. Obrazcowa”, „Gabinet akademika D. Zabołotnego” i inne, wykonane w naturalistycznej manierze, stwarzają wrażenie rzeczywistości. Z PIERWSZYCH UST — Panie Wasylu, ilu pracowników pracuje w muzeum i czym się zajmują? — Około czterdziestu. Główna praca to prowadzenie badań i przygotowywanie artykułów z historii medycyny, problemów współczesnej medycyny (w szczególności takich jak bioetyka, eutanazja itp.). Osobiście interesuję się rozwojem medycyny XVIII—XIX wieku, ale trzeba mieć do czynienia ze wszystkimi działami i różnymi epokami, ponieważ nieopracowanych materiałów jest bardzo dużo, a pracowników mało. — Czy znaleźliście coś ciekawego? — W czasach radzieckich wielu medyków ze światowym imieniem uważano za rosyjskich, a teraz, badając archiwa, widzimy, że byli to Ukraińcy, Polacy, Żydzi itd. Prześledziliśmy ukraińskie korzenie wielu wybitnych działaczy rodzimej medycyny. Na przykład wszyscy znają imię wybitnego wynalazcy streptomycyny Zelmana Waksmana, ale mało kto wspomina, że urodził się on na Ukrainie, ukończył gimnazjum w Odessie, a potem wyjechał do USA. — Czy jest wielu zwiedzających muzeum i kim oni są? — To przeważnie studenci (i nie tylko medycy), przedstawiciele uniwersytetu. Stoiska tego muzeum nie przeciążają zwiedzających egzotyką zakonserwowanych w spirytusie organów ludzkich w szklanych słojach. Zamiast tego zawierają dużo ciekawej informacji o pełnych poświęcenia medykach, którzy nie szczędzili własnego życia dla ratowania innych. Wnętrze muzeum: gabinet akad. D. Zabołotnego oraz instrumenty chirurgiczne cyrulików (XVI—XVIII w.). Historia medycyny to suma biografii wybitnych rodzimych medyków. Wśród nich — fundator rodzimej epidemiologii, honorowy doktor 12 europejskich akademii, nieustraszony bojownik przeciwko dżumie Danyło Samojłowicz; uczony-encyklopedysta Nestor Maksymowycz-Ambodyk, który opracował rodzimą terminologię medyczną i założył naukowe położnictwo; I. W. Bujalski — wybitny chirurg i anatom — opracował atlas „Tablice anatomochirurgiczne” (1828 r.), według którego uczyli się lekarze Europy i Ameryki; Stepan Chotowycki — wybitny ukraiński pediatra. Na stoiskach muzeum przedstawiono słynny atlas M. I. Pyrohowa „Chirurgiczna anatomia pni tętniczych i powięzi” (1838 r.), a także jego unikalny fotoportret z autografem: „Kocham i szanuję młodość, ponieważ pamiętam swoją”. Wysoki poziom rodzimej szkoły medycznej stale podtrzymywali swoimi badaniami i praktyką leczniczą fizjolodzy W. J. Czahoweć i W. J. Danylewski (po raz pierwszy zarejestrował drgania elektryczne w mózgu), fundator pierwszej szkoły biochemików O. J. Danylewski (brat W. J. Danylewskiego), patomorfolog i bakteriolog W. K. Wysokowycz; autor wydanego w wielu językach świata słynnego podręcznika „Podstawy ogólnej patologii” W. W. Pidwysocki. Wybitny wkład w stworzenie kijowskiej szkoły terapeutycznej wniósł prof. W. P. Obrazcow, który zaproponował diagnostyczną metodę głębokiej ślizgowej palpacji organów jamy brzusznej. Wśród setek wybitnych medyków, którzy swoimi pracami i życiowym przykładem rozsławili Ukrainę, nie można pominąć imienia akademika F. H. Janowskiego — jednego z założycieli ftyzjatrii. Wnętrze muzeum: sala operacyjna wydziału medycznego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn