Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

GATUNEK DONOSU POLITYCZNEGO JEST ŻYWY W związku z apelem ruchu „młodych ekologów politycznych” „Miestnyje” przeciwko „antyrosyjskiej propagandzie” w Bibliotece Literatury Ukraińskiej w Moskwie

Слово Просвіти, №23 за 2007 рік

Jurij KONONENKO, kierownik działu ukrainistyki rosyjskiej Biblioteki Literatury Ukraińskiej w Moskwie, pierwszy zastępca przewodniczącego Zjednoczenia Ukraińców Rosji. Zadzwoniła do mnie Ołena Marynyczewa, dziennikarka i tłumaczka z języka ukraińskiego na rosyjski utworów Oksany Zabużko, Marii Matios oraz innych współczesnych autorów. Jako pierwsza znalazła na bezkresnych przestrzeniach Internetu cudowne przesłanie: anonimowy list na stronie „Miestnych”, adresowany do kierowników kultury Moskwy. Oburzona jego treścią, wzywała mnie, bym nie zwracał na niego uwagi i w żaden sposób nie reagował. Jednak z pierwszego wykształcenia jestem pedagogiem, więc chciałem przeprowadzić małą lekcję korespondencyjną z alfabetu pracy bibliotecznej dla jego nienazwanych autorów, występujących w imieniu młodych „patriotów”, a przy okazji przedstawić opinii publicznej swój pogląd. Rosyjski politolog Andrij Okara, co prawda, poradził złożyć na „Miestnych” doniesienie do sądu — za zniesławienie i zniewagi. Nie zrobię tego — za podobne „polityczne” oświadczenia i paszkwile u nas, niestety, nie sądzą. Analizowany materiał pod względem gatunkowym to donos polityczny, utrzymany w najlepszych tradycjach końca lat 60., a ściślej — 1937 roku, z odwołaniami do „informatorów”, z wypowiedziami w rodzaju „nieprzejednani wrogowie Rosji”, „literatura nacjonalistyczna i akcje propagandowe o charakterze antyrosyjskim”, „otwarcie „pomarańczowi” nacjonaliści”, „antyrosyjskie poglądy” i żądaniami „oczyszczenia się z garstki(!) nacjonalistów”. Całkowicie bezpodstawnie, bez zrozumienia przeznaczenia i roli bibliotek w społeczeństwie — powołanych do zapewnienia dostępu czytelnika do różnorodnych informacji, w tym przypadku o Ukrainie, jej historii i kulturze, w szczególności w językach ukraińskim i rosyjskim, anonimowi autorzy z nieukrywaną tendencyjnością podmieniają i przekręcają fakty. Najwyraźniej nie dociera do nich, że zgodnie z Ustawą Federacji Rosyjskiej „O działalności bibliotecznej”, biblioteki powinny w swojej działalności odzwierciedlać ukształtowaną w społeczeństwie różnorodność ideologiczną i polityczną. W tym sensie w Bibliotece Literatury Ukraińskiej, zwłaszcza w części literatury politologicznej i historycznej, jak i w każdej innej rosyjskiej bibliotece, przedstawione są zarówno nowe prace, odzwierciedlające współczesne, czasem diametralnie odmienne podejścia do problemów, jak i książki z minionych lat. Wspomniana rosyjska ustawa, nawiasem mówiąc, nie dopuszcza cenzury państwowej ani innej, ograniczającej prawo użytkowników bibliotek do wolnego dostępu do zbiorów bibliotecznych. Przy tym należy uwzględniać, że w przeszłości złożone, niejednoznaczne, a czasem i tragiczne wydarzenia w historii Ukrainy albo w ogóle były przemilczane, albo naświetlane tendencyjnie. Nie dziwi więc zainteresowanie czytelników: Ukraińców i Rosjan, ludzi innych narodowości tymi problemami. Dokumenty zbiorów pozwalają Bibliotece, nie narzucając żadnego punktu widzenia, pokazać różnorodność i pluralizm podejść do ich badania. Na przykład powszechnie uznanym jest już fakt wielkoskalowego głodu nie tylko na Ukrainie, ale i w niektórych obwodach Rosji, Kazachstanie w latach 1932—33; w 2006 roku po raz pierwszy za błogosławieństwem Patriarchatu Moskiewskiego w dużych miastach Rosji odbyły się panichidy za niewinnie zmarłych z głodu na Ukrainie. W bibliotece szeroko przedstawione są różne punkty widzenia w pracach rosyjskich i ukraińskich autorów na ten temat, zbiory dokumentów. W ten sposób Biblioteka Literatury Ukraińskiej w ciągu prawie 20 lat stara się literaturą, materiałami audiowizualnymi, wydanymi na Ukrainie, wypełnić próżnię informacyjną, która powstała w Rosji po rozpadzie ZSRR. Jest to jedyna taka biblioteka na terytorium Rosji. Co więcej, Biblioteka Literatury Ukraińskiej w Moskwie — to, w istocie, jedyna w Rosji wyspecjalizowana państwowa instytucja kultury, powołana do zaspokajania informacyjnych, edukacyjnych, kulturalnych potrzeb Ukraińców mieszkających tutaj. Ogólnie rzecz biorąc, pojawienie się dokumentu bez podpisu, przedstawionego przez autorów jako apel „Miestnych”, można rozpatrywać w szeregu niezrozumiałych (a może przeciwnie — dobrze zrozumiałych?) ani dla pracowników, ani dla czytelników, ani dla opinii publicznej akcji, skierowanych na stworzenie nieznośnych warunków dla pracy Biblioteki Literatury Ukraińskiej w Moskwie, z wielkimi trudami odtworzonej dzięki wysiłkom ukraińskich organizacji społecznych i rosyjskich entuzjastów książki. W związku z tym pożądane byłoby usłyszeć wreszcie wyraźną reakcję na wydarzenia, które mają miejsce, ze strony organów władzy Rosji i Moskwy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn