Strona · s. 4strona oryginału ↗
GORĄCY TEMAT
Слово Просвіти, №23 за 2007 рік
Iwan JUSYPJUK HISTORIA ZAGADNIENIA Jeśli odwołać się do historii, można wysnuć wniosek, że kwestie terytorialne zawsze znajdowały się w centrum uwagi państwa rumuńskiego. A szczególnie zintensyfikowało ono swoje działania w tym kierunku po rozpadzie Związku Radzieckiego. W szczególności dotyczy to również roszczeń związanych z rozgraniczeniem szelfu wokół Wyspy Wężowej. Wszystko zaczęło się od nalegań strony rumuńskiej, że traktat z 1961 roku, który został zawarty przez Związek Radziecki i Rumunię, jest nielegalny, ponieważ był zawierany przez ZSRR z pozycji siły. Dlatego Rumunia swego czasu zaproponowała wprowadzenie do artykułów dokumentu uzupełnień, które zmieniłyby linię przebiegu granicy na Dunaju (do Rumunii miałyby przejść ukraińskie wyspy). Odpowiednio, nie na korzyść Ukrainy zmieniałaby się również morska linia podziału. Należy jednak zaznaczyć, że przymus w tym przypadku wobec Rumunii zastosowała koalicja antyhitlerowska jako wobec państwa, na które traktatem pokojowym z Paryża z 1947 roku nałożono odpowiedzialność międzynarodowo-prawną za udział w II wojnie światowej po stronie Niemiec. Jednakże obrana przez rumuńską dyplomację taktyka ciągłego przypominania o tym problemie zarówno Ukrainie, jak i społeczności międzynarodowej, jeszcze bardziej go zaostrzała. Strona rumuńska w latach 1993—1995 przesłała do MSZ Ukrainy kilka not, ogłaszając (jednostronnie i z naruszeniem norm prawa międzynarodowego oraz odpowiedniej procedury) Traktat o reżimie radziecko-rumuńskiej granicy państwowej z 1961 roku oraz Protokół o doprecyzowaniu linii przebiegu radziecko-rumuńskiej granicy państwowej z 1948 roku za takie, które utraciły moc. Według opracowanej przez Rumunów strategii, pierwszy okres kształtowania się stosunków rumuńsko-ukraińskich (praktycznie do połowy lat 90.) był demonstracją aktywnej postawy wobec ujawniania dokumentów i dowodzenia przynależności wspomnianych ziem do Rumunii, prowadzenia działań politycznych na rzecz ich zwrotu w celu utworzenia „Wielkiej Rumunii”. Od połowy lat 90. obserwuje się zmianę akcentów stanowiska rumuńskiego: kraj wykonał kroki naprzeciw ożywieniu współpracy ukraińsko-rumuńskiej. Przejawiło się to w zintensyfikowaniu wizyt na najwyższym szczeblu, oświadczeniach wysokich rangą urzędników Rumunii dotyczących przyjaźni i współpracy z Ukrainą, unikaniu otwartych wypowiedzi na temat przynależności i zwrotu ziem. Taka umiarkowana postawa rumuńskiego kierownictwa tłumaczy się nastawieniem kraju na wstąpienie do struktur europejskich, przede wszystkim do NATO. Według wymogów Sojuszu Północnoatlantyckiego, kraj-kandydat, a tym bardziej członek organizacji, nie może liczyć na preferencje w przypadku posiadania roszczeń terytorialnych wobec innych kra-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
