Strona · s. 5strona oryginału ↗
MÓWIĄ NAOCZNI ŚWIADKOWIE
Слово Просвіти, №23 за 2008 рік
Jak wiadomo, nie da się oszukiwać dużej liczby ludzi przez długi czas. Dlatego prawda o bolszewickim ludobójstwie Ukraińców w 1933 roku, pomimo wszelkich przeszkód informacyjnych, toruje sobie trudną drogę do obywateli Ukrainy. Oto dlaczego książka Iryny Mahryckiej „Ocalona pamięć” ma wielkie znaczenie dla nas, ługańców i mieszkańców obwodu. Wśród naszych rodaków obecnie uważa się Hołodomor za ludobójstwo narodu ukraińskiego, według obserwacji autora tych słów, nie więcej niż 20% ludzi. Ale mają oni znacznie bardziej aktywną postawę obywatelską niż ta absolutna większość, która myśli inaczej. Świadczy o tym fakt, że w 2006 roku podczas interaktywnego sondażu w Ługańskiej Telewizji Obwodowej właśnie w tej kwestii Hołodomor ludobójstwem nazwało 51,2% telewidzów. Przeważająca większość z nich uważa, że głód był wtedy na całym terytorium ZSRR i ucierpiały od niego wszystkie jego narody. Są też tacy, którzy zgadzają się z tym, że ludobójstwo Ukraińców było, ale na Donbasie go jednak nie było. Właśnie na tych mieszkańców Ługańszczyzny obliczona jest książka kawalera Orderu Księżnej Olgi, Iryny Wasyliwny Mahryckiej. Ponieważ w niej na wielkim materiale faktograficznym udowodniono, że właśnie u nas, na Słobożanszczyźnie, Hołodomor-33 zebrał swoje najstraszniejsze żniwo śmierci na Ukrainie. Chce się mieć nadzieję, że wśród publiczności czytelniczej będzie więcej naszych młodych współobywateli, którym do przyjęcia prawdy historycznej nie trzeba łamać własnych błędnych stereotypów dotyczących naszej przeszłości. Wołodymyr RIABUCHA, m. Kramatorsk obwodu donieckiego. 3 października 1937 roku kula ugodziła w serce jednego z żarliwych obrońców chłopów w ZSRR, Ołeksandra Czajanowa. Był to człowiek wielkiego talentu, humanista i uczony, który wymagał od siebie i innych naukowego podejścia do kwestii chłopskiej, wytrwale i gruntownie szukał społecznych i ekonomicznych dźwigni przezwyciężania sprzeczności na wsi. Kiedy wspomina się o Hołodomorze lat 1932—1933, to zapomina się, że polityczna baza tej zbrodni zakładała się powoli — przez długie, ciężkie dla wielu uczonych lata. Po pierwsze. O. W. Czajanow twierdził, że chłopskie rodzinne gospodarstwa pracownicze są trwałe i jeśli zreformować metody gospodarowania i zarządzania, w przyszłości mogą być efektywne. Po drugie. W kwestii dyferencjacji gospodarstw chłopskich przede wszystkim stawiał tezę o przejściu od półnaturalnych form gospodarowania do towarowych. Po trzecie. Czasami O. W. Czajanow w polemice był zbyt ostry i nieustępliwy, co wywoływało u przedstawicieli oficjalnego marksistowskiego nurtu naukowego potrzebę nienaukowego reagowania na jego wypowiedzi. Mówił: „Nie można wrzucać wszystkich gospodarstw do jednego worka z formami wyzysku lichwiarskiego i uważać, że jakikolwiek najemny pracownik — traktorzysta czy właściciel młocarni, młynarz czy gospodarz buhaja — to przedstawiciel wyzysku lichwiarskiego”. Po czwarte. Los O. W. Czajanowa, jego współmyślicieli i całego ukraińskiego chłopstwa rozstrzygano jeszcze na początku 1927 roku podczas dyskusji, którą zorganizował Naukowo-Badawczy Instytut Ekonomii Rolnej, gdzie trwała walka między dwoma schematami dyferencjacji gospodarstw chłopskich. O. W. Czajanow uważał za główną formę gospodarowania chłopskiego rodzinne gospodarstwa pracownicze, nie zaprzeczając istnieniu granicznych form przejściowych. Jego klasyfikacja obejmowała sześć typów gospodarstw: kapitalistyczne, półpracownicze, zamożne pracownicze rodzinne, biedniackie pracownicze rodzinne, półproletariackie i proletariackie. Droga ich reformowania, jego zdaniem, to kooperatywizacja większości gospodarstw z stopniowym naciskiem ekonomicznym na kapitalistyczne. Ołeksandr KRAMARENKO, dziennikarz. Starykow Mykoła Mykytowycz, urodzony w 1922 roku: Nasza chata była przy cmentarzu, więc napatrzyłem się na strach Boży… Było tak, że wiozą nieboszczyka, a nawet dwóch na wózeczku, albo niosą na płachcie, a już później wozili i wozami, i w kupy składali, bo ludzie nie mieli sił kopać dołów. Nasz kołchoz nosił imię Jeżowa. Aktywiści byli wściekli, wszystko ludziom pozabierali, to i pomarło najwięcej na naszym krańcu. I do kołchozu zaganiali… Mieszkał naprzeciwko nas wujek Harasym — mądry, autorytatywny człowiek, jego żona była moją matką chrzestną. Przyszli zapisywać do kołchozu, ciotka Fedora zapisała się, a on — nie. Mówi: „Nie do duszy mi ta zabawa…”. Po kilku dniach żona poszła do pracy w kołchozie, a on w domu gospodarzył. Podjechali jeźdźcy, kazali mu iść do studni.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
