Strona · s. 12strona oryginału ↗
Polski wektor EURO
Слово Просвіти, №23 за 2012 рік
Petro ANTONENKO. Trochę historii i statystyki. Mistrzostwa świata i Europy w najpopularniejszej na planecie grze — piłce nożnej odbywają się raz na cztery lata. W latach przestępnych — czempionat europejski, w odstępach między nimi — światowy. Zatem po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości odbyło się 10 takich turniejów, po 5 mistrzostw świata i Europy. Ukraina występowała tylko na jednym z nich. Na mistrzostwa dostać się nie jest łatwo, istnieje eliminacja, wyjątek tylko dla gospodarzy turniejów. W ostatnim czasie grono uczestników turniejów rozszerza się, obecnie w mistrzostwach świata biorą udział 32 drużyny, Europy — 16. Ale przecież pod egidą Światowej Federacji Piłki Nożnej (FIFA) jest około 200 krajów, Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) — około pół setki. Więc uczestników turniejów wyznaczają wstępne turnieje eliminacyjne. Na mistrzostwa Europy w 1992 roku Ukraina po prostu nie mogła trafić, bo eliminacje do nich zaczęły się 2 lata wcześniej, kiedy jeszcze byliśmy w składzie ZSRR. A oto na MŚ—1994 trafić moglibyśmy. Ale światowa wspólnota piłkarska zbyt powoli uznawała Ukrainę i FIFA podjęła dość dyskryminacyjną decyzję — dopuścić do eliminacji MŚ—1994 z byłego ZSRR tylko Rosję jako „następczynię prawną” Związku. W eliminacjach do wszystkich kolejnych 8 turniejów Ukraina już brała udział. Niestety, nieudanie. I przebiła się tylko na mistrzostwa świata w 2006 roku w Niemczech, gdzie wystąpiła z sukcesem, stała się jedną z 8 najlepszych drużyn. Głównym trenerem reprezentacji był Ołeh Błochin, najwybitniejszy piłkarz w historii ukraińskiego i radzieckiego futbolu. On też kieruje reprezentacją Ukrainy i na EURO—2012. Wizytówka reprezentacji Polski jest o wiele bardziej znacząca. Na arenie międzynarodowej reprezentacja kraju jest jeszcze od czasów międzywojennych. Polska — uczestniczka 7 mistrzostw świata, zaczynając od trzecich, od 1938 roku. Najwyższe osiągnięcia (i to był rozkwit polskiego futbolu) — trzecie miejsca i brązowe medale na mistrzostwach świata w 1974 i 1982 roku. Od 1924 roku reprezentacja kraju bierze udział w Igrzyskach Olimpijskich. Polska — mistrz Olimpiady w 1972 roku i srebrny medalista w 1976. Więc porównywać jest trudno. Choć wybitnych sportowców na Ukrainie zawsze wystarczało. Ale oto jeszcze jeden przejaw naszej bezpaństwowości: zbyt długo żyliśmy, graliśmy pod cudzymi flagami. Przypomnieć choćby mistrzostwa świata w 1986 roku. W składzie reprezentacji ZSRR z 11 piłkarzy na boisko wychodziło 9—10 dynamowców Kijowa. A przecież za reprezentację z sukcesami występowali gracze z „Dnipro” (Dniepropietrowsk), „Szachtara” (Donieck). Dwaj gospodarze turnieju. Decyzję o przeprowadzeniu mistrzostw Europy w 2012 roku na Ukrainie i w Polsce UEFA podjęła pięć lat temu, w 2007. Mistrzostwa nie zawsze odbywają się w krajach — grandach futbolu. W ostatnim czasie wybór dyktują też zamiary aktywniejszego rozwijania tej gry w niezbyt piłkarskich regionach. Zatem MŚ—2002 FIFA po raz pierwszy przeprowadziła w Azji, przedostatni światowy czempionat — po raz pierwszy w Afryce, w RPA. Dla większego objęcia krajów grą nr 1 zaczęto praktykować przeprowadzanie turniejów w dwóch krajach. MŚ—2002 przeprowadzono w Japonii i Korei Południowej, EURO—2008 — w Austrii i Szwajcarii. I oto Ukraina—Polska. Bez wątpienia, ta decyzja UEFA miała też podtekst polityczny. 2007 — to czas prezydentury Wiktora Juszczenki, przy którym otrzymaliśmy prawo do EURO. Ta prezydentura jednoznacznie kojarzyła się na świecie z europejskim wektorem rozwoju Ukrainy. Jeszcze świeża była w pamięci europejskiej wspólnoty i nasza Pomarańczowa rewolucja, ten ruch ku demokratycznemu rozwojowi. Polska zaś — to nie tylko nasz sąsiad, to kraj bliski nam językiem, mentalnością, wreszcie wspólną, choćby i nieprostą, historią. Polska stała się naszym głównym przewodnikiem na drodze do europejskiej wspólnoty. A ona w tamtym czasie już 8 lat była członkiem NATO (od 1999) i 3 lata członkiem Eurosojuza (od 2004). Dlatego zaangażowanie Ukrainy, wspólnie z Polską, do przeprowadzenia EURO miało całkiem oczywiste motywy. Zresztą wewnątrz Ukrainy wiązało się to bezpośrednio z europejskim wektorem rozwoju, rozpatrywano to jako realną szansę, możliwość pokazania się Europie, zbliżenia się do niej w planie politycznym. Tak sądzono. Jak się stanie — zobaczymy. Polsko-europejska gotowość. Polska jest o jedną trzecią mniejsza od Ukrainy pod względem terytorium i liczby ludności. Jednocześnie potężniejsza w planie ekonomicznym. I PKB, i budżet państwa są tu znacznie wyższe. A członkostwo w Eurosojuzie tylko podkreśliło różnicę w podejściu i przygotowaniu dwóch krajów do EURO. Wstąpiwszy do UE, Polska otrzymała od Europy ogromne środki. Pomoc finansowa, kredyty, granty europejskich funduszy dawno już wpływają do gospodarki Polski, rozwoju sfery socjalnej — oświaty, nauki, gospodarki komunalnej. Wielkie wsparcie jest też w przygotowaniach do EURO. Ogółem chodzi o setki miliardów euro, własnych polskich środków i zagranicznych, włożonych w turniej. Na Ukrainę zaś oczekiwani inwestorzy nie pobiegli, nie rozrzewnił się też Eurosojuz. Niezbyt zareagował też nasz ukraiński biznes, choć rodzimi oligarchowie już przebili się do kohorty europejskich bogaczy, dawno wypierając polskich. Zatem cały ciężar przygotowań do mistrzostw został złożony na nasze państwo, na jej bardziej niż skromny budżet. Chyba po zakończeniu EURO na Ukrainie trzeba będzie jednak rozliczyć, co i jak wydawano z państwowej kieszeni na przygotowanie mistrzostw. Taką inicjatywę już wysunęła opozycja. W szczególności lider partii UDAR Witalij Kliczko, urzędujący mistrz świata, który bez wątpienia zna się na sporcie, zaproponował wyjaśnić, dlaczego budowa i rekonstrukcja naszych stadionów kosztowały prawie trzy razy drożej niż polskich. Piłkarsko-polityczny bojkot. Ostatnie tygodnie europejska wspólnota była przepełniona ideami i wezwaniami do bojkotu ukraińskiej części EURO—2012. Przyczyny — zwijanie demokracji na Ukrainie, represje polityczne, z konkretnym odniesieniem do głównych więźniów politycznych. Formy bojkotu proponowano różne, zaczynając od całkowitego przeniesienia ukraińskiej części mistrzostw do innego kraju (dla tego nawet proponowano odłożyć turniej o rok). Łagodniejsza forma bojkotu — oświadczenia o demonstracyjnym nieprzyjeździe na turniej na Ukrainę prezydentów i premierów krajów, których drużyny będą grać u nas. Ale nie uciekać się do bojkotu wzywała Europę nawet ukraińska opozycja. W Polsce też nie ma jednoznaczności w tej kwestii. Do całkowitego bojkotu turnieju i przeniesienia go z Ukrainy wzywał lider opozycji Jarosław Kaczyński, szef partii „Prawo i Sprawiedliwość”, były premier kraju. Radykalni Polacy Ukrainę uważają za zbyt zależną od Kremla, stąd i cień na EURO. W każdym razie polskie kierownictwo nie podziela takiej idei. Prezydent Bronisław Komorowski oświadczył, że Ukraina powinna przeprowadzać mistrzostwa. Ale jednocześnie bardzo zdecydowanie i krytycznie wypowiedział się odnośnie politycznego uwięzienia Julii Tymoszenko, z którym w Europie bezpośrednio wiążą ideę bojkotu. Nie warto zapominać, że Polska jednoznacznie poparła Pomarańczową rewolucję, jednym z liderów której była J. Tymoszenko, dość po...
popularna w Polsce. Przeciwko bojkotowi wystąpił także premier Donald Tusk. Zresztą opinia publiczna kraju w przeważającej większości jest za wspólnym z Ukrainą przeprowadzeniem mistrzostw. Jeszcze kilka akcentów polskiego EURO. Ślepe losowanie złączyło w jednej grupie turnieju drużyny Polski i Rosji. Zatem do tego meczu dojdzie, i to właśnie w Polsce. O „sympatiach” Polaków do Rosji wiadomo od dawna, choć sport to sport. Reprezentacja Rosji wybrała w Warszawie hotel „Bristol”, jeden z najbardziej luksusowych w stolicy, w samym centrum miasta, obok Pałacu Prezydenckiego. A na sąsiednim budynku umieszczona jest tablica ku pamięci poległych pod Smoleńskiem w 2010 r. prezydenta Kaczyńskiego i polskiej elity. I przy tej tablicy Polacy przeprowadzają, często wbrew życzeniom władz miejskich, wiece i upamiętnienia zmarłych. A winnymi ich śmierci nazywają Rosjan. Dlatego polskie władze poprosiły reprezentację Rosji o zmianę miejsca zakwaterowania, aby zapobiec możliwym ekscesom. Drugi sygnał nadszedł od polskich władz pod adresem rosyjskich kibiców. Kraj, który zdecydowanie zerwał z totalitarną przeszłością, przypomniał Rosjanom, że w Polsce zabroniona jest komunistyczna i inna totalitarna symbolika. Tak więc za wymachiwanie flagami z gwiazdą, sierpem i młotem można trafić pod paragraf. Słowem, od politycznych namiętności raczej nigdzie się nie schowasz. Bez niezdrowego szumu W okresie przygotowań do EURO nie raz bywałem w Polsce, widziałem sytuację od wewnątrz. I porównanie nie wypada na naszą korzyść. Główne wrażenie — przygotowania do mistrzostw przebiegały tam spokojnie, planowo. Jeśli nawet były jakieś nieporozumienia, to nie można ich porównać ze skandalami i demaskacjami, które towarzyszyły przygotowaniom do mistrzostw u nas. Wziąć dwie stolice — Kijów i Warszawę. Nie zauważyłem w Warszawie jakiegoś budowlano-burzycielskiego boomu, dziwnych interesów z powoływaniem się na EURO. A ile takich „okołomistrzostwowych” skandali wybuchło w naszej stolicy! Niszczenie zabytków historii i kultury, o czym pisała nasza ga+
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
