Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Konstanty Ostrogski: nowe odczytanie

Слово Просвіти, №23 за 2017 рік

Wystawa poświęcona przedstawicielom znanego szlacheckiego rodu książąt Ostrogskich, którzy w XV — pierwszej połowie XVII w. odgrywali wybitną rolę w życiu społeczno-politycznym nie tylko Ukrainy, ale i całej Europy Wschodniej i Środkowej, została otwarta w Narodowym Kijowsko-Peczerskim Rezerwacie Historyczno-Kulturowym. Dynastia Ostrogskich, którzy przez długi czas aktywnie wpływali na procesy państwowotwórcze, religijne i kulturowe, prezentuje okres historii wspólny dla narodów ukraińskiego, polskiego, litewskiego i białoruskiego. Portret Konstantego Ostrogskiego. Heorhij ŁUKIANCZUK Zdjęcie autora. O tym ważnym dla naszej współczesności historycznym wyborze ówczesnej naszej elity podczas otwarcia ekspozycji mówili minister kultury Ukrainy Jewhen Nyszczuk, honorowy prezydent fundacji wspierania międzynarodowej komunikacji „Ukraińska Ambasada Narodowa” Łeonid Krawczuk, Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Republiki Litewskiej na Ukrainie Marius Janukonis, lider Ruchu Społecznego „Ridna krajina” Mykoła Tomenko oraz inni działacze społeczni i polityczni, którzy przybyli na otwarcie wystawy „Książęta Ostrogscy: europejski wybór ukraińskiej historii”. Minister kultury Ukrainy podkreślił w szczególności, że zaprezentowane w sali ekspozycyjnej książki wydane w drukarni ostrogskiej, starodawne dokumenty, zabytki cerkiewne, zbroje rycerskie i broń XVI—XVII w., obrazy, mapy są jaskrawym przykładem tego, że naród ukraiński już dawno jest częścią europejskiej rodziny. O wspólnej z nią historii opowiada także kopia jednego z najlepszych batalistycznych płócien epoki Odrodzenia „Bitwa pod Orszą” (oryginał w Muzeum Narodowym w Warszawie), poświęconego wydarzeniom z 1514 r., kiedy zjednoczone wojsko Ukraińców, Litwinów, Polaków i Białorusinów na czele z wołyńskim księciem Konstantym Ostrogskim zadało druzgocącą klęskę trzykrotnie liczniejszej armii Księstwa Moskiewskiego. Książę Konstanty Iwanowicz Ostrogski, który urodził się w 1460 roku na Wołyniu, stał się jednym z najwybitniejszych dowódców XVI wieku. Przeprowadził 35 bitew, przegrał tylko 2; brał udział w udanych kampaniach przeciwko Tatarom, Księstwu Moskiewskiemu. Wasyl-Konstanty Ostrogski był znany zarówno jako działacz polityczny, jak i kulturalny. Zdołał skoncentrować w Ostrogu „wszystkich wybitnych uczonych”, których postawił „do pracy w swojej akademii, w swojej drukarni, albo do pracy przekładów z obcych języków, albo przygotowywania tekstów biblijnych”. Według słów I. Ohijenki, była to pierwsza nasza wysoka szkoła, szkoła „wolnych nauk” na Ukrainie. Ostróg stał się ośrodkiem kulturalnym, tutaj były akademia, drukarnia, która wydała Biblię, nowe poprawione Księgi Liturgiczne. Wśród eksponatów, które przyciągają uwagę — pernacze XVI—początku XVII w., pieczęcie metropolity kijowskiego Hioba Boreckiego oraz Ławry Kijowsko-Peczerskiej, a także portrety wybitnych postaci tamtej epoki. Zaciekawiają starodawne mapy z wizerunkiem historycznych ziem Ukrainy i jej ówczesnych sąsiadów. W szczególności przedstawiono tu mapę Polski, Księstwa Litewskiego, Wołynia, Podola, Ukrainy, Prus i Kurlandii XVII w., wydrukowaną w Europie. — Ta wystawa będzie miała kontynuację na Litwie, otworzy się w te dni, kiedy Ukraińcy będą mogli przekraczać europejskie granice w ramach ruchu bezwizowego — podkreślił Jewhen Nyszczuk. Dyrektor generalny Kijowsko-Peczerskiego Rezerwatu Lubomyr Mychajłyna opowiedział o odtworzeniu nagrobnego pomnika Konstantego Ostrogskiego, który był jednym z największych dobroczyńców ławry. Tutaj jego kosztem w XV w. odbudowano Sobór Zaśnięcia Matki Bożej i ustawiono w nim nowy ikonostas. Zgodnie z testamentem księcia pochowano w soborze, a część jego majątków przeszła na własność ławry. Kiedy w 1941 r. świątynię wysadzono w powietrze, zniszczono także wspaniały pomnik — perłę sztuki epoki renesansu. Na Ukrainie rzeźby z tej epoki, niestety, nie zachowały się. Stąd szczególna wartość i aktualność projektu. Na wystawie po raz pierwszy, jak zaznaczył dyrektor generalny, eksponowany jest makieta pomnika, który zostanie wykonany z białego i czerwonego marmuru. Wysokość obiektu — 7,5 metra! Nad realizacją projektu pracują ukraińscy i litewscy rzeźbiarze Ołeksandr Sydoruk, Borys Kryłow oraz Arūnas Sakalauskas. „Bardzo symboliczne, że wystawa odbywa się w przededniu startu ruchu bezwizowego między Ukrainą a Europą — powiedział Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Republiki Litewskiej na Ukrainie Marius Janukonis. — Konstanty Ostrogski to znacząca postać w historii stosunków Litwy i Ukrainy, bardzo mi miło, że obecnie omawiana jest idea nazwania naszej wspólnej ukraińsko-polsko-litewskiej brygady wojskowej imieniem Konstantego Ostrogskiego”. A lider Ruchu Społecznego „Ridna krajina” Mykoła Tomenko powiedział, że już w najbliższym czasie zostanie rozszerzony ukraiński komponent mecenacki projektu odtworzenia pomnika Konstantego Ostrogskiego. Podkreślił, że jego realizacja ma wartość geopolityczną i światopoglądową oraz wezwał społeczeństwo i przedstawicieli mediów do zjednoczenia się w celu utwierdzenia ukraińskiego ducha w Ławrze Kijowsko-Peczerskiej. Prezydent Ukrainy Łeonid Krawczuk (1991—1994) i Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Republiki Litewskiej na Ukrainie Marius Janukonis oglądają wystawę.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn