Strona · s. 9strona oryginału ↗
Z cyklu „Galaktyki, które się oddalają”
Слово Просвіти, №23 за 2018 рік
Lekko i my przemokliśmy: tak trzeba,
Bo w miłości każdy szuka przygód.
Niech kroplami pieści nas niebo
Korolowa i Kondratiuka.
Redakcja jesieni
Tę jesień nakreśliłem na szkice,
Na kartonie kreślarskim kreskami zapisałem;
I zrozumiałem: bez wstrząsów i kryzysu
Nie wymaluję sam własnej duszy.
Bo las pachniał grzybami, chodzili tam ludzie,
Sosny patrzyły w niebios trumeau.
Szkice przechodziły w etiudy,
Surowo poprawiając moje pismo.
Dąbrowy też cicho przypalały się,
Zwinąwszy liście w wzory szablonów;
Lecz nielinie, jak wieczne podgoryny,
Nieruchomo czatowały już na szkwał.
Korygowała jesień mój malarski styl,
Jej magia obrazowa była;
Jak liście, odrzucała każdy opus,
Lecz każdą farbę zachowywała.
I już nie zauważano szkiców,
I już szybko ginął każdy pociągnięty kreską ślad.
Pospieszny brak do twórczości się nie wciśnie,
A bawić się sztuką — to grzech.
Ta jesień wzorowała i pouczała,
A po niebie klucz przeleciał wspak.
Jak na ekranie, cuda wyjąkała,
I był to wysokoartystyczny znak.
Na jubileusz Iwana Kawaleridze, genialnego rodaka
Och, te rozmowy o kawie i wizach,
I jeszcze o armeńskim koniaku…
A ja wspomnę Kawaleridze,
Bo przecież jego jubileusz jakoś-nie-jakoś.
Wyhodował w brązie epoki i epoki.
Dziewięć wieków zamknął w betonie.
Nie pomylę się ani trochę,
Krzycząc: — Oto złoty bochen!..
Lecz dookoła dlaczego milczenie,
Z czarnej zazdrości wyspy.
Z Prometeuszem i bogiem zmiótł czas on,
Jego wszyscy koledzy — poniżej trawy.
Teraz rzeźby idą jak kina,
I kamienieje rzeźbiarsko kino.
Chwała wieczna i nieodmienna
Dawno przeszła w poczęstunkowe wino.
Już doczekali się w Europie bezwizowości,
Gdzie uczył się kiedyś mój wielki rodak.
Przemierza wiekami Kawaleridze
Sztuką wieczną, jak kawa i koniak.
Przedgrozie. Maj — start stałej burzy,
A jej finał — w liściopadzie.
Wiosenno-jesienne grozne wagi
Nad latem, które całe jest w kołysce.
Lato — ono, wiecie, dziecko,
Pieszczą je tęcze i burze.
Cały rok do formy nie dorosło,
Siostry ma — róże i tuberozy.
Lato z półnadziei i półhojności,
We wszystkich nalewkach grają w nim i musy.
Lato, zgódźcie się, — jeszcze półnaród,
Który stać się narodem musi.
I burza jest dla niego nie tylko startem,
Lecz także wezwaniem do trudnych dystansów,
Bo przez burze przechodzi się hart,
Pędząc jak pociągi ku stacjom.
Wiedz: wędrowiec ma w tobie grzmot,
Jesień nie jest już twoją przerwą na oddech.
Lato to, zauważ, pseudonim,
Pod którym wychodzi piękna książka.
Jesień będzie w tańcach… Pa i twist,
Pajęczyn rzadkie rozpuszczone włosy…
Czy ktoś potem wyobrazi sobie liściopad
Start tego majowego przeburzenia?
O pseudonimach
Gdy ellany błękitnieją
I bourgardy przechodzą w klony¹ ²,
To znaczy: władcy nie działają dla dobra,
Świat napełnia się kolorem czerwonym.
Jako metafizyk, w każdej idei
Chcę dostrzegać kroki proroka,
Który przez wasze przejdzie propyleje,
Choć brama może być zbyt wysoka.
Odgrodziły się syte urzędasy,
Żyją przyzwoicie jak w legendzie;
Co im, gdy rozgrywają się dramaty,
Które przejdą w szaleństwa tragedii.
Życie to teatr. Wszyscy aktorzy. Mianowicie
Ty głośny, ale żyj skromnie;
Choć wiemy: u tego, kto ma przymusowy pseudonim,
Życie nie pieściło go humanitarnie.
Poczucie niższości. Dyskryminacja, stereotypy
Takie wokół się rozpleniły,
Że już dziwki, megiery i ksantypy
Patrzą dumnie tylko w górę.
Zdyskryminowano uczciwość i mądrość,
Że i sami mędrcy się odsunęli.
Orły pochowały się za mętnością chmur.
Zaiste, niech będzie sikorka w garści.
Na głośnych rytmach krążą szansony.
Scenariusze w teatrach: wszystko na prim intim.
Śpiewają coś personalne persony,
Recytatywy? Nie, prymityw.
I czarne, i czerwone kończą szaro.
Trybuny drżą od syropu przemów.
Stajesz się solidarny nawet ze zwierzęciem,
Który prawdopodobnie jest blisko, lecz wciąż zamilkł.
Bez
Królestwo fioletowych świec,
Jak ciepłe zwiastuny,
I nie trzeba przemowy,
Żeby o wszystkim opowiedzieć.
Kolor mówi sam
O sobie i sile bzu,
Bo oddaje niebiosom
Młode majowe szaleństwo.
I swoje szczęście chwiejne,
I swoje pierwsze kroki.
Serce moje gorące
Słyszy już grzmotu łoskot.
Niebo zamajaczyło beżem,
Promień woła w świcie trawę.
Dziękuję ci, bezie,
Za to młode randez-vous.
Głuchowskie
Wąska rzeczka Klewień
Wpada do Sejmu;
W dolnym biegu pachnie rewień,
Ciszę ktoś pasie.
Bo ona wokół zastygła,
Zabiwszy wietrzny szum.
Perłowią rosy bociana
Po żywej trawie.
Z oddali rozświetla się Hłuchów (soborowość kopuł),
Okrągłe błyski słońca
Rwą się o świcie.
To ziemia trudnych historii:
Rozum we krwi.
Tu hartowała się wola w smutku
I przy buławie.
Tu drgała pomiędzy czasami
I huczały epoki.
Tu wschodziło nieszczęście
W okolicy piękna.
Tu zrodziła się jedyna
Ponad szyderców
Niepokonana Ukraina
Spośród kresów…
Poczucie rzeczywistości:
U nas zaanektowano Krym,
U wroga ożywienie.
Imperium starło charakteryzację,
Ale pozostał makijaż.
Za anioła podaje się
Ta azjatycka świnia.
Aż cuchnie
Jej codzienne gotowanie.
Jeszcze i w Europie, niestety,
Są tacy, co łapią się na błystkę.
Lecz w kulach, krwi i nożach
Zobaczą jej menu.
Zasypie Berlin rudą.
Zadrży w śmierciach Paryż.
Podnoście się szybciej z kolan,
Bo jesteście ostatnią granicą.
Jeśli nas pokonają,
Upadniecie od razu i wy.
Powstanie przedziwny Parnas,
Gdzie muzy wszystkie bez głów.
I będzie powszechny Donbas,
Gdzie krwią zalane są i rowy.
Zwyczajna retoryka:
Dlaczego zapomniano larwy i fircyków,
Zarys twój, niedawna ero,
Jak hulali sykofanci,
A przyzwoici mieli zero?
Dlaczego milkli krzykacze,
Kiedy sądzono podle Stusa?
Padały losy, waliły się plany,
A nikt nawet nie drgnął…
Dlaczego, gdy ogień na Donbasie
I lud w śmierciach i ranach,
Fantomasy i Dżulbarsy
Rozgrywali się na ekranach?
Pytania retoryczne. Odpowiedzi — na portalu.
Sok i Styks
Brzozowy sok cieknie;
Turkusowy Styks ucieka,
Biorąc go za cenny ładunek,
Jak podziemną wyprawę.
Dobry sok — to krew drzew,
Rzeka Styks z niedosiężnych mew.
Ten sok wabi ludzi czy kruki,
A po Styksie płynie Charon,
Przewozi dusze zmarłych,
Całkiem białe jak przebiśniegi.
Lecz przebiśniegi — jednak kwiaty,
A te dusze — czyjeś testamenty.
Testamenty — to rzecz skrywana.
Kto ж to duszę mi zabrał?
Nie zabrał… Zabierze ją skin,
Przeleje w brzozowy sok,
I przejdzie w błękit,
Którą będzie przewoził Styks.
Właściwie będzie wozić Charon.
Ale kto tu u kogo patron?
Marność nad marnościami
I nowy kanon,
I najnowszy czyn,
I tradycyjnie — tron…
— Właściwie o czym Wy?
— Oto o czym powiem: Nastał taki czas —
Ludzie chronią
Jedynie zapał do sław.
Młódki do grosza
Rwiście pociągnęły.
Czy dusza święta
Jak bywało kiedyś?
Czy miłość do książek Wszystko zwycięża? Już panuje śmiech, Tam, gdzie nie do śmiechu.
Niech „Ojcze nasz” Nie Wepsa, nie Mordwin, A jednak przecież nasz Skurwysyn.
Przedkaukaski wektor I urwiska Trypolia, i wąwóz Darjału Połączone moimi tematami. To wektory ruchu złego diabła, A może przebiegłego demona?
W sercu taki pęd ku Kaukazowi, Którego nie mogę uśpić. Choć nigdy tam nie byłem ani razu, Lecz skały tych miejsc — jak karty gazet,
Z których odczytuję epokę W nowoczesnym przekrzykiwaniu się narodów. Nie potrzeba mi wydumanej nieprawdy, Prawdę dostrzegam w wolności.
Ja jakbym tam przyleciał, oto chatynki, Które czule nazywa się saklami. Przecież tu kiedyś walczyli Osetyjczycy, Tak bardzo przesiąknięci duchem wolności.
O Dnieprze hucząca! Wzburzony Terku! Jeśli słucham waszych profundo, To już nigdy nie popadnę w histerię, I nie kupią mnie żadne profury.
W nas symbole — spotkania, jak w dramacie tej jawy, Bo po raz kolejny pojęli: nam żyć oddzielnie. Tak po trochu rozumie też diabeł, Takie uświadomił sobie już demon.
Gorzkie próby losu: Z twardych pszenic — miękka mąka. A ile jeszcze kłosów losu Leży, jak reszka czy orzeł, Bo coś przepada na polu, Na tym wiecznym rozdrożu.
Najstraszniejsze czarne żniwo, Gdy leżą postrzeleni, Jak ta otawa, co chciwie W jednej chwili przeszła w łąkę kośną. A obok konie gdzieś rżą…
I jednak celowy ruch Za ruchem ojczystej planety, Bo nie plamią widnokręgu Bonzopodobne szablony.
I w milczeniu chleb żują estetowie… O istocie ziarna Nie każdy wie.
Niemal publicystyczna mozaika Ogólnoplanetarny korowodzie, Ty chyba, zaprawdę, z mitów; Czy opowie Herodot to, Co tworzy chwałę Scytów?
Pamięć wzywa do ekranu Pól bitew z tamtych stuleci: Zwycięstwa i… Nirwana!.. Wyrasta tylko agawa, By stać się lekiem na rany.
Krew w naszych soborach I tam, gdzie Karaimi. Aż huczą samopobory: Walczą swoi ze swoimi, Noszą łapówki i daniny.
A na biurach murale Pędzla profesjonalistów i bazarowych. Patrzyliśmy, zamieraliśmy, Przeklinając bezdarność. Czemu nastały dni bezkarne?
Jak dotrzeć sercami
Do każdego Iwana,
Żeby pojął: za ołowiem
Już nadciąga Nirwana?
Atroficzna będzie rana.
Aż od mitów
Po Scytów,
Do dzisiejszych przewinień.
Obok rezygnacji
Skracają się miesiące i tygodnie,
Co sił lata moje do wyraju pędzą.
Więc dni teraz są pstrokate i niezaciszne,
Jak plamy, które nigdy nie płowieją.
Czekam: może ulewy spadną
I wyrzucą dziwniejsze nieczystości.
Nadejdzie jesień — liście zabarwi szkarłatem,
Jak kwiat paproci zapali knot wiary.
Długo jeszcze będzie musiał się tlić,
Łącząc społeczności i puszcze.
I rozbłyśniesz od niego ty na tle tych,
Których zostawiło przemijające życie.
Osobno rozmyślam o wieczności,
Gdzie razem — semafory i meteory…
Wyrwiemy się jak wilki z prowincji
Przez czerwone chorągiewki — na przestrzenie!..
Wiosenno-letnie pogranicze 2017-go
Maj przeminął zimnymi nocami,
Wyraźnie skracając przestrzeń czerwca.
Po cichu gwiazdozbiory się pozaślubiały,
Lecz była w nich aura opłakana.
Sypał serowy śnieg, Droga Mleczna.
Noc od Księżyca wydawała się zbyt szeroka.
Krzew maliny w bieli uschł,
A jeziora zgęstniały jak mleko.
Jakby to nie była biała noc,
Bo szerokości nasze niskie,
Lecz gwiazda tuliła się do ramion,
Jak ten bylinny niewiadosokół;
I już wołała mnie do Boga,
A ziemia powoli oddalała się.
Lecz nie było sposobu, by wzlecieć:
Cichy świat przechodził w gwar.
———————————
1 Aluzja do Wasyla Ellana-Błakytnego.
2 Aluzja do Oswalda Burghardta (Jurija Kłena).
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
