Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Mieszkańcy Połtawy spotkali się z Jewheniją Podobną – autorką książki „Dziewczęta ścinają warkocze”

Слово Просвіти, №23 за 2021 рік

Wydanie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (UIPN) „Dziewczęta ścinają warkocze” to wspomnienia kobiet, które brały udział w wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Książka znalazła się wśród zwycięzców ogólnoukraińskiego rankingu „Książka roku”. Zbiór przygotowano w ramach projektu „Historia mówiona ATO”, którego koordynatorkami są pracowniczki UIPN Tetiana Kowtunowycz i Tetiana Prywałko. Znalazły się w nim wspomnienia 25 kobiet, które brały udział w wojnie rosyjsko-ukraińskiej w składzie Sił Zbrojnych i oddziałów ochotniczych. Wojenna korespondentka, pochodząca z Połtawy Jewhenija Podobna, jako autorka tej książki została w ubiegłym roku laureatką Nagrody Szewczenki w kategorii „Publicystyka, dziennikarstwo”. Niedawno mieszkańcy Połtawy spotkali się ze swoją krajanką. Na twórcze spotkanie, które zorganizowała Połtawska Obwodowa Biblioteka dla Młodzieży imienia Olesia Honczara, przybyli studenci dziennikarstwa, kapelani Prawosławnego Kościoła Ukrainy, gwardziści narodowi oraz działacze społeczni. Jewhenija wie o wojnie nie ze słyszenia. W samym środku rosyjskiej agresji, w 2014 roku, podczas najaktywniejszej fazy działań wojennych, chciała pomóc swojemu krajowi. Postanowiła robić to, co potrafi najlepiej – pisać. Pojechała pracować na linię frontu. Tam właśnie napisała książkę „Dziewczęta ścinają warkocze”. Pragnęła utrwalić wydarzenia dla historii, przekazać emocje, opisać momenty z życia codziennego. Bohaterki książki – snajperki, medyczki, karabinowe – to te, które były i pozostają na pierwszej linii odpierania rosyjskiej agresji. „Znalezienie ich było bardzo łatwe, ponieważ podczas pracy, kiedy jeździłam kręcić reportaże na wojnę, szybko się z nimi poznawaliśmy i człowiek rozumie, że stosunek do kobiet w wojsku jest absolutnie dziki: jeśli jesteś mężczyzną – to bohaterem, jeśli kobietą – delikatnie mówiąc, nie. Postanowiłam to naprawić i dać im głos – opowiedzieć o sobie, swojej wojnie, swoim życiu codziennym. To kobiety, które broniły nas na Wschodzie Ukrainy, to kobiety absolutnie różnych zawodów: artylerzystki, snajperki, są dziewczyny, które pracowały z moździerzami, jest jedna dziewczyna kucharz. I to 25 historii o ich wojnie. O tym, co motywowało je, by tam pójść, jak układały się ich relacje z mężczyznami” – mówi autorka i redaktorka. „Wojna to rzecz nienaturalna, nie może mieć twarzy – ani kobiecej, ani męskiej. W tym roku do szkół pójdą dzieci, które urodziły się już w czasie wojny i nie znają życia w pokoju w zasadzie. Deokupacja naszych terytoriów musi być równoległa z deokupacją głów i umysłów. Oficjalne nagrody to rzecz względna. Ważniejsze jest usłyszenie tego, co najbardziej skryte: wyznania matki, której syn wkrótce zginie; wdzięczności Bohaterów, że o nich nie zapomną. Ludzkość, sumienie – to główne rzeczy, które pozostają po wszystkich próbach w naszym ziemskim życiu” – wyjaśniła pisarka. W książce mowa o operacjach bojowych z różnych lat w obwodach ługańskim i donieckim, o wyzwalaniu ukraińskich miast i wsi spod okupacji, opowieści o towarzyszach broni, miejscowych mieszkańcach, wojennym życiu codziennym, a także rozważania o sytuacji kobiety w ukraińskim wojsku w różnych okresach wojny rosyjsko-ukraińskiej. Opowieści uzupełnione są fotografiami ze strefy działań wojennych. „Historie te były zapisywane różnie: niektóre historie pisaliśmy w Kijowie, ponieważ dziewczyny były zdemobilizowane, spotykaliśmy się z nimi w stolicy i szczerze rozmawialiśmy. Najciekawsza historia została zapisana w miejscowości Zajcewe. Do bojowników było około 200 metrów. Znaleźliśmy opuszczoną szopę i tam pisaliśmy dwa wywiady” – opowiedziała Jewhenija Podobna. Regionalny przedstawiciel UIPN w obwodzie połtawskim Ołeh Pustowhar na spotkaniu zaznaczył: „Egzemplarze książki zostały przekazane do połtawskich bibliotek, a w formie elektronicznej umieszczone na naszej oficjalnej stronie internetowej. Instytut Pamięci Narodowej sfinansował cały szereg wydawnictw o wojnie rosyjsko-ukraińskiej, ale książka „Dziewczęta ścinają warkocze” jest jedyną z nich, która otrzymała Nagrodę Szewczenki. Dla mieszkańców Połtawy jest interesujące i zaszczytne, że napisała ją połtawianka. Jako tytuł książki autorka wzięła wers znanej wiersza, który stał się piosenką „Dziewczęta” połtawskiej poetki, wolontariuszki i działaczki społecznej Ołeny Zadorożnej, która obecnie mieszka w Kijowie. Przeczytałem książkę. Dla mnie najbardziej wyraziste są wspomnienia snajperki, gdzie w skondensowanej formie pokazana jest rola kobiet i ich wkład w obronę Ojczyzny przed wrogiem. Snajperka pyta: co odróżnia mężczyznę-snajpera od kobiety-snajperki? I odpowiada: mężczyzna, kiedy już opadnie z sił, mówi „Muszę się zregenerować, odpocząć”, a u kobiety pojawia się drugi oddech”. Dwie bohaterki książki zginęły w tej wojnie o niepodległość Ukrainy – Jana Czerwona oraz pochodząca z Połtawszczyzny Olha Nikiszyna. Ich pamięć uczestnicy wydarzenia edukacyjnego uczcili minutą ciszy. Północno-wschodni oddział UIPN. Jewhenija Podobna razem ze studentami wydziału dziennikarstwa Połtawskiego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn