Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Twórcze popołudnie u pana Buczkiwskiego

Слово Просвіти, №23 за 2021 рік

Myrosława OLIJNYK, członkini NSŻU “Szczęśliwy, że dożyłem do ogłoszenia Niepodległości Ukrainy, i dla niej moja praca i miłość”. Iwan Buczkiwski W wiosenną niedzielę grupa twórcza z Gródka i Lwowa, pod kierownictwem proświcianki Jarosławy Kohut (Zawjałowej), odwiedziła honorowego przewodniczącego Gródeckiej “Proświty”, weterana pracy pedagogicznej Iwana Pawłowicza Buczkiwskiego. Jesienią skończy 98 lat. Pani Jarosława zdołała zaangażować aktywnych ludzi: wykładowcę Lwowskiego Uniwersytetu Biznesu i Prawa, lekarza, proświcianina Wasyla Jankowycza, przewodniczącą Lwowskiej organizacji obwodowej Ogólnoukraińskiej Ligi Kobiet Ukraińskich Nadiję Kochalewycz i jej zastępczynię Myrosławę Kusznir, kierowniczkę biblioteki wsi Wowczuchy Mariję Budzanowską, kierowniczkę Domu Ludowego wsi Czerlany Mariję Ponizowską, diaczycę Hałynę Martyniuk ze Lwowa, a także proboszcza parafii Ofiarowania Pańskiego we Lwowie księdza Petra Uszkałę, który przywiózł wszystkich do Hradiwki. Przy wjeździe do tej wsi wznosi się pomnik Tarasa Szewczenki, przy którym się zatrzymaliśmy – czytaliśmy wiersze Kobziarza, zrobiliśmy wspólne zdjęcie. Wspominaliśmy, jak w dalekich latach 60. Iwan Pawłowicz zainicjował i dołożył wszelkich starań, aby postawić popiersie Kobziarzowi. I jak komunistyczna władza nie prześladowała Buczkiwskiego, jak nie nękała i nie groziła – nie poddał się nauczyciel z patriotycznym sercem Ukraińca. Na dziś ten pomnik jest wizytówką wsi Hradiwka i całej Gródecczyzny. Śpiewający goście powitali gospodarza i jego rodzinę wielbiącym “Chrystus Zmartwychwstał!”. Śpiewano wiele pieśni ludowych, strzeleckich i powstańczych – pod kierownictwem pani Hałyny. Zaśpiewali dla Iwana Pawłowicza ulubione “Czornobrywci”, akompaniował na bajanie pan Wasyl Jankowycz. Z zachwytem słuchali wszyscy “Rozrytej mogiły” w wykonaniu księdza Petra Uszkały. Intonacyjnie, z uczuciem czytał wiersze Tarasa Szewczenki oraz swój własny wiersz “Matka syna na front wyprawia” także Iwan Pawłowicz. Twórcze spotkanie przeplatało się opowieściami i wspomnieniami… Wspominali, jak odradzała się Gródecka “Proświta” w 1989 roku. Jak Iwan Pawłowicz “podziemnie” zwołał na pierwsze rejonowe posiedzenie prośwician w szkole w Hradiwce, bo w Gródku panowała twarda komunistyczna władza. Oczywiście, o tym posiedzeniu doniesiono do gabinetów władzy. Trzeba było odpowiadać, ale Buczkiwski wytrwał. Z czasem zaczęła się gorbaczowowska “odwilż” i Ukraina stopniowo stawała na nogi. Towarzystwo “Proświta”, którym kierował przez 25 lat, wykonywało kolosalną pracę: prowadzono spotkania literackie, konferencje, posiedzenia, bliskie i dalekie podróże do znaczących miejsc Ukrainy. Szczególnymi wyjazdami były podróże do Kaniowa, na Górę Czerniecza. Obecni wspominali ówczesne wycieczki – bez komfortowych autobusów i wykwintnego serwisu… Ale ci, którzy podróżowali wtedy po Ukrainie, do tej pory są wdzięczni Iwanowi Pawłowiczowi. A jeszcze była praca nauczycielska, która zabierała najwięcej czasu. Stosy uczniowskich zeszytów, które trzeba było sprawdzić. W szkole w Hradiwce otworzył pierwszy w rejonie gabinet sztuk pięknych. Jednak za największą dumę i dorobek honorowy nauczyciel uważa stworzenie kaplicy Opieki Najświętszej Bogurodzicy, która stała się swoistym gabinetem chrześcijańskiego wychowania uczniów. Dziś w planach pana Iwana jest uporządkowanie własnych wierszy, bo wcześniej czasu zawsze brakowało dla siebie… Ciekawie opowiedział o swojej działalności także Wasyl Jankowycz, pochodzący z okolic Stryja. Po ukończeniu Lwowskiego Uniwersytetu skierowano go na Ługańszczyznę. 10 lat przepracował jako redaktor telewizji i radia, prowadzący programy “Światło naszej duszy”, “Orientir”, uczył także studentów w instytucie pedagogicznym. Ale największą radością i odpowiedzialnością stało się wybranie go przewodniczącym Ługańskiej “Proświty”. Wyrażano niepokojące myśli o obecnej wojnie rosyjsko-ukraińskiej. Kiedy ona się skończy?.. Słońce zachodziło. Goście podziwiali “dolinę” narcyzów córki pana Iwana, Łesi. Po wiosennym deszczu w szczególny sposób pachniał sad owocowy. Na pamiątkę gościnnemu gospodarzowi od Ligi Kobiet Ukraińskich wręczono informator biograficzny “Ukraińska kobieta w walce wyzwoleńczej” (1940–1950), opracowany przez Nadiję Mudrą. Wasyl Jankowycz podarował szkice historyczne Ihora Sajenki “Przeszłość i teraźniejszość kozactwa na Ługańszczyźnie”. Takie spotkania nie są zapominane. Wspomnijmy w naszej gazecie ciepłym słowem Jarosława Hawryluka (29.10.1951 – 25.05.2021). Oprócz tego, że był znanym aktorem w teatrze i w kinie, był też proświcianinem. Opracował książkę “Kruty”, laureat Ogólnoukraińskiej nagrody imienia Iwana Ohijenki. Wasyl KŁICZAK Jarosławowi Hawrylukowi *** Oglądasz ten film* już kolejny raz. Wir emocji zupełnie nie taki, jak wtedy, w porze donkiszoterii, kiedy byłeś zawzięty, młody. Oglądasz. I mimo woli płaczesz. Każda z nieproszonych łez toczy się i przesłania, gorąca, przyjaciół, których już nie ma. Jesteś sam. Jesteś sam z jasnego kwiatostanu: Brondukow, Serdiuk, Mykołajczuk. Widzisz, jak idą przez stulecia szeroko, w objęciach silnych rąk. I zmierzają dumnie stepem. I buczenie przeszło w śpiew. I odezwał się w duszach duch Mazepy, niezniszczalny przez wieki... Oglądasz ten film już kolejny raz. Wir emocji zupełnie nie taki, jak wtedy, w porze donkiszoterii, kiedy byłeś zawzięty, młody. 29 października 2020 *** Odleciałeś dzisiaj w wyraj... Ocierając nieproszoną łzę, ja i nie tylko ja w to nie uwierzyłem, jak nie wierzą w gwałtowną burzę. W myślach odtwarzam to spotkanie przypadkowe, tam, na Proriznej. Śmiałeś się, żartowałeś. Twój uśmiech zamieszkał w duszy mojej. On ją do dziś ogrzewa. Spojrzeć na niebo skłania. Przeleciało łabędzie stado, i nie tylko stado Ziemniaka. A za nim wyprężyli się przyjaciele. Już i ty doganiasz ich. Pędzisz z nimi w dalekim kręgu. Nie samotny. A pośród swoich... 26 maja 2021 * “Wawilon XX”, w którym Jarosław Hawryluk razem z Lesiem Serdiukiem zagrał rolę jednego z braci Sokołuków.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn