Strona · s. 8strona oryginału ↗
«Doniesienie. Fragmenty powieści»
Слово Просвіти, №24 за 2007 рік
— wypił kawę za jednym haustem, jakby to był wielki spocony kieliszek wódki, wycedził ją, jakby ten żelazny kubek koktajlu z moczu i octu winnego, i bez słowa wyszedł.
Ciekawe, czy on tak samo jednym haustem wypijał tę żelazną kружkę octu z moczem na „Gołym Otoku”? Czy wtedy miał taki sam wyraz twarzy jak na promie? Całkowicie obojętny. Patrzyłem przez okno, jak mój anioł-kusiciel schodzi trapem na ląd. Dlaczego archanioł pozostał w komunistach? Przełknąłem koniak. Nigdy nie lubiłem koniaku. Lepsza już śliwowica albo rakija z winorośli, jeśli jesteś na Bałkanach. Albo w ogóle nic, byle nie koniak. Tylko drażni żołądek. Przez radio ogłoszono odprawę.
Po serbsku znałem już dość dobrze, żeby zrozumieć, że za pięć minut będę wolnym człowiekiem. Przy okazji, po serbsku nauczyłem się w jedną noc. Kiedy podpisywałem kontrakt z Czedo Wulewiczem na realizację filmu „Živio zainat”, nie zauważyłem, że nie ma tam punktu o tłumaczu na planie zdjęciowym. Połowa aktorów była Serbami i Czarnogórcami, połowa Ukraińcami. Zdarzył się dziwny przypadek: trzej główni bohaterowie — Vlado Popović, Velko Mandić i Bora Borović — nie znali żadnych języków poza serbskim i niemieckim. Nasi aktorzy nie znali serbskiego. Kręciliśmy po serbsku. Zdjęcia miały się zacząć w poniedziałek. Był piątek. Coś trzeba było robić. Czedo powiedział, że na tłumacza nie ma pieniędzy.
Lepszego reżysera na świecie nie było i nie będzie. Prawda, rozmawiałem tylko satyrycznymi podpisami z pornograficznej „Kamasutry”. Kapitan promu po raz drugi poprosił wszystkich, którzy nie zamierzają płynąć do Włoch, o opuszczenie pokładu. Przypomniałem sobie parostatek „Nadieżda Krupska”. „Nadieżda Krupska” w 1941 roku wysłała mnie wcale nie w to życie, które było mi pisane. To był przełom w mojej osobistej historii. Winien temu był oczywiście Hitler, który napadł na mnie. Niedawno dowiedziałem się, że winien był nie Hitler, lecz Stalin. Za pięć minut miał nastąpić nowy, niezaplanowany zwrot w moim życiu.
„Dziwne — pomyślałem w barze na promie — dlaczego prom nie nazywa się „Nadieżda Krupska”?”
W zasadzie człowiek nie wybiera w swoim życiu tylko dwóch chwil: narodzin i śmierci. Pozostałe momenty może skorygować sam człowiek. Można uciec, jak Skoworoda, spod ślubnego wieńca, można… Nie, nawet moment śmierci można wybrać samemu. Tak się człowiekowi wydaje. Tak zrobili dwaj szanowani przeze mnie pisarze — Hemingway i Szpalikow. Przez resztę życia człowiek odpowiada na propozycje życia tylko dwoma słowami: „tak” albo „nie”. „Tak” albo „nie”. I wszystko. Każde „nie” otwiera inną propozycję życia. I znów się powtarza: „tak” albo „nie”. Zdarzają się propozycje bezalternatywne, ale bardzo rzadko. To wtedy, gdy los zapędza człowieka w ślepy zaułek, skąd nie ma wyjścia. Zdarzają się propozycje, które mogą
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
