Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

WYDARZENIA, FAKTY, KOMENTARZE

Слово Просвіти, №24 за 2007 рік

„UKRAINA CHCE WIDZIEĆ PRACĘ WNP BARDZIEJ SYSTEMOWĄ” — podkreślił Prezydent Ukrainy W. Juszczenko w Petersburgu po zakończeniu nieformalnego spotkania 10 czerwca szefów państw-uczestników WNP i przypomniał, że Ukraina wniosła swoje propozycje do projektu Koncepcji dalszego rozwoju Wspólnoty, a jest to poważny pakiet, który w istocie stanowi wariant alternatywny. Według słów W. Juszczenki, podczas spotkania uzgodniono, że każdy rok współpracy w ramach WNP będzie poświęcony jednemu zagadnieniu, w szczególności następne 12 miesięcy będą poświęcone kwestiom migracji ludzi oraz unifikacji ustawodawstwa w tej sferze. W kolejce są kwestie gwarancji dla obywateli w sferze zabezpieczenia emerytalnego — możliwość otrzymywania emerytur we wszystkich krajach WNP, a także CHRONOGRAF unifikacja standardów socjalnych, w szczególności w odniesieniu do uczestników Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. DWUSTRONNE SPOTKANIE PREZYDENTÓW UKRAINY ORAZ ROSJI W Petersburgu odbyło się dwustronne spotkanie Prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki oraz Prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina. Strony omówiły szereg aktualnych kwestii stosunków dwustronnych. Przede wszystkim dotyczących podpisania Planu działań „Ukraina-Rosja” na lata 2007—2008, którego opracowanie zakończono i sekretarze RBNiO Ukrainy oraz Rosji parafowali go. Szefowie państw ukraińskiego i rosyjskiego uzgodnili, że MSZ obu krajów otrzymają polecenia dotyczące przygotowania drugiego posiedzenia komisji na sierpień 2007 roku, na którym będą gotowi podpisać Plan działań. O osobnym temacie rozmawiano w kwestiach „charakteru rezonansowego”, w szczególności dotyczących ograniczenia przemieszczania się poszczególnych osób przez terytoria Ukrainy i Rosji. W. Juszczenko oraz W. Putin zdecydowali o utworzeniu grupy roboczej, która w ciągu jednego-dwóch tygodni przeprowadzi wzajemne konsultacje w sprawie istniejących list dotyczących ograniczenia pobytu obywateli Ukrainy na terytorium Rosji i obywateli FR — na Ukrainie. Według słów W. Juszczenki, grupa robocza ma określić jasne zasady podejmowania odpowiednich decyzji przez obie strony i maksymalnie zmniejszyć podobne przypadki. Strony omówiły również temat delimitacji i demarkacji granicy ukraińsko-rosyjskiej. W rozwiązaniu tych kwestii jest „znaczący postęp”, zaznaczył nasz Prezydent. Poruszano również kwestię uregulowania konfliktu naddniestrzańskiego. Ze strony internetowej Prezydenta Ukrainy znany wielu intelektualistom byłego ZSRR Głowlity — Główny Zarząd do spraw Literatury i Wydawnictw. Został on utworzony jako organ Ludowego Komisariatu Oświaty dekretem Rady Komisarzy Ludowych z 6 czerwca 1922 roku. Wkrótce takie same Głowlity powstały w ówczesnych republikach. Wtedy też, w 1922 roku, pojawiły się specjalne fundusze w bibliotekach, przeznaczone do przechowywania „wrogich” lub ideowo „szkodliwych” wydawnictw. Cała armia cenzorów analizowała, które właśnie wydawnictwa miały trafić do „specfunduszy”. Podstawowym dokumentem, którym kierował się Głowlity, był „Wykaz informacji zabronionych do publikacji w prasie otwartej”. Zgodnie z uchwałą KC KPZR nr 177/77 z 7 marca 1961 roku, na organy cenzury nałożono również sprawowanie tajnej kontroli nad informacją, która była przekazywana zagranicznym korespondentom

s. 4 · strona oryginału ↗

Petro ANTONENKO Zdjęcia autora Na święcie kozackim w dawnej hetmańskiej stolicy Ukrainy — Baturynie, które odbyło się 10 czerwca, Towarzystwo „Proświta” i Ludowy Ruch wspominano wielokrotnie. I nieprzypadkowo, wszak to właśnie czernihowskie organizacje obwodowe „Proświty” i Ruchu na początku lat 90. zapoczątkowały odrodzenie Baturyna w naszej pamięci historycznej, odrodzenie po wiekach sztucznego zapomnienia, celowego przemilczania. Zarówno w carskim, jak i w sowieckim imperium. Rok 1990, lipiec, pierwszy z kozackich pochodów czernihowian — „Dzwon-90”. Jeszcze w komunoimperium, choćby i konającym. To wtedy jej adepci niemal rzucali się na prośwician i ruchowców, na procesję, na nasze narodowe niebiesko-żółte flagi. Właśnie wtedy w Baturynie przeprowadzono pierwsze święto kozackie, odprawiono panichidę za hetmana Iwana Mazepę i baturynskich kozaków, wszystkich baturynian, zniszczonych przez wojska moskiewskie. W lipcu 1991 roku pochód „Szlakami kozackimi”. Jeszcze liczniejszy, przez północ Czernihowszczyzny, z finałowym dwudniowym świętem kozackim w Baturynie z udziałem prośwician, kozaków, zespołów chóralnych z wielu regionów Ukrainy. Z udziałem Romana Iwanyczuka, który tak wiele zrobił swoją twórczością, działalnością poselską dla odrodzenia hetmańskiej stolicy. Z premierą legendarnej pieśni „Kozaczka”, która narodziła się właśnie w tym pochodzie, jej autorzy Baba Paraska, legenda Pomarańczowej Rewolucji, ona zaś — Paraskowija Wasyliwna Koroliuk, na każdym kroku wpadała w objęcia uczestników święta. Na tym zdjęciu jest ona z autorem „Kozaczki”, kompozytorem Mykołą Zbarackim — czernihowscy proświcianie: kompozytor Mykoła Zbaracki i poetka Nadija Hałkowśka. W ogóle Baturyn przyjmuje gości dwa razy w roku. W listopadzie czcimy pamięć ofiar straszliwego zniszczenia miasta przez wojska moskiewskie 2 listopada 1708 roku. Ale czy to od owych pierwszych letnich pochodów kozackich, czy może od myśli, że nie tylko porażki i tragedie należy upamiętniać, dobrą tradycją stało się i coroczne letnie święto kozackie. Wszakże te akcje są połączone. Bo i w świątecznym czerwcu tragiczny listopad puka do dusz, gdyż Baturyn — to i pamięć, i lekcja. Nieprzypadkowo niedzielne święto zaczęło się właśnie przy pomniku ku czci ofiar 1708 roku. To dokładnie na Cytadeli, na miejscu spalonej twierdzy w samym centrum hetmańskiej stolicy, gdzie wiosną 2004 roku staraniami Wiktora Juszczenki i jego bloku „Nasza Ukraina” wzniesiono i otwarto majestatyczny pomnik (autor — Anatolij Hajdamaka) poległym. Ten krzyż na wysokim kurhanie dominuje nad miejscem przyszłego kompleksu memorialnego. Właśnie u jego podnóża odprawili panichidę biskup czernihowski i nieżyński Sewastian oraz duchowni parafii Patriarchatu Kijowskiego. Potem była uroczysta procesja przez osadę do parku Kocubejowskiego, gdzie przy zachowanym i odrestaurowanym domu Generalnego Sędziego Ukrainy odbywała się główna część święta. Historyczne paralele nasuwały się same. Brzmiały one na otwarciu święta w wystąpieniach Bohatera Ukrainy Stepana Chmary, deputowanego ludowego z ramienia Bloku Julii Tymoszenko, rodaka-czernihowianina Ołeha Laszki, przedstawicieli władz obwodowych. Przypomnieli oni raz jeszcze, że potężna twierdza baturynska została zdobyta jedynie przez zdradę zaprzańców, którzy, niestety, nie wyginęli nawet po 300 latach. A poza tym wszyscy muszą przyswoić lekcję: do niczego dobrego nie prowadzi rozbrat wśród Ukraińców, wśród naszych przywódców, naszej elity. A samo święto tętniło życiem przez cały dzień. Były i zabawy kozackie, i wielogodzinny koncert mistrzów i amatorów sceny, i wystawy wspaniałych prac ludowych twórców. W święcie wzięła udział także delegacja Ogólnoukraińskiej „Proświty”. Goście ze stolicy mogli zapoznać się z wieloma zabytkami Baturyna, z których niemało wciąż znajduje się w rusztowaniach. W zeszłym roku nasza gazeta pisała już w reportażach z Baturyna, że tutaj kończą się bardzo poważne prace restauracyjne, to, do czego przez setki lat nie dochodziły ręce ani carów, ani komunistycznych watażków. Zresztą i przez pierwsze dziesięć z okładem lat niepodległej Ukrainy władza nie śpieszyła się z odrodzeniem Baturyna. I dopiero za Juszczenki, mimo wszystkich politycznych perypetii, prace te już od dwóch lat prowadzone są na wielką skalę. Czas nagli, wszak 300-lecie tragedii Baturyna — już w przyszłym roku. Iwan Omelianowycz Horilyj to bodaj najstarszy proświcianin Czernihowszczyzny. Weteran wojny, mądry, szanowany człowiek, służy on jeszcze jako diakon w cerkwi Piatnyckiej Patriarchatu Kijowskiego. Święta kozackiego kozak Iwan opuścić, oczywiście, nie mógł. Młodzi kozacy z zespołu bandurzystów „Sokołyki” z Czernihowa. Według słów Riazancewa, pragnie on powiązać swoją małą ojczyznę z miejscami, gdzie żyli i działali wielcy ludzie Ukrainy. W najbliższym czasie maratończyk planuje rozpocząć serię biegów, poświęconych żonom i bliskim ukraińskich obrońców praw człowieka. Baturynskie kozaczki. Śpiewają one w miejscowym zespole „Kozacka dusza”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn