Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Do 70-lecia Narodowego Naukowo-Badawczego Centrum Konserwacji Ukrainy

Слово Просвіти, №24 за 2008 рік

jak skomplikowana i niełatwa jest praca tych mistrzów. Przecież muszą oni odnowić uszkodzone dzieło, zachowując jak najwięcej autorskiego zamysłu przy minimalnej ingerencji w strukturę eksponatu, potrafiąc oddać jego ducha. Przed nami wyłania się całościowy w swojej różnorodności świat rzeczy i wyrobów, które służyły i służą człowiekowi od starożytności do dnia dzisiejszego: ikony, obrazy, rzeźby, figurki, wazony, kandelabry, krzesła, stoliki, biurka, odzież, kostiumy teatralne itp. Ozdobą wystawy są wysokiej klasy artystycznej prace mistrzów sztuki sakralnej: ikony XVI—XX wieku, całuny, naramienniki, tabernakula, chorągwie. Na otwarciu wystawy byli mistrzowie, którzy chętnie dzielili się ze zwiedzającymi osiągnięciami, odpowiadali na pytania. Konserwator Ihor Stadnyczenko, na przykład, z zachwytem opowiedział o swojej niedawno wykonanej pracy — odnowieniu tak zwanego „Ewangeliarza Lyzohubów”. Księga ta została wydrukowana w 1688 roku w Moskwie, a następnie kosztem czernihowskiego pułkownika Jakowa Lyzohuba oprawiona i przekazana jednej ze świątyń eparchii czernihowskiej. Teraz należy ona do Czernihowskiego Muzeum Historycznego imienia W. W. Tarnowskiego. Praca nad Ewangeliarzem była niełatwa, wymagała specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Prace renowacyjne należało prowadzić w różnych kierunkach: papier, drewno, srebro, cyzelowanie. Na wystawie przyciągają uwagę ikony „Chrystus Pantokrator” z 1592 roku z Rówieńskiego Muzeum Krajoznawczego, „Zbawiciel w siłach” z 1590 roku ze Lwowskiego Narodowego Muzeum Ukrainy imienia Andrzeja Szeptyckiego, „Pan Wszechwładca” (druga połowa XVIII wieku) z pracowni ikonopisarskiej Ławry Pieczerskiej w Kijowie (obecnie jest to eksponat z Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy). Oglądając starodawne przedmioty codziennego użytku, przenosisz się wyobraźnią w czasy minione. Zapiera to dech w piersiach — wydaje się, jakby było się w gościach u znanych ukraińskich rodzin, do których należały te rzeczy (na przykład zegar stołowy z figurą bachantki — z kolekcji książąt Repninów, należy do muzeum Bohdana i Warwary Chanenków). Szczególne miejsce na wystawie zajmują prace plastyczne Tarasa Szewczenki, oryginalny „Kobziarz” z 1860 roku z dedykacją poety dla Ołeksandry Kulisz, wydanie „Opowiadań ludowych” Marko Wowczok z 1858 roku, które autorka podarowała Tarasowi Hryhorowyczowi. Konserwatorzy ceramiki i szkła eksponują wyroby fabryki Kijowsko-Meżyhirskiej, manufaktury delftskiej, a także wyroby z porcelany rosyjskich i zachodnioeuropejskich fabryk. Nasi mistrzowie budzą szacunek i podziw: potrafią odnowić farby olejne i akwarele, gwasz, pastel, akwaforty, ryciny. Podlegają im najróżniejsze materiały: metal, drewno, tkanina, papier, majolika, fajans. Władają technikami rzeźbienia, odlewania, inkrustacji, grawerowania, szycia, haftu, tkania, malarstwa. W ekspozycji zaprezentowano dziesiątki książek naukowych, które napisali specjaliści Centrum. Naświetlają one problemy zachowania, konserwacji i restauracji zabytków historii i kultury. Konserwatorzy muszą posiadać talent artystyczny, wysoką duchowość (bez tego niemożliwe jest odnowienie dzieła sztuki), posiadać wiedzę o naturalnych materiałach: kamieniu, drewnie, kości, tekstyliach, pergaminie, papierze, pigmentach malarskich, ceramice itp., studiować najnowsze technologie i metody. My zaś widzimy tylko rezultaty ich żmudnej pracy: na niektórych stoiskach — eksponaty przed i po konserwacji. Specjaliści czynią cuda. Ludowa mistrzyni Ludmyła Smolakowa od 2000 roku kieruje studiem rekonstrukcji kultury trypolskiej „Koło-Ra”. Rzeźby Matki-Bogini, które wykonała, zdobią dwa muzea we wsi Trypillia oraz skwer w Rzyszczowie na Kijowszczyźnie, a także tamtejsze Muzeum Trypillia. Ze swoimi pracami Ludmyła Iwaniwna objechała niemało wystaw. Jej trypolska ceramika podbiła widzów i uczonych Rosji, Holandii, Wielkiej Brytanii. Odkrywając przed światem tajemnicze Trypillia, które nie zagubiło się w nurcie czasu, ta utalentowana kobieta czerpie ze swojej pracy szczerą satysfakcję, bo uświadamia sobie własny udział w wielkiej misji odrodzenia kultury naszych przodków. Z półek pracowni chytrze mrugają dziwaczne gliniane zwierzątka — dokładne rekonstrukcje zabawek, którymi nasi trypolscy przodkowie zabawiali swoje dzieci. I dziwny spokój napełnia duszę: życie będzie trwało, dopóki w zręcznych kobiecych rękach będą rodzić się figurki Wielkiej Matki — Opiekunki ukraińskiego rodu.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn