Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

Powrót z zapomnienia

Слово Просвіти, №24 за 2008 рік

Swiatosław MIZERNJUK Zdjęcie autora Przez dziesięciolecia prawdę o ukraińskim ruchu wyzwoleńczym politycznie i ideologicznie zniekształcała komunistyczna maszyna propagandowa. Stereotypy dotyczące historycznej przeszłości w społeczeństwie radzieckim wpajano przez dziesiątki lat. Nawet dziś, w siedemnastym roku niepodległości Ukrainy, znaczna część społeczeństwa znajduje się pod wpływem tego oszustwa. Aby przekazać społeczeństwu obiektywną informację, uczyniono kolejny krok: Służba Bezpieczeństwa Ukrainy otworzyła dotąd nieznaną stronicę naszej bohaterskiej przeszłości — wystawę „Ukraińska Powstańcza Armia. Historia nieujarzmionych”. Wystawa była czynna od 2 do 7 czerwca w pomieszczeniach Centrum Kultury i Sztuki SBU. To wspólny projekt Służby Bezpieczeństwa Ukrainy i Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego, zrealizowany przy wsparciu Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Zaprezentowano ponad pół tysiąca fotoilustracji, dokumentów z archiwów radzieckich i niemieckich, a także zdjęcia i dokumenty OUN-UPA. Stwarza to spójny obraz walki wyzwoleńczej ukraińskich patriotów, która rozpostarła się na 150 tysięcy kilometrów kwadratowych i trwała w niewoli i w obozach — za „wolność narodów i człowieka”. Zwiedzający fotowystawę, a było ich bardzo wielu, zobaczyli prawdziwą Ukraińską Powstańczą Armię. Dość uważnie przyjrzeć się zdjęciom, za spojrzeć w oczy powstańców, aby zrozumieć, zobaczyć w nich niegasnącą iskrę dążenia do wolności, wyczuć ich odwagę, hartowność i pewność w swoich ofiarnych czynach i walce. Przeważnie są to młodzi chłopcy i dziewczęta, którzy stawali do szrankowej walki z totalitaryzmem, niemieckim faszyzmem, w imię wolności i dobrobytu rodzinnej Ukrainy. Język fotografii jest prawdziwy i przekonujący. Świadczy on o tym: to nie była „banda niedobitków”, jak zwykli nazywać powstańców komunistyczni ideolodzy, lecz dobrze zorganizowana i wyszkolona podziemna armia. Jej komórki rozwijały też szeroką działalność oświatową: duża liczba przenośnych drukarni wydawała znacznymi nakładami wiele literatury informacyjnej. Szeroki udział kobiet potwierdza zaś ogólnonarodowy charakter wyzwoleńczej walki ukraińskich powstańców. To właśnie kobiety dostarczały żołnierzom jedzenie, odzież, schronienie, były kurierkami, łączniczkami, medyczkami, informatorkami Służby Bezpieczeństwa OUN, pracowały w podziemnych drukarniach. Zazwyczaj były to wykształcone osoby, które kończyły gimnazja, studiowały w instytutach. Później setki tysięcy sławnych Ukrainek-patriotek — jako „pomocnice bandytów” — zostały aresztowane, deportowane i zamordowane. Ukraińscy powstańcy walczyli do ostatniego tchnienia. Aby nie wpaść w ręce wroga, ostatni nabój zostawiali dla siebie. W bunkrach otoczonych przez oddziały NKWD upowcy wysadzali się granatami, znieważając twarze, aby nikt ich nie mógł rozpoznać, by odwrócić okrutną karzącą rękę od swoich krewnych. Szeroko zaprezentowany na wystawie materiał fotoilustracyjny oraz informacyjno-referencyjny pomaga zwiedzającym zrozumieć prawdę i pojąć tragizm powstańczej walki z wrogiem, zobaczyć wędrowne życie powstańców, ich bytowanie, obyczaje. Po pokazie w Kijowie fotowystawa będzie wędrować po Ukrainie, aby naród jak najbardziej dowiedział się o historycznej prawdzie i walce ukraińskich powstańców, dokumentalnych i naukowo uzasadnionych faktach oraz jej motywach. A jest to bardzo ważne dla przyszłych pokoleń. Obecnie w Zachodniej Ukrainie społeczność stawia pomniki bohaterom OUN-UPA, utrwala ich imiona. Śpiewa pieśni powstańcze nie tylko starsze pokolenie, ale też młodzież. Na innych terenach Ukrainy stosunek do UPA jest na razie wrogi, a nawet nieprzyjazny. Odtajnione archiwa-dokumenty SBU przydadzą się przede wszystkim młodzieży, która powinna wiedzieć, że dzisiejsza niepodległość państwa została zdobyta za cenę życia wielu tysięcy bohaterów UPA.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn