Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

CZY POTRZEBNA JEST PRAWDA O WOJNIE?

Слово Просвіти, №24 за 2011 рік

Jewhen IHNATENKO, członek NSŻU, m. Obuchów. Ukraińscy sternicy uparcie kontynuują taniec na grabiach, niezdarnie próbując wcisnąć naszą historię w ciasne ramy, ustalone przez historyków innych państw. Nieustanne oddawanie interesów narodowych, przede wszystkim w sferze humanitarnej, jeszcze bardziej polaryzuje i tak już podzielone społeczeństwo. W szczególności niesławnej ustawie o „czerwonych flagach” poprzedziła inna próba naszych możnowładców wywołania niezgody w społeczeństwie. Zainicjowana przez komunistów jeszcze w kwietniu deklaracja Rady Najwyższej z okazji 65. rocznicy trybunału norymberskiego otwarcie „wybiela” zbrodnie epoki stalinowskiej, piętnując wszystkich ówczesnych dysydentów jako zdrajców i kolaborantów. W szczególności w dokumencie mowa jest o „niemoralności prób nałożenia na ZSRR równej z hitlerowskimi Niemcami odpowiedzialności za… rozpętanie” wojny, a także wyrażany jest „stanowczy protest przeciwko próbom rehabilitacji, a nawet heroizacji kolaborantów”… Jak to mówią, komentarze są tu zbędne. Takie oświadczenia nie tylko wzmacniają konfrontację w ukraińskim społeczeństwie, ale także ostro dysonują z ustalonymi europejskimi zasadami. Przecież zbrodnie reżimu sowieckiego zostały surowo potępione rezolucjami Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy „O zbrodniach komunizmu i potrzebie ich potępienia” z 2006 roku, „O europejskiej świadomości i komunizmie” z 2008 roku, „O europejskiej świadomości i totalitaryzmie” oraz „Zjednoczenie podzielonej Europy” z 2009 roku, a także innymi międzynarodowymi dokumentami i oświadczeniami. Jednak w odróżnieniu od zachodnioeuropejskich polityków, którzy już dawno określili się wobec niebezpieczeństwa jakiegokolwiek reżimu totalitarnego, nasi sternicy siłą wiążą kraj sztandarami już nieistniejącego państwa, co wywołuje oburzenie większości świadomych obywateli. A zwłaszcza tych, którzy czerwony kolor kojarzą z bolszewickim terrorem, który odebrał życie ponad 10 milionom Ukraińców. Co więcej, najwyraźniej nie bez jakiegoś interesu dążąc do przypodobania się wschodniej sąsiadce, ukraińscy władcy usiłują małpować niemal wszystkie rosyjskie projekty ustaw, które dotyczą Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Przy tym nie przejmując się zbytnio tym, że „dzięki” właśnie ich wysiłkom obchody 9 maja na Ukrainie zmieniły się w dzień konfrontacji zamiast tradycyjnego uczczenia pamięci poległych w najstraszniejszym w całej historii ludzkości konflikcie zbrojnym. Cóż, można narzekać na polityków, którzy niemal z jakąś zboczoną przyjemnością wdeptują w błoto pamięć historyczną własnego państwa. Ale jeszcze bardziej przykro uświadamiać sobie, że i nasze społeczeństwo odeszło od nich nie tak znowu daleko. Zgodnie z ostatnim sondażem, przeprowadzonym przez Ukraińskie Centrum Badań Ekonomicznych i Politycznych imienia Ołeksandra Razumkowa, Ukraińcy prędzej poprą pojednanie niemieckich i sowieckich żołnierzy, aniżeli żołnierzy UPA i czerwonoarmistów. Jednoznacznie: taka sytuacja jest przede wszystkim uwarunkowana naszą nieznajomością własnej historii, co z powodzeniem wykorzystują różnokolorowi radykałowie i prowokatorzy od polityki. Mieszkańcom krajów Europy Zachodniej, gdzie nawet neutralna podczas II wojny światowej Szwajcaria na szczeblu państwowym czci pamięć jej ofiar, stosunek Ukraińców, których ojcowie i dziadowie walczyli i ginęli milionami, do swojego dziedzictwa historycznego wydaje się absurdem. Najpierw musimy uświadomić sobie prostą do banalności prawdę: wojna w swojej istocie nigdy nie bywa brawurowo heroiczna, tak jak próbują nam ją podawać zapożyczone z Rosji etery centralnych kanałów telewizyjnych lub strony naprędce przepisanych podręczników szkolnych. Coraz więcej badań potwierdza niespójność, a nawet całkowite przeciwieństwo interpretacji prawdy o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Rzeczywiście, smutna kronika czasów wojennych zawiera mnóstwo przykładów, kiedy rzuceni na ambrazurę żołnierze, nie szczędząc siebie, do ostatniej kropli krwi powstrzymywali wroga. I chociaż dzielność oraz heroiczne poświęcenie naszych żołnierzy na frontach tej przerażającej wojny nie budzi żadnych wątpliwości, warto rozumieć, że historia jest jak moneta, która zawsze ma dwie strony. W marcu 2009 roku w Rosji zmarł znany historyk sztuki i czołowy pracownik naukowy Ermitażu Mykoła Nikulin. Ten człowiek nie tylko był weteranem Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, ale wszedł do grona tych niewielu, którzy rozpoczęli swoją służbę w 1941 roku i dożyli Zwycięstwa. We wspomnieniach M. Nikulin szczególną uwagę poświęca cynizmowi większej części sowieckiej kadry oficerskiej, której niekompetencja w połączeniu z prawdziwie sadystycznymi skłonnościami niszczyła miliony żołnierzy. Opisując wydarzenia tamtej przerażającej epoki, autor często wspomina dwóch dowódców, którzy służyli razem, jednak wyznawali diametralnie przeciwne poglądy. Pierwszy był generałem, który bez szczególnych wahań tysiącami rzucał żołnierzy na pewną śmierć, przy tym ciągle powtarzając: „Też mi ludzie! Ludzie to pył!”. Ten człowiek przeżył długie życie, po wojnie jego imieniem nazwano ulicę i zmarł w domu w ciepłym łóżku. Drugi był pułkownikiem, który dowodził brygadą pancerną i słynął z tego, że szedł do ataku przed swoimi żołnierzami. Ten oficer zmarł straszną śmiercią, płonąc w wysadzonym czołgu. Porównując tych całkowicie przeciwnych ludzi, autor stawia pytanie dotyczące symboliczności ich losów. I ze smutkiem zauważa: „Ci, którzy byli na tyłach i zajmowali się wyniszczaniem naszych żołnierzy, pozostaną żywi. Wrócą do domu i z czasem stworzą podstawy organizacji weteranów. Wyhodują sobie brzuchy, wyłysieją, Zdjęcia Ksenii Gładyszewej ozdobią piersi pamiątkowymi medalami, orderami i będą opowiadać, jak bohatersko walczyli, jak rozgromili Hitlera. I nawet sami będą w to wierzyć!”… Po przemyśleniu wszystkiego, co przeżył, M. Nikulin w swojej książce wspomina jeszcze jeden epizod: “Śnieg sięgał powyżej pasa, zabici nie padali, a utykali w zaspach. Trupy zasypywał świeży śnieg, następnego dnia był nowy atak, nowe trupy, i przez zimę utworzyły się warstwy zmarłych, które stały się widoczne dopiero wiosną, kiedy stopniał śnieg — skurczone, rozerwane, zmiażdżone ciała. Całe stosy… Odbywało się głupie, bezsensowne niszczenie naszych żołnierzy”. Po czym autor wyciąga uderzający, zapewne i dla siebie, i dla czytelnika wniosek: “Trzeba myśleć, ta selekcja narodu rosyjskiego to bomba z opóźnionym zapłonem: wybuchnie za kilka pokoleń, w XXI lub XXII wieku, kiedy wybrana i wyhodowana przez bolszewików grupa szumowin zrodzi nowe pokolenia sobie podobnych”. O całkowitym nieludzkim charakterze i niebywałym cynizmie “czerwonych” dowódców wojskowych można by mówić bez końca, jednak najlepiej zilustrują to suche liczby tamtych tragicznych czasów. Według danych rosyjskiego historyka J. Gellera, ogólna liczba poległych radzieckich żołnierzy wynosiła 22 miliony, wraz z ludnością cywilną straty ludzkie ZSRR sięgały 46. Tyle śmierci nie spowodowała jeszcze żadna wojna na świecie. Na każdego zabitego Niemca przypadało 15 radzieckich żołnierzy, a Ukraińcy w tej przerażającej wymianie ludzkich istnień byli niemal “najdrobniejszą monetą”. Trudno nie wspomnieć aż nadto wymownych słów marszałka Związku Radzieckiego G. Żukowa, wypowiedzianych przez niego we wrześniu 1943 roku we wsi Trebuchów w przeddzień niesławnego forsowania Dniepru. Według świadectwa obecnego na naradzie oficera do zadań specjalnych 1. Frontu Ukraińskiego Jurija Kowalenki, potwierdzonego przez szereg rodzimych historyków, “marszałek zwycięstwa” Związku Radzieckiego postanowił nie przejmować się losami zmobilizowanych z wyzwolonych terytoriów Ukraińców, oświadczając: “Po co wyposażać i uzbrajać tych chochołów? Wszyscy oni są zdrajcami. Im więcej w Dnieprze potopimy, tym mniej trzeba będzie na Sybir po wojnie zsyłać”. Taka okrutność przejęła nawet tak chłodnokrwawego dowódcę, jak K. Rokossowski, któremu po usłyszeniu tego mimowolnie wyrwało się: “Przecież to nie wojna, a ludobójstwo narodu!”. Warto dodać, że w głębokim przekonaniu radzieckich przywódców ludzie pozostawieni przez nich na “łaskę” wrogów, jeśli nawet przeżyli na okupowanych terytoriach, to byli niechybnie zdrajcami, którzy teraz muszą “odkupić swoją winę krwią”. Po odejściu Niemców ludność cywilna radośnie witała wyzwolicieli. Zamiast tego przyszedł terror NKWD. Łapano wszystkich mężczyzn zdolnych do trzymania broni — z reguły nastolatków i starców, gdyż tych, którzy byli w wieku poborowym, dawno już zabrano na front. Takich ludzi nawet nie ewidencjonowano, gdyż nikt nie przejmował się, czy wrócą z walki. Zmobilizowani walczyli również w tym, w czym przyszli, współmieszkańcy ze smutkiem nazywali ich “czarnoswytnikami”. Rosyjski historyk B. Sokołow zauważa: “Rachuba była na to, że ‘czarna piechota’ jedynie wyczerpie Niemców i zmusi do wystrzelania zapasu amunicji, aby potem świeże oddziały mogły zmusić przeciwnika do odwrotu z zajmowanych pozycji”. I chociaż przypadki zawrotów głowy niemieckich karabinierów od ogromnej liczby rozstrzelanych czerwonoarmistów podczas absurdalnych ataków czołowych były dla “Frontu Wschodniego” dość zwyczajnym zjawiskiem, zabijanie “czarnoswytników” było na tyle łatwe, że Niemcy nawet nazywali ich “beutesoldaten”, co w tłumaczeniu oznaczało “żołnierze trofejni”. Bardzo często zmobilizowanym przez tak zwane polowe komisariaty wojskowe nawet broni nie dawano, gdyż rzekomo mieli odebrać ją wrogom. A ci strzelali do nich jak na strzelnicy. W najlepszym razie skazańcy otrzymywali jeden karabin wzoru 1891 roku na pięciu. Bo jeszcze, nie daj Boże, pomyśleliby, żeby odstrzeliwać się od karabinierów z oddziałów zaporowych… Wielki starogrecki poeta i myśliciel Ajschylos powiedział kiedyś: “Pierwszą ofiarą wojny staje się prawda”. Te słowa, które stały się znane jeszcze przed naszą erą, jak najlepiej charakteryzują czasy Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, której obiektywną historię dopiero przyjdzie nam napisać. Niczym krwawą ranę, której nie da się ukryć pod odzieniem, prawdy o wydarzeniach tamtych przerażających lat nie można wiecznie chować w archiwach. Zbyt wiele bólu i cierpienia nagromadziło się w pamięci genetycznej Ukraińców, zbyt wiele losów zostało okaleczonych pod krwawoczerwonymi sztandarami. I czy stosowne jest i dzisiaj podnosić pod nimi “do boju” już nowe pokolenia naszych rodaków, zamiast zadbać o żołnierskie wdowy i “dzieci wojny”? Przecież one, jak dawniej, kontynuują dożywanie swoich dni w nędzy, za to pod czerwonymi flagami. „Gdyby Ukraińcy znali swoją historię, wydarzeń we Lwowie można by uniknąć” — powiedział Wiktor Juszczenko. Wszystkie te rzeczy są znane i czy warto je dzisiaj powtarzać? Ale od czasu do czasu jednak należy przypominać. Przypominać choćby dlatego, że właśnie od takiej kremlowskiej prowokacji, która wydarzyła się 9 maja 2011 roku na Ukrainie, w lipcu 1940 roku rozpoczęła się przez klikę „ojca wszystkich narodów” — Stalina okupacja trzech narodów bałtyckich, z których Moskwa utworzyła Nadbałtycki Okręg Wojskowy, zacierając nawet pamięć o rdzennej ludności: Litwinach, Łotyszach, Estończykach. Rok przed tym, w porozumieniu z socjalistą Hitlerem, ten sam ulubieniec sympatyków Symonenki, socjalista Stalin, rozpoczął II wojnę światową, próbując zwrócić do Imperium Moskiewskiego „odwiecznie ruskie ziemie” — Finlandię. Ale niespodziewanie dostał po pysku i wtedy ruszył na Polskę, która również w swoim czasie wchodziła w skład Imperium Moskiewskiego. Właśnie wtedy dwóm socjalistom — Hitlerowi i Stalinowi — zachciało się zagarnąć Europę, a nawet cały świat, pod swoje drapieżne herbowe skrzydła dwóch totalitarnych antyludzkich reżimów. W tym celu, jak wiadomo, Stalin i Hitler zawarli nawet „pokojowy” pakt Mołotow—Ribbentrop, a Józef Wissarionowicz odmówił sojusznikom — Francji i Anglii — przeciwko hitlerowskim Niemczech, bo do 22 czerwca 1941 roku Stalin miał za swojego najbliższego i najdroższego przyjaciela Adolfa Hitlera. Może właśnie dlatego po podpisaniu umowy führer oświadczył: „Jeszcze jesienią 1938 roku zdecydowałem się iść razem ze Stalinem… Stalin i ja jesteśmy jedynymi, którzy patrzą w przyszłość. Tak, w najbliższych tygodniach na granicy niemiecko-sowieckiej podam rękę Stalinowi i razem z nim przystąpię do nowego podziału świata”. Za to wzniósł kieliszek. Józef Stalin nie zwlekał z wzajemnością i w Moskwie, podczas niewielkiego przyjęcia, wzniósł kielich i wygłosił toast za Adolfa Hitlera: „Wiem, jak silnie naród niemiecki kocha swojego Wodza, i dlatego chcę wypić za jego zdrowie”. Po kapitulacji Polski bracia-sojusznicy 22 września 1939 roku w Brześciu (Białoruś) przeprowadzili wspólną paradę. Jak to mówią, komentarze są zbędne. Wspomnijmy też niedawną własną historię. Jako ogólnonarodowe ostrzeżenie dla wszystkich Ukraińców — Wschodu i Zachodu, Północy i Południa. Na dziesiątki dni przed przyjęciem w Radzie Najwyższej nieprzemyślanego projektu ustawy o czerwonej fladze w prasie pojawiła się wiadomość, że Moskwa jest niezadowolona z rządów Wiktora Janukowycza. 18 kwietnia były szef sekretariatu Wiktora Juszczenki — Ołeh Rybaczuk — w 5 Kanale na całą Ukrainę oświadczył, że „gorące czy rozumne, czy kompetentne głowy w Moskwie przemyślały taki scenariusz, który nazywa się umownie „kirgiskim”. Przypomnijmy, że w Kirgistanie kilka tysięcy uzbrojonych i radykalnie nastawionych młodych ludzi zmieniło władzę w kraju. Po tym Kirgistan jest gotowy wstąpić do Unii Celnej. Wspomnijmy: o Unii Celnej mowa była podczas ostatniej wizyty Putina w Kijowie. Ale numer nie przeszedł. Dalej, według słów Ołeha Rybaczuka, „zgodnie z kremlowskim scenariuszem, po tym, jak sytuacja na Ukrainie zdestabilizuje się, do władzy przyjdą inne osoby, w pełni kontrolowane przez Moskwę”. Świadectwem tego jest lwowski scenariusz. Pod ten scenariusz na Wzgórze Chwały we Lwowie zawczasu przybyli nawet reżyserzy z „Mosfilmu”, którzy razem z rosyjskimi mediami zajęli miejsca, gdzie według ich danych miały odbywać się lwowskie wydarzenia, sprowokowane przez „Russkoje Jedinstwo”, „Rodinę”, „Dozor”. Prawdopodobnie na tę prowokację mogły dać się nabrać także gorące głowy ze „Swobody” oraz niektórzy emocjonalni lwowianie, kiedy zauważyli, że „biją naszych”. Właśnie na to liczyli kremlowscy reżyserzy filmowi, aby tego samego dnia pokazać Ukrainę w tak nieatrakcyjnych barwach we wszystkich światowych kanałach telewizyjnych.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn