Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

NIEZAMKNIĘTE OKNO W PRZESZŁOŚĆ

Слово Просвіти, №24 за 2011 рік

Wasyl MARUSYK Minęło już siedem wiosen, odkąd odszedł do wieczności Mykoła Winhranowski — poeta, prozaik, scenarzysta, reżyser filmowy, aktor filmowy, laureat Nagrody im. Tarasa Szewczenki, zasłużony działacz sztuki Ukrainy. W ostatnią majową sobotę znów na literacką majówkę, VI Ogólnoukraińskie święto literacko-artystyczne „Z dni objętych przez ciebie”, we wsi Jabłuniwka, w rejonie białocerkiewskim, zebrali się znani działacze kultury i sztuki, proświcianie Kijowszczyzny, liczni wielbiciele twórczości poety, a także jego bliscy przyjaciele, koledzy i rodzina. Jedna z organizatorek tego wydarzenia, kulturoznawczyni Ksenija Hołota, poinformowała o tym, że spotkania literackie zaczynają się od Jabłuniwskiego domu kultury i kontynuowane są na malowniczej leśnej polanie nad rzeką Roś, gdzie Mykoła Winhranowski lubił odpoczywać w namiocie i pracować. Teraz ustawiono tu stelę pamiątkową, którą zamówili miejscowi mieszkańcy za własny koszt. W programie spotkań — czytanie utworów poetyckich i prozatorskich Mykoły Stepanowycza, prezentacja fragmentów filmów oraz dokumentalnych archiwalnych materiałów audio i wideo, a także wystąpienia ze wspomnieniami o artyście, o jego dziedzictwie literackim i filmowym, brzmiały wiersze poety także w deklamacjach uczniów. W tym roku mieli możliwość przemawiać przed publicznością Jewhen BUKET, zdjęcie autora Wielbiciele twórczości pracownika naukowego muzeum historii miasta Kijowa Dmytra Wasylowycza Małakowa już przywykli do tego, że każdego roku w stolicy odbywa się prezentacja jego kolejnej książki. Książki te są różne pod względem formatu, nastroju, ale zawsze magicznie interesujące. Oto i nowa praca — „W Kijowie lat 50.” prowadzi czytelnika na fascynującą fotowycieczkę do Kijowa lat 50. ubiegłego wieku: dźwigi wieżowe na Chreszczatyku i wieża telewizyjna na Proriznej, stare trolejbusy i wagony kolejki linowej, klomb pośrodku Placu Pocztowego oraz wagon tramwaju przed „czerwonym” korpusem Uniwersytetu, ogromny ekran w Teatrze Zielonym i pusty most Patona, planetarium w kościele św. Aleksandra oraz lodowisko na stadionie „Dynamo”, inny wyraz ludzkich twarzy i niezwykły ubiór… To ten Kijów, którego nikt już nigdy nie zobaczy. On jest w „niezamkniętym oknie”, we wspomnieniach przeciętnych kijowian, którzy są głównymi bohaterami książki Dmytra Małakowa. Dobór ilustracji i komentarze przedstawiają tamten czas na zwykłym poziomie codziennym, bez patosu i oficjalności. Zatem Kijów wyłania się nieco z dystansu, na podstawie materiałów fotograficznych z archiwów, albumów rodzinnych, prywatnych zbiorów i rysunków starszego brata autora — znanego ukraińskiego artysty Heorhija Małakowa. Mijają lata, stulecia, zmieniają się pokolenia i każde z nich przejmująco przechowuje pamięć o „swoim” czasie, o najjaśniejszych wrażeniach. Wspominane są wydarzenia życia osobistego, czasami — w połączeniu z wydarzeniami ogólnopaństwowymi, dokładnie datowanymi. W epoce radzieckiej życie było zbyt upolitycznione, ideologicznie kategoryczne, natrętnie jednoznaczne. A ludzie żyli w równoległym świecie osobistym — kochali, brali śluby, rodzili dzieci, pracowali, przystosowując się do warunków i realiów bytu, tworzonych przez władzę.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn