Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №24 за 2012 рік

16 s. · 50 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 1 z 50 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

zniszczyć. I mimo wszystko jestem optymistą. Takich zamachów na Ukraińców i Ukrainę było mnóstwo (nie będę tu wyliczał ich wszystkich, każdy wykształcony nasz obywatel o tym wie). Wspomnę tylko o masowych deportacjach Ukraińców na Syberię, mieszaniu narodu z obcymi… Wszystko to nie zniszczyło narodu ukraińskiego i języka ukraińskiego. Żyjemy i przenosimy przez stulecia nasz język, naszą literaturę, naszą kulturę. My — pisarze, mamy obowiązek stać w obronie Ukrainy, strzec naszego języka i świadomości narodowej. Przeżyliśmy straszne czasy, przeżyjemy i te. Ale — nie śpijmy. Walczmy! Roman IWANYCZUK, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Bohater Ukrainy

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 24 (661), 14—20 czerwca 2012 Ratujmy język — język uratuje nas! “Ratujmy język — język uratuje nas!” — te słowa wybitnego ukraińskiego twórcy filmowego Jurija ILLIENKI są sercem wydania specjalnego tygodnika, który adresujemy do wszystkich nieobojętnych. Walczmy! Redakcja

Taki skarb, jak język, — najdroższy atrybut państwa. I kiedy nam go odbierają, to chcą państwo osłabić, a potem rzecz wszystkim naszym, uchwalać uzgodnione swoje, wykręcać się z najbezsensowniejszych sytuacji, nawet jeśli na czarne trzeba mówić białe. Najsmutniejsze: przykład politycznego sybarytyzmu i podwójnej moralności demonstruje Prezydent! Mówiąc tak, nie dziwię się, że parlament nieczystej moralności zapalił pierwsze zielone światło dla ustawy o dwujęzyczności. Ukryto ją, co prawda, w nieco inną definicję, ale to szyld dla tych, którzy nie potrafią myśleć, a jeszcze dla możliwych manipulacji cynicznie przeinaczać, przekrzykiwać, wypuszczać zasłony dymne. Zrozumiałe jest jedno: haniebna ustawa “kolesniczenki-kiwałowa” drąży tunele, którymi bezbronnie wchodzić będzie język obcego państwa i wypierać ukraiński skądinąd. Dla mnie, jak i dla większości Ukraińców, autorzy ustawy — to nędzne ludziki “piątej kolumny”, ich imion nawet nie chce się wspominać. Zagrożenie nie jest od nich. Zagrożenie jest od parlamentu, który zamierza się na Niepodległość i Państwowość Ukrainy. Iwan MARCZYK, ludowy artysta Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki mu status deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy), by niszczyć wszystko, co ukraińskie. Nie będziemy wyjaśniać czytelnikowi, czym jest język w życiu i w historycznym losie narodu — mądrzy to wiedzą. Tylko indywidua z planety Regionów udają, że nie wiedzą, nie rozumieją i nie chcą rozumieć, bo “kakaja raznica…” Więc możemy pogratulować Prezydentowi Ukrainy — Wiktorowi Janukowyczowi. On nie tylko obiecywał szczególny status językowi rosyjskiemu, ale i wymagał stworzenia na Ukrainie życia w niebezpieczeństwie. Pierwszy krok do tego już zrobiono. Obietnica została spełniona. Odpowiedź — należy do nas. My, naród, — gospodarze w swoim domu i w swoim kraju, i będzie tak, jak zapragnie naród. Bohdan BENIUK, ludowy artysta Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki Patriarcha Kijowski i całej Rusi-Ukrainy FILARET, Zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego nie popiera wprowadzenia drugiego lub regionalnego języka państwowego. Naszym zdaniem, nie ma ku temu żadnej potrzeby, bo dwa lub więcej języków państwowych jest w krajach federacyjnych, a Ukraina takim nie jest. Pan każdemu narodowi dał swój język. I my, Ukraińcy, jako naród, też mamy swój język — bogaty, piękny i melodyjny. Bez języka nie ma narodu. Dlatego ten dar Boży trzeba nie tylko cenić, ale i zachowywać oraz pomnażać. To — zadanie każdego Ukraińca i każdego obywatela Ukrainy. Jako Kościół, Patriarchat Kijowski zawsze robił i robi wszystko, aby wesprzeć język ukraiński, sprawując w nim nabożeństwa, nauczanie, kazania, wydając literaturę teologiczną i kościelną. W naszej historii nie raz zniewolenie było połączone z wykorzenianiem języka ukraińskiego, walką z nim. Tak było i w XIX, i w XX wieku. Dlatego po długim czasie oficjalnych i nieoficjalnych zakazów, język ukraiński dla swojego rozwoju wciąż potrzebuje szczególnego wsparcia. I to wsparcie zapewnia mu również status jedynego języka państwowego. Jedyny język państwowy, język Tarasa Szewczenki i Łesi Ukrainki, tworzy jedyną przestrzeń kulturową, społeczną, jednoczy naród. O tym członkowie Ogólnoukraińskiej Rady Kościołów mówili jeszcze w 2006 roku w specjalnym apelu, wzywając, by nie czynić kwestii językowej powodem do podziału społeczeństwa. My, przedstawiciele głównych tradycyjnych wyznań, już wtedy wzywaliśmy, by nie wykorzystywać tej kwestii w walce politycznej. Niestety, naszych słów nie wysłuchano. Z historii wiadomo, że duchowe zniewolenie naszego narodu zawsze odbywało się poprzez edukację i kulturę oraz poprzez Kościół. Pamiętając o tym, musimy zrobić wszystko, co od nas zależy, aby nie powtórzyły się gorzkie strony ukraińskiej przeszłości. DO PRZEWODNICZĄCYCH ZWIĄZKÓW OBWODOWYCH OTW “PROŚWITA” im. TARASA SZEWCZENKI DO CZŁONKÓW RADY GŁÓWNEJ 7 czerwca 2012 roku odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Zarządu Centralnego OTW “Proświta” im. Tarasa Szewczenki, na którym rozpatrzono obecną sytuację językową na Ukrainie, która skrajnie zaostrzyła się w związku z uchwaleniem 5 czerwca 2012 roku przez Radę Najwyższą Ukrainy w pierwszym czytaniu antykonstytucyjnego projektu ustawy ukrainofobów Kolesniczenki—Kiwałowa. Uświadamiając sobie swoją odpowiedzialność, Zarząd Centralny OTW “Proświta” im. Tarasa Szewczenki uchwalił: 1. Przeprowadzić 15 czerwca 2012 roku w Kijowie sesję Rady Głównej OTW “Proświta” im. Tarasa Szewczenki. 2. Rekomendować związkom obwodowym: 1) samoorganizować się w obronie swoich praw konstytucyjnych; 2) organizować pikiety władz lokalnych z żądaniem stanięcia w obronie języka ukraińskiego; 3) brać udział w akcjach obywatelskiego nieposłuszeństwa, które będą prowadzić organizacje narodowo-państwowotwórcze; 4) zwracać się do Rady Europy w sprawie ograniczania praw konstytucyjnych Ukraińców, poniżania ich na własnej ojczystej ziemi. Jesteśmy pewni, że wspólnymi siłami odeprzemy kolejny atak przeciwko językowi ukraińskiemu, naszym prawom narodowym i państwu. O działaniach informujcie Sekretariat oraz “Słowo Proświty”. Pawło MOWCZAN, przewodniczący Towarzystwa, deputowany ludowy Ukrainy

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Zagrożenie-parlament

Nasz parlament ostatniego zwołania degraduje na oczach światowej wspólnoty, która najwyraźniej tego nie zauważa i nie chce o tym wiedzieć, bo w sali obrad funkcjonuje wyłącznie na machnięcie „semafora Czeczetowa”. I uchwala czeczetowskie ustawy, a zaraz potem wpycha je w szeregi takich, bez których można się obejść, i przyszywa urwane guziki do kolejnej bijatyki. Przez dwadzieścia lat Niepodległości Ukraina nie miała jeszcze takiego parlamentu! Zgraja naciskaczy przycisków i siłaczy, ślepo zlepionych jednym celem — działać wbrew-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Będzie tylko tak!

Trudno uwierzyć, że uchwalenie tego antyukraińskiego projektu ustawy zostało podyktowane lekkomyślnością i politycznową nieodpowiedzialnością członków naszego nieudanego parlamentu. Upatruję w tym wyraźnie uświadamianą i konsekwentnie antyukraińską działalność na rzecz sąsiedniego państwa. Przecież trzeba być takimi nienawistnikami wszystkiego, co ukraińskie (mając przy tym

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Uderzenie w fundamenty państwowości Z konferencji prasowej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” i Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy

Petro ANTONENKO W słowie wstępnym przewodniczący „Proświty”, deputowany ludowy Pawło MOWCZAN zaznaczył, że wniesienie pod obrady takiego projektu ustawy to część geopolitycznej gry przeciwko Ukrainie, planu Rosji dotyczącego aneksji naszego państwa. Scenariusz językowy może przerodzić się w bałkański scenariusz rozczłonkowania państwa. Tak zwana „regionalizacja” według zasady językowej może przerodzić się w oddzielenie regionów. Rosja w ogóle chciałaby przywrócić pod swoje rządy całą Ukrainę, ale jako wariant zgadza się również na jej rozszarpanie z przyłączeniem do siebie jej większej części. O takich planach, opracowanych przez Kreml, świadczy wniesienie tego językowego projektu ustawy, przygotowanie dla nas na moskiewskich terenach szeregu innych ustaw, które drastycznie zawężają używanie jedynego języka państwowego na Ukrainie — dotyczą one sądownictwa, edukacji i innych sfer. Co przeciwstawić tym niebezpiecznym scenariuszom? Niestety, zaznaczył P. Mowczan, przez cały okres niepodległości nasza władza nie zdołała uchwalić nowego ustawodawstwa językowego. Nawet w okresie władzy pomarańczowej, mając większość w parlamencie, nie uchwalono ustawy przygotowanej przez deputowanych P. Mowczana i W. Jaworiwskiego. Nie zatwierdzono opracowanej przy aktywnym udziale „Proświty” koncepcji rozwoju i wsparcia języka ukraińskiego. Mało nadziei pokłada się także w obecnej zjednoczonej opozycji. W jej założeniach programowych prawie nie widać silnego komponentu narodowego. A nieumiejętność, mimo obietnic, niedopuszczenia do uchwalenia projektu ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki nawet w pierwszym czytaniu, dopełnia obrazu niemocy naszych sił opozycyjnych. Dlatego, zaznaczył przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, należy rozwinąć jak najszerszy ruch społeczny w obronie języka, a co za tym idzie — naszej państwowości. I bardzo ważne jest zapewnienie sobie wsparcia wspólnoty europejskiej poprzez bezpośrednie zwrócenie się do Rady Europy. Przewodniczący NZPU Wiktor BARANOW wspomniał swoją niedawną wizytę w Turcji: „Nic nie zagraża w Turcji państwowemu językowi tureckiemu, ale mimo to władze kraju przywiązują ogromną wagę do jego wsparcia i ochrony. I oto, dla kontrastu, wracam z podróży do domu, na Ukrainę, i trafiam prosto w wir językowych namiętności, spotykam się z tą próbą przeforsowania tamtego projektu ustawy. I jest to sondaż dla naszego społeczeństwa: władza obserwuje naszą reakcję na taki haniebny występek. Dlatego musimy teraz apelować w sprawie ochrony języka nie tyle do tej władzy, co do społeczeństwa, do narodu”. Sekretarz NZPU Mychajło SŁABOSZPYCKYJ zaznaczył: „Kiedy władza wnosiła ten projekt ustawy właśnie teraz, liczyła na polityczne, społeczne zmęczenie w społeczeństwie, na to, że u progu jest lato, że zaczyna się Euro-2012. Wszystko to, jakoby, stępi nastroje protestacyjne społeczeństwa. Ale, w odróżnieniu od również potężnych protestów w postaci Majdanu Podatkowego czy akcji czarnobylców, język to nerw szczególny. Dlatego reakcja społeczeństwa jest nieunikniona. Jeśli chodzi o Euro, to i tutaj władza wyraźnie się przeliczyła. Przecież na mistrzostwa Europy na Ukrainę przyjadą liczni dziennikarze prasy, radia, telewizji. I będą ich interesować nie tylko piłkarskie batalie, ale i to, co ogólnie dzieje się na Ukrainie, w tym w sferze językowej. Dlatego międzynarodowy rezonans jest nieunikniony. Władza tego nie rozumie, bo działa według cudzych scenariuszy, prowokując konfrontację w społeczeństwie”. „Wszystkie języki są piękne, z przyjemnością czytałem rosyjską klasykę, ale takie wulgarne narzucanie języka rosyjskiego wywołuje u mnie jedynie wstręt — powiedział na konferencji prasowej profesor, członek Zarządu Centralnego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Iwan JUSZCZUK. — Niebezpieczeństwo tej ustawy tkwi w rozpalaniu konfrontacji w społeczeństwie”. Nieudolne działania władzy prowadzą do wzrostu napięcia, a nawet atmosfery nienawiści, zaznaczył sekretarz NZPU Serhij PANTIUK. I obiektem tej nienawiści staje się sama władza. Dlatego w społeczeństwie dojrzewają bardzo aktywne formy protestu i walki przeciwko takiej antyukraińskiej polityce władzy. Szkoda, że przez 20 lat Rada Najwyższa Ukrainy nie zdołała uchwalić nowego ustawodawstwa językowego, zaznaczyła na konferencji prasowej sekretarz NZPU, redaktor naczelna „Słowa Proświty” Lubow HOŁOTA. A takie ustawodawstwo i ogólnie koncepcja polityki językowej w państwie były wielokrotnie opracowywane i proponowane władzy przez „Proświtę” i Związek Pisarzy. Na Ukrainie nie ma ideologii państwowotwórczej, zamiast niej jest antypaństwowa, a jej pierwszy punkt to walka przeciwko językowi ukraińskiemu. Nasi politycy, w tym opozycja, jedynie imitują walkę o język, a Rosja prowadzi agresywną politykę wobec Ukrainy i innych krajów. Czego warta jest wygłoszona w ich polityce teza, że „Rosja kończy się tam, gdzie kończą się granice języka rosyjskiego”. W tym samym czasie polityczną hipokryzją jest powoływanie się twórców projektu ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki oraz ich protektorów w Rosji na europejską Kartę językową. Dokument ten chroni języki mniejszościowe, czyli te, które są zagrożone wyginięciem, czego w żaden sposób nie można powiedzieć o języku rosyjskim. Tak samo hipokryzyjne jest powoływanie się na „troskę o języki mniejszości narodowych”. W Rosji, która, nawiasem mówiąc, do tej pory nie podpisała Karty, właśnie te języki, jak i same mniejszości narodowe, są stale zagrożone asymilacją i wyginięciem. Rosja, narzucając swój język poza granicami państwa, oddaje niedźwiedzią przysługę także samemu językowi rosyjskiemu, który stopniowo degeneruje się, a źródłem tej językowej mieszaniny staje się właśnie Ukraina — poprzez próby „wciśnięcia” tutaj języka sąsiadów. Uczestnicy konferencji prasowej zgodzili się co do tego, że obecnie potrzebny jest potężny ruch społeczny wewnątrz kraju w obronie państwowego języka ukraińskiego, a także realne wsparcie w tym europejskiej wspólnoty demokratycznej. Wzywamy władzę do opamiętania się, nieprowokowania konfliktu obywatelskiego i niewnoszenia antyukraińskiego projektu ustawy do drugiego czytania. Zrobimy wszystko, co możliwe, aby każdy współuczestnik tej zbrodni poniósł zasłużoną odpowiedzialność polityczną i prawną. Wzywamy opozycję, aby w przyszłości nie uciekała się do prowokacyjnych działań, awanturniczych wezwań i rozmów o tym, jak „uchyli ustawę” po wyborach, a skoncentrowała się na skutecznych działaniach, które nie pozwolą na przyjęcie projektu ustawy w całości. Wzywamy wszystkich obywateli Ukrainy, którzy uświadamiają sobie zagrożenie płynące z przyjęcia projektu ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki, do zjednoczenia wysiłków i przekazania jak największej liczbie ludzi we wszystkich regionach prostych rzeczy: ten projekt odwraca uwagę od rażących problemów ekonomicznych i społecznych, podzieli kraj i sprowokuje konflikt obywatelski, spowoduje ogromne wydatki z budżetu, które zostaną wyciągnięte z kieszeni zwykłych ludzi, stworzy masę niedogodności dla tych samych ludzi, niezależnie od ich języka i przekonań. Obowiązkiem każdego z nas jest powstrzymanie tej zbrodni przeciwko narodowi ukraińskiemu. Wszechukraińska Młodzieżowa Organizacja Społeczna Związek Młodzieży Ukraińskiej w Ukrainie, Wszechukraińska Młodzieżowa Organizacja Społeczna „Młodzieżowy Kongres Nacjonalistyczny”, Inicjatywa Społeczna „Kino-przekład”, Agencja Informacyjna Przemysłów Kulturowych PRO, Bractwo Studenckie NaUKMA, Samorządna Alternatywna Sieć, Ruch Wolontariuszy „Przestrzeń wolności”, Ruch Obywatelski „Odsiecz”, Ruch „Nie bądź obojętny”, Organizacja Społeczna „Lustracja”. W stołecznej agencji informacyjnej RegioNews odbyła się konferencja prasowa kierownictwa Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” oraz Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy w sprawie głosowania w parlamencie nad odrażającym projektem ustawy językowej Kiwałowa-Kolesniczenki.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oświadczenie organizacji obywatelskich w sprawie uchwalenia w pierwszym czytaniu projektu ustawy «O podstawach państwowej polityki językowej»

...prowokacjami językowymi, a ekonomicznymi i społecznymi kwestiami, poparły wszystkie regiony kraju, a negatywne opinie ekspertów ukraińskich i międzynarodowych organizacji zmusiły władze do porzucenia awantury. Po wniesieniu projektu Kolesniczenki—Kiwałowa do porządku obrad Rady Najwyższej w maju 2012 roku społeczeństwo również demaskowało zamiary władz, by rozłamać kraj, wyciągnąć z kieszeni ludzi miliardy i utrudnić życie obywateli we wszystkich regionach. Działaliśmy pod państwowymi flagami i z hasłami, które jednoczą większość ludzi niezależnie od języka, którym się posługują. Właśnie takie stanowisko, a także stanowczość przyzwoitych deputowanych, którzy w decydującym momencie udaremnili fałszerstwo, nie czekając na wskazówki opozycyjnych przywódców, doprowadziły do fiaska planów władz 24 i 25 maja. Jednak 5 czerwca na sali obrad opozycja biernie przyglądała się fałszowaniu głosowania. Nikt, z wyjątkiem pojedynczych deputowanych, nawet nie próbował przeszkodzić temu przestępstwu, a część deputowanych zamiast być na sali obrad przed rozpoczęciem głosowania i w jego trakcie, popisywała się w piarze na wiecu. Sam wiec, na który na wezwanie organizacji obywatelskich i opozycji przyszło wielu zwykłych ludzi, świadomie protestujących przeciwko antyludowemu i antypaństwowemu projektowi ustawy, zamieniono w partyjno-przedwyborczy show z marginalnymi hasłami i wynajętymi przez partie młodymi chorążymi, którzy nie potrafili nawet wyjaśnić, przeciwko czemu tu „protestują” i do jakiej partii należą. Potępiamy brutalne obelgi, przeciwstawianie ludzi mówiących różnymi językami lub mieszkających w różnych regionach, które rozbrzmiewały w przemówieniach na tym wiecu, prowokacje wobec milicji, dzięki którym zagrożono bezpieczeństwu pokojowych demonstrantów, awanturnicze wezwania do utrudniania funkcjonowania obiektów „Euro—2012” oraz ogłoszenia „bezterminowych akcji”, za którymi nie idą żadne rzeczywiste działania. Takie działania wprost marginalizują protesty przeciwko projektowi ustawy językowej i grają na rękę władzy. Przepraszamy wszystkich ludzi, którzy z czystym sercem wyszli 5 czerwca w obronie pokoju obywatelskiego i jedności Ukrainy, i stali się zakładnikami bierności opozycji na sali obrad oraz jej nieudolnych działań na ulicy. Niestety, z powodu blokowania dużej części terytorium przy Radzie Najwyższej przez najemników sprowadzonych przez władze, którym pomagała milicja, a także przez manipulacyjne działania przedstawicieli opozycji politycznej, społeczeństwu nie udało się przeprowadzić własnej, czysto ludowej, a nie partyjnej akcji protestacyjnej.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

ją, która nienawidzi nas, Ukraińców, i naszego języka. Kiwałow urodził się w Mołdawii. Był dowódcą podziału szybkiego reagowania PPS UWS obwodu swierdłowskiego. Jaki więc związek może mieć on z budową państwowości ukraińskiej, z „narodowo-kulturalnym odrodzeniem ukraińskiego narodu, jego historycznej świadomości i tradycji”? Te pojęcia zapożyczam z „Deklaracji o państwowej suwerenności Ukrainy”, uchwalonej przez Radę Najwyższą Ukraińskiej SRR w 1990 roku, właśnie wtedy, gdy Serhij Wasylowycz Kiwałow został skierowany, lub sam przybył do Odessy w celu kadrowego umocnienia kolonialnej infrastruktury. Wadim Wasylowycz Kolesniczenko — urodził się w Umaniu, ale po ukończeniu Umańskiego Instytutu Rolniczego skierowano go z jakimś celem na banderowski kraj, na Wołyń, gdzie był zarówno pierwszym sekretarzem komsomołu, jak i w milicji. W chwili proklamowania niepodległości Ukrainy zajmował odpowiedzialne stanowisko ideologiczne — był przewodniczącym komisji kontrolnej jałtańskiego komitetu miejskiego Komunistycznej Partii Ukrainy. Nie wiadomo, gdzie przebywał i co robił w latach 1999—2006. I dlaczego jego nazwisko zapisane jest w rosyjskiej transkrypcji Kolesniczenko, a nie Kolisniczenko, jak powinno być po ukraińsku. Nawet radziecka ustawa o językach w Ukraińskiej SRR stawiała sobie za cel — cytuję z jej preambuły: „Ukraińska SRR zapewnia językowi ukraińskiemu status państwowego w celu sprzyjania wszechstronnemu rozwojowi duchowych twórczych sił narodu ukraińskiego, zagwarantowania jego suwerennej narodowo-państwowej przyszłości”. Tymczasem projekt ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki jest skierowany (i nie ma co do tego najmniejszej wątpliwości) na zniszczenie języka ukraińskiego, a zatem i państwowości ukraińskiej. Zakończę strofą z poezji Pawła Tyczyny: „Słowo nasze rodzime! // Nie poddałeś się niemocie, // zarumieniło się jak kłos, // stało się bojowe i godne — słowo nasze rodzime! Nie daj się i ty rosyjskim szowinistom z ich kłamliwym i podstępnym antyukraińskim projektem ustawy „O podstawach państwowej polityki językowej” nr 9073. przedstawicieli. Kilka godzin później do komisariatu przywieziono aresztowanego Ihora Artiuszenka, przewodniczącego młodzieżowej organizacji „Niebo”, organizacji, która złożyła wniosek o pikietę w sprawie języka. Przewodniczącego „Proświty” i przewodniczącego „Nieba” przetrzymano w areszcie niemal do końca dnia pracy, a następnie, sporządziwszy protokół i zebrawszy wyjaśnienia, zwolniono. Wśród ludzi zaczęły się rozmowy: „Ubraliśmy wyszywanki, jesteśmy tolerancyjni, szczerym sercem otwarci na wszystkich dobrych ludzi, a oni…” I ktoś z otoczenia dodał: „Jeśli nawet „Proświcie” nie pozwala się swobodnie bronić spraw ukraińskiego języka i kultury, to chyba nadszedł czas, by zamienić wyszywanki na kamuflaż”. Z powodu naruszenia konstytucyjnych praw obywateli przez przedstawicieli władz i organów ścigania, niedopuszczalnego zachowania funkcjonariuszy państwowych (szczere kłamstwo i oszustwo), Zaporoska „Proświta” skierowała zawiadomienia do prokuratury i do miejskiego głowy. Władza „dokręca śrubę” i do granic zaostrza sytuację polityczną w państwie. Na co oni liczą? Na co się spodziewają? Jeśli nie powstrzyma się władczego antyukraińskiego „bezprzedziału”, Ukraińcy wybuchną i zmiotą całe „паskudztwo”, które stanie im na drodze. I nikt już nie pomoże sługusom i faryzeuszom. Naród ukraiński odnajdzie każdego w dowolnym zakątku świata i ukarze, odbierze wszystko, co ukradziono, pokaże swą siłę i zaprowadzi sprawiedliwość w wolnym ukraińskim Państwie. „Opamiętajcie się! Bądźcie ludźmi, bo nieszczęście was spotka”, póki nie jest za późno. Wzywamy wszystkich: nie bądźcie obojętni, twórzcie wokół siebie rodzimy „Świat Ukraiński” — dla siebie, swoich rodziców i dzieci, dla Ukrainy. Tworzmy w Ukrainie ukraińską władzę dla przyszłości Ojczyzny! Nie bądźcie obojętni! Apel podpisali prosvityanie, przedstawiciele organizacji społecznych i politycznych

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Dlaczego niebezpieczny jest projekt ustawy «O podstawach państwowej polityki językowej»?

Iwan JUSZCZUK, profesor, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy Nie pomniejszam żadnego języka. Wszystkie języki są wspaniałe: niemiecki dla Niemca, francuski dla Francuza, rosyjski dla Rosjanina, ukraiński dla Ukraińca, jeśli on się nie wynarodowił. Z zachwytem czytałem w oryginale młodzieńcze dramaty Michaiła Lermontowa, „Wojnę i pokój” Lwa Tołstoja, „Pieśń tryumfującej miłości” Iwana Turgieniewa, a teraz zaczynam przejmować się nienawiścią do języka rosyjskiego, kiedy wpycha mi się go siłą. To tak samo, jak z lokatorem w twoim mieszkaniu, kiedy zaczyna zgłaszać prawa do twojej powierzchni mieszkalnej, nawet jeśli spowinowacił się z tobą. Zatem pierwsze niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki to pogłębienie wzajemnej nieufności i niechęci między częściami ukraińskiego społeczeństwa. Choćby nawet nazywano to nacjonalizmem, ukraiński nacjonalizm na Ukrainie jest całkowicie uzasadniony: bronimy siebie na własnej ziemi. Natomiast rosyjski nacjonalizm na Ukrainie ma ścisłą nazwę — szowinizm, bo dąży do zawładnięcia tym, co mu nie należy. Drugie niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki to dowolna, szachrajska interpretacja pojęć konstytucyjnych. W Konstytucji Ukrainy jednoznacznie zapisano: „Państwowym językiem na Ukrainie jest język ukraiński. Państwo zapewnia wszechstronny rozwój i funkcjonowanie języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy”. Jasną interpretację pojęcia język państwowy podano w decyzji Trybunału Konstytucyjnego Ukrainy z 14 grudnia 1999 roku: „Przez język państwowy (urzędowy) rozumie się język, któremu państwo nadało status prawny obowiązkowego porozumiewania się w sferach publicznych życia społecznego”. Tymczasem, zgodnie z ustawą Kiwałowa–Kolesniczenki, taki sam status zyskuje także niepaństwowy język rosyjski, a nie romski, nie gagauski, nie karaimski, nie krymczacki, nie tak zwany rusiński i nawet nie polski, bułgarski, mołdawski czy ormiański, które są tam również wymienione „dla pozoru”. Te języki zostaną równie mocno przytłoczone przez rosyjski, jak ukraiński. Ponadto w Konstytucji Ukrainy znajdują się także takie pojęcia, jak Państwowa Flaga Ukrainy, Państwowy Herb Ukrainy, Państwowy Hymn Ukrainy, państwowa granica Ukrainy. To również nie wszystkim się podoba, tak jak państwowy język ukraiński. A te pojęcia, zgodnie z prawniczą logiką Kiwałowa–Kolesniczenki, będzie można szachrajsko interpretować, jak komu się spodoba. Najważniejsze — istnieje precedens na poziomie państwowym. Trzecie niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki: zaczynamy uważniej przyglądać się, kto nami kieruje pytania językowego na Ukrainie. Podchodzili ludzie, stawali obok, niektórzy przyszli z własnymi transparentami „W obronie rodzimego języka ukraińskiego”. Rozpoczęto zbieranie podpisów przeciwko pogorszeniu sfery używania państwowego języka ukraińskiego. Dwadzieścia minut przed namiotem podeszło około dziesięciu milicjantów na czele z pułkownikiem Dołynnym i zapytali o zezwolenie na rozstawienie namiotu. Przewodniczący Zaporoskiej „Prosvity” (organizator akcji) przekazał pułkownikowi Dołynnemu kopię zawiadomienia (zawizowanego przez naczelnika wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej). Milicjanci odeszli, by się naradzić. Kilka minut później wrócili z nieznaną osobą, która przedstawiła się jako pracownik wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej (na prośbę o okazanie legitymacji nieznana osoba nie zareagowała). Tak zwany przedstawiciel wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej poinformował obecnych, że dziś w kancelarii rady miejskiej jest dzień archiwalny i pan Tkaczenko nie mógł tam pozostawić zawiadomienia o imprezie, a także nieznana osoba powiedziała, że podpis na zawiadomieniu nie jest podpisem naczelnika polityki wewnętrznej, ponieważ ten przebywa na urlopie. Nieznana osoba bezwstydnie kłamała, wprowadzając obecnych w błąd, i w wyniku tego kłamstwa pan pułkownik zaproponował obecnym rozejście się. Na pytanie: „na jakiej podstawie prosicie nas o rozejście się”, pułkownik odpowiedział: „Jeśli nie mam racji, możecie zwrócić się do sądu”. Oleg Tkaczenko odmówił wykonania bezprawnych (ustnych i bezpodstawnych) poleceń milicjantów i wezwał obecnych, by zachowali godność, odwagę i pozostali na placu. Następnie milicjanci aresztowali przewodniczącego Zaporoskiej „Prosvity” Olega Tkaczenkę, aresztowano także jako szkodliwe wszystkie egzemplarze oświadczenia Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” w sprawie językowej. Ludzie nie pozwolili milicji skonfiskować informacyjnego namiotu proświtian i wszyscy pozostali na miejscu, odmawiając wykonania poleceń antyukraińskich władz, a mianowicie ich poszczególnych

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Apel do narodu ukraińskiego

Drodzy bracia i siostry! Narodzie ukraiński! Na rozkaz Wiktora Janukowycza, pod przewodnictwem Wołodymyra Łytwyna, 5 czerwca tego roku Rada Najwyższa Ukrainy, przy poparciu deputowanych z Partii Regionów, KPU i „tuszek”, przyjęła w pierwszym czytaniu projekt ustawy „O podstawach państwowej polityki językowej”, którego autorami są nowi rusyfikatorzy Ukrainy, deputowani Kolesniczenko i Kiwałow. Projekt ustawy jest skierowany przeciwko konstytucyjnemu statusowi języka ukraińskiego jako jedynego państwowego. Oznacza to, że proces likwidacji ukraińskiej państwowości, rozpoczęty „charkowskim porozumieniem” o przekazaniu Rosji terytorium ukraińskiego do 2042 r. dla bazowania rosyjskiej Floty Czarnomorskiej, rozwija się i nabiera śmiercionośnego zagrożenia dla naszej niezależności politycznej. Wiktor Janukowycz i jego klika planują teraz oddać Rosji terytorium naszego języka, duchowości, narodowej tożsamości. Języka rosyjskiego na Ukrainie nikt nie lekceważy, nie poniża, nie zakazuje. Komu potrzebny jest status państwowy języka rosyjskiego na Ukrainie? Wiktorowi Janukowyczowi, Dmitrijowi Tabaczniku jako najwierniejszym sługom budowniczych „russkiego mira” oraz jeszcze urzędnikom, niezdolnym nauczyć się języka narodu tytularnego, wśród którego żyją. Ustawa Kolesniczenki–Kiwałowa, za którą stoi Wiktor Janukowycz, jeśli ta ustawa zostanie ostatecznie przyjęta i podpisana, otwiera drogę do poważnych konfliktów — aż do wojny domowej i rozpadu państwa. Autorzy tej ustawy i ich inspiratorzy muszą wiedzieć, na co ośmielili się podnieść rękę: na życie i przyszłość narodu ukraińskiego, na naszą tysiącletnią historię, na niezniszczalnych bohaterów walki o ukraińską państwowość, która bez języka ukraińskiego staje się martwa. Autorzy tej ustawy, urzędnicy najwyższej rangi, którzy stoją za ich plecami, współcześni rusyfikatorzy Ukrainy muszą wiedzieć: kara za tę zbrodnię dosięgnie każdego, kto głosował z nienawiści do naszego języka, ze strachu lub za dolary. Trudno nam zrozumieć, dlaczego deputowani opozycji, którzy kilka dni temu odparli groźbę przyjęcia przez Radę Najwyższą tego haniebnego dokumentu, 5 czerwca nie zdołali zorganizować należytego sprzeciwu. Ale teraz nie powinniśmy szukać winnych. Czas zjednoczyć się przeciwko podstępnemu wrogowi! Liderzy partii opozycyjnych muszą zrobić wszystko, aby ta antyukraińska ustawa została odrzucona na zawsze. Wszystkie partie opozycyjne muszą oświadczyć, że pójdą razem do wyborów w październiku tego roku. Przyjęcie przez Radę Najwyższą tej zdradzieckiej ustawy mogło się wydarzyć i wydarzyło się dlatego, że opozycjoniści są skłóceni. Drogi narodzie ukraiński! Władza ignoruje twoje liczne nieszczęścia: bezrobocie, stały wzrost cen produktów spożywczych i mieszkań, leków i edukacji, przejazdów w transporcie, opłat państwowych i kar. Władzy obojętne jest, że w kraju panuje samowola urzędnictwa i organów ochrony prawa oraz że nie ma sprawiedliwego sądu, że wynagrodzenia wypłacane są terminowo i w niepełnej wysokości, a liczne reformy zamiast „poprawić życie już dziś” gwarantują nowe upokorzenia człowieka (reforma emerytalna i podatkowa, reforma sfery mieszkaniowo-komunalnej, reformy w medycynie, kiedy zamykane są przychodnie, w oświacie, kiedy zamykane są szkoły, i tak dalej). Nowe nieszczęścia czekają cię w związku z wprowadzeniem nowego Kodeksu pracy, zmniejszeniem objętości produkcji, „dobrowolnym” podwyższaniem stawek łapówek dla milicji i sądów, aby chronić się przed prześladowaniami sądowymi pod przykrywką reformy prawa karnego i „dekryminalizacji przestępstw”. Liczne upokorzenia spotykają dziś nie tylko „nikomu niepotrzebne” starsze pokolenie, ale także młodzież, która nie ma możliwości zdobyć wykształcenia, znaleźć pracy i szczęśliwie żyć w swoim kraju, zamiast wyjeżdżać za granicę w poszukiwaniu kawałka chleba i godnego życia. Broniąc swoich praw, swojej godności ludzkiej, swojego ojczystego języka, bronisz przyszłości każdego Ukraińca, niezależnie od jego pochodzenia etnicznego, przyszłości kraju i europejskiej przyszłości naszego państwa. Nie broniąc tego wszystkiego, przekształcasz Ukrainę w kolonię Moskwy. Nie czekaj na niczyj rozkaz, wychodź na place! Mów! Z wielu placów powstanie jeden, zwycięski Majdan! Członkowie Komitetu Obrony Ukrainy: Dmytro PAWŁYCZKO, Wiktor BARANOW, Wołodymyr WASYLENKO, Jurij DOROSZENKO, Iwan KRULKO, Mychajło LIWINSKYJ, Roman LUBKIWSKYJ, Jurij MUSZKETYK, Mychajło NAJENKO, Dmytro PYLYPCZUK, Ołeksandr SKIPALSKYJ, Mychajło SŁABOSZPYCKYJ, Oleh CZORNOHUZ, Walerij SZEWCZUK, Wasyl SZKLIAR, Jurij SZCZERBAK 6 czerwca 2012 r., Kijów

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Apel do członków Proświty, pracowników oświaty, inteligencji oraz wszystkich mieszkańców regionu zaporoskiego

Rada Najwyższa Ukrainy postawiła państwo na krawędzi konfliktu narodowościowego, przyjmując w pierwszym czytaniu projekt ustawy „O zasadach polityki językowej”. „Ocknijcie się! Bądźcie ludźmi, bo biada wam będzie”. Taras Szewczenko. W Zaporożu „po bezprawiu”, rażąco naruszając artykuły 3, 21, 28, 34, 39 Konstytucji Ukrainy, antyukraińska władza rękami milicji rozprawiła się z najbardziej humanitarną organizacją — Towarzystwem „Proświta” im. T. Szewczenki. Członkowie Zaporoskiego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” 05.06.2012 roku w godzinach od 10.00 do 17.00 na placu Żowtnewym miasta (obok obwodowej administracji państwowej) wystawili namiot agitacyjny w celu rozpowszechniania oświadczenia Zarządu Centralnego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. H. Szewczenki dotyczącego projektu ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej”. Zgodnie z artykułem 39 Konstytucji Ukrainy oraz obowiązującym ustawodawstwem, wcześniej powiadomiono władze miejskie oraz bezpośrednio naczelnika wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej, który osobiście parafował zawiadomienie o ustawieniu namiotu informacyjnego. Następnie, po parafowaniu, kancelaria rady miejskiej przyjęła (bez zastrzeżeń) wyżej wymienione zawiadomienie. Ustawiając namiot w obecności przewodniczącego zaporoskiej „Proświty”, członkowie Proświty o godzinie 10.00 rozpoczęli rozdawanie oświadczeń zarządu centralnego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” dotyczących

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

wspominają, jak chwalił się rodową bronią dziada… Czy to przypadek, że Janukowycz dobiera na najwyższe stanowiska państwowe głównie Rosjan i nie-Ukraińców? Czy wśród Ukraińców nie ma utalentowanych specjalistów, którzy byliby zdolni realizować konstytucyjny zapis, że Ukraina jest państwem narodu ukraińskiego? Co więcej, narodu ukraińskiego jako twórcy państwa obecna władza Ukrainy woli w ogóle nie wspominać. Zamiast tego mówią: „naród Ukrainy”. Zwierzchnik Komunistycznej Partii Ukrainy (nie ukraińskiej! Bo ukraińscy komuniści nie istnieją w przyrodzie od lat 20. XX w.) dwujęzyczny Petro Symonenko (i ten też „doniecki”!) w ogóle nie uznaje istnienia narodu ukraińskiego. Tylko „naród Ukrainy”, a nie naród ukraiński. Jednym słowem, „nie ma liczby” okupantom i potomkom moskiewskich okupantów. To nie jest ukraiński rząd. To „reprezentacja ZSRR”, która gra nie dla Ukrainy, a dla tego samego ZSRR. Czyli dla jego spadkobiercy — Rosji. Strategicznym zadaniem tego rządu, podyktowanym z Kremla, jest ostateczne skompromitowanie Ukrainy przed całym światem, pokazanie, że naród ukraiński nie jest zdolny być siłą twórczą państwa, że na jego czele mogą stać tylko wariagowie. Tak jak ci oszuści, którzy niszczą przedsiębiorstwo, aby obniżyć jego wartość i kupić za bezcen, tak ci wariagowie niszczą i kompromitują Ukrainę, aby tanio oddać ją pod władzę ich matki-Rosji. Taki rząd w USRR był w latach 20.—30. Stalin trzymał tam kilku Ukraińców, a dokładniej, chochołów. Do dekoracji i rozstrzeliwania. Wszyscy ci urzędnicy zachowywali się na Ukrainie jak okupanci w podbitym kraju. (Lenin był szczery: „Teraz po podbiciu Ukrainy...”; „Kijów, Połtawa, Charków zdobyte...”; „Im więcej podbijamy Ukrainę...”). Na wszystkie szczeble władzy Ukraińców dopuszczano tylko pod warunkiem, że będą posłusznie realizować kolonialną politykę Moskwy. A gdy tylko Moskwa podejrzewała najmniejsze odchylenie narodowe — natychmiast ich rozstrzeliwała. Zresztą swoich okupacyjnych administratorów też nie oszczędzała (Chatajewicz, Postyszew, Bałycki, Kosior). Na próżno obecni administratorzy mają nadzieję, że jeśli podadzą na tacy Ukrainę carowi-batuszce Putinowi, to on będzie ich oszczędzał i nagradzał stanowiskami oraz majątkami. Putin wszędzie ustanowi swoich Iwanów. A na naszych złodziei w Rosji czeka „jedna Syberia nieprzebyta”. Tylko ślepy, otumaniony chochoł nie widzi, nie chce widzieć, że na Ukrainie jest już otwarcie rosyjska władza. Kadry dobiera się w niej według kryterium narodowościowego. Co prawda, biorą też Ukraińców, którzy stracili swoje cechy narodowe i stanęli po stronie okupanta. Czyli zdrajców narodu ukraińskiego. Ta obca, wroga narodowi ukraińskiemu władza przygotowuje — nie, już przeprowadza cichy zamach stanu. Pozostało tylko wprowadzić „drugi język państwowy” — i Ukraina zostanie ostatecznie zdeptana, będzie można ją „zlikwidować jako niepotrzebną”. Czas przepowiedziany przez Tarasa nadszedł: ...Gdy Ukrainę źli ludzie Uśpią, przebiegli, i w ogniu Ją, okradzioną, zbudzą... P. S. Czytelnik zapyta: dlaczego nazwałem artykuł „Wariagowie wewnętrzni i wariagowie zewnętrzni”? Przez analogię do artykułu Mychajła Drahomanowa z 1876 roku „Turcy wewnętrzni i zewnętrzni”. Aby ostrzec: Rosjanom wewnętrznym i Rosjanom zewnętrznym, którzy dorwali się do władzy, państwo Ukraina nie jest potrzebne. A jeśli ono, wbrew ich woli, powstało, to wzięli w nim górę, aby panować nad głupimi chochołami — niedobitkami narodu ukraińskiego. Jeśli zaś ten „projekt” się nie uda, to nie szkoda tego kraju porzucić na pastwę losu i uciec za granicę, gdzie w cudzoziemskich bankach przechowują „z pożaru skradziony całun”. Wszak Ukraina dla nich to nie Ojczyzna, a jedynie terytorium i ludność. Do ograbienia.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Wariagowie wewnętrzni i wariagowie zewnętrzni

Wasyl OWSIIENKO, laureat nagrody im. Wasyla Stusa Zaprzyjaźniliśmy się w 1974 roku w Mordowii, gdzie razem odbywaliśmy karę za „antysowiecką działalność”. Ja – za rozpowszechnianie ukraińskiego samizdatu, a Petro – za to, że wraz z przyjaciółmi wzniósł nad Czortkowem cztery flagi narodowe 22 stycznia 1973 roku (tego dnia w 1918 roku Centralna Rada ogłosiła Ukrainę niepodległym państwem). Prezydent Wiktor Juszczenko dekretem z 18 sierpnia 2006 roku odznaczył Petra Wynnyczuka i siedmiu jego towarzyszy broni orderami „Za męstwo” I stopnia. Ich imiona wyryto na tablicy pamiątkowej, poświęconej 26 stycznia 2012 roku na budynku Czortkowskiego Kolegium Pedagogicznego, gdzie również zawiesili flagę. Ale bohater Petro Wynnyczuk, wywalczywszy niepodległość Ukrainy od Moskwy, musiał szukać zarobku w tejże Moskwie. Czyż wyzwolił się on od Moskwy? Bo państwo Ukraina nic mu, poza orderem, nie dało. On, co prawda, i nie prosił, bo największą nagrodą i zapłatą było podniesienie narodowej flagi nad całą Ukrainą. Ale czy Ukraina pod niebiesko-żółtą flagą stała się rzeczywiście niepodległa? Osobiście ja za Prezydenta Juszczenki, przynajmniej przez pierwsze pół roku, czułem się szczęśliwy. Bo niby spełniało się nasze odwieczne marzenie: wreszcie na Ukrainie – ukraińska władza. To szczęście trwało tylko 5 lat. A obecnie, za Prezydenta Janukowycza, czyja u nas władza? Z przyzwyczajenia mówią: ukraińska władza. Ale spójrzmy, kto teraz na Ukrainie włada. Kim jest Wiktor Fedorowycz Janukowycz? Ojciec jego, Fedir Wołodymyrowycz, urodzony w 1923 roku we wsi Januki w obwodzie witebskim (Białoruś), za „dezerterstwo i pomocnictwo niemiecko-faszystowskim okupantom” odbywał karę w obwodzie stalińskim (donieckim). W internecie do dziś jest dokument: KGB Białorusi proponuje KGB obwodu stalińskiego zwrócić pięciu więźniów, w tym F. W. Janukowycza, w celu dodatkowego śledztwa (zob.: http://ord-ua.com/2007/09/25/politsajska-ya-blyaha). Widocznie za grzech ojca duch poległych czerwonoarmistów uderzył „Głównodowodzącego” wieńcem. Bo za grzechy trzeba odpowiadać do siódmego pokolenia. Po zwolnieniu Fedir Janukowycz ożenił się z Rosjanką Olgą Semionowną Leonową z obwodu orłowskiego (Rosja). Urodziwszy syna Wiktora, po dwóch latach zmarła. Ojciec zostawił syna babci. I na wychowanie ulicy. W zeszłym roku, w lutym, W. F. Janukowycz, szykując się do wyjazdu do Polski, rozsiewał plotki, że jego dziadek i pradziadkowie byli litewskimi Polakami, katolikami. Tylko – broń Boże! – nie Ukraińcami. Można być Ukraińcem z rodu, a można – z ducha, z wychowania. Janukowycz w żadnym wypadku nie jest człowiekiem ukraińskiej kultury. On w swoje prawie 60 lat po raz pierwszy na grobie Tarasa Szewczenki przeczytał sylabizując ze ściągi: „I na stronie koła ich postawię słowo” (zamiast „I na straży koło nich…”). To było odkrycie w geometrii: dotąd strony miał trójkąt, wielokąt, a koło strony nie miało, bo ono jest okrągłe. A w Humaniu czyta: „Gułag Artiomowskij”. Zamiast „Hułak-Artemowski”. Zmodyfikowany GUŁAG on zna z własnego doświadczenia, a „Artiomowsk” – to gdzieś w pobliżu jego rodzinnego Jenakijewego. Co już mówić o „wielkim ukraińskim poecie Antonie Czechowie”. Za to WeFe – „proFFesor”! Janukowycz – poza ukraińską kulturą. I w ogóle poza jakąkolwiek kulturą. Nie darmo Janukowycz w strefie miał niby „ksywkę” Cham. Tam zaprzyjaźnił się z „gospodarzem” strefy, który miał, jak na moje ukraińskie ucho, wymowne nazwisko Lewoczkin. Co nie przeszkodziło mu później stanąć na czele Departamentu Wykonywania Kar. Janukowycz pod jego opieką „wstał na drogę poprawy” i został przedterminowo zwolniony. Kto siedział, ten wie, za co zazwyczaj, Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki zwalniano przedterminowo… Teraz przełożonym Janukowycza jest syn tego Lewoczkina, Serhij Wołodymyrowycz – Szef Administracji Prezydenta. Trzeci, chyba, Azarow. Ten „chłopak z Kaługi” przybił do obwodu donieckiego w 1984 roku. Mówią, potomek „czerwonych Łotyszy”, który wstydził się z jakiegoś powodu nazwiska swojego ojca (Pachło Jan Robertowycz) i przyjął żony. Myślałem, że książę Światosław Igorowicz rozgromił Kaganat Chazarski jeszcze w 969 roku. Aż tu nie: Nikołaj Janowycz – do dziś pełnoprawny kagan Ukrainy! On codziennie publicznie znęca się nad językiem ukraińskim. Kto tam czwarty? Może Serhij Łeonidowycz Tihipko ze wsi Dragoneshti w Mołdawii, który nie potrafi poprawnie po ukraińsku napisać swojego nazwiska? Pochodzi ono od dźwiękonaśladowczego „tyhypnuty” – uderzyć czymś ciężkim. Niedawno w telewizji „tyhypnął” mnie szczerym wyznaniem, że swoje pieniądze trzyma w strefie offshore. Czyli nie płaci podatków państwu, w którym pracuje jako wicepremier. Wezwanie młodego Puszkina: „Mój druhu! Ojczyźnie poświęćmy duszy piękne porywy!” nie jest dla niego. Dalej w randze, chyba, sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony. Do niedawna kierowała nią ginekolog z obwodu czelabińskiego Raisa Wasyliwna Bohatyriowa (z domu Łaktionowa). Teraz bezpieczeństwo i obronę Ukrainy gwarantuje nam „doniecki” milioner Andrij Petrowycz Klujew. Skąd pochodzą jego rodzice – Internet milczy. Może z „dwudziestopięciotysięczników”. Albo z przesiedleńców, których nawieziono z Rosji do opustoszałych po głodzie w 1933 roku ukraińskich wsi. Oficjalnie określano to terminem „dosiedlenie”. Hołodomor – to nie jest ich historia, dlatego Janukowycz i jego otoczenie nie uznają ludobójstwa narodu ukraińskiego. Bo oni są fizycznymi lub ideowymi spadkobiercami organizatorów i wykonawców tego ludobójstwa. W czasach sowieckich bojową awangardą KPZR było KGB. Partia Regionów, która składa się głównie z Rosjan i solidnie zrusyfikowanych „donieckich”, też chce mieć solidną tarczę. Dlatego w lutym 2012 roku postawiła na czele Służby Bezpieczeństwa Ukrainy szczerego Moskala… Pardon, urodzonego w obwodzie moskiewskim Ihora Ołeksandrowycza Kalinina – kadrowego kagiebistę (kandydat nauk wojskowych ze specjalności wywiad i obce armie). Czyli SBU pod jego mądrym kierownictwem staje się strukturą, która otwarcie wysługuje się FSB Rosji. Jeszcze niedawno ministrem spraw wewnętrznych u nas był Anatolij Wołodymyrowycz Mohylow, rodem z Pietropawłowska Kamczackiego. Który w przeddzień Dnia Jedności 2011 roku krakał nam o „krwi”. W Moskwie, 30 maja 2012 roku, na zawał serca zmarł mój 58-letni przyjaciel Petro Wynnyczuk. On wraz z synem i współmieszkańcami wsi po raz kolejny pojechał tam do pracy jako budowlaniec. A wrócił z Moskwy w trumnie. przelotem”. A w zeszłym roku został Przewodniczącym Rady Ministrów Autonomicznej Republiki Krymu. Chociaż większość życia przeżył na Ukrainie („doniecki”!), to kalać swoje „szlachetne” usta językiem ukraińskim czy krymskotatarskim (jak tego wymaga Konstytucja) nie życzy sobie i żąda nadania statusu państwowego jego ojczystemu, rosyjskiemu językowi. Nie pomyliłem się w „tabeli rang”: liczebność milicji u nas jest dwukrotnie większa niż żołnierzy. Obecnie nawet to drugorzędne stanowisko nie jest powierzane tubylcom. Dlatego Janukowycz sprowadził sobie na to stanowisko Rosjanina Dmytra Albertowycza Sałamatina. Pochodzi z Karagandy (Kazachstan). Ma zasługi bojowe: bił się w Radzie Najwyższej Ukrainy, do której trafił nielegalnie. Ten rosyjski obywatel otrzymał obywatelstwo Ukrainy 6 grudnia 2005 roku. Zgodnie z ustawą, aby zostać deputowanym ludowym Ukrainy, trzeba być obywatelem Ukrainy przez co najmniej 5 lat. A Sałamatin został deputowanym z listy PR już w 2006 roku. Jaki naród reprezentował ten „deputowany ludowy” w Radzie Najwyższej? Kazachski? Rosyjski? Partię Regionów! Czyżby ten rozrabiaka (z zawodu górnik) miał bronić Ukrainę przed agresją swojej własnej ojczyzny — naszego najbardziej zaciekłego historycznego wroga — Rosji? Jeszcze jeden wicepremier, Borys Wiktorowycz Kołesnikow, pochodzi z Mariupola. Czyli „doniecki”. Ktoś słyszał od niego choć jedno, choćby zniekształcone, ukraińskie słowo? Albo ługańczyk Ołeksandr Serhijowycz Jefremow — lider frakcji Partii Regionów w Radzie Najwyższej. Formalnie Przewodniczącym Rady Najwyższej jest Ukrainiec Wołodymyr Łytwyn, który „przyłączył się” do regionalnych. Ale dyrygentem parlamentu jest Rosjanin Mychajło Wasylowycz Czeczetow, który urodził się w obwodzie kurskim. Jak machnie — tak większość zagłosuje. A macha tak, jak piszą na Bankowej. Prezes Narodowego Banku — Serhij Hennadijowycz Arbuzow, Rosjanin, „doniecki”. To jakiej narodowości jest u nas bank? Prokurator Generalny Ukrainy Mykoła Pawłowycz Pszonka — też „doniecki”. „Doniecki” — to już prawie „rosyjski”. Mówią, że na Doniecczyźnie niebezpiecznie wychodzić na ulicę: teraz łapią, wiozą do innego obwodu i stawiają jakimś naczelnikiem, choćby i drobnym. Nawet dyrektorzy cmentarzy są już „donieccy” — dochodowe miejsce! „Wszystko będzie Donieck!”. Jeden tylko Dima Tabacznyk — „rdzenny kijowianin”, z Podołu. Przed dwoma laty, w czasopiśmie „Knyhołub”, bezwstydnie chwalił się: „Dziadek ze strony ojca był zagorzałym bolszewikiem lat dwudziestych; dziadek — wykładowca i profesor katedry ekonomii politycznej, wyrazisty i szalony zwolennik władzy radzieckiej”. Zrozumiałe, dlaczego wnuk szalonego (czyli krwawego) bolszewika-czekisty tak samo szalenie nienawidzi wszystkiego, co ukraińskie. Uważa on, że „nie można prowadzić polityki kulturalnej tylko w interesach wąskiej warstwy ukraińskojęzycznej inteligencji, która po prostu boi się konkurencji we wszystkim”. Pseudopułkownik, doktor nauk historycznych, rzekomy autor dwóch dysertacji o represjach na Ukrainie w latach 20–40. dobrze wie, gdzie podziała się „ukraińskojęzyczna inteligencja” i kto wtedy pracował w CzeKa-GPU-NKWD-KGB. Koledzy z roku Tabacz-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

naukowo-pedagogicznych kadr dla placówek oświatowych nauczających w języku rosyjskim poza granicami Federacji Rosyjskiej; 5) wspierają naukę języka rosyjskiego poza granicami Federacji Rosyjskiej; 6) zapewniają państwowe wsparcie wydawania słowników i gramatyk języka rosyjskiego; 7) sprawują kontrolę nad przestrzeganiem ustawodawstwa Federacji Rosyjskiej o języku państwowym Federacji Rosyjskiej; 8) podejmują inne środki na rzecz ochrony i wspierania języka państwowego Federacji Rosyjskiej”… Nie odkrywam żadnej Ameryki. Tę ideę bracia Kapranowie wypowiadali już dawno — za to im pokłon. Tę propozycję niedawno przekazałem panu O. Jefremowowi, oczywiście nie spodziewając się odpowiedzi. Ale ja i nie tylko ja spodziewam się odpowiedzi od „zjednoczonej opozycji”. Społeczność czeka od was nie sloganów, lecz CZYNÓW. Jeśli możecie – DZIAŁAJCIE (tylko nie tak, jak 5 czerwca w parlamencie), jeśli nie – nie zawracajcie ludziom głowy. Nie uważajcie ich za nieudolnych i niezdolnych odróżnić czerni od bieli. Nie martwcie się – sami potrafią wybrać sobie godnych liderów, którzy będą dla nich pracować uczciwie i przejrzyście. P. S. Na mitingu podeszła do mnie szanowna pani i poprosiła, bym przekazał „przywódcom opozycji”, że nie warto zwozić ludzi na takie imprezy za pieniądze (widziała, jak się rozliczano). Bo to wstyd. Czy jej wytłumaczysz, że „przywódcy opozycji” dawno już są wyniesieni ponad ziemię, jak istoty niebiańskie, i nie wstyd im… ...ich show, pokazali swoim milczeniem podczas głosowania, do czego są „zdolni”, kiedy rozstrzygane są fundamentalne kwestie bytu narodu europejskiego. I kiedy śmiertochryści drwią z Bożych przykazań, Konstytucji Ukrainy, Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych, praw moralności i zasad zdrowego rozsądku, bezczelnie ogłaszają „ekstremistami–nacjonalistami” tych Ukraińców, którzy występują w obronie swojego języka w Ukrainie (!) — czyż to nie kafkowski absurd, który prowadzi nas prosto do czasów stalinowskich? Niech nikt nie ma złudzeń. Pytanie dziś brzmi tak: albo zachowamy Państwo Ukraińskie, uratujemy język ukraiński, albo szlaki obozowe znów poprowadzą z Ukrainy na Workutę.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Język ukraiński oraz „zjednoczona opozycja”

Wołodymyr OHRYZKO, minister spraw zagranicznych Ukrainy (2007—2009) 5 czerwca w Radzie Najwyższej stało się to, co się stało. I „będzie się działo” tego jeszcze więcej, bo wybory za pasem. Oczekiwanie od obecnej władzy czegoś innego oznacza bycie bardzo naiwnym. Ale ja teraz o czymś innym. O „zjednoczonej opozycji”. Nieco mniej niż miesiąc temu ogłosiła ona program działań. A co tam jest o językach? Niestety, bardzo mało i nic konkretnego — same ogólniki, wypisane gładko i wymijająco. No, na przykład, co oznacza „zapewnić wysoki poziom obecności języka ukraińskiego w narodowej przestrzeni informacyjnej”? Co to za „wysoki poziom” i od czego do czego go liczyć? Jak zjednoczona opozycja będzie realizować hasło „utwierdzić język ukraiński, jedyny państwowy, jako język dyplomacji i wysokiej sztuki…”? Jako dyplomata z pewnym stażem, nijak nie mogę pojąć, co ma do tego dyplomacja. W MSZ językiem komunikacji i obiegu dokumentów nawet w czasach radzieckich był ukraiński. Jeśli zaś przewiduje się uczynienie go językiem międzynarodowej dyplomacji, to moim zdaniem zadanie nie jest zbyt realistyczne. Jak realizowane są plany opozycji, która dochodzi do władzy? Odpowiedź jest oczywista — poprzez uchwalanie ustaw. Oto i nasza „zjednoczona opozycja” proponuje uchwalić kilka ustaw w sferze humanitarnej. Powiedziano o pięciu. Widocznie o najważniejszych, bo właśnie one trafiły do programu. Ale nie szukajcie tam ustawy o państwowym języku ukraińskim. Po prostu nie ma jej w wykazie. To po co te krzyki z trybun? Gdzie są czyny? A dokładniej, gdzie są projekty ustaw? Nie nazwy, za którymi kryje się pustka, a konkretne teksty projektów tych ustaw, z których wyborca będzie mógł wyciągnąć wniosek, co tak naprawdę mu się proponuje. Tak powinno być w każdej sferze. A co jest naprawdę? Ogólniki i lamenty! Nigdy nie zajmowałem się krytykanctwem. To nie jest mój styl. Krytyka musi być konstruktywna. W moim rozumieniu konstruktywizm polega na posiadaniu propozycji. Dlatego proponuję niezwłocznie, jeśli mowa w szczególności o języku, stworzyć grupę roboczą, do której należy włączyć nie tylko polityków, ale i specjalistów, wyznaczyć termin pracy tej grupy i otrzymać wkrótce odpowiedni projekt. Nie kiedyś, a za dwa-trzy tygodnie. I tak w przypadku każdej zaproponowanej ustawy! Aby nie zaczynać od zera, proponuję wziąć za podstawę ustawę „O języku państwowym Federacji Rosyjskiej”. Mowa, rzecz jasna, o rosyjskim. To po to, żeby oponenci nie krzyczeli zbyt głośno o ucisku języków niepaństwowych. Szczególnie wzywam do zwrócenia uwagi na art. 3 oraz art. 4 wspomnianej ustawy: „…Artykuł 3. Sfery używania języka państwowego Federacji Rosyjskiej 1. Język państwowy Federacji Rosyjskiej podlega obowiązkowemu (wyróżnienie moje — Aut.) używaniu: 1) w działalności federalnych organów władzy państwowej, organów władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej, innych organów państwowych, organów samorządu lokalnego, organizacji wszystkich form własności, w tym w działalności związanej z prowadzeniem kancelarii; 2) w nazwach federalnych organów władzy państwowej, organów władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej, innych organów państwowych, organów samorządu lokalnego, organizacji wszystkich form własności; 3) przy przygotowywaniu i przeprowadzaniu wyborów oraz referendów; 4) w postępowaniu konstytucyjnym, cywilnym, karnym, administracyjnym, postępowaniu w sądach arbitrażowych, kancelarii w sądach federalnych, postępowaniu i kancelarii u sędziów pokoju oraz w innych sądach podmiotów Federacji Rosyjskiej; 5) przy oficjalnej publikacji umów międzynarodowych Federacji Rosyjskiej, a także ustaw i innych normatywnych aktów prawnych; 6) we wzajemnych relacjach federalnych organów władzy państwowej, organów władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej, innych organów państwowych, organów samorządu lokalnego, organizacji wszystkich form własności oraz obywateli Federacji Rosyjskiej, cudzoziemców, osób bez obywatelstwa, stowarzyszeń społecznych; 7) przy pisaniu nazw obiektów geograficznych, nanoszeniu napisów na znaki drogowe; 8) przy sporządzaniu dokumentów potwierdzających tożsamość obywatela Federacji Rosyjskiej, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawodawstwo Federacji Rosyjskiej, sporządzaniu blankietów świadectw o państwowej rejestracji aktów stanu cywilnego, sporządzaniu dokumentów o wykształceniu, wydawanych przez posiadające państwową akredytację instytucje edukacyjne, a także innych dokumentów, których sporządzanie zgodnie z ustawodawstwem Federacji Rosyjskiej odbywa się w języku państwowym Federacji Rosyjskiej, przy wypisywaniu adresów nadawców i odbiorców telegramów oraz przesyłek pocztowych, przesyłanych w granicach Federacji Rosyjskiej, przekazów pocztowych środków pieniężnych; 9) w działalności ogólnorosyjskich, regionalnych i komunalnych organizacji telewizyjnych i radiowych, redakcji ogólnorosyjskich, regionalnych i komunalnych periodycznych wydawnictw drukowanych, z wyjątkiem działalności organizacji telewizyjnych i radiowych oraz redakcji periodycznych wydawnictw drukowanych, utworzonych specjalnie w celu prowadzenia transmisji telewizyjnej i (lub) radiowej bądź wydawania produktów drukowanych w językach państwowych republik znajdujących się w składzie Federacji Rosyjskiej, innych językach narodów Federacji Rosyjskiej lub językach obcych, a także z wyjątkiem przypadków, jeśli użycie leksyki niezgodnej z normami języka rosyjskiego jako języka państwowego Federacji Rosyjskiej jest nieodłączną częścią zamysłu artystycznego; 10) w reklamie; 11) w innych sferach określonych przez ustawy federalne. 2. W przypadkach używania w sferach wskazanych w części 1 niniejszego artykułu, obok języka państwowego Federacji Rosyjskiej, języka państwowego republiki znajdującej się w składzie Federacji Rosyjskiej, innych języków narodów Federacji Rosyjskiej lub języka obcego, teksty w języku rosyjskim oraz w języku państwowym republiki znajdującej się w składzie Federacji Rosyjskiej, innych językach narodów Federacji Rosyjskiej” Federacji Rosyjskiej lub w języku obcym, o ile przepisy Federacji Rosyjskiej nie stanowią inaczej, muszą być identyczne pod względem treści i opracowania technicznego, wykonane w sposób czytelny, informacja dźwiękowa (w tym w materiałach audio i audiowizualnych, programach telewizyjnych i radiowych) w języku rosyjskim oraz wskazana informacja w języku państwowym republiki wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej, innych językach narodów Federacji Rosyjskiej lub języku obcym, o ile przepisy Federacji Rosyjskiej nie stanowią inaczej, również musi być identyczna pod względem treści, brzmienia i sposobów przekazu. 3. Postanowienia części 2 niniejszego artykułu nie mają zastosowania do nazw firm, znaków towarowych, znaków usługowych, a także programów telewizyjnych i radiowych, materiałów audio i audiowizualnych, wydawnictw drukowanych przeznaczonych do nauki języków państwowych republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, innych języków narodów Federacji Rosyjskiej lub języków obcych. Artykuł 4. Ochrona i wspieranie języka państwowego Federacji Rosyjskiej W celu ochrony i wspierania języka państwowego Federacji Rosyjskiej federalne organy władzy państwowej w granicach swoich kompetencji: 1) zapewniają funkcjonowanie języka państwowego Federacji Rosyjskiej na całym terytorium Federacji Rosyjskiej; 2) opracowują i przyjmują ustawy federalne oraz inne normatywne akty prawne Federacji Rosyjskiej, opracowują i realizują odpowiednie federalne programy celowe ukierunkowane na ochronę i wspieranie języka państwowego Federacji Rosyjskiej; 3) podejmują środki ukierunkowane na zapewnienie obywatelom Federacji Rosyjskiej prawa do korzystania z języka państwowego Federacji Rosyjskiej; 4) podejmują środki na rzecz doskonalenia systemu edukacji i systemu kształcenia specjalistów w dziedzinie języka rosyjskiego oraz nauczycieli języka rosyjskiego jako języka obcego, a także prowadzą przygotowanie

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Śmiertochrześcijanie na marszu

Jurij SZCZERBAK, Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy, pisarz. W ramach oczyszczania Ukrainy z Ukraińców z powodzeniem przebiega pierwsza (ale nie ostatnia) faza niszczenia języka ukraińskiego drogą ustawodawczą. Doskonale opanowawszy etnocydną metodologię Hitlera-Stalina, wzbogaciwszy ją najnowszymi cynicznymi odwołaniami do europejskich wartości, agentura Putina i jego brygadzisty Zatulina twardo realizuje plan ustanowienia na Ukrainie „ruskiego miru”. Czego warci są przywódcy (?) Ukrainy (?!), którzy świadomie sieją niezgodę, nienawiść i nietolerancję w społeczeństwie, brutalnie naruszają kruchy międzyetniczny balans, popychając kraj do wojny domowej i podziału na części? Czy rozumieją oni, że to zbrodnia państwowa? Rozumieją. Ale świadomie idą na to, mając nadzieję, że „bydło”, „biomasa” wszystko „przełknie”. Jednak te antyukraińskie demony, które reżim wypuścił z donieckich podwórek (przypomnijmy ich wykrzywione nienawiścią twarze, ich sardoniczne uśmiechy zawodowych prowokatorów), niszcząc język, rozszarpią również na kawałki obecnych przywódców państwa, bo głównym celem „językoznawców” i ich moskiewskich mocodawców jest całkowite przejęcie władzy, zniszczenie państwa ukraińskiego, zmiana sytuacji geopolitycznej w Europie. Język to dopiero początek. „Ustawa językowa” to hańba dla Rady Najwyższej: i jej dyrygentów, „tuszek” (przekupnych deputowanych) i tępych wykonawców, i opozycji. Rację ma Serhij Hołowatyj, mówiąc, że „parlament to masa krytyczna sługusów, plebejuszy i szumowin. Niezależnie od swojego regionalnego, kolorowego, partyjnego czy bezpartyjnego pochodzenia” (UNIAN, 06.06.2012). Zachowanie tak zwanej zjednoczonej opozycji podczas dyskusji nad kwestią językową nasuwa gorzkie myśli i rodzi złe przeczucia. Panowie elastycznoszyjni, tak wprawni w głośnych wystąpieniach na wiecach i podczas telewizyj-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Prawo językowego WIELKOpaństwowości:

Projekt ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” (którego autorami są S. Kiwałow i W. Kołesniczenko) stał się kolejną próbą wewnętrznego, według kryterium językowego, podziału ukraińskiego społeczeństwa. Z jednej strony ucieleśnia on przedwyborcze obietnice Partii Regionów dotyczące wprowadzenia języka rosyjskiego na Ukrainie jako drugiego języka państwowego. A zatem ten projekt ustawy, który rzekomo ma uporządkować sytuację z polityką językową zgodnie z normami europejskimi, w rzeczywistości jest jedynie etapem na drodze do ustanowienia języka rosyjskiego jako państwowego.Dmytro DROZDOWSKI, Instytut Literatury im. T. H. Szewczenki NAN Ukrainy Z drugiej strony, bolesność kwestii językowej w przededniu kolejnych wyborów parlamentarnych jest w stanie wywołać ogromną falę niezadowolenia, która znów będzie skierowana przeciwko Partii Regionów. Mimo że projekt ustawy, jak zapewniają jego autorzy, ma wyprowadzić sytuację językową na Ukrainie na inny poziom, tylko prowokuje on kolejną falę agresji w społeczeństwie. Co ważne, krytyka przyjętego w pierwszym czytaniu w Radzie Najwyższej projektu ustawy wywołała ogromne oburzenie wśród rosyjskojęzycznych ludzi, którzy na znak protestu przeszli na język ukraiński. Dlaczego projekt ustawy, który rzekomo ma „ustabilizować” i „uregulować” sytuację, w rzeczywistości jest formą przeniesienia jej na płaszczyznę polityki? Przypomnę, że jeszcze 1 stycznia 2006 roku weszła w życie Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych, którą Ukraina ratyfikowała w 1996 roku. W ustawie o ratyfikacji Karty Ukraina uznała za języki regionalne lub języki mniejszości: białoruski, bułgarski, gagauski, grecki, żydowski, krymskotatarski, mołdawski, niemiecki, polski, rosyjski, rumuński, słowacki oraz węgierski. Jednak mimo pozornej europejskiej retoryki tolerancji językowej, autorom projektu ustawy chodzi nie tyle o prawdziwe „języki mniejszości”, co o język rosyjski, o czym otwarcie powiedziano w uzasadnieniu do projektu ustawy. Cytuję: „...w latach 2006—2007 ponad 20 rad lokalnych wschodu i południa Ukrainy przyjęło decyzje o nadaniu językowi rosyjskiemu statusu języka urzędowego lub regionalnego w granicach swojej jednostki administracyjnej. Jednak większość tych decyzji została zaskarżona przez prokuraturę i uchylona przez sądy. Na nowy poziom rozpatrywania kwestia języka wzniosła się 1 marca 2008 roku na II Ogólnoukraińskim zjeździe deputowanych wszystkich szczebli w Siewierodoniecku w obwodzie ługańskim. Kilka tysięcy deputowanych różnych szczebli wezwało do niedopuszczenia do rewizji Europejskiej Karty języków regionalnych lub mniejszościowych oraz przyjęło „Deklarację praw kultury rosyjskiej i kultur innych narodów Ukrainy””. Zatem uzasadnienie pokazuje prawdziwe motywacje jego autorów. Nie chodzi o zabezpieczenie praw języków mniejszości narodowych, a o lobbowanie języka rosyjskiego, który na Ukrainie historycznie odgrywa znacznie inną rolę niż język polski, rumuński, bułgarski, węgierski czy słowacki. W związku z tym nie ma co oczekiwać od tego projektu ustawy poprawy w polityce wobec mniejszości narodowych, natomiast można mówić o próbie wciągnięcia Ukrainy w przestrzeń „Ruskiego miru”. W ostatnim czasie pojęcie to wymaga większej argumentacji, bo może powstać wrażenie, że „Ruski mir” to przestrzeń kultury rosyjskiej, do której w szczególności odnosi się także kultura ukraińska. Nikt nie będzie zaprzeczał faktowi, że do języka rosyjskiego zwracali się ukraińscy pisarze (jednak ważne jest analizowanie warunków takiego zwracania się; czasem działo się to w wyniku przynależności Ukrainy do imperium). Ważne jest, aby zrozumieć, że „Ruski mir” to całkowicie ideologiczny konstrukt, swoisty mesjanistyczny ideologem, który bazuje na irracjonalnych przesłankach. „Ruski mir” upatruje swoich źródeł w Rusi Kijowskiej, wbrew woli historii i zdrowemu rozsądkowi jego ideolodzy łączą Carstwo Moskiewskie i Ruś Kijowską. Apologeci „Ruskiego miru” odmawiają uznania starożytności Rusi Kijowskiej jako ukraińskiej przestrzeni etnicznej i duchowej, nalegają na antyhistoryczne podejścia, stawiając w centrum historii geopolitycznej Moskwę i kulturę rosyjską, stawiając znak równości między pojęciami „rosyjski” i „ruski”. „Ruski mir” ma wspólne intencje ideologiczne z koncepcjami panslawizmu, panmongolizmu czy panosmanizmu. Za wszystkimi tymi nazwami stoją opracowane ideologiczne (utopijno-mitologiczne) modele światopoglądowe, które kierują się antyracjonalnymi (i antynarodowymi) prawami. Ideolodzy takich „wielkich projektów” nie uznają myślenia historycznego, nie rozumieją zawartego nawet w podręcznikach szkolnych i ustalonego w Europie i Ameryce rozumienia „narodu”. Wszystkie te „wielkie projekty” są ponadnarodowe, są zorientowane na zlewanie się organizmów narodowych w jedną wspólną przestrzeń. Jednak tutaj kryje się też niebezpieczeństwo: w rzeczywistości w każdej z takich przestrzeni istnieje (prawda, próbuje się to na wszelkie sposoby ukryć) kultura tytularna i „naród tytularny”, który a priori uznaje się za wyższy. Tak, w mitologemie „Ruskiego miru” kultura rosyjska dała impuls rozwojowi kultur ukraińskiej i białoruskiej, Moskwa stała się centrum, które produkowało życiodajne dla innych kultur impulsy. Dlatego rozpatrywanie kultury ukraińskiej jest możliwe tylko w odniesieniu do kultury „starszego brata”. Podobny tok myślenia ucieleśnia mitologiczne zasady myślenia ideologicznego. Przypomnę, że takie zjawiska historyczne jak nazizm w Niemczech, faszyzm we Włoszech miały zasady mitologiczne, które nie poddają się analitycznemu wyjaśnieniu i argumentowanemu naukowemu dowodzeniu. Projekt ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki to ukryta forma takiej mitologicznej „instalacji”, którą chcą ustanowić na Ukrainie. To ważny etap na drodze „Ruskiego miru” na Ukrainie, która dla ideologów zarówno „wielkich projektów”, jak i takich małych projektów ustaw (z wielkimi ambicjami) jawi się jako Małorosja, młodszy brat starszego brata, który będzie siłą, ogniem i mieczem narzucał swoje reguły gry. W takim przypadku żaden projekt ustawy, który zawiera ukrytą intencję ustanowienia polityki imperialnej i który toruje drogę do wejścia Ukrainy w ciało imperialne, nie będzie zbliżał Ukrainy do Europy. Rzecz w tym, że Rosja ma całkowicie odrębny program rozwoju państwowego, nigdy nie pretendowała do wejścia do UE, w odróżnieniu od Ukrainy. Wyrażone przez Ukrainę dążenia do wejścia do Unii Europejskiej muszą być poparte inicjatywami prawnymi. A czyż możliwe jest zbliżenie się do Europy, jeśli projekt ustawy o państwowej polityce językowej popycha Ukrainę w przestrzeń rosyjskiego ciała imperialnego (Rosja nigdy nie zrezygnowała z polityki imperialnej)? Ten projekt ustawy jaskrawo świadczy o jeszcze jednym problemie. Różnorodność językowa może łatwo przekształcić się w wieżę Babel, kiedy ludzie przestaną rozumieć siebie nawzajem. Dążenie do tolerancji językowej może przekształcić się w poważne niebezpieczeństwo. Dzisiaj polityczni sternicy krajów europejskich wielokrotnie podkreślają, że projekt budowy społeczeństwa wielokulturowego nie sprawdził się. Wydarzenia w Norwegii, niechęć przybyszów z Pakistanu czy Indii do przechodzenia inkulturacji w społeczeństwie brytyjskim itp. — wszystko to sprzyja „wewnętrznej federalizacji” krajów, utwierdzaniu nastrojów separatystycznych. Przez wpływy z zewnątrz kraje europejskie tracą swoje oblicze; segmentują się, podupada ich język i kultura. W projekcie ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” wyraźnie prześledzić można jeden wektor: odejście od języka ukraińskiego jako języka, który ma łączyć różne segmenty społeczeństwa. Język ukraiński traci swoje priorytetowe prawa jako język państwa. Jak być w tej sytuacji, kiedy do organów państwowych zaczną napływać dokumenty z regionów, gdzie zatwierdzono język regionalny, w językach węgierskim, rumuńskim, krymskotatarskim, tureckim? W końcu, w warunkach obecnego kryzysu na Ukrainie, czysto z przyczyn finansowo-ekonomicznych niemożliwe jest wprowadzenie takiego programu tłumaczenia wszystkich dokumentów państwowych na wszystkie języki krajów UE, jak to ma miejsce w Brukseli. Jak być organom władzy państwowej, placówkom oświaty, mediom? Jak zapewnić prawdziwie tolerancyjną reprezentację wszystkich wspólnot regionalnych, które zostaną sformułowane? W końcu nawet przedstawiony projekt ustawy świadczy o elementarnej nieznajomości języka ukraińskiego jego autorów, zawiera on rażące błędy, takie jak: w uzasadnieniu: „...tylko w ten sposób następuje rekompensata za wieki ucisku języka ukraińskiego i jest to jedyny możliwy sposób zbudowania państwa ukraińskiego, a ich przeciwnicy — rosyjskojęzyczni (rumuńskojęzyczni, węgierskojęzyczni i tak dalej) obywatele” (co to za węgierskojęzyczni pojawili się na Ukrainie? I może teraz trzeba pisać nie Węgry po ukraińsku, a Wengria?); w samym projekcie ustawy: „zastosowanie zasady plurilingwizmu” (co to za dziwne pojęcie? Jeśli „pluri” to łaciński rdzeń „mnogości”, to od jakiego słowa utworzono „lingwizm”? — legowisko? Czy jednak powinno być „plurilingwizm”?). Zatem autorzy projektu ustawy na należytym poziomie nie władają nawet językiem ukraińskim, choć są urzędnikami państwowymi, deputowanymi Rady Najwyższej. A czy możliwe jest, aby obywatele Ukrainy dobrze opanowali kilka języków regionalnych, aby mieć możliwość swobodnego posługiwania się nimi w razie potrzeby? I to jeśli wziąć pod uwagę, że przez dwadzieścia lat nasi politycy nie zdołali nauczyć się języka ukraińskiego (kilka osób z obecnej ekipy rządzącej — to przykłady tego, kiedy człowiek nie może opanować języka ukraińskiego)? A czy możliwa jest taka sytuacja w Rosji czy Polsce? Tam wszelkie działania na rzecz wsparcia języka mniejszości narodowych przy wsparciu państwa i tak uroczyście otwierane będą tylko w języku państwowym. A u nas urzędnicy państwowi i politycy z ekranów pozwalają sobie na posługiwanie się językiem obcego państwa? Czyżby to właśnie była polityka utwierdzania języków regionalnych, która w rzeczywistości będzie utrwalać prawo niektórych obywateli Ukrainy do zachowywania się nadal bez szacunku dla Ukrainy? I, co ciekawe, przez te wszystkie dwadzieścia lat z ekranów jakoś nie słychać języka rumuńskiego, tureckiego (a mamy niemałą wspólnotę Gagauzów), ormiańskiego, węgierskiego? To dla kogo przygotowywana jest ustawa o państwowej polityce językowej? Dla ideologów „Ruskiego miru” na Ukrainie? Na przykład niedawno miałem okazję być na otwarciu Dni Kultury Ukrainy w Szczecinie (północ Polski). Po pierwsze, wszystkie oficjalne wydarzenia (a także język prowadzących podczas koncertów) prowadzone były tylko w języku polskim. Po drugie, obywatele Polski, którzy mają ukraińskie pochodzenie, wyjaśnili, co oznacza wsparcie języka mniejszości narodowych w Polsce: to jeden kanał w telewizji regionalnej z nadawaniem regionalnym. A na Ukrainie większość czasu antenowego w wiodących ogólnokrajowych kanałach rankingowych („Inter”, „Ukraina” itp.) jest w języku rosyjskim. I taka polityka wspierania języka rosyjskiego odbywała się bez żadnych ustaw o języku przez wiele lat. W tekście projektu ustawy zaznaczono: „język państwowy — utrwalony ustawodawstwem język, którego używanie jest obowiązkowe w organach administracji państwowej i kancelarii, instytucjach i organizacjach, w przedsiębiorstwach, w państwowych placówkach oświaty, nauki, kultury, w sferach łączności i informatyki itp.”. Ale z jakiegoś powodu w tym punkcie pominięto „w środkach masowego przekazu”. W artykule 22 „Język w sferze informatyki” zaznaczono: „1. Głównymi językami informatyki na Ukrainie są języki ukraiński, rosyjski i angielski. Systemy komputerowe i ich oprogramowanie, które są używane przez organy władzy państwowej i organy samorządu lokalnego, przedsiębiorstwa państwowe, instytucje i organizacje, muszą być zapewnione możliwością przetwarzania tekstów ukraińskojęzycznych, rosyjskojęzycznych i angielskojęzycznych. W państwowych systemach komputerowych i ich oprogramowaniu mogą być swobodnie używane inne języki”. Dlaczego w poszczególnych artykułach nowego projektu ustawy wszystko zamyka się na języku rosyjskim i nie bierze się pod uwagę języków innych mniejszości narodowych? W artykule 23 „Język w sferze kultury” zaznaczono: „1. Państwo, podkreślając ważność dialogu międzykulturowego i wielojęzyczności, dba o rozwój ukraińskojęzycznych form życia kulturalnego, gwarantuje swobodne używanie języków regionalnych lub języków mniejszości w sferze kultury, nieingerencję w twórczą działalność działaczy kultury i zapewnia realizację praw i interesów kulturowych wszystkich grup językowych na Ukrainie. 2. W celu szerokiego zapoznania obywateli Ukrainy z osiągnięciami kultury innych narodów świata na Ukrainie zapewniane są tłumaczenia i wydania literatury artystycznej, politycznej, naukowej i innej w języku ukraińskim, językach regionalnych lub językach mniejszości, innych językach”. Zatem chodzi o utwierdzenie na szczeblu państwowym programów wsparcia dotyczących „swobodnego używania języków regionalnych”. W przypadku wsparcia kultury rosyjskojęzycznej istnieje ogromne ryzyko zmarginalizowania kultury ukraińskiej (a przede wszystkim ukraińskojęzycznej). Dzisiaj rynek książki na Ukrainie i tak jest przesycony produkcją z Rosji, natomiast przede wszystkim ukraińscy wydawcy potrzebują realnych ulg ze strony państwa dla popularyzacji książki ukraińskiej. To samo dotyczy wykonawców muzycznych i producentów ukraińskiego kina. Autorzy projektu ustawy rzekomo wychodzą od próby zburzenia mitu, który istnieje na Ukrainie, jakoby „rosyjskojęzyczni... obywatele — to „piąta kolumna”, mankurci, potencjalnie niebezpieczne zjawisko dla ukraińskiej państwowości”. Albo też: „W społeczeństwie sformułował się absolutnie sfałszowany mit, w ogólnych zarysach który

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Ukrainy przeszkodziły ważnym procesom utwierdzenia narodowej i państwowej samoidentyfikacji. Proponowany do zatwierdzenia w Radzie Najwyższej projekt ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” tylko pogorszy sytuację. Albo też doprowadzi do ostatecznego rozłamu Ukrainy i rozpocznie realną wojnę domową, na progu której Ukraina obecnie stoi. Komentarze Profesor David Frick (Uniwersytet w Berkeley, USA): „Stany Zjednoczone to kraj, w którym już od stu lat utwierdzają się zasady tolerancji wobec języków mniejszości narodowych (z których, jak czasem żartują, składa się nasze państwo), w polityce zatwierdzono zasady multilingwizmu. Jednak dzisiaj w kilku południowych regionach mamy intensyfikację języka hiszpańskiego. Jest to związane z tym, że w tych regionach uformowała się ogromna hiszpańskojęzyczna społeczność meksykańska lub latynoamerykańska, a historycznie niektóre regiony należały do Hiszpanii, jak Floryda. Jednak w Stanach językiem urzędowym jest angielski. I w obecności obywatela USA hiszpańskojęzyczni obywatele USA nigdy nie przejdą na język hiszpański, chociaż mogą na różne sposoby go popularyzować, wystawiając szyldy w sklepach w języku hiszpańskim. Coś podobnego być może powinno być także na Ukrainie. Język ukraiński jest państwowy, urzędowy. I na Krymie czy w jakimkolwiek południowym lub wschodnim regionie, kiedy mieszkańcy słyszą język ukraiński, powinni przechodzić na ukraiński, rozmawiając między sobą po rosyjsku czy w jakimkolwiek innym. Dopóki to nie nastąpi, na Ukrainie za wcześnie mówić o polityce multikulturalizmu, która pobłażałaby językom regionalnym mniejszości narodowych. Najpierw musi zostać uformowany szacunek do języka ukraińskiego”. Profesor William Nickel (Uniwersytet w Chicago, USA): „My w Stanach dzisiaj obserwujemy Ukrainę jako kraj, w którym może rozpocząć się wojna domowa na tle językowym. Język rosyjski, na ile mogę stwierdzić, ma negatywny wpływ na rozwój ukraińskiego. U obywateli – użytkowników języka ukraińskiego – dochodzi do mieszania kodów językowych. Przybysze z regionów ukraińskojęzycznych, trafiając w sytuacje rosyjskojęzyczne, przechodzą na rosyjski. Można to wyjaśnić polityką ideologiczną, według której język rosyjski pozycjonował się jako wyższy, lepszy, bardziej elitarny, bardziej funkcjonalny. Dlatego rosyjskojęzyczni często zachowują swój język w regionie ukraińskojęzycznym, bo zadziałała trwałość językowa, wspierana przez nastawienia psychologiczne. W rzeczywistości język rosyjski na Ukrainie to tylko wariant języka rosyjskiego, zaadaptowany przez Ukraińców, czyli jest to swoista lingua franca, język niestandardowy. Dlatego na Ukrainie polityka językowa musi sprzyjać utwierdzeniu prestiżu języka ukraińskiego, a nie rozwojowi języka rosyjskiego dla obywateli Ukrainy. Oczywiście, nie mówię o prawdziwej rosyjskiej diasporze na Ukrainie, która pragnie zachować swój język rosyjski”. Profesor Ethan Pollock (Uniwersytet Browna, USA): „Wydaje mi się, że proponowany projekt ustawy o państwowej polityce językowej na Ukrainie dzisiaj jest bardziej decyzją polityczną niż fachową językoznawczą. Ta ustawa będzie odzwierciedlać nie realną sytuację językową, a skłaniać Ukrainę do podziału według cechy językowej. Niestety, Ukraina należy do niestabilnego regionu społeczno-ekonomicznego, z chwiejną polityką, która w ciągu ostatnich dwóch lat radykalnie odeszła od tendencji demokratycznych. Zauważają to zachodni eksperci, ale, niestety, na ile rozumiem, nie bierze tego pod uwagę ukraińska władza, myśląc, że wszystkie pretensje Europy i USA są wymyślone. Prezydent w każdym razie musi zawetować ustawę o państwowej polityce językowej, aby zachować Ukrainę monolityczną. Ta ustawa obecnie nie jest na czasie, bo Ukraina nie zrobiła wszystkich potrzebnych kroków dla utwierdzenia siebie jako niezależnego monolitycznego proeuropejskiego państwa, w którym szanują swój język i historię. Ale taka ustawa będzie potrzebna po oficjalnym przyjęciu Ukrainy do UE”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

ideologia, mit, utopia

można opisać tak: obcojęzyczny Ukrainiec — nie patriota — głosuje na konserwatywne siły niepaństwowe — separatysta, potencjalny zdrajca lub ofiara działań sił zewnętrznych”. Na zakończenie autorzy projektu mówią, że „zarówno jedni, jak i drudzy zapominają, że w referendum w sprawie ogłoszenia niepodległości Ukrainy 1 grudnia 1991 roku 90,32 % obywateli zagłosowało „ZA”. Z nich w obwodzie dniepropetrowskim prawie 91 %, w donieckim — 77 %, zaporoskim — 81 %, ługańskim — 84 %, mikołajowskim — 89 %, odeskim — 85 %, m. Sewastopolu — 57 %, charkowskim — 76 %, AR Krym — 54 %, chersońskim — 90 %. To być może jedyny raz, kiedy ukraińskojęzyczne, rosyjskojęzyczne i obcojęzyczne społeczności Ukrainy głosowały razem i tak jednogłośnie”. Każde z tych twierdzeń wymaga doprecyzowania. Na Ukrainie nie ma konfliktu między rosyjskojęzycznymi a ukraińskojęzycznymi obywatelami. Konflikt istnieje między różnymi projektami ideologicznymi. Jednym z takich projektów jest „Russkij mir”, który utwierdza nie tylko prawo do języka rosyjskiego, ale i dążenie do rozpuszczenia Ukrainy w imperialnym ciele Rosji. Język rosyjski na Ukrainie dla jednej części jest formą okaleczenia narodowej tradycji kulturowej. Ukraina nigdy nie była „mniejszym bratem” Rosji, została ona siłą zagarnięta przez Imperium Rosyjskie. I właśnie imperium wywierało nacisk, aby zniszczyć wszelkie możliwe formy narodowej niepodległości, podporządkować cerkiew, skarbiec, historię. Nie trzeba przypominać o cyrkularzu wałujewskim i ukazie emskim. W końcu polityka niszczenia narodowych podstaw państwa ukraińskiego osiągnęła swoje apogeum w latach 30. XX wieku, kiedy zniszczono plejadę najwybitniejszych pisarzy, naukowców, jednym słowem tych, których w europejskiej tradycji przyjęło się nazywać intelektualistami. Bezsprzecznie, podobne okrucieństwa miały miejsce w systemie sowieckim także wobec przedstawicieli kultury rosyjskiej. Ale proporcje są inne. Dlatego dzisiaj każdy rozsądny polityk, który zna się na historii Ukrainy, nigdy nie zgodziłby się poprzeć projektu państwowej polityki językowej, który w żaden sposób nie pomaga językowi ukraińskiemu uzyskać należnego mu statusu. Ktoś może zaprzeczyć i powiedzieć, że gdyby język ukraiński był rzeczywiście żywotny, to nic by mu nie przeszkodziło i mógłby rozwijać się na zasadach konkurencji. W rzeczywistości ta teza, która dzisiaj aktywnie funkcjonuje w mediach i na różnych forach, wywodzi się z nieznajomości sytuacji. Językowi ukraińskiemu przypisano status (wizerunek) języka drugorzędnego, który nie może w pełni być wykorzystywany w nauce, w wysokich technologiach, w biznesie, w medycynie, w kulturze, w mediach… Dla takiego poglądu było wystarczająco dużo impulsów w historii: poszczególne warstwy językowe usuwano, zakazywano, stworzono specjalne tabele, które miały zakazać używania tych lub innych leksemów. Przez dwadzieścia lat niepodległości nie opracowano narodowej doktryny nie tylko zachowania, ale podniesienia prestiżu języka ukraińskiego wśród obywateli Ukrainy. Jeśli Rosja finansuje ogromną liczbę projektów za granicą, związanych z rozwojem języka rosyjskiego, jeśli Hiszpania utwierdza swój język przez Instytut Cervantesa, Brytania przez British Council, Niemcy przez Instytut Goethego, to Ukraina nie ma żadnych centrów za granicą, które sprzyjałyby popularyzacji języka i kultury ukraińskiej, często biblioteki ambasad i konsulatów Ukrainy za granicą zadziwiają skromnością. Zjednoczenie rosyjskojęzycznych i ukraińskojęzycznych Ukraińców podczas referendum w 1991 roku nastąpiło właśnie dlatego, że Ukraińcy jako naród odczuli niemożność życia w sowieckim imperialnym ciele według zasad komunizmu. I referendum stało się impulsem do wprowadzenia polityki narodowej solidarności, konsolidacji. Natomiast w niepodległej Ukrainie postradziecka retoryka była niezwykle potężna, zaczęto wprowadzać mechanizmy, które nie oddalały Ukrainy od ZSRR, a tworzyły mit wspaniałej przeszłości. Nie skonstruowano wspólnej narodowej europejskiej tożsamości historycznej przez prowokacyjną lub po prostu nieprzemyślaną politykę państwową, przede wszystkim w kwestii językowej. Dzisiaj jest antynaukowe i nieodpowiedzialne zrównywanie rosyjskojęzycznych z mniejszością narodową, nadając prawo do utwierdzenia statusu regionalnego dla języka rosyjskiego. Język rosyjski na Ukrainie — to daleko nie zawsze oznaka obecności etnicznych Rosjan, którym potrzebne jest utrwalone przez państwo prawo do zachowania swoich tradycji kulturowych i praw językowych. Dla naszego państwa, i w żadnym wypadku nie trzeba podmieniać tych pojęć, język rosyjski — to spuścizna rosyjsko-sowieckiej polityki imperialnej, która wypacza tożsamość narodową, która nie daje możliwości zbudowania polityki narodowej na Ukrainie. Wszystko to zmienia Ukrainę dla świata zewnętrznego w niezrozumiałą szarą plamę, która istnieje na orbicie Rosji. Jedną z wad przedstawionego projektu ustawy jest to, że nie bierze on pod uwagę dorobku współczesnej nauki językoznawczej, przede wszystkim socjolingwistyki, ponieważ autorom nie jest znane takie pojęcie, jak „trwałość językowa”. Nowa ustawa ostatecznie może zrujnować to pojęcie, ale ruina będzie odbywać się głównie na materiale języka ukraińskiego. Badania socjolingwistyczne, w szczególności przeprowadzone w Narodowym Uniwersytecie „Akademia Kijowsko-Mohylańska” pod kierownictwem Łarysy Masenko, zaświadczyły, że dla ukraińskojęzycznych obywateli Ukrainy na południu i na wschodzie trwałość językowa jawi się jako rozmyta. W Kijowie często ukraińskojęzyczni przechodzą na język rosyjski, jeśli zwracają się do nich po rosyjsku. Natomiast rosyjskojęzyczni zachowują swoją przynależność językową w odpowiedziach na pytania w języku ukraińskim. Co więcej, często rosyjskojęzyczni proszą rozmówcę o przejście (możliwy jest także nacisk psychologiczny) na język rosyjski. Albo można przypomnieć niedawny przypadek, kiedy pomocnik reprezentacji Ukrainy i kijowskiego „Dynama” Ołeksandr Alijew odmówił odpowiedzi na pytanie Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki w języku ukraińskim jednego z kanałów telewizyjnych. Na pytanie dziennikarza w języku ukraińskim Alijew odpowiedział: „Zadawajcie, proszę, pytanie po rosyjsku, ja ukraińskiego nie rozumiem”. Czy nowy projekt ustawy pomoże rozwiązać podobne konflikty? Wręcz przeciwnie, będzie on nadawał wszelkie prawa językowi rosyjskiemu i niwelował prawa języka ukraińskiego. Czy takie zachowanie piłkarza francuskiej czy polskiej drużyny byłoby możliwe? Na Ukrainie gracz reprezentacji narodowej może pozwolić sobie na faktycznie zupełnie nietolerancyjny (jeśli nie powiedzieć chamski) stosunek do języka swojego państwa, zmuszając dziennikarza do uczenia się języka innego państwa, aby przeprowadzić wywiad. Wokół języka rosyjskiego stworzono mit społecznej wyższości, uniwersalnej prestiżowości. W końcu, oczywiście, jest to język niemal jednej szóstej kuli ziemskiej (jak kiedyś mówiono), język, który nie był prześladowany i zakazany. Natomiast język ukraiński tak i nie zdobył swojego najszerszego przedstawienia na Ukrainie przez dwadzieścia lat. A projekt ustawy o państwowej polityce językowej ostatecznie może podzielić Ukrainę według kryterium językowego: ukraiński pozostanie przeważnie językiem Ukrainy Zachodniej i Centralnej, Ukraina Wschodnia i Południowa, pomimo znacznego udziału osób ukraińskojęzycznych w regionach, pod naciskiem politycznych czynników ideologicznych utrwali status regionalnego terytorium rosyjskojęzycznego, co będzie sprzyjać jej dystansowaniu się od Ukrainy, czyli otwartemu separatyzmowi, który już błąkał się w Siewierodoniecku w 2004 roku. S. Kiwałow i W. Kołesniczenko w notatce wyjaśniającej przytoczyli doprawdy niezwykle wymowny fakt referendum z 1991 roku. Wtedy Ukraina zjednoczyła się we wspólnym pragnieniu wyjścia z radzieckiej próżni duchowo-kulturowej i politycznej, zdobywając Niepodległość. Ale ten fakt przewidywał utwierdzenie własnej tożsamości narodowej, dla Ukrainy przykładem mogłaby stać się Polska, kraj bliski z wielu powodów. Natomiast różne czynniki wewnątrz Uk-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

A już jak zaprzęgniemy!....

Mykoła SŁABOSZPYCKYJ, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Co to za kraj, w którym do jego głównego organu ustawodawczego wybiera się politycznych dywersantów, nienawistników jego państwowej niepodległości, jednostki gotowe sprzedać, zadeptać samą ideę narodową? Co to za kraj, w którym górę biorą łajdaki i złodzieje, w którym władcze głupstwo, wykrzywiwszy wargę, wyśmiewa patriotów, znieważa intelektualistów, którzy nie dorobili się „kasy”? Co to za kraj, który wybierając coraz gorszych czołowych przywódców, którzy niszcząc go od wewnątrz, już teraz tworzą wrażenie jego rachitycznej niepodległości i groteskowej niezdarności? Co to za kraj, w którym wszelkie ścierwo i hołota pluje w oczy narodowi tytularnemu; w którym marginalny napływ dyktuje zasady, normy i warunki istnienia? Co to za kraj, w którym jego pospolity lud, pokornie skłoniwszy czoła, znosi zniewagę wobec narodowych świętości, usypiając się głupimi nadziejami: „Jakoś to będzie...”. Ten kraj to Ukraina. Jeśli w każdym pełnowartościowym państwie świata istnieją tak drżąco święte rzeczy, na które nałożono wieczne tabu, to na Ukrainie uczyniono państwową religią totalną poprawność polityczną, quasi-poprawność i pseudopoprawność, które pozwalają każdemu przybłędzie, każdemu podczłowiekowi, każdemu jaskiniowemu szowiniście czuć się bezpiecznym za swoje zbrodnicze działania przeciwko wartościom narodowym, za zamach na wszystkie nasze tabu. To przecież w kraju Ukrainie doszliśmy do tego, że wszystko jest na sprzedaż i wszystko można kupić — stanowiska, rangi, tytuły, głosy, dusze ludzkie. To przecież tylko na Ukrainie jednokomórkowe istoty, w których trudno dostrzec choćby mglisty ślad homo sapiens, zostały kanonizowane na elitę polityczną. To przecież tylko na Ukrainie, słuchając „dyrygenta” parlamentu Czeczetowa albo kidałowów-kiwałowów, kolesniczenków rozumiesz, że Goebbels nie umarł całkowicie — on ma w naszym parlamencie tyle klonów. Ale historia świadczy: Ukraińcy wprawdzie niemiłosiernie długo zaprzęgają, ale jak już zaprzęgną — to hej... I dlatego nie zawsze u nas: „Wszystkie języki milczą, / Bo błogosławieństwo panuje”. Czasem to „wszystko” mówi. A kiedy mówi, to tak, że — „i Dniepr, i urwiska”. I mówi ten głos narodowej sprawiedliwości jednogłośnie: nie będzie „ukraińskiego getta”, nie będzie „białoruskich wariantów”, nie będzie lirycznej bezradności, a zatem nie będzie i „dwujęzyczności” jako zamaskowanego synonimu rosyjskiego, jako języka mniejszości narodowej, do którego metodycznie i niestrudzenie popychają nas, byśmy przywykli. Nie będzie, jeśli nie pozwolimy. Bo „my”, według Wasyla Symonenki, „to nie mnóstwo standardowych »ja«”. Bo pamiętamy słowa Stusa: „Grzechem jest nie walczyć o siebie. I nie wyprostowywać siebie”. I wtedy na pytanie „co to za kraj?” odpowiem — to kraj, gdzie radują się, myślą i krytykują władzę po ukraińsku. Przecież dwóch języków, ojczyzn i miłości nie bywa. A imię Ukrainiec — wreszcie dotrze do każdego — nie jest dekoracyjną ozdobą. Ukrainiec — nasza zrealizowana istota. niezbędna jest większa solidarność i aktywność wszystkich świadomych i patriotycznie nastawionych obywateli, aby obronić demokratyczne podstawy państwa, jego Konstytucję, która dawno już określiła status zarówno języka państwowego, jak i języków mniejszości narodowych. Podoba mi się hasło: „Pragniesz dwujęzyczności — naucz się ukraińskiego!”. Kiedy to wezwanie stanie się rzeczywistością, odpadnie powód do konfrontacji na tle językowym. Niestety, póki co większość Rady Najwyższej nie uświadamia sobie, że bez języka nie ma narodu, nie ma państwa. Spokoju nie będzie, bo „ruski mir”, nie poczuwszy prawdziwego oporu, będzie napierał nadal, aż do całkowitego zniwelowania najdroższego duchowego skarbu narodu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Jak oni będą zabijać nasz język i jak mu się przeciwstawiać

Maksym STRIKHA, doktor nauk fizyczno-matematycznych, pisarz Nie będę się rozwodził nad tym, po co „regionałowie” przed wyborami po raz kolejny wyciągnęli temat języka rosyjskiego — to jest oczywiste. Nie będę też pisał o fałszywości samego hasła „ochrony rosyjskojęzycznych na Ukrainie” — jest ono jasne dla wszystkich bezstronnych. Spróbuję skupić się na tym, jak uchwalony (na razie w pierwszym czytaniu) projekt ustawy Kiwałowa—Kolesniczenki będzie zabijał mój ojczysty język ukraiński (oczywiście, gdy ustawę podpisze prezydent Ukrainy). I jak my wszyscy możemy przeciwdziałać temu zabójstwu. Komentatorzy najbardziej podkreślali, że przyszła ustawa niemal automatycznie uczyni rosyjski „regionalnym” w mniej więcej połowie regionów państwa (gdzie mieszka ponad 2/3 jego obywateli). Rady bowiem nie mogą nie podjąć odpowiednich decyzji, jeśli na ich rzecz zostanie zebranych co najmniej 10% podpisów mieszkańców. A nawet w Kijowie (negatywnie nastawionym do oficjalnej dwujęzyczności — świadczą o tym wszystkie sondaże) kolesniczenkowcy te 300 tysięcy podpisów (prawdziwych czy nie — kto to sprawdzi?) przedstawią. A od chwili ogłoszenia języka rosyjskiego regionalnym przejmuje on faktycznie wszystkie funkcje urzędowe. Zatem nawet deklarowana w projekcie ustawy konieczność nauki ukraińskiego w szkole zamieni się w fikcję — po co uczyć się języka, bez którego można spokojnie się obejść bez jakiejkolwiek szkody dla awansu zawodowego? Biorąc pod uwagę, kto obecnie stoi na czele branży oświatowej, można śmiało przewidywać: szkolnictwo wyższe na wschodzie i południu zostanie zrusyfikowane szybko i całkowicie, szkoła średnia — wolniej, ale i tu wszystko zbliży się do „wskaźników z 1987 roku” (kiedy wyniki rusyfikacji w oświacie osiągnęły swój szczyt). Nie oznacza to jednak, że ukraiński przetrwa choćby za Wielką Obwodnicą (zamienienie rosyjskiego na regionalny w obwodzie kijowskim najwyraźniej nie wchodzi na razie w plany kolesniczenkowców). Ustawa bowiem starannie znosi wszystkie normy ukraińskiego prawodawstwa, które dotąd tworzyły pewne gwarancje obecności języka państwowego w oświacie, kinie, telewizji, reklamie i pewnych innych sferach. Do czego to doprowadzi w praktyce? Oto znany przykład z dziedziny, w której dotąd prawo w ogóle nie chroniło ukraińskiego i gdzie, zatem, działały wyłącznie mechanizmy rynkowe. 20 lat Jewhen TOWSTUCHA, lekarz fitoterapeuta, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Rada Najwyższa, czyli jak nazywa ją lud — „Rada Zdrady”, uchwaliła najbardziej haniebną ustawę w historii. Jeszcze niedawno około 70% łącznego nakładu ukraińskich czasopism ukazywało się po ukraińsku. Obecnie — nieco mniej niż 10%. Otóż w państwie, w którym co najmniej połowa ludności mówi po ukraińsku, biznes jest przekonany: osoba mówiąca po ukraińsku zawsze kupi wydanie rosyjskojęzyczne (które może nawet przebić się na „rynki WNP”). A rosyjskojęzyczny natomiast najczęściej nie kupi ukraińskiego. Podkreślam — mówię nie o rzeczywistej sytuacji, lecz o stereotypie, który skłania inwestorów do przenoszenia na język rosyjski nawet komercyjnie udanych wydań ukraińskojęzycznych (bo zysk z rosyjskojęzycznych może okazać się jeszcze wyższy!). Społeczność ukraińskojęzyczna mogłaby przeciwstawić temu tylko jedno — masowy i zdecydowany bojkot rosyjskojęzycznych wydawnictw informacyjnych i rozrywkowych oraz praktyk kulturalnych, aby inwestorzy zrozumieli: ich antyukraińska polityka przyniesie nie tylko zyski. Lecz z powodu wrodzonej ukraińskiej tolerancji dotąd tego nie zrobiliśmy. Dlatego minister Tabachnyk ma podstawy, by publicznie się oburzać: oto my przygotowujemy dziennikarzy po ukraińsku i stwarzamy dla nich problemy, bo pracować będą przede wszystkim w rosyjskojęzycznych mediach. I niestety, ma rację. Tragedia bardzo wielu dziennikarzy, którzy dziś faktycznie nie mają możliwości pracy w rodzimym państwie w ojczystym języku, to już temat na osobną rozmowę. Dlatego z tych samych „rynkowych przyczyn” i za Wielką Obwodnicą szybko zniknie reklama ukraińskojęzyczna i resztki ukraińskojęzycznych mediów, a rosyjski coraz pewniej powróci do edukacji (zgodnie z poleceniami ministra-ukrainofoba). Prawda, decyzje wiejskich rad będą jeszcze formułowane po ukraińsku. W Galicji sytuacja językowa oczywiście będzie bardziej optymistyczna. Ale o ukraińskim dubbingu filmów można będzie tu zapomnieć — nikt nie będzie go specjalnie wytwarzał dla Galicjan. Pojemność rynku nie ta. A ochronę Ukraińców przed tą „zarazą” kolesniczenkowie podjęli zasadniczo — choć nawet w Doniecku wpływy z kas kin na pokazy ukraińskojęzyczne rosły przez ostatnie pięć lat. Oczywiście i po ustawie Kiwałowa—Kolesniczenki będzie trwało jakieś życie — po ukraińsku będą pisać dobre książki, śpiewać piosenki, nawet będą ukazywać się jakieś gazety, zorientowane albo na wiejskiego, albo przeciwnie na „zaawansowanego” czytelnika. Czasem będzie ona brzmieć z ust wyższych urzędników — przede wszystkim w momentach rytualnych „dla picu”. Ale to będzie już egzystencja w getcie — prawdziwe życie będzie toczyć się po rosyjsku w jego specyficznej donieckiej odmianie. Jak już w dużej mierze dzieje się dziś — bez jakiejkolwiek ustawy językowej. Co więc ma robić zwykły Ukrainiec, który wciąż zachował pragnienie życia w cywilizowanej, ukraińskiej Ukrainie? Przede wszystkim przypomnieć sobie o własnej godności i zasadniczo nie kupować produktów i usług rosyjskojęzycznych. Wtedy być może wydawcy wszystkich „tielenniedieli” i „natali”, producenci wszystkich „bilików” i „powałij” przypomną sobie o konieczności choćby jakiegoś zaspokajania językowych potrzeb tubylców. Wspierać ukraińskojęzyczne gazety, książki i zespoły swoją uczciwie zarobioną hrywną. Nie przechodzić ze strachu na „regionalny” język, gdy nim mówi zwierzchnictwo. A przychodząc na wybory, koniecznie zagłosować na jedną z gwarantowanie przechodzących opozycyjnych list. I na uzgodnionego kandydata opozycji w okręgu większościowym. Nawet jeśli ktoś z „niezależnych” będzie wydawał się sympatyczniejszy. Bo dziś waga każdego głosu jest zbyt wysoka, a postawa „przeciwko wszystkim” już doprowadziła nas tam, gdzie jesteśmy dziś. Na koniec: każdy może mieć własne przepisy. Kiedy bystrzy i młodzi kijowianie z mediów lub instytucji państwowych zwracają się do mnie po rosyjsku (ostatnio dzieje się to coraz częściej), grzecznie odpowiadam… po polsku (którego osławiona Karta języków w Ukrainie chroni tak samo jak rosyjski). Jakby mówiąc: wy mówicie regionalnym językiem i to wasze prawo, ale wtedy i ja mówię regionalnym językiem, i to moje prawo. Najczęściej ci bystrzy młodzi ludzie przechodzą wtedy na całkiem przyzwoity ukraiński.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Niezbędna spójność

Raul CZILACZAWA, pisarz, doktor filologii, profesor, zasłużony działacz sztuki Ukrainy, ambasador Ukrainy na Łotwie w latach 2006–2010 Pamiętam, że już w 1989 roku występowałem przy centralnym stadionie na ogromnym wiecu w obronie języka ukraińskiego. Ale to było w totalitarnym ZSRR. Nie sądziłem, że po dwóch dekadach, już w czasach niepodległości, sami przywódcy państwa targną się na świętość świętych narodu — język, będą poruszać kwestię, która dzieli społeczeństwo i zadaje podstępny cios jedności narodowej. Czy nie jest to swoistą kontynuacją znanej doktryny o tak zwanym „russkim mirze”, który rzekomo kończy się tam, gdzie przestają mówić po rosyjsku? 18 lutego tego roku na Łotwie z inicjatywy ideowych spadkobierców byłych członków Interfrontu przeprowadzono referendum w sprawie uznania rosyjskiego za drugi język państwowy. Referendum nie odniosło sukcesu: „za” zagłosowało zaledwie 17 procent ludności. Wydaje mi się, że i na Ukrainie

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Szubienica nad językiem Ukrainy

historię niepodległości Ukrainy. Przecięła tętnicę językową Ukraińca, jego etnos, kulturę, obyczaje, zachwiała teraźniejszością, zamgliła przyszłość… W wielostradalną historię kształtowania się języka ukraińskiego i jego sprzeciwu wobec różnobarwnych kolonizatorów wnieśli epokowy wkład wybrańcy narodu. Oślepieni grozą utraty państwowego koryta władcy uchwalili moralnie samobójcze prawo, zgodnie z którym przez setki lat z rzędu podziemnie ukraińskojęzyczny Ukrainiec w swoim własnym kraju wciąż pozostaje przedmiotem psychologicznej, geograficznej i państwowej niższości. Porażające, że jedynie dla zaspokojenia iluzorycznego rankingu „Zdrada” pozbawiła nas ostatniej, świętej wartości — języka (wartości materialne od dawna są w ich rękach). Teraz także naszej „słowiczej” wydano konstytucyjny wyrok — szubienicę! Być może Pan doświadcza naszej mocy siłą permanentnych tragedii?.. Panowie, bądźmy przytomni i czujni, bo po epoce atomowego Czarnobyla zbliża się epoka językowego Czarnobyla!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

drobne osobiste wzbogacenie, oni potrzebują pełnej kontroli nad krajem. Chcę z całą odpowiedzialnością zaznaczyć: to nie są po prostu przedwyborcze gry — to zbrodnia przeciwko Ukrainie, zbrodnia przeciwko narodowi, zbrodnia przeciwko historii i przeciwko ludowi. I z całą odpowiedzialnością oświadczam, że nie pozwolę tego zrobić! Słyszycie, ja tutaj, za kratami, nie pozwolę wam drwić z Ukrainy! Chcę, żebyście wszyscy wiedzieli, że znęcanie się nad językiem, nad podstawowymi zasadami tworzenia narodu jest o wiele bardziej niebezpieczne niż znęcanie się nad Tymoszenko. I choćbyście gdzie byli, choćbyście co robili — ja obowiązkowo dopadnę was i obowiązkowo zmuszę do odpowiadania przed prawem i przed krajem za to, co robicie teraz. Julia TYMOSZENKO 5 czerwca

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Język nas uratuje!

Wołodymyr ZAHORIJ, doktor nauk farmaceutycznych, profesor, prezes Ligi Ukraińskich Mecenasów. W Ukrainie mieszka tolerancyjny naród. Tutaj przedstawiciele wszystkich narodowości nie czują się ograniczeni w żadnych swoich prawach. Ale w mediach trwa niekończąca się demagogia o tym, że u nas prześladowany jest język rosyjski, że u nas dyskryminowane są mniejszości narodowe. Z trybun różnego szczebla demagodzy jednej maści (czytelniku, zgadnij jakiej) opowiadają nam bajki o przemocy językowej w Ukrainie, o agresywnym ukraińskim nacjonalizmie, o przymusowej ukrainizacji. Celem tego wszystkiego jest odwrócenie uwagi od prawnej bachanalii. GŁOS ZZA KRATEK

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

Це злочин проти нації

Сьогодні партія влади на чолі з Януковичем планує розглянути абсолютно авантюрний та безвідповідальний законопроект про запровадження двомовності в Україні. Це якраз той випадок, коли, як кажуть, їх ніхто не тягнув за язик — вони самі себе витягли. Мушу зазначити, що двомовність в Україні уже введена — це мова фені, мова криміналу, мова корупції і тіньової економіки. Саме цією мовою вони заповнюють “бланки”, складають “звіти”, саме цією мовою і цими поняттями вони живуть і знущаються над країною. Я давно казала: якщо у вас є проблема з мовами, якщо у вас є проблеми з двомовністю — вивчіть українську. Запровадження другої державної мови — не просто передвиборна ініціатива Партії регіонів. Ми знаємо, що напередодні кожних виборів вони виймають цю тему і намагаються маніпулювати людьми. Їм не потрібна мова ні російська, ні українська. Їм не потрібна ні Україна, ні Росія. Вони живуть за іншими поняттями. Їм пот- Вадим СКУРАТІВСЬКИЙ Середина 1970-х. Офіцер ґебе моєму колезі, кінознавцю Роману Корогодському: “О, так вы говорите по-украински? Сразу видно — вы украинский националист!!!” Себто емблематична сцена суто адміністративно-поліційного насильства над українською мовою. Насильства, яке в повному обсязі постало з часів агресивної українофобської катівської риторики початку 1860-х, по тому необхідно-бюрократично перетворилося на фактично тотальну заборону української в часи Валуєвського циркуляру та Емського указу. А вже на початку XX ст. — катастрофа всіх спроб бодай якогось українськомовного облаштування тутешньої народної освіти. Всіх… Варто обрахувати подальші демонічно-поліційні хрестоматійні сеанси того суто поліційного насильства: тотальна репресія всіх проявів та інститутів “українізації” 1920-х у 1930-х; повоєнна ж Україна адміністративно зросійщується по всій своїй географічній горизонталі і всій суспільній вертикалі. Включаючи те ревище у ґебістському кабінеті часів “застою”… Те чи не безприкладне в усій світовій мовно-політичній історії неуникно припинилося лише на зламі 1980—1990-х у зв’язку з відомими гіперподіями, які струснули світ.
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

To prowokuje obywatelski niepokój

...jaka dzieje się w państwie, przesłonić triumf bezprawia, korupcję, wojny korporacyjnego przejmowania (raiderskie), w których częściowo biorą udział także struktury państwowe, zombifikować tak, by ludzie nie dostrzegali społecznej niesprawiedliwości i pogarszania się sytuacji gospodarczej, która niewiarygodnie obniża poziom i jakość życia ludzi. Zamach na język państwowy to kamień probierczy: czy obywatele państwa zdołają dać po łapach tym najeźdźcom tak, by ci nawet dziesiątego nie zamówili? Jeśli nie zdołamy przeciwstawić się takim atakom ukrainofobów, to nie ma co uważać się za pełnowartościowy europejski naród, lud z poczuciem patriotyzmu w duszy. Bo Europa to patriotyzm i narodowe priorytety w każdym jej państwie. Wierzę, że zdołamy. Bo pamiętamy, czyimi jesteśmy dziećmi. Pamiętamy, że tutaj się urodziliśmy i zostaliśmy ochrzczeni. Bo na tej ziemi są święte mogiły naszych praojców. Gdyby zaś, nie daj Boże, to nieszczęście się stało, to umarli przewróciliby się w tych mogiłach. My jesteśmy ich przedstawicielami na tym świecie. I jesteśmy przedstawicielami tu wszystkich przyszłych ukraińskich pokoleń, które pokładają w nas nadzieję i wierzą w nas. Stoimy na straży narodowych świętości. Właśnie z nich wychodząc, uchwalano naszą Konstytucję. W jej podstawach wyraźnie zapisano zasady istnienia państwa, które leży na terytorium ukraińskiego narodu i nie bez powodu nazywa się Ukrainą, tak jak Francja — Francją, Niemcy — Niemcami, Rosja — Rosją, Szwecja — Szwecją… Najpierw chciano nas oswoić: no przecież to też Ukraina, ale nie do końca, bo już trochę Rosja. A potem jeszcze jeden krok we wiadomym kierunku. A potem jeszcze. I tak — aż do ostatecznej utraty wszystkiego ukraińskiego, a zatem i państwa w ogóle. Taka właśnie strategia i taktyka tych politycznych awanturników. Oczywiście nie pozwolimy im decydować za nas, co i jak ma być w Państwie Ukraińskim. Bo to nasze, a nie ich państwo. Oni już nam wyraźnie pokazali, że choć mają w kieszeni mandaty deputowanych najwyższego organu ustawodawczego, to w rzeczywistości są zapewne agentami wpływu zupełnie innych państw. Staniemy w obronie obywatelskiego pokoju i spokoju na Ukrainie, nie dopuścimy do destabilizacji sytuacji. „Nie!” — prowokacjom wojny domowej, które mogą zostać wywołane takimi działaniami ukrainofobów.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ludobójstwo językowe

I oto teraz ów „projekt ustawy” językowy. Choć to paradoksalne, należy go określić jako „epokowy”. Zatem ludobójstwo językowe dokonuje się tu już nie brutalnie policyjnymi, szaleńczo administracyjnymi, lecz prawnymi, „legislacyjnymi” środkami. Zatem ukraiński język przenosi się rzekomo nie do tej katowni, nie do tych policyjnych „cyrkularzy” i „ukazów”: deportuje się go już rzekomo na pole prawne, na salę parlamentarną, do odpowiedniego „projektu ustawy”. Ze wszystkimi odpowiednimi atrybutami wokół niego: retoryka prawnicza, powoływanie się na wszystkie paragrafy, można powiedzieć „prawo rzymskie”, powoływanie się na „doświadczenie europejskie” i tym podobne. Lecz strategiczny cel tej prawnie urządzonej intrygi jest ten sam, co w poprzedniej półtorawiecznej policyjnej agresji, romanowskiej i sowieckiej, przeciwko języku ukraińskiemu! Wprowadzić go, ten język, na eszafot, lecz już przy bębnach — nie otwarcie policyjnych, lecz zamaskowanych prawnie. Przy tym owo wprowadzenie najwyraźniej kończy faktyczną klęskę języka ukraińskiego w sytuacji „naszego”, można by rzec, „wolnego rynku”. Dotąd represjonowany język nie zawsze, przez dwadzieścia lat niepodległości, wytrzymywał konkurencję z innym graczem językowym na tym rynku… Z imperialnym językowym Goliatem — z jego kolosalnym doświadczeniem historycznym nie tyle „wolnego”, ile NIEwolnego rynku. Otóż na takim właśnie „projekcie ustawy” kończy się epoka bezpośredniej przemocy wobec języka ukraińskiego i zaczyna się epoka jeszcze bardziej niebezpieczna: epoka przemocy wobec niego, pośredniej, prawnej. Jeśli autentyczna Ukraina przegra swój niezbędny ruch oporu wobec tej prawnie zamaskowanej przeciwko niej agresji, przegra także swoją autentyczność. Być może na długo, jeśli nie na zawsze.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

„Wszystko, co się stało, już się stało — tego nie można odwołać”

Jarosław JACKIW, akademik Narodowej Akademii Nauk Ukrainy To powiedzenie jest konsekwencją Ogólnej teorii względności (OTW), przyjętej na obecnym etapie rozwoju nauki. Czy OTW i jej wnioski są słuszne? Na to pytanie dziś stara się odpowiedzieć światowa społeczność naukowa, uwzględniając wszystkie zewnętrzne i wewnętrzne czynniki otaczającego nas świata. I nie spieszy się z wnioskami, dopóki nie zbada wszystkich możliwych konsekwencji odrzucenia OTW. Wszystko, co wydarzyło się 5 czerwca 2012 roku w Radzie Najwyższej niepodległego soborowego państwa Ukrainy podczas uchwalania w pierwszym czytaniu projektu ustawy językowej, z jakichkolwiek pozycji by tego wydarzenia nie oceniać, nie można uznać za wszechstronnie zbadane i uzasadnione. Kto i kiedy w Radzie Najwyższej omówił wszystkie możliwe skutki uchwalenia takiej ustawy? Czy można uznać za argument Dmytro HORBACZOW, historyk sztuki, badacz światowej i ukraińskiej awangardy Obecna sytuacja nie jest nowa dla państwa ukraińskiego. Przypomnijcie sobie carską Rosję, zakaz Szczerbyckiego… On zresztą mówił, że wszystkie prace naukowe trzeba pisać po rosyjsku… Ja zaś mogę powiedzieć, że Ukraina jest państwem dwujęzycznym. Dokądkolwiek pojedziecie, czy to do Ługańska, czy do Lwowa, ukraińskiego słuchają, znają go i rozumieją wszędzie. Ukraiński i rosyjski harmonijnie współistnieją na wszystkich terenach kraju. Dziś politycy starają się wykorzystać na korzyść uchwalenia tego projektu ustawy takie twierdzenie: „Obiecywaliśmy podczas prezydenckiej kampanii wyborczej uchwalenie takiej ustawy, i to wykonujemy”? Moim zdaniem Wy, parlamentarna większość, obiecaliście bardzo dużo. A jak mówią moi koledzy astronomowie: „Wóz (gwiazdozbiór) i dziś tam stoi”. Dlaczego nie wykonuje się ustaw o oświacie, nauce i innowacjach? Dlaczego nauka Ukrainy, zwłaszcza humanistyka, jest w państwie na „głodowych racjach”? Listę takich „dlaczego” można ciągnąć dalej, bo, jak się zdaje, nie mam na sobie grzechów ani w służbie państwowej, ani na niwie naukowej. Większość swoich prac naukowych napisałem po rosyjsku i po angielsku. Nie rozumiem tych rodziców, którzy nie zachęcają swoich dzieci do nauki większej liczby języków (przypominam sobie, że dawno temu razem z A. Matwijenką byłem na otwarciu w Symferopolu drugiej szkoły z ukraińskim językiem nauczania. Wściekli rodzice wykrzykiwali: „Nam wystarczy jednego języka rosyjskiego!” Cóż tu powiedzieć — diagnoza jest oczywista). Jako przewodniczący Rady Naukowo-Wydawniczej NAN Ukrainy sprzyjam zwiększaniu liczby czasopism naukowych wydawanych po angielsku. W celu popularyzacji wiedzy naukowej wydajemy po ukraińsku czasopismo „Światopogląd” i inne. Chcę podkreślić: szanowni deputowani! Opamiętajcie się! Nie róbcie pochopnych kroków. My już to przerabialiśmy w historii Ukrainy. …skiego słowa. Ukraińska ziemia odpowiada na ukraiński język. A ten projekt ustawy nie ma żadnych perspektyw historycznych. Przynajmniej ja mam nadzieję, że z tego nic nie wyjdzie.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Nasz język

...rosyjski język jedynym, umiejętnie kryjąc się pod pretekstem troski o Gagauzów i inne mniejszości narodowe. A język ukraiński chcą przywrócić do stanu sprzed czasów Związku Radzieckiego, kiedy ukraiński istniał tylko nominalnie, nikt nim nie mówił. Nigdzie na ulicach wtedy nie słyszałem ukraińskiej mowy. Nawet Jefremow nas ostrzegał, że niedługo cofniemy się do roku 1991. Wydaje mi się, że nic im z tego nie wyjdzie, bo język ukraiński to nasz język, mówienie nim jest naturalniejsze niż po rosyjsku. Jestem Rosjaninem, ale nigdy nie usłyszycie ode mnie ani jednego rosyj-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Ratujmy język —

sumienia i honoru, niepatriota, który prowadzi parlamentarną łódź wśród fal deputackiego chaosu, zdrady, cynizmu, awanturnictwa i ambicji, a z nim razem na wiosłach wszyscy ci, którzy przysiedli się w tej pasożytniczej łodzi: lewicowi, prawicowi, centryści, pozacentrowi. Wszyscy bez wyjątku demonstrują z dumą, że dla nich przede wszystkim liczy się to, co rodzime, czyli własne bogactwo i sposoby jego pomnażania. Ostatnie sesyjne posiedzenie Rady Najwyższej Ukrainy, na którym w pierwszym czytaniu uchwalono projekt ustawy „O podstawach państwowej polityki językowej”, potwierdziło przekonanie ludzi, że politycy rżną państwo po żywym, że sztucznie nadmuchane przez nich etniczne różnice między zachodem a wschodem, północą a południem to zmyślona próba (nie pierwsza!) podzielenia kraju i skłócenia narodu. Pojawia się nieprzypadkowe podejrzenie, że Ołeksandr Turczynow, Mykoła Tomenko, Andrij Kożemiakin, Arsenij Jaceniuk i inni z nimi to duchowi bracia Kiwałowa, Wadyma Kolesniczenki, Ołeksandra Jefriemowa i wielu innych w tym obozie nosicieli parlamentarnych niesnasek; tych „innych”, podobnych do nich jak bliźniacy, za cenę zdrady państwowych priorytetów: Konstytucji, terytorialnej jedności i całości. Życie pokazuje: kraj stacza się ku ciemnej „małoruskiej nocy”, gdzie zasady europejskiej demokracji zostaną zniwelowane, a demagogia i dyktatura rządzącego cynizmu znów zasiądą za kilka miesięcy na nowych deputackich fotelach. Wszystko tu się sprzedaje i kupuje! Dlatego dziś nie wolno dać narodowi ochłonąć, pomyśleć, trzeba go odwracać od głównych problemów bajkami, trzeba wymyślać takie rzeczy, by całemu narodowi było gorzej. I oto w „tajdze azjatyckiej Chochlandii” pojawiają się kiwałowowie-kolesniczenkowie-jefriemowowie, kupieni za połamany pieniążek. Jak daleka od Europejskiej karty języków regionalnych jest prowokatorska inicjatywa Kiwałowa, wiadomo …go, wszystkim chytrusom! Nowe prawo jest potrzebne tym politykom, którzy za cenę odstąpienia od norm Konstytucji, otwartej obłudy, świadomie, za wielkie otrzymane pieniądze dalej rozchybiają łódź deputowanego rozbratu-chaosu, którzy, „kupieni za grosz”, kupują za tego samego Judaszowego srebrnika słabszych duchem. Takim parlamentarzystom nie chodzi o spokój, dobrobyt, godność państwa, zbyt daleko są oni, dawni „partyjno-komsomolscy wodzowie”, od narodu, którego cynicznie, bezkarnie i bezwstydnie oszukują. W pierwszym czytaniu projekt ustawy zdobył przewagę w obecnym składzie Rady Najwyższej. Drugiego czytania nie będzie! Z ulic, placów, studenckich akademików, wiejskich zagród, zrujnowanych i sztucznie zniszczonych, ograbionych fabrycznych hal, okaleczonych chciwością dzisiejszych nowobogackich donbaskich kopalń dobiegają nieśmiałe głosy protestu. Lecz już łączą się, bratersko ustawiają się szeregi śmiałych, lawinowo narasta ludzki gniew! I wtedy Kiwałow-Kolesniczenko, dawni sowieccy wodzowie, poczują moc, siłę narastania, nieustępliwość ludowego oporu, ludowej nienawiści, ludowej pogardy, ludowego sprzeciwu, oporu, i podstępna, za wielkie pieniądze kupiona złodziejska władza będzie zmuszona ustąpić! rozmowy, z kontekstu procesów edukacyjnych — to tak zwani „rosyjskojęzyczni” wschodu i południa Ukrainy. Cała istota najnowszego ustawodawstwa językowego polega na tym, aby obywatel państwa ukraińskiego nie mógł znać ani jednego słowa w języku ukraińskim, nie wiedział nic o kulturze ukraińskiej i nie zwracał uwagi na ukraińskie interesy narodowe — i jednocześnie nie odczuwał z tego powodu żadnego dyskomfortu. Już teraz szkoły Ukrainy z nauczaniem w języku rosyjskim odtwarzają rosyjsko-sowieckie wytyczne socjokulturowe w środowisku młodzieżowym, czemu w pewnych regionach sprzyja też dominujący wpływ mediów Federacji Rosyjskiej. Dalej zaś absolwenci szkół, a zwłaszcza uczelni wyższych, będą mogli adekwatnie czuć się i profesjonalnie pracować albo w ramach swoich „szczególnych” regionów (co sprzyjać będzie wspomnianemu już rozłamowi kraju), albo w Rosji (imperialne ambicje jej władzy w najbliższych latach będą wymagały napływu młodej, energicznej, wykwalifikowanej i oddanej ideom „Russkogo mira” siły roboczej). I nie przypadkiem Wadim Kolesniczenko aktywnie zajmuje się nie tylko „walką ze zbrodniczą OUN-UPA”, ale także różnymi projektami młodzieżowymi — oczywiście wspólnie z Rosjanami, w ramach ideologii „Russkogo mira” i „wspólnej przestrzeni euroazjatyckiej”…

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Rewanżyzm językowy — na marszu

Mykoła ŻULYNSKI, akademik Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Przytoczono zapis Ołeksija Honczara w dzienniku z 19 lipca 1994 r.: „…Kiedy mówimy o niepodległości Ukrainy, to przede wszystkim o języku, o języku! Bez niego niepodległość – puste słowa”. Przywołano również słowa członka Francuskiej Akademii Nauk Jeana Dutoura, wypowiedziane po uchwaleniu przez Zgromadzenie Narodowe i Senat Francji 4 sierpnia 1994 roku ustawy o używaniu języka francuskiego: „Jeśli istnieje zagrożenie dla języka narodu, oznacza to, że istnieje zagrożenie także dla istnienia państwa”. Wydawałoby się, jakie zagrożenie pojawiło się dla Francji, że Rada Konstytucyjna tego państwa podejmuje decyzję o przyjęciu specjalnej ustawy, której artykuł 1 proklamuje: „Język francuski jako język państwowy, zgodnie z Konstytucją, jest ważnym składnikiem tożsamości i jest językiem nauczania, pracy, wymiany we wszystkich sferach życia społecznego…” Ale zagrożenie dla języka francuskiego istnieje, przede wszystkim jest ono spowodowane globalizacją. A co dzieje się u nas? Czy fala globalizacji nie przetoczyła się po nas? Czy Federacja Rosyjska nie prowadzi przeciwko Ukrainie wojny informacyjnej? Czy nie zachodzi aktywna ekspansja ze strony Rosji na froncie językowym, religijnym, kulturalno-informacyjnym, nie mówiąc już o froncie finansowo-ekonomicznym? Czy globalne procesy migracyjne nie skomplikowały wewnętrznych problemów Ukrainy? Mam na myśli nie tylko kwestię integracji migrantów w społeczeństwo ukraińskie, ale także ich „przenoszenie się” do krajów europejskich. Wrażenie jest takie, że rządząca partia działa na zlecenie północnego sąsiada, który pod szyldem „Russkij mir” aktywnie wprowadza poza granicami swojego państwa, zwłaszcza na Ukrainie, język rosyjski. Wzniesiona została nowa fala ataku na język ukraiński ze strony rządzącej partii – Partii Regionów wspólnie z komunistami, ataku na język państwowy poprzez nadanie języka rosyjskiego statusu regionalnego. Prawda, są gotowi nadać status regionalny jeszcze 17 językom mniejszości narodowych Ukrainy, chociaż jest oczywiste, że chodzi o uzakonioną rusyfikację Ukrainy; nietrudno sobie wyobrazić, co zacznie się dziać także w i tak zrusyfikowanej Ukrainie, gdzie przestrzeń informacyjna, kulturalna i księgarska w 80 i więcej procentach zajęta jest produkcją rosyjskojęzyczną, kiedy ustawa „O podstawach państwowej polityki językowej” zacznie obowiązywać. Wówczas w 17 regionach Ukrainy z 27 język rosyjski stanie się oficjalnie regionalnym, czyli dominującym. Powoływanie się na Europejską kartę języków regionalnych i mniejszościowych, którą tak entuzjastycznie wymachują regionałowie, jest nie na miejscu, bo ta Karta przewiduje zachowanie i ochronę tych języków, które znajdują się na granicy zniknięcia, podczas gdy w ratyfikowanej przez Radę Najwyższą Ukrainy redakcji Europejskiej Karty języków regionalnych i mniejszościowych (nazwa w języku ukraińskim – Europejska Karta języków regionalnych lub języków mniejszości) podlegają ochronie państwowej nie języki jako takie, lecz narodowe mniejszości, które posługują się tymi językami. Nawiasem mówiąc, Rada Konstytucyjna Francji w 1999 roku zakazała ratyfikacji tej Karty, ponieważ ona „narusza konstytucyjne zasady niepodzielności Republiki, równości wobec prawa i jedności narodu francuskiego”. Tej Karty nie wdrożyły ani Federacja Rosyjska, ani Belgia, ani Włochy… Spośród dawnych republik ZSRR tylko Ukraina i Armenia pospieszyły z przyjęciem na siebie do końca niezrozumianych zobowiązań dotyczących państwowego wsparcia aż dla 13 języków mniejszości narodowych. Zrozumiałe jest, dlaczego Partia Regionów i te frakcje, które przed nią się płaszczą, nagle postanowiły zaopiekować się rosyjskim językiem, „skrajnie upośledzonym” na Ukrainie. Wybory tuż-tuż, trzeba czymś odwrócić uwagę obywateli od problemów społecznych, podgrzać nastroje elektoratu rozgorączkowanego przedwyborczą gorączką normami, już zagwarantowanymi ustawowo, o wyborze języka nauczania w szkole na podstawie wniosków rodziców, uczniów, studentów. Już i pisać prace naukowe, dysertacje będzie można dowolnym językiem, czytaj: rosyjskim… Nawiasem mówiąc, prorządowe siły w ukraińskim parlamencie przepchnęły w formie ustawy koncepcję państwowej polityki językowej, podczas gdy „koncepcja państwowej polityki językowej”, którą opracowała Narodowa rada ds. kultury i duchowości przy Prezydencie Ukrainy, została już zatwierdzona Dekretem Prezydenta Ukrainy z 15 lutego 2010 r. nr 161/2010. W tej koncepcji uwzględniono interesy językowe mniejszości narodowych. Jeżeli zaś Partia Regionów tak troszczy się o status języka ukraińskiego, o czym demagogicznie zaczęli mówić Kolesniczenko i spółka, dlaczego nie zainicjują uchwalenia ustawy o języku ukraińskim jako państwowym? Nie, mają inne zadania i cele. Są one oczywiste. I skierowane przede wszystkim na dalszą rusyfikację Ukrainy. Ale ten rewanż językowy nie przejdzie! A tym, którzy próbują reanimować komunistyczną politykę rusyfikacji, społeczeństwo przyzna, na wzór francuskich stowarzyszeń obywatelskich broniących języka francuskiego, tytuły „Rosyjski najemnik”, „Rosyjski pachołek na skalę międzynarodową”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Po!żywomu

Aleksandr FEDORUK, członek rzeczywisty Narodowej Akademii Sztuk Ukrainy, profesor, doktor historii sztuki Czy w państwie istnieje Człowiek, który mógłby przejąć się losem swojego narodu, żyć troską o Ukrainę, którą dziś i wczoraj bezkarnie i bez wstydu rozszarpują cwaniacy u władzy? Czy w tym państwie jest Prezydent, który kilka lat temu przysięgał na Biblii w imię dobra i dobrobytu swojego narodu oraz dla szczęśliwej przyszłości Ukrainy?! Co dziś mamy na Ukrainie? Od zachodu do wschodu, od północy do południa — wszędzie to samo: jedni dziś panują, inni biedują, jedni kradną i kłamią, inni pokornie słuchają i cierpią. Cwaniacy od polityki po żywemu tną nasze państwo, sztucznie rozpalają w nim waśnie międzynarodowe, dzielą, rozsiewają ziarna zwątpienia, a władza dalej śpiewa hymny pochwalne o mitycznie istniejących dobru, porządku, sprawiedliwości. Zło uwiło sobie gniazdo przede wszystkim w murach Rady Najwyższej Ukrainy, gdzie kwitną korupcja, podział i zdrada, i gdzie w imię osobistej korzyści brat jest gotów sprzedać brata, a syn — ojca. Nieszczęścia, kłopoty, nieszczęścia Ukrainy — w Radzie Najwyższej Ukrainy, która w całości stanowi stos darmozjadów! I to każdy obywatel Ukrainy prawie codziennie widzi, słyszy, prawie codziennie odczuwa na sobie i raz po raz się przekonuje: oto tam, w tej sali obrad zebrali się bez wyjątku wszyscy gadułowie, którzy za grosze, za te trzydzieści srebrników gotowi są diabłu sprzedać duszę. W Radzie Najwyższej nie dbają o obywatelską godność, przyzwoitość, nie żyją w niej troską o naród i państwo, bo jej główny przewodniczący Wołodymyr Łytwyn — człowiek bez

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Rusofilów programuje się na Bankowej

Sergiusz HRABOWSKI, doktor filozofii, członek rady koordynacyjnej Stowarzyszenia Ukraińskich Pisarzy Program minimum tych zakulisowych postaci, które przygotowywały ustawę językową z inicjatywy Kiwałowa–Kolesniczenki, jest oczywisty: skłócić obywateli Ukrainy na tle językowym, poszczuć ich jednych na drugich, odwrócić uwagę od grabieży kraju, zapewnić jak najlepsze pozycje startowe Partii Regionów w wyborach do Rady Najwyższej. Mniej oczywisty, ale również zrozumiały program maksimum tych językowych lalkarzy (zrozumiały wszystkim wykształconym ludziom, z wyjątkiem, oczywiście, profesjonalistów z Partii Regionów): rozerwać Ukrainę na kawałki i po kolei przygotowywać je do państwowej integracji z Rosją. Ukraina jest bowiem zbyt wielka, by połknąć ją od razu, można się zadławić, a tak — kawałek po kawałku, rok po roku, koncentrując wysiłki i środki na rusyfikacji tych czy innych terytoriów (nie tylko w sensie formalnym, lecz szerzej — w sensie społeczno-kulturowym, przekształcając je w części „Russkogo mira”): Krym, Donbas, Charków, Odessa, Przyczarnomorze i wreszcie Kijów, gdzie na mocy nowej ustawy ma być wprowadzony język rosyjski jako „regionalny”. Co zaś do Prawobrzeża, Wołynia i Galicji — niech będzie to takie sobie „Ukraina-lajt”, niech zachowa atrybuty niepodległości, i tak rosyjski kapitał będzie ją kontrolował… Ale między tymi dwoma programami istnieje również mniej oczywista zależność. Także zaprogramowani są ci, którzy programują rusofilów na Bankowej i Hruszewskiego. Chodzi o zmniejszenie potencjału ludzkiego Ukrainy, „wysysanie” znacznej części młodego pokolenia (przede wszystkim specjalistów) poza granice państwa. Dlaczego? Bardzo prosto. Główna masa absolwentów szkół i uczelni, którzy na mocy najnowszej ustawy de facto niemal całkowicie wypadną ze sfery oddziaływania języka ukraińskiego, dla których stanie się on zbędny wskutek wyparcia nie tylko z nauki, lecz także ze sfery urzędowej

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

zdołali zagłosować „przeciw”. Zamiast blokować sabat ukrainofobów, opozycjoniści uciekli się do banalnego demarche, co było absolutnie nieadekwatną reakcją na w istocie zamach stanu. Bo cóż to za państwo z obcym językiem! Opozycja parlamentarna tamtego dnia okryła się niezmierną hańbą. Zdradziła Ukrainę! Nie ma do niej zaufania! Dlatego żaden (!) z urzędujących deputowanych ludowych nie ma żadnego moralnego prawa kandydować do nowego parlamentu. W Radzie Najwyższej Ukrainy potrzebni są bojownicy, a nie konformiści! W zaistniałej sytuacji Ukraińska Partia Republikańska wzywa do utworzenia pozaparlamentarnej Ukraińskiej Opozycji Narodowej, która zjednoczy prawdziwych ukraińskich patriotów. Taka opozycja musiałaby działać koniecznie w ramach Komitetu Obrony przed Dyktaturą (KODu) i zgromadzić takie partie jak „Swoboda”, KUN, URP i inne. Tylko zdecydowanymi i radykalnymi działaniami można usunąć od władzy potomków tych, którzy zniszczyli Ukraińską Republikę Ludową, dokonali na Ukrainie głodomorów, represji, wciągnęli nas w II wojnę światową, na których rękach jest krew milionów zamęczonych Ukraińców! Lewko ŁUKIANENKO, przewodniczący Ukraińskiej Partii Republikańskiej naród, który wyszedł z kolonialnej niewoli, ceni to, co stanowi jego etniczną tożsamość, co jest świadectwem jego pełnowartościowej obecności i istnienia na planecie. A jest to przede wszystkim język. A dopiero później, na setnym miejscu, wszyscy prezydenci, premierzy, parlamenty i ich (często nieudolni i niepatriotyczni, jak to widzimy na Ukrainie) deputowani. Wygląda na to, że antyukraińskie siły, które wzięły górę w Radzie Najwyższej, udają, że nie wiedzą, co czynią, że po prostu proponują przewartościowanie wartości. Ale nawet ślepemu widać: to test dla ukraińskości. Jeśli zamilknie, dalej będą nowe kroki dla wykonania operacji pełzającego zamachu stanu. My, patriotyczna ukraińska diaspora, jesteśmy dzisiaj razem ze wszystkimi tymi, którzy bronią języka ukraińskiego, którzy wreszcie bronią tym samym honoru Ukrainy, bo przecież uchwalenie takiej ustawy stanie się światową hańbą Ukrainy. Ale wierzę w zdrowe siły patriotyczne, w trzeźwy rozsądek, w normalny rozwój wydarzeń na mojej rodzinnej ziemi. Wierzę, że ta dywersja przeciwko państwu upadnie. Wierzę, że nasz naród jest prawdziwym gospodarzem swojego państwa. Dlatego wszystkie polityczne awantury są skazane na porażkę. Najważniejsze, żebyśmy wszyscy wystąpili zgodną wspólnotą, dobrze rozumiejąc, że Ukraina jest jedna i że zaczyna się ona od naszego języka. Języka naszych przodków, naszych rodziców, naszych dzieci, języka naszej ziemi. Dlatego za nami prawda, a z nią – i siła, i wola. Pora! A my wciąż mówimy, grozimy, że oto przyjdzie pora… oto my wam… I to, niestety, uczucie zakorzenione, i na Ukrainie, i w Diasporze. A może ta pora JUŻ PRZYSZŁA! Czy nie warto prowadzić wzmożonej, wyjaśniającej propagandy, jak wyciągnąć wędzidło z własnych ust, którym obdarzyli nas swoi i obcy. Robić wzmożone demonstracje, przygotowywać naród do prawdziwego powstania przeciwko narzuconej tyranii. Wybory tuż tuż! Żeby znów się nie spóźnić! Nie odizolować się ową odmową – moja chata z kraja! Naród wtedy jest silny, kiedy działa, a nie wtedy, kiedy narzeka! I warto każdemu z nas pamiętać słowa naszego Wielkiego Kamieniarza: „Każdy myśl, że na tobie Milionów stan stoi, Że za los milionów Musisz dać ty odpowiedź”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Mowa nas uratuje! Recydywa małorosyjskiego syndromu

Wałerij HUŻWA, pisarz Najłatwiej — zbyć się werbalnymi protestami przeciwko uchwalonemu przez parlament w pierwszym czytaniu projektowi ustawy w kwestii językowej, najtrudniej — zatrzymać i w dalszej perspektywie uniemożliwić „ustawodawcze” działania, skierowane na złamanie kodu genetycznego ukraińskiej państwowości. Niedokrwista opozycja okazała się bezsilna wobec większości. Wyobraźcie sobie Francuzów, którym zaproponowano by drugą lub regionalną arabską; Niemców w tej samej sytuacji, aby debatowano o regionalnej tureckiej w ich państwie? Albo kraj latynoamerykański, który debatowałby nad upaństwowieniem angielskiego zamiast hiszpańskiego czy portugalskiego? To niemożliwe. Akcje protestu zmiotłyby parlamenty, które pozwoliłyby sobie na podobne eksperymenty. Ukraińcy są bardziej chłodnokrwawi. Co proponuje frakcja większości w parlamencie i jej satelity? Zburzyć fundamenty Konstytucji, otworzyć drogę do federalizacji Ukrainy, oddać rosyjskiemu (przede wszystkim) językowi, który i bez ustawodawczych ulg ma u nas wolną przestrzeń komunikacyjną, carte blanche. Co dalej? Genetycznie zmodyfikowane państwo, GZP. Widmo, fantom, mieszaniec. Trudno powstrzymać się od emocji, kiedy chodzi o los suwerenności Ukrainy. Warto do danych statystycznych o składzie obecnego parlamentu (średni wiek, średni poziom wykształcenia, średni majątek) wprowadzić rubrykę „test na IQ”. Jaki okaże się wynik? Raczej nie zadowalający. Tak i stają przed oczami w przyszłości trójkolor obok naszej flagi narodowej i nad herbowym tryzubem — dwugłowy ptak-mutant. Doszło do tego, że Pierwszy kanał Radia Narodowego w wiadomościach nazywa akcje protestacyjne przeciwko projektowi ustawy językowej nacjonalistycznymi. Szaleństwo! Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku Jewhen Małaniuk proroczo zajrzał w naszą teraźniejszość: „…problem ukraińskiego małorosyjszczyzny jest jednym z najważniejszych, jeśli nie centralnych problemów, bezpośrednio związanych z naszym podstawowym problemem — problemem państwowości. Co więcej: jest to ten problem, który jako pierwszy stanie przed mężami stanu już Państwowej Ukrainy. Jeszcze długo, w czasie trwania i stabilizacji państwowości, ten problem będzie stał jako zadanie pierwszoplanowe, a dla samej państwowości — jako groźne memento”. A mówią, że nie ma proroka… Proponowany projekt ustawy językowej to płód i recydywa syndromu małorosyjszczyzny. Prezydent Ukrainy, gwarant Konstytucji, ma szansę pozostać w historii naszego państwa patriotą, a nie kolaborantem, jeśli zastosuje prawo weta wobec projektu ustawy, który, jak minę z opóźnionym zapłonem, próbują podłożyć pod fundament ukraińskiego suwerennego państwa. Niech Boża Opatrzność doda twardości jego ręce. wróg Ukrainy, niezależnie od tego, na jakim szczeblu społecznym stoi. Mowa, ojczysta, rodowa (mowa naszych dziadów, pradziadów), nasza Ukraińska Mowa — to nasza wieczna narodowa wysunięta linia ognia, nasz pierwszy i ostatni rubież obrony, poza granicami którego — nasze niebycie. * * * Tak, tak. I w starości. Jeśli poczułeś się Ukraińcem, to przechodź na ukraiński! Co ci z tej obczyzny językowej, jaka ci tam radość? A przechodząc na ojczysty, ukraiński, staniesz się przykładem dla swoich wnuków i prawnuków, a także dzieci, które z rąk wyrwała ci sowiecka system i zamieniła w rosyjskojęzycznych obcych na ukraińskiej ziemi. Pomyśl, szanowny Ukraińcu! Wzmocnij swoje życie rodzimomownością. To doda ci lat i lat, a przed Bogiem będziesz sprawiedliwy. Choćby Wernadskiego słuchajmy! „Różnię się od swoich politycznych współmyślicieli tym, że uważam odrodzenie języka ukraińskiego za bardzo wielkie pozytywne zjawisko. Nie mogę zgodzić się z tymi, którzy, pozostając Ukraińcami, przyjmują język rosyjski i kulturę rosyjską jako ojczyste”. (Wołodymyr Wernadski). * * * Choćbyście nie wiem co mówili, a żyć na Ukrainie i nie znać mowy tej ziemi, która ciebie, człowieka wszak przyjezdnego, tyle lat nosi, — a to jeszcze wyśmiewać jej mowę i zamiast niej wszędzie pchać się ze swoją, narzucać ją tej ziemi jako języki państwowe — nie jest moralne, nie jest inteligentne, nie jest po ludzku. Na marginesie powiedzianego. Chodzi o naszą odporność językową. Nasza mowa — to nasz rubież bojowy. Oddamy go, oddamy Państwo Ukraińskie. Mówmy po ukraińsku. Nasze pryncypialne ukraińskojęzyczność — to nasza linia Mannerheima. Oświadczenie Ukraińskiej Partii Republikańskiej przeciwko zmoskwiczeniu Ukrainy Wydarzenia 5 czerwca 2012 r. w Radzie Najwyższej ostatecznie rozwiały wszelkie wątpliwości co do władzy centralnej na Ukrainie. Władzę przejęli nie po prostu bandyci i korupcjoniści. To — obcy, najeźdźcy, „piąta kolumna” Kremla! Bo tylko okupant mógł zamachnąć się na ten największy i najdroższy skarb, jaki ma każdy naród — jego mowę. Głosując za nadaniem językowi rosyjskiemu statusu regionalnego (czy też drugiego państwowego) ukraiñożercy z Partii Regionów oraz KPU w pełni obnażyli swoją wrogą istotę. To zamach nie tylko na państwowy język ukraiński, to zamach na ukraińską państwowość! Dlatego, zgodnie z artykułem 37 Konstytucji, te antypaństwowe partie na Ukrainie muszą być natychmiast zakazane! A ich kierownicy pociągnięci do odpowiedzialności karnej za podsycanie wrogości między narodami i zdradę stanu. Przykro, że frakcje opozycyjne w parlamencie nie zdołały zaradzić temu imperialno-szowinistycznemu natarciu. Deputowani z BJuT i NUNS biernie obserwowali, jak krzyżują język ukraiński. Oni nawet nie GŁOS Z ZAGRANICY

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Za nami — prawda

Leonid LISZCZYNA, członek Ligi ukraińskich mecenasów, Toronto, Kanada Na tę wiadomość — mówię bez żadnej przesady — wzdrygnęła się cała patriotyczna ukraińska diaspora na całym świecie. Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła w pierwszym czytaniu kanibalski projekt ustawy dotyczący języka państwowego, który podsunęli ci, co już dawno zasłużyli na miano wybitnych ukraińskożerców. Przykro, obrzydliwie, boleśnie. Trudno uwierzyć, że to możliwe w państwie, które przekroczyło granicę dwudziestu lat niepodległości. Staramy się sobie wyjaśnić, czym spowodowana jest taka sytuacja, w której antyukraińskie siły w ukraińskim parlamencie niszczą Ukraińskie Państwo. Bo wiadomo, że język to państwo, jedna z jego najważniejszych cech, a także jedna z tych narodowych świętości, na które zamach jest zbrodnią. I tej zbrodni dopuszczają się tak zwani słudzy narodu. Dla trzeźwego rozsądku takie nieporozumienie jest niepojęte. To jakby historia chorego psychicznie albo przedstawienie w teatrze absurdu. We wszystkich krajach świata, we wszystkich pełnoprawnych państwach mamy pietetyczny stosunek do języków państwowych. Każdy

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Przednia linia ognia obrony

Wasyl ZACHARCZENKO, pisarz, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki * * * Kiedy my, wszyscy Ukraińcy, totalnie, powszechnie porozumiewamy się językiem ukraińskim, nie pokona nas żadna podstępna, wroga siła, ani zewnętrzna, sąsiedzka, ani robacza „piąta kolumna”. Nasza totalna ukraińskojęzyczność utwierdzi i upaństwowi Ukrainę na jej ziemi zupełnie łatwo, bez szczególnej walki. Bo główna walka, narodowe samostanowienie, to nasza ukraińskojęzyczność. Nie gołosłowna „miłość” do ojczystego języka, lecz czynna, naturalna, jeśli chcecie – odrodzona przez każdego z nas ukraińskojęzyczność. * * * Aby zwyciężyć, aby zbudować Państwo Ukraińskie, każdy z nas musi, powinien dziś i na długo objąć narodową samoobronę, uzbrajając się w powszechne posługiwanie się językiem ukraińskim, rodzimą kulturą, elementarną wiedzą o historii Ukrainy, przejęty jasnym wspomnieniem narodowych bohaterów, a także braterskim poczuciem łokcia jeden drugiego. * * * Kimże więc są ci ukraińscy patrioci? To ci, którzy na każdym kroku wzywają jeden drugiego do jedności, wołają do chrypki, a jednak się nie jednoczą, a co więcej, z każdym rokiem, z każdymi wyborami jeszcze bardziej się dzielą, rozłamują, rozsypują się w proch, paraliżująco najeżając przeciw sobie swoje ostre łokietki, nadymając przeciw sobie swoje bezmózgie głowy, po kainowemu odwracając swoje bezwstydne oczy. I, co znamienne, porozmawiaj z każdym z nich – wszyscy są nieszczęsnymi Ablami, a gdzież jest ten Kain, który ich tak wszystkich zrobił Ablami? Otóż nie Ablami jesteście, lecz zwyczajnymi dwulicowymi Janusami: przed narodem śpiewacie lamenty Łazarza, a w duszy każdy z was jest zatwardziałym Kainem, opętanym jakąś antyukraińską siłą. * * * „Dwujęzycznego narodu nie może być – to patologia”. (Wasyl Ziemlak). A oto wrogowie wzięli się, by z nas, Ukraińców, zrobić „dwujęzycznych”. Ale przecież dwujęzyczne w przyrodzie są tylko gady. * * * Wstaję i kładę się spać z jedną i tą samą myślą: jak prościej i dokładniej przekazać każdemu Ukraińcowi, że dążenie do wprowadzenia w Ukrainie drugiego języka państwowego — rosyjskiego — jest śmiertelnie wrogie Ukrainie, każdemu Ukraińcowi (i staremu, i nowo narodzonemu niemowlęciu), a każdy, kto chce nadać w Ukrainie status języka państwowego rosyjskiemu, jest zatwardziałym wrogiem

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

O drugim języku państwowym — i nie tylko…

Petro i Natalka BUNJAKOWIE, Randolph, Nowy Jersey, USA Oburzeniu nie ma granic. Wspominamy, jak nas bito i bije się nadal. Wzywamy do oporu, do jedności, do szacunku dla samych siebie! Pytanie tylko, jak długo będziemy bić na alarm? 350 lat, 400 lat czy więcej? Kiedy wreszcie nadejdzie ten decydujący CIOS! Wszędzie się spóźniamy, tracimy szanse, a potem — OBURZAMY SIĘ! Mówimy, powtarzamy już powiedziane, kończąc słowami, które kiedyś wypowiedział Iwan Franko: „…dopełniła się Ukrainie stara krzywda, nam pora żyć dla Ukrainy!”

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Turbulencje czasu nad kontynentem Mychajła Stelmacha

Pawło HRYCENKO, doktor nauk filologicznych, profesor, dyrektor Instytutu Języka Ukraińskiego NAN Ukrainy. Dzieł artystycznych ponadczasowych i niezmiennych pod względem ich odbioru oraz lektury nie ma: upływ czasu z kaprysami ocen i gustów wynosi na maleńki skrawek piedestału jednych, a zrzuca z niego drugich. Jeszcze wczoraj cenione jako wysokie i estetycznie doskonałe, dziś może zostać ogłoszone artystycznie bezwartościowym, a nawet szkodliwym. Na podium ocen znajduje się nieustanny kalejdoskop uławrowanych działaczy; błyskami migoczą postacie, wydarzenia i zjawiska, a wokół szumi akompaniament — fajerwerk słów, deklaracji, haseł, metodyk „obiektywnej” analizy… Ulewa słów, rywalizacja w doskonałej ostrości i zjadliwości wypowiedzi nierzadko zastępują same analizowane teksty utworów i ich autorów. Ta nieskończona okołoliteracka słowotoczność kształtuje w świadomości społecznej portret pisarza, bardzo odległy od rzeczywistości, swoisty strawny, uśredniony i pozbawiony wyrazistości konturów oraz kolorów surogat. Tak stopniowo odzyskuje dla siebie prawa w przestrzeni kulturowej substytut pojedynczego dzieła literackiego, a czy i twórczości pisarza jako całości, a za nim — i możliwość różnorodnych manipulacji, ocennych turbulencji, zdolnych oddalić od czytelnika, a nawet przenieść w nieodwracalne niebyt twórczość Mistrza (to już będzie praca dla przyszłych historyków literatury, aby zrzucić z tych utworów i samego autora prochy zapomnienia oraz mitologiczne nawarstwienia). Turbulencjom czasu zdolne są przeciwstawić się tylko teksty samego autora, szczególnie autentyczne, nieedytowane na potrzeby koniunktury: ich czytanie, wnikanie w artystyczną istotę na tle zmiennych warunków społecznych i kulturowych oraz paradygmatów estetycznych oddziela plewy od wybornego ziarna twórczości… Lecz czy jesteśmy gotowi na nowe zgłębienie osiągnięć twórczości słownej przeszłości, nawet i nie tak znowu odległej w czasie? Czy jesteśmy gotowi na rozważne ocenienie tego, co stworzyli poprzednicy, na spokojną analitykę, obiektywnie wstrzemięźliwe oceny, z których wyraźnie wyłoni się ocena przyszłości tej twórczości oraz możliwe drogi zapewnienia jej zachowania i postępu w jutrzejszy dzień. Do takich rozważań skłania twórczość Mychajła Stelmacha, rozważań sprowokowanych nie w ostatniej kolejności także jubileuszem pisarza: 24 maja minęło 100 lat od dnia urodzin; sporo minęło też od 27 września 1983 roku, kiedy artysty zabrakło. Pisarz pozostawił po sobie wielki, różnorodny gatunkowo dorobek, dobrze znany jego współczesnym i wysoko przez nich ceniony. Pozostawił bez spersonalizowanej opieki — aktywnie zainteresowanych krewnych i kohorty gorliwych wielbicieli, którzy przy okazji i bez stale przypominaliby o pisarzu, dbaliby o wznawianie jego utworów, organizowaliby konferencje, obijali wysokie progi, aby uwiecznić jego imię w nazwach uniwersytetów, walczyli o wznoszenie pomników, emisję monet, tworzyliby mity… Wszystko, jak to bywa w takich przypadkach! Ze Stelmachem wyszło nieco inaczej: jego utwory, z którymi dorastało kilka pokoleń Ukraińców, jego imię pozostały sam na sam z wyzwaniami zbyt rozwichrzonego czasu. W zmiennych ukraińskich realiach obecność Stelmacha w przestrzeni kulturowej kontynuowała żywić szkoła, gdzie w wymiarach znacznie skromniejszych, okrojonych w porównaniu z latami 60–80., uczniów zapoznaje się z jego wybranymi utworami. Coraz rzadziej do twórczości Stelmacha zwracają się filolodzy, którzy jednak wciąż znajdują w niej nowe i artystycznie cenne elementy, niezauważone przez badaczy wcześniej. I to na tle ogólnych słów, wychwalań dotyczących jego znaczącego wkładu w literaturę ukraińską XX wieku oraz rozwój języka ukraińskiego. Historycy literatury i krytycy od czasu do czasu powracają do twórczości M. Stelmacha (najczęściej z wymogu całościowej prezentacji procesu literackiego XX wieku); znacznie skromniejsze są sukcesy w badaniu języka jego utworów: chociaż językoznawcy obronili na ten temat szereg dysertacji, wciąż jednak o języku i stylu M. Stelmacha nie przygotowano żadnej gruntownej syntetycznej monografii (niewielkie objętościowo broszury o poszczególnych zjawiskach jego twórczości językowej oraz książeczka o zdaniu złożonym nie pokrywają choćby ważniejszych kwestii z nieprostej problematyki artystycznego myślenia językowego tego pisarza). I to przy tym, że imię Mychajło Stelmach w świadomości obeznanych z literaturą ukraińską pozostaje wyraźnie indywidualne poprzez koncepty: wyborny język ukraiński, ukraińska wieś, liryzm, epicka szerokość. Zauważmy, że dziś badacze więcej uwagi koncentrują na innych utworach, postaciach, metodykach badania, na innych priorytetach estetycznych. Dlatego dorobek nie tylko M. Stelmacha, ale i wielu pisarzy, w szczególności O. Honczara, P. Zahrebelnego, W. Zemlaka, B. Charczuka, A. Dimarowa, Ju. Szczerbaka, Wał. Szewczuka, W. Drozda, R. Iwanyczuka i innych autorów, których utworami może szczycić się każda rozwinięta kultura narodowa, pozostają na uboczu zainteresowań współczesnych badaczy, nieprzeczytane głęboko i nieocenione obiektywnie oraz godnie w kulturowo-estetycznych realiach odnawiającej się Ukrainy. I nie dlatego, że brakuje rąk do pracy. Przecież często teksty dalekie od estetyzmu, raczej antyestetyczne formą i swoim szeregiem słownym, artystycznie mało (bez)wartościowe, przez długi czas pozostają w centrum uwagi „neo”-krytyki, „badają” je, nierzadko proponując czytelnikom jako artystyczne odkrycie. Taki Mychajło Stelmach z matką w rodzinnej wsi podejście kształtuje inne modele wartościujące postrzegania słowa artystycznego, dezaktualizuje utrwaloną zasadę aksjologiczną: literatura to sztuka słowa. Zamiast tego pojawia się wyjaśniająco-pojednawcze przeciwstawienie literatura i czytadło, wynosi tzw. lekkie czytadło jako ratunek przed mało(bez)czytelnością współczesnego społeczeństwa, zwłaszcza młodzieży, ratunek języka ukraińskiego. Kwalifikacja lekkie czytadło jakby wyprowadza takie teksty poza sferę artystycznego, ponieważ jego postrzeganie przez czytelnika zasadniczo jakby nie wymaga wysiłków intelektualnych oraz estetycznego odbioru czytanego. W wirze wartościujących przeorientowań dyskursu artystycznego podlegają przewartościowaniu (aktywnie — od połowy lat 80. XX w.) zarówno twórczość wielu pisarzy, jak i zwykłe do niedawna oceny utworów, ich charakterystyczne cechy, chwyty artystyczne i językowe, momenty biograficzne… Wszystko to są prawidłowe przejawy globalnych transformacji socjokulturowych i politycznych społeczeństwa z właściwymi takim procesom zaostrzonymi ocenami i krytyką poprzedników, zwłaszcza czasowo bliższych; bardziej odległe epoki dla współczesnych okazują się mniej interesujące, chociaż i one, zwłaszcza postacie, utwory i wydarzenia określające naród, nierzadko stają się obiektem nowego odczytania, przemyślenia, prawda, częściej — celowego zaprzeczenia czy obniżenia rangi. Zaobserwowano, że niektóre definicje i charakterystyki twórczości pisarzy XX w. — epoki przed latami 80. — stały się swoistą indulgencją dla ich tendencyjnej jednopłaszczyznowej krytyki, a nawet ogólnej negacji, zamaszystego przekreślania. W szczególności określenie ukraiński pisarz radziecki w rozpowszechnionym współczesnym odczytaniu poświadcza dominację etykietowania politycznego, a nie cechy czasowo-przestrzennej, odniesienia do tradycji narodowych oraz czasu i okoliczności tworzenia przez tych pisarzy. Dla wielu zapaleńców stworzyło to grunt dla ocen jednostronnych, płytkich; partyjnie zorientowaną socjologię w analizie utworu literackiego zastąpiono socjologią współczesnych narodowo zorientowanych dążeń, ale (już tradycyjnie!) bez należytej uwagi do właściwie artystycznych, estetyczno-stylowych i językowo-obrazowych poszukiwań autorów. Oczywiście, odczytanie utworów M. Stelmacha przez współczesnego czytelnika, zwłaszcza odizolowanego od wsi (a wieś jest decydującą „postacią” na scenie utworów Stelmacha!), do tego wsi, która już wieloma cechami odeszła w przeszłość, pozostawia uczucie spotkania z inną epoką, innym czasem. Tę inność przekazują przede wszystkim priorytety tematyczne, ważne dla autora i nie zawsze interesujące dla czytelnika XXI w. (rujnowanie ustalonego życia bezrolnych czy małorolnych chłopów, ich wyjazdy ze wsi w poszukiwaniu nowego szczęśliwszego miejsca; wojna domowa; kolektywizacja, a nawet ostatnia wojna — to przeszłość, już nawet nie czas współczesnych babć i dziadków); zainteresowanie tymi wydarzeniami dzisiaj nie jest podtrzymywane przez międzypokoleniową więź informacyjną i psychoemocjonalną. Dzisiaj inaczej modelowana jest hierarchia ocen moralno-etycznych, ich dominanta: raczej nie znajdzie adekwatnego oddźwięku, zwłaszcza u współczesnych mieszkańców miast, którzy nie poznali i nie odczuli uroków wsi, nie mieli okazji potwierdzić siebie pracą na ziemi, stosunek autora do ziemi, jego poetyzacja pracy na ziemi, zamiłowanie do detali dawnego bytowania. I chociaż czytelnik na poziomie racjonalnym będzie uświadamiał sobie, że ustami M. Stelmacha naród ukraiński potwierdza swoje wielowiekowe marzenie, mimo wszystko do czytania takich stron utworów sercem potrzebna jest osobista przynależność, choćby nieznaczna, do świata wsi, trzeba stanąć na ziemi i poczuć jej siłę oraz wewnętrzne wrzenie… Warto uwzględniać i to, że w ostatnich dziesięcioleciach uległy istotnym zmianom także chwyty językowego odtwarzania artystycznie przyswojonej przez artystę rzeczywistości: istotnie zmieniła się mowa potoczna, uległy transformacjom treść i charakter przestrzeni informacyjnej, w której przebywa współczesny czytelnik. Dlatego język utworów M. Stelmacha, jego orientacje językowe i estetyka językowa tak samo należą przede wszystkim do czasu tworzenia przez niego odpowiednich tekstów. Wszystko to są prawidłowe przejawy prawa opozycji czasu, który konsekwentnie demonstruje swoją siłę na tekstach utworów każdego pisarza, jedynie z różnicą w ostrości ujawniania się swojego działania. Uwzględnienie tej różnoczasowości — momentu tworzenia tekstu i jego postrzegania przez znaczny odstęp czasu — to obowiązkowa przesłanka dla analizy literaturoznawczej i językoznawczej. Czasowe odczytanie procesu twórczego i tekstu artystycznego tylko pozornie wydaje się oczywiste i nie na tyle ważne, aby na nim koncentrować uwagę. Jednak stworzenie naukowo obiektywnego portretu pisarza, który jednocześnie był budowniczym języka, w rzeczywistości jest możliwe tylko z uwzględnieniem osobliwości czasu tworzenia przez niego tekstów artystycznych. To ostatnie potwierdza także los twórczy M. Stelmacha. Tak, dzisiaj znany jest czas ukończenia przez niego wielkich utworów epickich: „Na naszej ziemi” (1949), „Wielka rodzina” (1951), „Krew ludzka — nie woda” (1957), „Chleb i sól” (1959), „Prawda i krzywda” (1961), „Duma o tobie” (1969), „Cztery brody” (1979). Jednak tych parametrów czasowych czytelnicy (nierzadko i badacze) nie uświadamiają sobie głęboko, postrzegają w większości niedyskretnie, bez szczytów i spadków, bez należytej uwagi do zewnętrznych wpływów na proces twórczy. Jednak te prawie czterdzieści lat — epoka Stelmacha — były bardzo nierówne i politycznie (okrutna epoka stalinowska zmieniła się w niewiadomą bezwładzy; dalej — chruszczowowska odwilż została zastąpiona przez długotrwałe breżniewowsko-susłowskie przymrozki-zmierzchy), i pod względem wydarzeń decydujących (echo represji i wojny; pierwsze lata powojenne, a w nich nie tylko odbudowa i układanie życia, ale i kontynuacja oporu na Ukrainie Zachodniej; dalej — mitologizacja budowanej świetlanej przyszłości), kulturowo (rozgrom „Newy”; sprawa kosmopolitów; „wychowanie” W. Sosiury, M. Rylskiego, J. Janowskiego…; powstanie szistdesiatnyctwa jako fenomenu kultury, pędy narodowego oporu-odrodzenia, samizdat, „Internacjonalizm czy rusyfikacja” I. Dziuby, aresztowania i zsyłki niepokornych…), filologicznie (1946 r. — rozgrom „Historii literatury ukraińskiej” pod red. S. Masłowa i J. Kyryliuka; rozkwit cenzury, jak i gatunku donosów profesjonalnych krytyków literackich; osobno — kwestia językowa: wcielenie idei zlania się języków, wzmocnienie rusyfikacji; brak słowników języka ukraińskiego, tak potrzebnych każdego dnia pisarzom i redaktorom, przede wszystkim słowników wyjaśniających, synonimów, frazeologizmów, historycznych; ograniczano się do słownika pod redakcją B. Hrinczenki, ponieważ inne prace leksykograficzne lat 20. — początku lat 30., w tym słownik pod red. A. Krymskiego i S. Jefremowa, były pod surowym zakazem)… Przytoczono niektóre z „wypełniaczy” epoki M. Stelmacha, które mogły wpływać — osobno lub w połączeniu — na jego twórczość; nie można ich dzisiaj nie brać pod uwagę. Niektóre fakty biografii twórczej pisarza prawie nie poddają się zrozumieniu przez człowieka,

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

która nie przeszła przez takie okoliczności istnienia. Powiedzmy, czy dostępne wyobraźni współczesnego skomputeryzowanego człowieka jest to, że pisarze z lat 40.–50. nie mieli elementarnych, z dzisiejszego punktu widzenia, źródeł pierwotnej informacji — słowników! Trudno sobie wyobrazić, że dla twórczości słownej wyznaczonego czasu determinującą była indywidualna czytelniczość autora, włączenie się w dorobek światowej kultury, znajomość przez pisarza wielkiej liczby tekstów, które służyły za wzorce słowności, bazę w opanowywaniu języka, prawa stylu artystycznego. Stąd — prawidłowa stała uwaga wielu pisarzy tego czasu do folkloru, tradycyjnej kultury ludowej, zwyczaj zapisywania w swoich dziennikach nie tylko wydarzeń, faktów, lecz także słów i wyrażeń, rozwinięta umiejętność wsłuchiwania się w polifonię żywej mowy ludowej, bycia jej badaczem i artystycznym interpretatorem. Nie przypadkiem inny współtwórca naszego języka — wybitny tłumacz Mykoła Łukasz — oprócz arcydzieł przekładów pozostawił w spadku kartotekę słów, wypowiedzi, zwrotów języka, które nie tylko sam wykorzystywał, lecz także dążył uporządkować i zachować dla innych, dla rozwoju języka. I kiedy dziś stwierdzamy, że język utworów M. Stelmacha jest bogaty leksykalnie i frazeologicznie (nie przypadkiem tak często do tych utworów, by zilustrować poszczególne słowa i znaczenia, lubią sięgać współcześni redaktorzy słowników!), że użył on ogromnej liczby słów specyficznych, mało znanych, a niekiedy ograniczonych dialektalnie, że dla składni jego tekstów charakterystyczna jest szeroka epitetyka i własna, niepowtarzalna metaforyka autorska, aluzyjność i gra ustalonymi, czasem folklorystyczno-prawiekowymi zwrotami, kucie słownych obrazów, to warto przypomnieć, że ten ogrom informacji językowej autor nosił w sobie, a te językowe osiągnięcia autora zdobyte zostały bez opierania się na słownikach. Bo pierwszy szczegółowy objaśniający słownik języka ukraińskiego w 11 tomach dotarł do pisarza zbyt późno, w latach 1970–1980, a wielkich słowników frazeologicznego i synonimicznego, tak bardzo potrzebnych, nie doczekał… Dodajmy do tego okoliczności psychologiczne: miecz Damoklesa ukraińskiego nacjonalizmu burżuazyjnego zawisł nad głowami wszystkich czołowych pisarzy, którzy okazywali troskę o język ukraiński, swoimi utworami bronili i umacniali jego piękno i siłę, którzy zachowywali miłość do wiru jego obrazowo-symbolicznych głębi. Wówczas tworzenie tekstów przez Michaiła Stelmacha, jak i przez jego współbraci pióra, prawidłowo nabiera innych kształtów, wymaga innych określeń: to niestrudzony podwig! I konsekwencją tej niezłomnej postawy ukraińskich pisarzy dziesięcioleci powojennych stało się rozbudowanie struktury i potencjału wyrazowego języka ukraińskiego wbrew oficjalnej polityce zbliżania do języka rosyjskiego i wypierania nim języka ukraińskiego w wielu dziedzinach. Powstały teksty ukraińskojęzyczne takiej siły artystycznej i doskonałości językowej, które dodawały skrzydeł Ukraińcom, podnosiły i cementowały uczucie dumy z własnego języka i własnej kultury, służyły za wzorce-drogowskazy w opanowywaniu języka. I w tym przejawiała się szczególna misja literatury ukraińskiej — ochrona języka, a wraz z nim — ochrona ukraińskości! Nie można nie wspomnieć jeszcze jednej okoliczności epoki Stelmacha: w warunkowo-stylowym kształtowaniu się pisarzy szczególną rolę odgrywało czytanie gotowych utworów w gronie przyjaciół-jednomyślnych oraz opracowywanie tekstów przez doświadczonych redaktorów. Zbiorowe doświadczenie językowe słuchaczy podczas takich czytań przelewało się w oceny konkretnych fraz, słów, znaczeń, zbudowanych zdań, w dyskusje o obrazie, szerzej — o istocie literatury… Taka akademia była szczególnie cenna dla twórczego rozwoju pisarza. Dla Stelmacha decydujące stało się wsparcie-opieka Maksyma Rylskiego, Jurija Janowskiego, wieloletnia przyjaźń z nimi: jeszcze w latach wojny, w 1942 roku jego zbiory poetyckie „Przedwiośnie” i „Za jasne gwiazdy” przeczytał i poparł M. Rylski, a pierwszy zbiór opowiadań — „Brzozowy sok” — w 1943 r. zaaprobował J. Janowski. Unikalne doświadczenie Rylskiego — poety, tłumacza, znawcy języka i językoznawcy-praktyka — otoczyło jak omoforem poszukiwania językowe Stelmacha, kształtowanie przez niego jego niepowtarzalnego stylu. Nie formalnie, lecz istotowo, stosunkiem do języka w kontekście twórczości słownej, M. Stelmach w swoisty sposób kontynuował zasadniczą linię Rylskiego-neoklasyka. …Czas kapryśnie wyznacza priorytety, ustawia figury na szachownicy, również w turnieju stylów, kierunków artystycznej słowności. Czas tworzenia tekstów artystycznych zmienia się wraz z nieskończonością odczytań-współtworzeń. Jestem przekonany, że prawidłowo nadejdzie nowe odczytanie-odbiór również utworów M. Stelmacha — talentu przenikliwie-zamyślonego Nestora swojej złożonej epoki, zakochanego w głębinnych ludowych źródłach narodu ukraińskiego z jego samobytną kulturą, zasadami moralnymi, językiem. Zewnętrzny, obyczajowo-etnograficzny encyklopedyzm jego utworów, pospiesznie oceniany jako ich wada, podobnie jak „niedostatki” słownej kwiecistości, prawidłowo przeobrażą się w dobro-znalezisko. Bo dzięki takiemu nasyceniu informacyjnemu i takiemu ciągowi słownemu przyszłe pokolenia czytelników będą odkrywać nieznaną Ukrainę i mało znanych Ukraińców — z ich swoistym widzeniem, oceną świata, swoimi chwytami językowymi. I stanie się to przedmiotem specjalnego, szczegółowego studiowania, specjalnego racjonalnego i psychoemocjonalnego odbioru oraz waloryzacji. Niezaprzeczalna siła Michaiła Stelmacha tkwi w jego języku, w słowności, w swoistej nieokiełznanej zdolności tworzenia języka. I choć dziś nie mówimy zwrotami i związkami wyrazowymi z utworów Stelmacha, nie będziemy mówić jego słowami także jutro (bo język ma swoje prawa zmienności), to jednak nieraz wstrzymasz oddech i serce nieraz zadrży: „Jak же pięknie i jak trafnie on to powiedział!”. I te obrazy językowe będą kroczyć z tobą przez życie, ten język będzie żywił twoją niezniszczalną siłę! Język utworów Michaiła Stelmacha, jego niepowtarzalne, wydobyte z energetyki autorskiego poszukiwania pojedyncze perły oraz stworzony przez niego spójny system stylowy zdolne są stawić opór turbulentnym podmuchom, które przelatują nad kontynentem jego twórczości. Szczerość uczuć, precyzyjne orientacje moralno-etyczne, wierność swojemu rodowi, swojej ziemi, dążenie do doskonałości we wszystkim, a przede wszystkim w twórczości, głębokie przemyślenie istoty języka i doskonałe władanie jego obrazowym i emocjonalno-ocennym potencjałem — te stałe cechy Stelmacha-artysty są niepodległe czasowi.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Zwycięstwo i pamięć Baturyna

Kozackie święta w hetmańskiej stolicy Ukrainy, Baturynie, zapoczątkowały Czernihowskie organizacje obwodowe Ruchu Ludowego oraz Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” 22 lata temu. To one rozpoczęły odrodzenie Baturyna w naszej pamięci historycznej. Petro ANTONENKO Zdjęcia: Artem CZOBITEK i Ołeksandr MAJSZEW. Tradycyjnie w drugą niedzielę czerwca w mieście na Czernihowszczyźnie zebrali się liczni baturynianie oraz goście hetmańskiej stolicy na Ogólnoukraińskie święto kozackie. W kozackiej cerkwi na Cytadeli, w murach twierdzy, odrodzonej kilka lat temu w ramach zainicjowanego przez Wiktora Juszczenkę wielkiego państwowego programu odrodzenia Baturyna, księża Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego odprawili panichidę za 14 tysięcy mieszkańców Baturyna, których zniszczyło moskiewskie wojsko podczas szturmu i spalenia miasta w listopadzie 1708 roku. Pod Krzyżem Pamięci, ustawionym w 2004 roku, złożono kwiaty. Następnie odbył się świąteczny pochód kolumn przez miasto. Główne wydarzenie miało miejsce w parku Koczubeja, na miejskim stadionie. Tutaj swoje wystawy rozłożyli mistrzowie twórczości ludowej, pod gołym niebem pracowali artyści, pisarze sprzedawali swoje książki, zachwycały kozackie zabawy. Na scenie odbył się koncert mistrzów sztuki i amatorów Czernihowszczyzny. Wspaniałym, ponadgodzinnym programem oczarował widzów akademicki Zespół Pieśni i Tańca „Siwerskie klejnoty” obwodowej filharmonii, w którego występie znalazły się pieśni, tańce i muzyka czernihowskiego Polesia. Swoim śpiewem ucieszył rodaków również znany kobziarz-lirnik, artysta ludowy Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Wasyl Neczepa. Uczestnicy obchodów obejrzeli liczne zabytki Narodowego Rezerwatu „Hetmańska stolica”. Z dziwną tradycją, święto znów ominęli przywódcy państwa, a nawet kierownicy obwodu. Ludzie oczywiście wspaniale świętowali i bez nich, i nie chodzi o to, by politycy „zrobili sobie PR” na naszej historii, zwłaszcza na pamięci ofiar bitew wyzwoleńczych. Ale co przeszkodziło wziąć udział w świętowaniu głowie państwa czy rządu, liderom wielkiej „kanonicznej” i innych sił opozycyjnych, które już zadeklarowały swój marsz na wybory? Widocznie przeszkadza geograficzna bliskość Moskowii, strach przed rozgniewaniem młodszego „starszego brata”, wszak Baturyn był i będzie symbolem naszego dążenia do wolności. A jeszcze jakieś 28 kilometrów stąd znajduje się sławny Konotop, pod którym w słynnej bitwie hetman Iwan Wyhowski w 1659 roku doszczętnie rozgromił ogromną armię Moskali. Czy więc trzeba pamiętać o Baturynie i Konotopie, czy dalej milczeć — oto pytanie do naszych polityków. Z deputowanych parlamentu na święcie „pokazał się” jedynie wszechobecny i niestrudzony Ołeh Laszko. W pełnym pasji przemówieniu ze sceny „przeszedł się” po nieukraińskiej władzy, wspominając o niedawnym głosowaniu w parlamencie odnośnie do odrażającej ustawy językowej. „Tutaj, w Baturynie, na tej ziemi — są kozacy, nie pastuchy świń. Więc brońmy języka i Ukrainy, kozacy!” — zaapelował deputowany.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Ludmiła TKACZ: „To dzieło bezdusznych polityków i politologów”

O realiach przestrzeni językowej na Ukrainie rozmawiamy z profesor katedry współczesnego języka ukraińskiego Czerniowieckiego Uniwersytetu Narodowego im. J. Fedkowycza, doktorem nauk filologicznych Ludmiłą TKACZ. — Pani Ludmiło, po raz kolejny w przededniu kampanii wyborczej, pomimo akcji protestacyjnych, władza rozegrała kartę językową… — Akcje na rzecz wsparcia języka ukraińskiego są bardzo potrzebne! I dobrze, że sprawa ustawy językowej Kołesniczenki-Kiwałowa dotknęła do żywego tak wielu ludzi! Ależ to już ostateczna granica! A co stało się ze wszystkimi poprzednimi liniami obrony? Jak można było do tego dopuścić?! Wychodzi na to, że politycy z sił pomarańczowych, na których głosowaliśmy, w tym i ja, zostali zaskoczeni? Czekali, aż zagrzmi? I teraz doszło do krwi w sali sesyjnej Rady Najwyższej, do konfrontacji na podejściach do parlamentu. A wcześniej spokojnie chodzili na różne show i nie brali się do praktycznej pracy, przechodzili z partii do partii, dzielili okręgi i targowali się o miejsca na listach. Dlatego odezwy, deklaracje, wezwania ze sceny już dawno się wyczerpały — one na nikogo nie działają i, co o wiele gorsze, do niczego nie zobowiązują tych, którzy je wygłaszają. Oto teraz mamy deputowanego ludowego Ukrainy Wadyma Kołesniczenkę — absolwenta Umańskiego Instytutu Rolniczego, który w czasach Związku Radzieckiego rozpoczynał swoją karierę jako pracownik stadionu, a zakończył jako przewodniczący komisji kontrolnej Jałtańskiego Komitetu Miejskiego KPZR. — Jaka jest rola Kołesniczenki w kwestii językowej? — Zaprzeczając prawu języka ukraińskiego do bycia jedynym językiem państwowym na Ukrainie, W. Kołesniczenko jest, że tak powiem, retranslatorem wielu maskujących propagandowych klisz o tym, że w „naturze bilingwizmu nie ma niczego zagrażającego”; o tym, że w innych państwach jest „znaczna liczba” języków regionalnych; o tym, że „historycznie tak się złożyło, że Ukraina jest państwem polietnicznym”. Ale każdy bezstronny specjalista (historyk, politolog, demograf, socjolog, kulturoznawca) ma wystarczająco dużo argumentów, aby udowodnić: Ukraina pod względem składu narodowościowego swojej ludności jest państwem monoetnicznym. A sytuacja ukraińsko-rosyjskiej dwujęzyczności nie powstała sama z siebie — ją celowo „składano” według planów przyjętych nie w Kijowie, a w Moskwie. I dokumentalnych potwierdzeń tego jest wiele. Szowinistyczna agresja wobec Ukraińców (szczególnie nasilona po wydarzeniach Pomarańczowej Rewolucji) stworzyła już swój „słownik nienawiści”: oranżoidy, oranżgutangi, majdanuści, majDauny — oto niewielka lista tych rosyjskojęzycznych neologizmów, które można przeczytać w pierwszym lepszym zestawie komentarzy internetowych do jakichkolwiek wydarzeń związanych z „pomarańczowymi” politykami. Na podobne fakty zwróciły już uwagę zagraniczni językoznawcy, którzy interesują się sytuacją językową na współczesnej Ukrainie. Na jedną z takich prac — artykuł austriackiego slawisty M. Mosera „The Galician Variant of the Ukrainian Language and Anti-Ukrainian Discours in Contemporari Internet Sources” w zbiorze naukowym „Contemporary Ukraine on the Cultural Map of Europe” (2009, Nowy Jork) — powołuje się I. Dziuba w jednej ze swoich nowszych monografii „Nagnitannia moroku” (Narzucanie mroku). Liczne wypowiedzi o języku ukraińskim, które przytacza w swoim artykule M. Moser (aż do takich: „Ukraiński język — to nie jazyk, eto kriki żywotnych (myczanie, gawkannie, chriukannie, karkannie) — żydopolskogo bydła iz Galiczyny”) — I. Dziuba nazywa „absolutnie dzikimi”: w nich „oczywista jest polityczna ukierunkowaność nienawiści do wszystkiego, co ukraińskie — bezpośredni związek z rosyjskim szowinizmem. To już coś więcej niż po prostu dekulturacja społeczeństwa”. Czyż nie rozumieliśmy agresywnej i konsumpcyjnej natury tych sił, przeciwko których ofensywie wystąpiliśmy w 2004 roku?! — A jeśli mówić konkretnie o prawach rosyjskojęzycznych obywateli Ukrainy? — Jeśli chodzi o prawo rosyjskojęzycznych rodzin, jak i rumuńskojęzycznych, węgierskojęzycznych, tatarskojęzycznych, bułgarskojęzycznych, polskojęzycznych do nauczania swoich dzieci w języku ojczystym, to tego prawa nikt nie neguje. Bo rzeczywiście, język ojczysty to podstawa intelektualnego rozwoju dziecka i język wewnętrznego świata człowieka. Nawet w czasach radzieckich w ukraińskich szkołach proces nauczania prowadzono w językach mniejszości. Urodziłam się w Czerniowcach, tutaj żyję i pracuję. I z dzieciństwa zapamiętałam zarówno audycje radiowe, jak i telewizyjne w języku mołdawskim (teraz — rumuńskim). W kilku wsiach obecnego obwodu czerniowieckiego żyją Rosjanie-staroobrzędowcy. W tych wsiach były rosyjskojęzyczne szkoły. — Jak trzeba działać teraz? — Teraz trzeba iść dalej i tworzyć takie środowisko kulturowe i informacyjne, aby w nim słychać było głos przedstawicieli wszystkich mniejszości narodowych. Nie można dopuszczać, aby wszystkie rozmowy sprowadzały się tylko do statusu języka rosyjskiego, bo zrozumiałe jest — nie o język tutaj chodzi, a przede wszystkim o wpływy polityczne, przy czym nie na poziomie dwóch sąsiednich państw, a na poziomie geopolityki. A jeszcze — o zachowanie psychicznego komfortu dla tych, którzy kategorycznie nie akceptują języka i kultury ukraińskiej, choć otrzymali obywatelstwo Ukrainy. Niemało z nich włada ukraińskim językiem literackim. Ale jest wielu Ukraińców, którzy z różnych powodów nie rozmawiają po ukraińsku, ale szanują go. Oto jest najważniejsze osiągnięcie dwudziestu lat niepodległości państwowej: szacunek do języka ukraińskiego i zrozumienie skomplikowanej historii Ukrainy. Dlatego trzeba koncentrować swoje wysiłki na naszej perspektywie. A to są dzieci. Wysokiej jakości edukacja, rozwój myślenia poprzez język ojczysty — oto co jest najważniejsze. I tego nie osiągnie się trybunowymi wezwaniami, tutaj najważniejszy jest stan materialny rodziny, w której wychowuje się dziecko, finansowanie edukacji oraz warunki pracy wychowawcy przedszkola i nauczyciela, w szczególności nauczyciela języka ukraińskiego. — Wydarzenia, które dzieją się wokół języka ukraińskiego dzisiaj — to już ostatni bastion? — Musimy teraz jasno rozliczyć się ze wszystkimi aspektami kwestii językowych. Po pierwsze, gdzie zaczynają się i kończą prawa człowieka do wolnego wyboru języka komunikacji, nauki i zaspokajania swoich potrzeb kulturowych. Po drugie, jak zapewnione jest prawo człowieka do życia w środowisku rodzimojęzycznym i niepodlegania presji innego języka na swoją świadomość i rodzinę, jeśli ta osoba należy do rdzennego etnosu tego terytorium i do narodu, w imieniu którego tworzy się państwo. Po trzecie, sprawę wychowania i nauczania dzieci — czyli sprawę pedagogiczną, trzeba jasno oddzielić od spraw politycznych i kształtować trwałą negatywną postawę społeczeństwa wobec tych polityków, którzy wykorzystują język jako narzędzie niezgody. Dotyczy to polityków skrajnych poglądów, zarówno z jednej, jak i z drugiej strony. Języka nie można oddawać w ręce polityków i polittechnologów. Na jakiś czas zapomnieliśmy o tym. I dlatego znowu zwykli ukraińscy obywatele — nie-„Bohaterowie Ukrainy”, nie-kawalerowie orderów i nie-zasłużeni patrioci muszą swoją troską i oddaniem językowi ukraińskiemu ratować sprawę, którą nasi polityczni nieudacznicy i „mistrzowie kompromisów” po raz kolejny doprowadzili do punktu krytycznego. Czy więc będziemy po raz kolejny szukać przyczyn swoich porażek w podstępach wrogów? Czy znowu zechcemy usprawiedliwić swoją nieumiejętność pracy „tymczasowymi trudnościami”, kryzysem itd., młodą demokracją? To już było. Nie tam szukamy przyczyn naszych problemów. Zresztą, szukać nie trzeba, zostały one dawno nazwane. Trzeba trochę więcej czytać to, co dawno napisano w języku ukraińskim: „Gdybyśmy mogli poznać szerokość i głębokość tej strasznej przepaści, która dzieli nacjonalizm nowoczesnego narodu kulturalnego (którym prędzej czy później i my musimy się stać — albo zginąć!) od nacjonalizmu, który kończy się — strach, jak często — „łzami rozczulenia” na samo wspomnienie o „Ukrainie, obdartej sierocie”, a dla niej samej przynosi nie to, że nic pozytywnego, a zazwyczaj tylko samo negatywne. Ten drobniutki nacjonalizm, sparowany to z drobniutkim „arystokratyzmem”, to z takim samym „demokratyzmem”, „sobornością”, „socjalizmem” i innymi „izmami”, przynosi narodowi ukraińskiemu wielkie szkody. Przez tysiąc lat naszej przeszłości przyniósł tych szkód niezmierną kopę. Któż wie, czy ta kopa nie odegrała w nieszczęściach naszego narodu takiej samej smutnej roli, jak ta źdźbło z orientalnego przysłowia, które, dołożone, powala przeciążonego wielbłąda” (Stepan Rudnycki. „Dlaczego chcemy samodzielnej Ukrainy”, praca napisana w 1915 roku). — Jak nam wyjść z tej sytuacji? — Kiedy znajdziemy w sobie odwagę, nie bojąc się złorzeczeń wrogów, zrozumieć i uznać, że przyczyny naszych porażek tkwią w nas samych, wtedy będziemy mogli naprawdę rozwiązać wszystkie problemy, przez które język ukraiński nie uzyskał pełnych praw na terytorium swojego rozpowszechnienia. Czy jesteśmy zdolni walczyć o swój język, czy znowu będziemy „drapać się po głowach”? Lubimy cytować T. Szewczenkę, to przypomnijmy i to: „A my patrzyliśmy i milczeli, i w milczeniu drapaliśmy się po głowach — niemi, podli niewolnicy”. Rozmawiała Maria WYSZNIEWSKA, m. Czerniowce

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Apel o konieczności zachowania statusu języka ukraińskiego jako jedynego języka państwowego na Ukrainie

Szanowni współrodacy! Wszyscy dziś stoimy przed koniecznością położenia kresu chaosowi w naszym państwie, wywołanemu przez niedołężnych polityków. Przypomnijmy sobie naszą jednomyślność w referendum o niepodległość Ukrainy i zrozumiejmy, że nasze najjaśniejsze nadzieje i oczekiwania zostały dziś stratowane przez relikty straszliwych systemów totalitarnych. Mimo to wierzyliśmy i wierzymy, że Ukraina, którą kochamy, musi odrodzić się na podstawach historycznej prawdy i samobytności, pielęgnowanych od czasów Rusi Kijowskiej i w nieustannej walce o Niepodległość i Państwowość, których filarami są język ukraiński i kultura narodu. Niestety, dzisiejsi politykierzy sieją spustoszenie i wzajemną nienawiść między ludźmi, dla umocnienia swoich prywatnych interesów, zgodnie z zasadą „dziel i rządź”. Faktycznie wszystko to jest próbą sprowadzenia nas z powrotem do czasów totalitaryzmu. A na to nie mamy prawa pozwolić. Na ziemi ukraińskiej naród żydowski przez tysiąclecie zachowywał swoją duchowość, tradycje, kulturę, język, ale reżimy totalitarne — komunistyczny i nazistowski — miały na celu bezwzględne ich zniszczenie. Takim samym był los narodu ukraińskiego na jego rodzinnej ziemi. Jednak wraz z proklamowaniem Niepodległości Ukrainy my, jak i wszystkie narody Ukrainy, otrzymaliśmy możliwość odbudowy naszych świątyń, miejsc pamięci, odradzania naszej duchowości, języka, oświaty i kultury. Dlatego zwracamy się do wszystkich obywateli Ukrainy z apelem: zaprzestańcie prób spekulowania przez polityków kwestią państwowości języka — jedynym językiem państwowym na Ukrainie jest i musi być język ukraiński, ponieważ jedyny język jest podstawową zasadą budowy państwa, która zapewnia równość wszystkich obywateli niezależnie od ich rasy, narodowości i przynależności religijnej. Szanujmy niepodległość Ukrainy, unikalność jej kultury, zjednoczmy się przeciwko spekulacjom wokół kwestii dwujęzyczności, ponieważ wprowadzenie tak zwanego drugiego języka państwowego jest faktycznie dążeniem do zniszczenia Ukrainy jako państwa! Mejlach SZEJCHET, w imieniu organizacji: Żydowska ortodoksyjna gmina religijna „Turej Zaw”; Przedstawicielstwo na Ukrainie Amerykańskiego Stowarzyszenia Komitetów dla Żydów; Fundacja Charytatywna „Żydowskie Odrodzenie”; Centrum Badań Naukowych Judaistyki w Muzeach Ukrainy im. prof. F. Pietriakowej; Muzeum Profesora F. Pietriakowej

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Ukraina nie zwracała uwagi na masowe skargi, na przykład na to, że w szkole nr 58 w rejonie kijowskim na dwie doby przed wyborami wypełniono 1078 kart do głosowania, które pozostały w lokalu wyborczym do końca wyborów. I nikt z członków komisji za to nie odpowiedział, choć wszystkie wnioski, sporządzone w należyty sposób, zostały złożone zarówno do SBU, jak i MSW. Wszystko działo się za milczącą zgodą struktur siłowych. Jedna z kobiet, która bała się podać nazwisko, opowiedziała, jak w lokalu, w którym pracowała, wyniki obliczeń w ogóle się nie zgadzały, a do worków pakowano to, co wpadło pod rękę: zeszyty szkolne, jakieś książki itp. Wiktor Czetweryk, górnik, zauważył, że od 1989 roku znajduje się „w stanie gotowości bojowej”, ponieważ ma pryncypialne stanowisko, o którym otwarcie mówi. W swoim czasie organizowano na niego napady, nawet strzelano. Przed minionymi wyborami dziwił się, jak ludzie głosowali na tę władzę. Obecnie sytuacja jest inna, społeczeństwo już nie jest takie samo. Istnieje szerokie pole do działania, które trzeba wypełnić swoją aktywnością. Bieda w tym, że naród jest apatyczny, w nic nie wierzy. Trzeba przekonać ludzi, że można zmienić sytuację na lepsze. Doniecczanie podawali przykłady, jak można zmusić członków komisji do uczciwej pracy, przypominając im o odpowiedzialności za swoje czyny. Nikt nie chce iść do więzienia za swoich „panów”. Trzeba, aby w komisjach byli uczciwi, odważni i nieobojętni ludzie, wtedy można obronić wybór narodu. Na wiecu byli obecni także rodzice uczniów szkół nr 100 i nr 3 w Makiejewce, Ołena Anufrijewa i Anna Nazipowa, których szkoły władze lokalne zamknęły, uchwaliły plan ich likwidacji, nie zważając na liczne protesty i na to, że ich skargi kasacyjne znajdują się obecnie w Wyższym Sądzie Administracyjnym w Kijowie. „Przyjechałyśmy z plakatami, pikietowałyśmy Radę Najwyższą z żądaniem zwrotu naszych szkół, wspierałyśmy wiec w obronie języka ukraińskiego. Złożyłyśmy wnioski do Rady Najwyższej i do Administracji Prezydenta z żądaniem nie zamykania szkół, o naruszeniu naszych praw i o niesprawiedliwych decyzjach rady w Makiejewce — opowiedziały przedstawicielki rodziców. — Nasze dzieci również powinny uczyć się po ukraińsku”. Pani Ołena i Anna poparły wiec w obronie języka, ale u nich wzbudziły zastrzeżenia niektóre wulgarne wystąpienia i plakaty: „Protestować trzeba pięknie, cywilizowanie, przecież jesteśmy wychowanym i kulturalnym narodem”.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Wbrew instynktowi samozachowawczemu

Nadia KYRIAN Zdjęcia Petra ANTONENKI 5 czerwca na wiec pod Radę Najwyższą przyjechali donieczanie z Doniecka. Oto ich przemyślenia, z którymi przyszli do redakcji „Słowa Proświty”. Wołodymyr Kłowśkyj, obecnie emeryt (pracował jako inżynier górniczy w kopalni im. Zasiadki) opowiedział: — Przyjechałem, aby wyrazić swoje stanowisko obywatelskie w obronie języka ukraińskiego. Uważam, że w państwie ukraińskim powinien być jeden język państwowy — ukraiński, tak jak w Rosji — rosyjski, chociaż Rosja, w odróżnieniu od nas, jest państwem federacyjnym. Wiem dokładnie, że w naszej okolicy większość ludności to etniczni Ukraińcy, którzy do dziś dobrze mówią po ukraińsku. To właśnie Doniecczyzna dała najwybitniejszych pisarzy, działaczy społecznych, wśród nich Wołodymyra Sosiurę, Mykołę Rudenkę, Ołeksę Tychego, Iwana i Nadię Switłycznych, Wasyla Hołoborodkę, Iwana Dziubę, Wasyla Stusa. Zdecydowana większość mieszkańców obwodu donieckiego traktuje język ukraiński jako jedyny państwowy. Nie tylko na wsiach, ale i w miastach. Ale biorąc pod uwagę to, że tutaj do dziś trwa nagonka na język ukraiński, na Ukraińców, ludzie to ukrywają, nie okazują swojego stanowiska tak aktywnie jak ja. Mówią: „Znamy my te zmiany, po nich plecy sine od tortur, władza się zmienia, a nam od tego nie staje się lepiej”. Większość ludzi kieruje się instynktem samozachowawczym, bo żyjemy w agresywnym środowisku, w czasach, gdy Partia Regionów i zagraniczne służby specjalne pracują na rzecz zniszczenia państwa ukraińskiego. Ludzie dobrze rozumieją, co się dzieje, wielu jest rozczarowanych, bo władza rozwiązuje swoje merkantylne interesy, a na problemy Ukraińców nie zważa — i poprzednia, a obecna tym bardziej. Dziwię się, jak w takich totalitarnych warunkach na wsiach język mimo wszystko się zachowuje. Niedawno byłem we wsi Jakowliwka, to prawie w granicach Doniecka. Tutaj jeszcze jest ukraińska szkoła. Jest czysta, schludna. Dzieci tam nawet na przerwach rozmawiają w języku ukraińskim, starsi ludzie tym bardziej. Taka sama sytuacja jest w Ołeksandriwce, która obecnie wchodzi w skład rejonu petrowskiego miasta, w Mineralnym i innych. Już 50 lat nie ma ukraińskiego wychowania, ale ludzie między sobą komunikują się w ojczystym języku, co obecnie wymaga reanimacji, pomocy, aby zajął należne miejsce, jasno świecił w tęczy języków świata. Aby planeta Ziemia nie straciła takiego cudu jak nasz język. Podczas wiecu władza pokazała, że Ukraińcy obecnie znajdują się w okupacji. Funkcjonariusze milicji wykonywali rozkazy, łamiąc swoją przysięgę, wszak przysięgali obywatelom Ukrainy, a nie prezydentowi czy Radzie Najwyższej. Milicjanci zabronili obywatelom przeprowadzenia pokojowego marszu i pokojowego zgromadzenia, co nie odpowiada ogólnym zasadom światowej demokracji. Jest to przewidziane zarówno przez prawo magdeburskie, jak i rzymskie. Dzisiaj na Konstytucji Ukrainy postawiono kropkę i ją pochowano. Obecne kierownictwo zademonstrowało, że może działać według scenariusza Chruszczowa i Mikojana, na których rozkaz 2 czerwca 1962 roku rozstrzelano pokojowy marsz demonstrantów, którzy żądali tylko chleba, produktów żywnościowych. Podobny los może czekać i nas po 30 października, jeśli ta władza zawłaszczy całe państwo w sposób antykonstytucyjny. Inni członkowie delegacji poparli to oświadczenie. W szczególności budowniczy Iwan Chytryj dodał, że wzywa młodzież do stworzenia młodzieżowego rządu zaufania społecznego. Zacząć od obywatelskiego nieposłuszeństwa wobec tej władzy. Postępować tak, jak Mahatma Gandhi w Indiach. Bez strzałów, świadomie, zdyscyplinowanie, wiece protestacyjne ochraniać specjalnymi drużynami, które będą bronić liderów. Aby władza zrozumiała, że w kraju gospodarzem jest naród. Donieccy goście opowiedzieli, że wkrótce do ich miasta zjadą się przywódcy WNP. Planują wyjść z plakatami, aby przywódcy różnych krajów zobaczyli, że Donbas nie jest tylko rosyjski, ale i ukraiński. Trzeba, żeby wszyscy zrozumieli, jakie „dwujęzyczność” czeka Ukrainę: taka, gdzie pierwszy język państwowy jest nieobecny. Przedstawiciele Doniecczyzny martwią się przyszłymi wyborami. Opowiedzieli, że poprzednie u nich były totalnie sfałszowane na korzyść Partii Regionów i obecnego prezydenta z tej partii. SBU w Doniecku pracowało przeciwko państwu. Denys KAZANSKYJ, m. Donieck W tym, że przed nadchodzącymi wyborami lud znów „pociągną za język”, przekonałem się podczas niedawnej teleemisji z deputowaną z PR Ołeną Bondarenko na kanale telewizyjnym „Donbas”, gdzie ja, jako dziennikarz, byłem obecny. Kiedy regionalistka mimochodem nagle zaczęła mówić o „wypieraniu rosyjskojęzycznej ludności z Ukrainy”, zrozumiałem, że wyraźnego programu gospodarczego u niebiesko-białych, jak i wcześniej, nie przewiduje się, i zamiast niego znów czeka nas znana wszystkim błazenada. Kiedy ukraińską prasę obiegła fotografia Wadyma Kołesniczenki, który w podartej koszuli sterczał na trybunie Rady Najwyższej, z podziwem dowiedziałem się, że ten człowiek ryzykował zdrowie dla mnie. Podstawiał głowę pod ciosy, niszczył drogie ubranie, opłacone ze skromnych pieniędzy deputackich, — i wszystko to broniąc moich interesów. Przynajmniej tak mówił. Bo to ja jestem tym samym od urodzenia rosyjskojęzycznym mieszkańcem Donbasu z rosyjskimi korzeniami, którego prawa naruszają faszyści. Bo to ja jestem tym samym potomkiem weterana Armii Radzieckiej, rannego na frontach II wojny światowej, którego, według opinii Ołeny Bondarenko, wypierają z Ukrainy przewodnicy pełzającej ukrainizacji.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Nie potrzebuję waszej ochrony!

To u mnie “dziadkowie walczyli”, przy czym obaj, jak należy. Znaczy to, że właśnie dla mnie gotowi są kruszyć sobie nawzajem porcelanowe szczęki narodowi wybrańcy. Tak więc, śpiesząc uprzedzić dalszy rozlew krwi, straty materialne i możliwe ofiary w szeregach deputowanych, zwracam się do obrońców języka rosyjskiego i proszę ich o jedną niewielką przysługę. Panowie, towarzysze, proszę was, nie trzeba mnie bronić. Ja, rosyjskojęzyczny do szpiku kości mieszkaniec Wschodniej Ukrainy, zwalniam was z tej zaszczytnej misji, zatrzymajcie się. Zostaliście błędnie poinformowani, wprowadzeni w błąd. Słowo daję, nikt nie przeszkadza mi mówić w języku rosyjskim. Nie jestem szpiegiem ani zbiegiem z Galicji. Jestem większym donieczaninem, niż bym tego chciał. W Donbasie urodzili się moi dziadkowie i babcie, w mojej rodzinie nikt nigdy nie rozmawiał po ukraińsku, ale nie potrzebuję waszej ochrony, ponieważ największym złem na Ukrainie, przed którym chciałbym się bronić, jesteście wy sami. Walczyć z ukrainizacją w Doniecku, gdzie ukraińskiego szyldu nie znajdziesz ze świecą, a język ukraiński brzmi na ulicach rzadziej niż arabski, mogą tylko albo skończeni kretyni, albo beznadziejni paranoicy. I jednych, i drugich, na moje głębokie przekonanie, należy omijać szerokim łukiem. Więc ani jednym, ani drugim nie powierzyłbym bronienia mnie w parlamencie, dlatego proszę was, byście więcej nie bronili moich praw językowych. Przysięgam, nikt mnie nie uciska i nie wypycha z Ukrainy. Bez problemu rozumiem język ukraiński i jednocześnie mam swobodny dostęp do rosyjskiej literatury, muzyki, produkcji wideo. Prawda, jest jeden problem — bywa wstyd za mój kraj, ale języka to nie dotyczy. Bywa mi wstyd, kiedy czytam w zagranicznych mediach artykuły o korupcji i głupocie ukraińskich urzędników. Bywa wstyd, kiedy widzę w telewizji prezydenta, który odrobił dwie kadencje. Bywa wstyd, kiedy widzę w gazetach fotografię głupkowatej fizjonomii Wadyma Kołesniczenki. Bardzo przeszkadza mi haniebna jakość usług w urzędach państwowych, inflacja i nędza infrastruktury ukraińskich miast. Nieźle mnie napina sowiecczyzna w nazwach ulic, ponieważ to dawno niemodne, i nie chcę codziennie widzieć tego rupiecia z tego samego powodu, z którego wy nie nosicie radzieckich tweedowych marynarek. Jeśli już tak bardzo troszczycie się o mój komfort, zróbcie z tym coś, ale zostawcie w spokoju kwestie językowe. Uwierzcie, mnie, rosyjskojęzycznego obywatela Ukrainy, wcale nie niepokoi istnienie na Ukrainie języka ukraińskiego. Mnie, rosyjskojęzycznego obywatela Ukrainy, bardzo niepokoi prowokacyjna działalność Partii Regionów. Proszę was — idźcie do diabła z waszymi rwanymi koszulami. My tutaj, w Donbasie, będziemy muczeć choćby po krowiemu, bylebyście tylko wynieśli się z parlamentu i nigdy więcej o sobie nie przypominali. Infoporn.org.ua Notka. Autorem skandalicznego projektu ustawy o językach jest deputowany ludowy z PR Wadym Kołesniczenko, znany ze swoich ukrainofobicznych nastrojów. Najbardziej dokładną charakterystykę, według naszej oceny, dał mu znany ukraiński dziennikarz Ołeksandr Mychełson na swoim blogu na stronie “Ukraińska Prawda” — “kłamliwa nazistowska kreatura”. Wpis datowany jest na 10 maja, ale żadnej reakcji, żadnych pozwów sądowych od Kołesniczenki nie było. Zamieszczono 07/06/2012 admin Przetłumaczono z rosyjskiego

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

UKRAINA: zwycięstwo! Pierwsze dla Ukrainy mistrzostwa Europy, pierwszy mecz, pierwsze zwycięstwo!

EURO 2012. Faza grupowa. Pierwsza kolejka. Kijów, 11 czerwca. Narodowy Kompleks Sportowy „Olimpijski”. Ukraina—Szwecja — 2:1. Gole: Ibrahimović (52 minuta), Szewczenko (55, 61). Petro ANTONENKO Zdjęcia autora Wyszedłem na Chreszczatyk o 20.00. Do meczu reprezentacji Ukrainy i Szwecji pozostawała 1 godzina 45 minut. Ale na Chreszczatyku, Majdanie Niepodległości już kipiało morze ludzi. Z fanzony słychać było potężny ryk tysięcy głosów kibiców: tam, na ogromnym ekranie, transmitowano pierwszy mecz naszej grupy — w Doniecku grały Anglia i Francja. Od razu spotykam po drodze w stronę Majdanu grupę kibiców-Szwedów w koszulkach ich narodowej reprezentacji. Z nimi ukraiński kibic w barwach naszej drużyny po angielsku tłumaczy Szwedom, jak przejść do fanzony. Potężny potok ludzi wciąga mnie do fanzony przez szeregi ochrony. Wejście do strefy, w którą zamieniono Chreszczatyk od Majdanu aż do ulicy Bohdana Chmielnickiego, jest bezpłatne. Przy wejściu ochrona jedynie przeszukuje torby, zdecydowanie konfiskując butelki z napojami alkoholowymi, ponieważ jest to zabronione. Za to piwo z nalewaka można kupić prawie we wszystkich namiotach. Zaczyna się druga połowa, wynik 1:1. Większość naszych kibicuje Francji, która rzeczywiście gra pięknie. Na ekranie wszystko dobrze widać, słychać głos komentatorów meczu, mimo że panuje straszny hałas. Żywiołowo kibicuje swoim grupa młodych Francuzów: skandują imiona idoli — piłkarzy reprezentacji, tańczą, śpiewają. Zgodnie zaciągają Hymn Francji, słynną „Marsyliankę”. Do grupy przyłączyło się kilku ukraińskich kibiców i razem z Francuzami zaczynają skandować „U-kra-ji-na!!!”. Napięty mecz naszych rywali kończy się remisem. Trochę statystyki. W mistrzostwach Europy gra 16 drużyn. Podzielone na 4 grupy, po 4 drużyny. Dwie grupy — A i C — grają w Polsce, dwie — B i D — u nas. W grupach gra „każdy z każdym”, każda drużyna zagra z każdą. Ukraina jest w czwartej grupie D. Dwie najlepsze drużyny każdej grupy trafiają do ćwierćfinału. Zatem nasze zadanie — trafić do tej dwójki. W poniedziałek zakończyła się pierwsza kolejka, oto wyniki. Grupa A: Polska—Grecja — 1:1, Rosja—Czechy — 4:1. Grupa B: Dania—Holandia — 1:0, Niemcy—Portugalia — 1:0. Grupa C: Hiszpania—Włochy — 1:1, Chorwacja—Irlandia — 3:1. Ostatnią wystartowała nasza grupa. Remis Anglii i Francji przyniósł im tylko po punkcie, po dwa oni stracili, co dla nas jest korzystne. …To, co zaczęło się o 21.45 na Majdanie i Chreszczatyku (wypełniona po brzegi fanzona i wszystko wokół niej, gdzie również zebrały się tłumy ludzi), trudno przekazać słowami. Kiedy rozpoczęła się transmisja meczu Ukraina—Szwecja z NKS „Olimpijski”, kiedy wykonywano Hymn Ukrainy, dziesiątki tysięcy naszych kibiców na stadionie, na Majdanie i Chreszczatyku, miliony w całej Ukrainie w jednym porywie życzyły zwycięstwa naszej reprezentacji w niełatwym meczu z groźnym rywalem. Sądzę, że nie ma potrzeby szczegółowo relacjonować przebiegu meczu, wszyscy wszystko widzieli, jak bardzo napięty był pojedynek. Szwedów prowadził do boju ich kapitan, idol Szwecji, legendarny Zlatan Ibrahimović, nawiasem mówiąc, urodzony na Bałkanach, który wchodzi w piątkę najlepszych piłkarzy planety. To właśnie on zaraz po przerwie otworzył wynik. Ale my mieliśmy swojego kapitana, również legendę światowego futbolu Andrija Szewczenkę, ukraińskiego piłkarza, który zaczynał i kończy karierę w rodzimym kijowskim „Dynamie”. Zdobył wszystkie tytuły w ciągu 7 lat błyskotliwej kariery we włoskim „Milanie” — został zwycięzcą Ligi Mistrzów, otrzymał „Złotą Piłkę” dla najlepszego piłkarza Europy 2004 roku. Ale przez cały czas pragnął osiągnąć sukces z reprezentacją Ukrainy, w której występuje już 16 lat, jest jej kapitanem. 6 lat temu Andrij przebił się z reprezentacją (po raz pierwszy w naszej historii) na mistrzostwa świata, reprezentację wtedy, jak i teraz, prowadził Ołeh Błochin. I oto Euro, na którym 36-letni napastnik bardzo chciał zagrać. W najbardziej krytycznym momencie meczu, otrzymawszy przed tym poważną kontuzję, zmagając się z bólem, Andrij wstał z murawy i kontynuował walkę. I już po 3 minutach wyrównał wynik, a jeszcze po 5 minutach wyprowadził Ukrainę na prowadzenie. Te zdobyte bramki wywołały euforię dziesiątek tysięcy kibiców, którą trudno opisać. Skandowanie „Ukraina!”, „Szewa!”, „Zwyciężymy!” wypełniło całe centrum stolicy. Dalej — jeszcze pół godziny bardzo napiętego meczu, kiedy Szwedzi szturmowali bramkę naszej reprezentacji. Ale my wytrzymaliśmy, wspaniale zagrał bramkarz reprezentacji i donieckiego „Szachtara” Andrij Piatow. Wszakże tego wieczoru na boisku nie było donieckich, kijowskich, dniepropetrowskich, charkowskich piłkarzy, a jedna drużyna — UKRAINA. I to imię milionogłośnie skandował i stadion, i fanzona, i Kijów, i cały kraj. * * * Druga kolejka w naszej grupie — w piątek, 15 czerwca. O 19.00 w Kijowie mecz Szwecja—Anglia (transmituje Pierwszy Narodowy), o 21.45 w Doniecku — Ukraina—Francja (kanał telewizyjny „Ukraina”). P R Z E D P Ł A T A — 2 0 1 2 Koszt przedpłaty (z dostawą i kosztami pocztowymi):

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału

TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROSWIATA» IM. TARASA SZEWCZENKI

Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne KW nr 4066 z 02.03.2000 r. Redaktor naczelny Indeks pocztowy — 30617, strona 68 w „Katalogu”. Prenumerata: na 1 miesiąc — 9 hrywien 37 kopiejek; na 3 miesiące — 27 hrywien 51 kopiejek; na pół roku — 53 hrywny 37 kopiejek.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału

ANONS

Redaktor naczelna Lubow HOŁOTA. Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA (przewodnicząca), Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK. Zastępcy redaktora naczelnego Petro ANTONENKO 279%49%47, Jewhen BUKET 279%39%55. Zastępczyni redaktora naczelnego ds. produkcyjnych Natalia SKRYNNYK 278%01%30 (tel./faks)

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Jesteście ze „Słowem Proświty”, bo to Wasza gazeta!

Sekretarz odpowiedzialna Iryna SZEWCZUK Wydział pracy proświtańskiej Nadia KYRIAN 270%55%57 Wydział kultury Mykoła CYMBALIUK 279%49%47 Wydział korekty Tetyana SZCZERBAK Iryna STELMACH 278%63%69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK, Ołeh BESSKYJ 278%63%69 Korespondent Ulana WOLYKOWSKA Dyżurny redaktor Mykoła CYMBALIUK Księgowość 279%41%46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org http://prosvitanews.org.ua Nakład w czerwcu — 20 400 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy korzystaniu z naszych publikacji powołanie się na „Słowo Proświty” jest obowiązkowe. Indeks gazety „Słowo Proświty” — 30617 1 2 0 2 4 Wydrukowano z gotowych form fotochemicznych w spółce z o.o. „Polihrafcentr” w środę. Pawło MOWCZAN 4 820095 780016

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn