Strona · s. 5strona oryginału ↗
Rozpoczęto wydawanie «Wielkiej Encyklopedii Ukraińskiej»
Слово Просвіти, №24 за 2017 рік
Encyklopedyczne wydawnictwa koncentrują, systematyzują i uobecniają wiedzę, system wartości, potencjał duchowy oraz czasowo-przestrzenne kontinuum danego społeczeństwa lub okresu historycznego. Rola encyklopedii na poziomie narodowym (a wśród nich także uniwersalnych) nabiera szczególnego znaczenia w okresach przełomów transformacyjnych, przemian historycznych, społeczno-politycznych i społeczno-gospodarczych, w poszukiwaniu i utwierdzaniu nowych tożsamości. Istnienie narodowej encyklopedii o charakterze uniwersalnym jest istotnym elementem prestiżu i autorytetu państwa, miarą rozwoju społeczeństwa i jego kultury, poziomu cywilizacyjnego narodu.
Anatolij ZBOROWSKI, m. Irpień, obw. kijowski
Niedawno Państwowa Instytucja Naukowa „Wydawnictwo Encyklopedyczne” rozpoczęła wydawanie „Wielkiej Encyklopedii Ukraińskiej” (WEU). Jest to pierwsze w okresie niepodległości uniwersalne wielotomowe wydawnictwo encyklopedyczne obejmujące wszystkie dziedziny wiedzy. Podstawą koncepcji WEU stała się ukrainocentryczność. Zgodnie z ustaloną dla encyklopedii uniwersalnych tradycją udział materiału stricte narodowego w WEU wyniesie nie mniej niż jedną trzecią objętości wydawnictwa. WEU planowana jest jako wielotomowe wydanie zawierające ponad 80 tysięcy haseł. Znaczna ich część wprowadzana jest do obiegu encyklopedycznego po raz pierwszy. W encyklopedii przedstawiono pojęcia i kategorie wszystkich dziedzin wiedzy. W zwięzłej i przystępnej formie zaprezentowano najwybitniejsze wydarzenia i postacie historii świata, nauki,
kultury; zinterpretowano najważniejsze odkrycia ludzkiego umysłu i wytwory ludzkich rąk, instytucje społeczne i struktury gospodarcze, które wpłynęły na los narodów; ukazano ruch idei politycznych i kulturowych oraz dynamikę wyobrażeń naukowych. Ukraina jawi się nie tylko jako organiczna część składowa wielorakiego świata, lecz także jako podmiot jego interpretacji. Podstawowym założeniem przy tworzeniu uniwersalnej encyklopedii w wersji drukowanej i elektronicznej jest przekonanie, że ogólny rejestr haseł UEW nie jest sztywno ustaloną konstrukcją. W procesie tworzenia encyklopedii zawartość słownika będzie stale ulegać zmianom, uwarunkowanym pojawianiem się nowych terminów i definicji oraz aktualnych informacji. Jeszcze bardziej mobilny jest słownik i tekst wersji portalowej, która umożliwia możliwie najszybsze aktualizowanie informacji.
W ramach programu „Książka ukraińska” ukazał się już pierwszy tom „Wielkiej encyklopedii ukraińskiej”. Wśród autorów jej haseł znajduje się szerokie grono specjalistów z różnych dziedzin, z wielu instytucji akademickich, uczelni wyższych i instytucji państwowych. Są wśród nich zarówno znani eksperci, jak i nowe nazwiska.
W haśle „Autonomiczna Republika Krymu” o rosyjskiej okupacji półwyspu napisano tak: „W nocy z 26 na 27.02.2014 budynki Rady Najwyższej i Rady Ministrów A.R.K. zostały zajęte przez uzbrojonych ludzi bez znaków rozpoznawczych, którzy okazali się żołnierzami podziałów specjalnego przeznaczenia Sił Zbrojnych FR. 16.03.2014 na terenie A.R.K. i miasta Sewastopol odbyło się tzw. „referendum” o przyłączeniu Krymu do FR, którego konsekwencją stała się aneksja Krymu przez Rosję. W kwietniu 2014 roku Wierchowna Rada Ukrainy uznała A.R.K. i miasto Sewastopol za terytorium czasowo okupowane. Do jego powrotu pod kontrolę Ukrainy organy władzy A.R.K. oraz przedstawicielstwo Prezydenta Ukrainy w A.R.K. znajdują się w mieście Chersoń”.
Niestety, encyklopedia nie jest wolna od pewnych błędów. Na przykład w haśle „Ajwazowski” podaje się, że znany malarz uczył się w „feodozyjskim szkole powiatowej”. Prawidłowo: powiatowej.
Redakcja naczelna oraz Państwowa Instytucja Naukowa „Wydawnictwo Encyklopedyczne” zapowiadają, że będą wdzięczne czytelnikom za opinie i uwagi w związku z wydaniem pierwszego tomu „Wielkiej encyklopedii ukraińskiej” i uwzględnią je przy przygotowaniu kolejnych tomów.
Tymczasem nakład WUE wynosi zaledwie tysiąc egzemplarzy. A sieć bibliotek na Ukrainie liczy około 40 tysięcy bibliotek. Publicznych bibliotek na Ukrainie (bez uwzględnienia czasowo okupowanych terytoriów) jest prawie 16 tysięcy (z nich 13253 na terenach wiejskich). Oznacza to, że jeśli cały nakład WUE zostanie rozdzielony wyłącznie między biblioteki, encyklopedię ukraińską otrzyma zaledwie co czterdziesta biblioteka. A spośród bibliotek publicznych – tylko co szesnasta.
Nikłe nakłady książki ukraińskiej są jedną z przyczyn procesów denacjonalizacji i degradacji naszego społeczeństwa. Biorąc pod uwagę polityczną, kulturalną i bezpośrednio wojskową ekspansję Rosji, procesy te już zagrażają istnieniu naszego państwa i narodu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
