Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

O Babim Jarze w kontekście naszych realiów

Слово Просвіти, №24 за 2017 рік

Hryhorij DONEC, Kijów Uważam, że naglącym i pierwszoplanowym zadaniem Instytutu Pamięci Narodowej jest żądanie i doprowadzenie do przeprowadzenia wykopalisk oraz odpowiednich badań terenów otaczających Babi Jar, tak jak to zrobiono w Bykowni. I wreszcie ustalenie prawdy: kto i kiedy został tam pochowany, oraz nazwanie winnych straszliwych zbrodni lat 30.—40. ubiegłego wieku. Bo czasami odnosi się wrażenie, że w naświetlaniu tej kwestii u nas do dziś używa się matryc KGB i kłamliwej książki A. Kuzniecowa. A do tego trzeba okresowo wysłuchiwać obraźliwych pouczeń obcych polityków i „specjalistów”. Swego czasu byłem obecny na wystąpieniu pisarza Iwana Ciupy, autora biograficznej powieści o Juriju Kociubynskim „Przez ciernie do gwiazd”, i twierdził on, że ustalił bezsporny fakt pochówku J. Kociubynskiego w Babim Jarze, gdzie jego ciało zakopano po torturach i rozstrzelaniu w piwnicach ówczesnego Pałacu Październikowego, rezydencji NKWD. Wtedy pisarz mówił, że w Babim Jarze pochowani są także zmarli z głodu oraz wielu zamęczonych ofiar bolszewickich represji, których trupy zrzucano tam, zanim zaczęto wywozić je do Bykowni. Zatem trzeba rzetelnie, naukowo, zbadać ten problem i wyciągnąć obiektywne wnioski, a dopiero potem wznosić memoriały. Bo jakoś tak u nas wychodzi, że nie potrafimy (a czasem nam nie pozwalają) doprowadzać ważnych spraw do należytego zakończenia. Oto uchwalono ustawę o kwotach na… ukraiński (państwowy!) język, a nawet one, te kwoty, w rzeczywistości są fikcyjne, bo wcale nie są zagwarantowane ustawowo. Zamiast bezwarunkowej dekolonizacji życiowej przestrzeni narodowej przeprowadzamy nieudolną dekomunizację: pomniki Lenina usunięto, a Szorsa, Watutina, Czkałowa, „bohaterów”-arsenałowców stoją, co więcej — mamy w Odessie pomnik Katarzyny II, miasta Pawłohrad, Siewierodonieck, Jużne itd. A kiedy Putin „wyznaczył” nam kwoty na ukraińskie terytorium i na rozpowszechnianie naszego języka i, wydawałoby się, musielibyśmy stawić zdecydowany opór „ruskiemu mirowi”, to nie gdzieś w zrusyfikowanym Krymie, a we Lwowie usłyszeliśmy dziki apel „rozmawiać po-rosyjsku” i mówić „jedyna strana”. I to w czasie wojny z Rosją! Kiedy zaś nasze oligarchiczne kanały telewizyjne zaczęły produkować ukraińskie seriale, to okazały się one prawie wszystkie rosyjskojęzyczne, a jeden dość znany pisarz, przedstawiciel współczesnej literatury, w telewizji nam wyjaśnił, że w tym, rzekomo, nie ma nic strasznego, najważniejsze — to ukraiński (?!) kontent. Szczególnie nieprzyjemnie poraził ostatni konkurs (wybaczcie, show) „Głos kraju”, gdzie z jakiegoś powodu trzech członków jury z czterech komunikowało się z konkursowiczami i telewidzami językiem okupanta, i tylko Tina Karol mówiła w języku państwowym, chociaż czasami zacinając się na rosyjski. Ale najbardziej przykre było to, że gdzieś z setki młodych śpiewaków tylko pięciu czy sześciu mówiło po ukraińsku, w tym także… wietnamski student, który, ku wielkiemu wstydowi, z jakiegoś powodu bardzo zdziwił swoją ukraińskojęzycznością (w ogóle naturalną dla studenta-obcokrajowca) ukraińskich śpiewaków-„trenerów”. Ten wspaniały wietnamski chłopak o imieniu Khan dał lekcję prawie wszystkim uczestnikom-konkursowiczom z Kijowa, Charkowa, Dniepru, Chmielnickiego oraz innych miejscowości Ukrainy, którzy nie byli w stanie wypowiedzieć się w swoim państwowym (ojczystym) języku. To, Zenon MYCHŁYK, dziennikarz, m. Tarnopol Ogólnie rzecz biorąc, ówczesna tak zwana ofensywa Kiereńskiego we Wschodniej Galicji nie odniosła sukcesu, jednak dzielny czyn, zademonstrowany na skrawku ukraińskiej ziemi, dla Czechów stał się powodem do corocznego obchodzenia 2 lipca jako Dnia Armii. Właśnie wtedy, uważa się, położono fundamenty ich wojska. Źródła historyczne świadczą, że w tej bitwie przeciwnikami byli nawet dwaj przyszli prezydenci Czechosłowacji: Klement Gottwald — po stronie austriackiej, oraz Ludvík Svoboda — po stronie rosyjskiej. Jakiż los (czy niedola) rzucił tych żołnierzy w nasze strony? Kiedy wybuchła I wojna światowa, po stronie Ententy wystąpiły dobrowolne czesko-słowackie legiony, sformowane i wyszkolone przez rosyjskich oficerów w Kijowie, Żytomierzu i innych miastach. Składały się te drużyny bojowe z diaspory mieszkającej na terytorium carskiej Rosji, uciekinierów z armii austro-węgierskiej oraz jeńców z licznych obozów (największy był w osadzie Darnica). Przeważnie walczyli na terytorium Zachodniej Ukrainy. Nawiasem mówiąc, wtedy w kijowskich czasopismach dla legionistów pracował Jaroslav Hašek, „przyglądając się” swojemu nowemu bohaterowi literackiemu — dzielnemu wojakowi Szwejkowi. „Tutaj, na starej słowiańskiej ziemi pod Zborowem, śpią synowie Czecho-Słowacji, którzy polegli za wolność, pokój, za lepszą przyszłość wszystkich słowiańskich narodów” — przypomina dawny napis na pomniku w Kalinówce. Miejscem ostatniego spoczynku w istocie wyrok dla naszego państwa i wszystkich jego sterników. W tym kontekście osobiście zaniepokoiło mnie to, że do udziału w państwowotwórczym, patriotycznym zjednoczeniu „Ukraińska alternatywa” zaproszono byłych prezydentów Leonida Krawczuka i Wiktora Juszczenkę. Za co taki zaszczyt? Oto przede mną gazeta „Literaturna Ukrajina” z 3 marca 1994 roku, gdzie stwierdzono: przez lata odzyskanej niepodległości w zagranicznych bankach „zaległo” 150 mld dolarów (czyli 30 rocznych budżetów naszego państwa). A gdzież był nasz gwarant Leonid Makarowycz? Jak się stało, że za jego prezydentury po prostu oddano Rosji praktycznie całą Czarnomorską Flotę Wojskową wraz z ukraińską ziemią i naszym akwenem morskim? Z jakiego strachu zdradziecko utworzono jakąś autonomiczną Krymską pseudorepublikę? Gdzie zniknęło Czarnomorskie Towarzystwo Żeglugowe? Dlaczego dopuszczono w Charkowie esbeckie rozłamowe zgromadzenie moskiewskich popów? Wreszcie, kto upoważniał L. Krawczuka do pędzenia na Białoruś i podpisywania tam z Moskwą umowy o nowym związku pod nazwą WNP? Wiktor Juszczenko na pierwszym majdanie wygłaszał populistyczne przemówienia, przekonując swoich oddanych zwolenników, że nie ma znaczenia, w jakim języku rozmawiać, do jakiej cerkwi chodzić, do jakiej partii należeć. Przysięgał (dosłownie), że za jego prezydentury nie zamkną ani jednej rosyjskiej szkoły, zapominając przy tym dawać takie same gwarancje szkołom ukraińskim. Zostawszy prezydentem, wyrzekł się ideałów Pomarańczowej Rewolucji, poszedł na układ z oligarchami i oddał władzę oraz ukraiński naród na pastwę Partii Regionów, żałosnej moskiewskiej marionetce. Właściwie wszyscy nasi prezydenci byli banalnymi wasalami Moskwy. Niestety, także do działalności obecnego prezydenta mamy poważne zastrzeżenia. Dlaczego, powiedzmy, w czasie wojny i trudnej sytuacji ekonomicznej nawet nie zainicjowano ustawowo zwrotu ukraińskiego kapitału z rajów podatkowych; spokojnie pracują rosyjskie banki; nie znacjonalizowano fabryk, przedsiębiorstw, obłhazów, obłenerho, które należą do rosyjskich oligarchów; i nadal rozkwita oraz prowadzi antyukraińską propagandę Patriarchat Moskiewski, a sam prezydent, jak twierdzą, jest parafianinem tej wrogiej wobec Ukrainy cerkwi? Swoją drogą, czy ktoś wyobraża sobie, ile ukraińskiej ziemi przebywa „w zakładnikach” Patriarchatu Moskiewskiego pod jego cerkwiami, klasztorami, seminariami itd.? To terytorium też jest faktycznie okupowane przez ten sam „ruski mir” i tak samo oddane z łatwością przez sprzedajną i głupią władzę różnych szczebli. A do tego oczywiste błędy w polityce zagranicznej, walce z korupcją, reformowaniu sądów… Oczywiście Petro Ołeksijowycz robi coś pożytecznego i ważnego dla wzmocnienia państwa, ale w tak tragicznym okresie dla naszego narodu trzeba robić nie coś, a wszystko co możliwe, a nawet niemożliwe, a co najważniejsze — nieustannie i wszechstronnie utwierdzać ukraińską narodową. Podzielając opinię Raisy Husłenko o prawie „wszystkich zabitych w Babim Jarze” do godnego upamiętnienia („Słowo Proświty”, nr 22 z 2017 r.), jednocześnie dziwię się, dlaczego ten problem sprowadza się tylko do okresu II wojny światowej. Na dziś zbadano i opublikowano wiele faktów historycznych i materiałów archiwalnych, które wyraźnie świadczą, że masowe pochówki w rejonie Babiego Jaru moskiewsko-bolszewiccy kaci przeprowadzali jeszcze od początku lat 30. XX wieku. Czyli leżą tam ofiary Hołodomoru i stalinowskich represji. Czyżby ci ukraińscy męczennicy nie byli warci naszej uwagi? Istnieją zdjęcia lotnicze, wykonane przez niemieckie samoloty wywiadowcze w 1939 i 1944 roku, które dają możliwość dość dokładnie określić miejsca masowych pochówków i z nich nieodzownie powinien skorzystać Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej. Przecież do dziś dokładnie nie ustalono ani liczby zabitych, ani miejsc pochówków.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn