Strona · s. 12strona oryginału ↗
„Niepokorny” batiuszka
Слово Просвіти, №24 за 2017 рік
…Jak teraz widzę ojca Borysa Czornowodskiego, siedzącego na ganku skromnej chaty na obrzeżach (za niewielkim sadem i ogrodzeniem rozciągały się szerokie czarnoziemne pola) wsi Lubomyrka w rejonie dobrowelyczkiwskim. Najbardziej zapamiętałem jego czarne włosy, ciemnobrązowe spojrzenie. A przypomniał mi się w związku z protestami batiuszek i parafian Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego, które przetoczyły się przez cały kraj. Rosyjski patriarcha Cyryl niemal całemu światu wył o prośbę, ponieważ państwo ukraińskie projektami odpowiednich ustaw jedynie zadeklarowało zamiar poddania pod swoją kontrolę działalności, często antyukraińskiej, zwierzchników tego kościoła oraz dania wspólnotom ustawowej podstawy do swobodnego przechodzenia pod jurysdykcję innych kościołów. Ojciec Borys wraz ze wspólnotą wiernych wsi Lubomyrka podjął próbę przejścia na łono Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego jeszcze w 1991 roku. Switłana OREŁ, Kropywnycki. Nasze spotkanie odbyło się w ciężkim dla Czornowodskiego czasie, kiedy wierni wsi faktycznie odwracali się od niego. I wcale nie jest to dziwne, ponieważ nawet dzisiaj, gdy trwa wojna rosyjsko-ukraińska, każde wyjście wspólnoty spod wpływu Patriarchatu Moskiewskiego jest poprzedzone szalonymi skandalami, prowokacjami, rozpowszechnianiem niewiarygodnych plotek i twardą konfrontacją. Co dopiero mówić o tamtych czasach, kiedy ukraiński lud dopiero co wyskoczył spod prasy komunistycznej propagandy (a prorosyjska nie ustaje do dziś!) i nie doszedł do własnej pamięci. Ale wierni z Lubomyrki, mieszkańcy wsi z dawnymi tradycjami religijnymi (wspaniała cerkiew Przenajświętszej Bogurodzicy zachowała się tu jeszcze z pierwszej połowy XIX wieku, stąd pochodzi również założyciel nurtu ewangelicznych chrześcijan-baptystów) wtedy uwierzyli ojcu Borysowi. A on i dla siebie, i dla nich odkrywał prawdziwą historię Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego, który do połowy XVII wieku był samorządny i podlegał jedynie Wszechленskiemu Konstantynopolskiemu (wtedy Carogrodzkiemu) patriarsze. Sobole o wartości 500 rubli i 500 złotych czerwońców, które otrzymał nieżyński protopop Maksym Fyłymonowycz za to, że przemilczał fałszywość artykułu określającego status Kościoła Kijowskiego w umowie dodatkowej z 1659 roku, oraz łapówki dla patriarchy Jerozolimskiego Dositeja i Carogrodzkiego Dionizego — oto zapłata za wolność i samorządność ukraińskiego prawosławia. I dopiero po 238 latach patriarcha ekumeniczny Grzegorz VII zaznaczył, że oderwanie od tronu Carogrodzkiego metropolii kijowskiej i przyłączenie jej do Kościoła Moskiewskiego odbyło się nie według przepisów zasad kanonicznych. Ale władza bolszewicka wtedy pluć chciała na uwagi patriarchy. Lecz nieobojętnymi na tę historię stali się ojciec Borys i wierni z Lubomyrki, którzy w czerwcu 1991 roku przeprowadzili zebranie, które poruszyło kwestię uprzedzonego stosunku władz diecezjalnych do nich i przejścia pod jurysdykcję Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, o czym telegramem powiadomili ówczesnego biskupa UKP (PM) Wasyla. Podpisy pod protokołem złożyło 29 osób. Od razu zaczęły krążyć plotki, że ojciec Borys chce okatolicyzować wiernych. Na sygnatariuszy zaczęto wywierać nacisk i ludzie (a byli to w większości osoby starsze) pogubili się. Ja wtedy przepytywałam wielu uczestników tamtego zebrania i ich twierdzenia przeczyły sobie nawzajem. Większość przyznawała, że zebranie się odbyło, tam postanowiono o przejściu do UAKP, ale kiedy mowa była o ich osobistej pozycji, unikali konkretnej odpowiedzi. Gdyby wyższe kierownictwo kościoła poszło tą drogą, a władza poparła je, wierni chętnie zatwierdziliby przejście. Ale przeciwstawić się naciskowi, bronić swojej pozycji u nich nie było ani siły, ani twardości ducha. Tego samego dnia, kiedy byłam we wsi, diecezja UKP (PM) przysłała do Lubomyrki nowego księdza. Ojciec Anatol przekonywał: „To szpiedzy amerykańscy do nas wleźli, swoje książki przywożą. Ja sam widziałem — tam USA stoi. Ja — od prawdziwego Boga…”. Takie batiuszki „od prawdziwego Boga” do dziś rządzą w większości parafii naszego kraju. Ojciec Borys jeszcze próbował bronić pozycji swojej i wspólnoty. Gazeta Ukraińców Ameryki „Swoboda” już w kwietniu 1992 roku informowała o pikiecie wiernych UAKP pod Kirovohradzką Radą Obwodową w obronie ojca Borysa Czornowodskiego oraz 26 głodujących w Kijowie, którzy żądali zwrotu Autokefalicznemu Kościołowi nielegalnie odebranych świętości. Ale wtedy ten opór nie doprowadził do żadnych skutków. A „niepokorny” ksiądz Borys Czornowodski, choć bez wspólnoty wiernych, jednak przeszedł na łono UAKP, kilka lat służył w sąsiednim obwodzie mikołajowskim. Lecz z życia odszedł bardzo wcześnie, nie zdążył nawet posiwieć…
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
