Strona · s. 2strona oryginału ↗
Wyjść z Egiptu
Слово Просвіти, №24 за 2017 рік
Halyna PAHUTIAK. 25 lat błądzenia po pustyni. Ziemia obiecana wydaje się nie taką już atrakcyjną, bo staje się jasne, że trzeba pracować w pocie czoła, a nie przyjść na gotowe. Nostalgia za utraconą niewolą i porządkiem, który przy niej istniał, staje się coraz głośniejsza. Moralność jest zachwiana, potomkowie, którzy urodzili się na pustyni, nie wiedzą komu wierzyć, wydaje im się, że ktoś kłamie, albo kłamią i przewodnicy, i ich rodzice jednocześnie. Fizycznie naród wyszedł z Egiptu, a mentalnie — nie. Jak będą dalej rozwijać się wydarzenia? Fizycznie powrócić do Egiptu oni nie mogą, ci, którzy są starzy, a młodzi po prostu nie znają drogi. Przez 25 lat ścieżki zarosły, a inne — są niebezpieczne, tam grasują bandy rabusiów i maruderów. Dlatego lepiej płynąć z prądem, niż zabrać się do nielekkiej pracy. „Urodziłam się w Związku Radzieckim, — mówi 50-letnia kobieta z Dniepru. — Uczyłam się w radzieckiej szkole. W rosyjskiej, bo innych nie było”. Jedziemy w starym, jeszcze radzieckim wagonie bez klimatyzacji, ale w czystym polu ze wszystkich szczelin wieje. I teraz przewodnicy, niezależnie od wieku, są uprzejmi i nie pokrzykują na pasażerów, bo stracą pracę. Kobieta trzy miesiące pracowała w polskiej restauracji, teraz wraca do domu z ogromnymi torbami. Rozmawia nie po rosyjsku, a strasznym surżykiem, ale w tym przypadku kwestii językowej w ogóle nie poruszam. Niby ta kobieta jest nasza, ukraińska, ale jej nostalgia za „sowkiem” i za „Odnoklassnikami” — jest nieusuwalna i wielce tragiczna. „Tam przecież są przepisy!!!” Mówię jej: „A ja urodziłam się w Ukrainie i zawsze żyłam w Ukrainie”. W każdym razie mamy wspólny punkt widzenia: zła władza w obecnym czasie. Charakterystyczną dla wielu ukraińskich obywateli jest opinia, że to nie wojna o Niepodległość, a oligarchowie coś między sobą podzielili. I tęsknota za cenami żywności. Jest ona wszechświatowa. Nie da się jej wyleczyć ani złagodzić. Oto dlaczego tak łatwo oddają w Ukrainie głosy za kaszę gryczaną i olej. Poczucie głodu zsunęło się na poziom mentalny. Hołodomor, wojna, rozpacz lat 90., kiedy już nie dawano racji żywnościowych, chociaż były talony, dały się we znaki. Im bardziej człowiek myśli o jedzeniu, tym mniej przejmuje się wolnością. Wolność jest mu niepotrzebna, to puste słowo dla urodzonych w ZSRR. Dlatego ci ludzie nienawidzą czasem Ojczyzny, która dla nich utożsamia się z dyrektorem zakładu, który nagle przestał wypłacać pensję. „Dyrektor” — to słowo wypowiadają z pietyzmem inni, starsi pasażerowie. Car i Bóg homo sovieticus. Wspominają, jak ich przeszukiwano przy wyjściu z zakładu i jak chowali cukierki w kołnierze płaszczy, z jakąś masochistyczną tęsknotą. Teraz dziwią się, że urzędnicy okradają swój naród. Tak zwana „elita” — to właśnie potomkowie „wynoszących”, których obmacywali portierzy przy wyjściu. Źle, że złodzieje nie dzielą się z nimi. Praca i racja żywnościowa — to wszystko, czego potrzebują od państwa. Resztę można wynieść. Za to zagłosują chętnie. Pytanie w tym, ilu ich jest. Więcej niż tych, którzy chcą przyjść do ziemi obiecanej? Na ile więcej, żeby nie wyszło jak na Krymie czy w Donbasie? W każdym razie z każdym rokiem będzie ich mniej, tylko istnieje niebezpieczeństwo mutacji u ich wnuków, którym zamknięto wszystkie windy społeczne, jeśli nie należą do klanów. Jak można wyrosnąć na cywilizowanego człowieka w oddanej „sowkowi” rodzinie, w takiej samej szkole z nauczycielami, którzy uczyli jeszcze rodziców? Uciekać gdzie indziej z tego trzęsawiska albo czekać, aż ktoś inny odda życie za nowy świat bez korupcji i sprzedajności? Czy próbować ewoluować w człowieka myślącego z człowieka konsumującego? Wbrew wszystkiemu temu, co przeszkadza jasno widzieć cel. Pogodzić się z tym, że urodzonych w ZSRR już nie zmienić, i całą uwagę skierować na wychowanie poczucia godności u młodzieży. Do tego potrzebne są nie tyle reformy, co wysoka kultura narodowa i ideologiczne przeciwdziałanie. Bo wyszedłszy z kraju niewolnictwa, można trafić do kraju niewoli z przewodnikami, którzy sami nie pozbyli się kolonialnej niższości.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
