Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Слово Просвіти, №24 за 2018 рік

Слово Просвіти, №24 за 2018 рік

Bohdan DIACZYSZYN, Lwów Łzy, łza-żywica... Bursztyn to skamieniała żywica. Ludzka łza zaś jest krystalicznie czysta, jak przezroczysta i płynna żywica. Strzeżmy siebie, by nie skamieniały nasze łzy — zastanówmy się nad książką Olhy Jaworskiej „Łza-żywica”. I tu przenoszę się myślą pamięci na strony książki Andrija Sodomory „Siwy wiatr”: „Czasem chcę pobyć na osobności z tą tajemniczą wergilijańską linijką, która przebiła się w monolicie eposu, jak delikatna, ledwie dostrzegalna żyłka: Sunt lacrimae rerum et mentem mortalia tangunt. Są przecież łzy rzeczy i to, co śmiertelne, dotyka serca”. Wszak to, co stworzone przez Stwórcę, dotyka serca. Żywicą płaczą drzewa Olhy Jaworskiej… „Sprzeczności dymami w oczy” (s. 3). Przewracam kartki myśli łzą serca, szukam, „Gdzie granica między słowem prawdy a zwodzeniem?” (s. 4), bo „Wiosna brnie ze świecą w ręku” (s. 6), i nasze dusze rozdziera żałobny dzwon: „Ogniem i krwią dycha wiosna” (s. 8). Poetka bólu i smutku — oczyszczającą łzą, myślami na dystansie, łzy snuje na co dzień słowem, słowem ojczystego języka: „W ciasnej trumnie młodego bojka / Rodzinny kraj smutną łzą przywitał” (s. 11). Ziemia zazieleniła się życiem, skowronki na niebie, lecz „Niedośpiewana pieśń... Okrutnie rozstrzelana chwila...” (s. 15). Szukamy prawdy, schronienia u Boga — łza zwilża, pali płomieniem, jakby w palenisku nasze serca, bo przecież córki, synów zrodziliśmy do walki: „Łza — pieką u kaliny, / A krew — wrze u synów” (s. 18) wołają do nas „Ora et labora” (módl się i pracuj). Świat utrzymuje się w równowadze matczyną łzą. A cóż z ojcowską niewidzialną gorzką łzą, która odciska się bliznami pamięci serca? Płaczą gwiazdy nad Ukrainą, drga aż po dzień dzisiejszy niebo, obmyte matczyną, ojcowską, dziecięcą, miłością-kochaniem łzą-żywicą: „Leczę się słowem od łzy” (s. 25). „Szukam ukojenia w pamięci lasów” (s. 55). Pamięć, wspomnienia, rozmyślania, myśli... Energia słowa, myśli nie znika bez śladu, nie rozpuszcza się we Wszechświecie, a tym bardziej energia myśli ogrzanych pamięcią. Pamięć... Liście opadają — pamięć się ściera, bo krótkotrwała jak opadły liść, który pada na ziemię, i nie ma dla niego powrotu, choć czasem szukamy w zakamarkach swojej pamięci przeszłości i „Wreszcie to, co w sercu zaległo, / Wypływa łzą w mętną wodę” (s. 62). Wypływa, i nie ma dla niego powrotu... I wtedy „Spoczywa serce w dziwnej tajemnicy” (s. 58). Poetka przeżytym bólem-smutkiem stara się znaleźć schronienie tam, Ludmiła LITWINCZUK, członkini NSPU, obwód rówieński Olga Jaworska weszła w moje życie swoją książką „Spóźnione spotkanie”, którą przeczytałam za jednym tchem. Otworzywszy książkę, nie mogłam się od niej oderwać, dopóki nie doczytałam do ostatniej strony. Chwytała za serce i nie puszczała! Potem od Olgi nadeszły paczki z jej innymi książkami — „Zielony zarinok”, „Odblask przeżytego dnia”, „Na to właśnie serce”, „Zraniona łodyga”, „Zapomniane”, „Symfonia uczuć”, powieść „Na obcych wiatrach”, „Dziennik bólu i niepokoju”, „Łza-żywica”... Znów czytałam na nowo wspaniałe wiersze, powieści, nowele, opowiadania i za każdym razem oczy miałam pełne łez — od głębokiego wzruszenia jej twórczością. Sztuka, która wywołuje śmiech, jest utalentowana, sztuka zaś, która wywołuje łzy, jest boska. Olga Jaworska to pisarka niezwykła, charyzmatyczna, naznaczona szczególnym Bożym znakiem. Przeżywszy śmierć kliniczną, wie, że istnieje inna rzeczywistość poza naszym ziemskim światem... I dlatego jej twórczość to kazanie o człowieczeństwie, sprawiedliwości,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn