Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №25 за 1996 рік

16 s. · 16 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału. 4 z 16 wpisów jest wyświetlanych po ukraińsku, dopóki tłumaczenie jest aktualizowane.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗
CZERWIEC, Nr 6 (25) 1995 ROKU LEKCJE DLA NAS WSZYSTKICH «PROBLEMY JĘZYKOWE I PRAWA CZŁOWIEKA W PROJEKCIE NOWEJ KONSTYTUCJI UKRAINY» Pod takim hasłem 15 maja w budynku Związku Pisarzy Ukrainy z inicjatywy Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki odbyła się Ogólnoukraińska konferencja. W jej pracach wzięli udział przewodniczący obwodowych oddziałów Towarzystwa, przedstawiciele związków twórczych, partii politycznych, organizacji społecznych, naukowcy. Celem zebrania było wypracowanie strategii i taktyki sił narodowo-patriotycznych w procesie konstytucyjnym – w warunkach uaktywnienia się prokomunistycznych oraz imperialno-rewanżystowskich, szowinistycznych sił, które stawiają przeszkody utwierdzeniu Ukrainy jako samodzielnego i niezależnego państwa oraz uchwaleniu Ustawy Zasadniczej jej życia i zdrowego funkcjonowania – Konstytucji. Oni ze wszystkich sił dążą do tego, aby utrwalić i zalegalizować rosyjską ekspansję językową na Ukrainie, a język rdzennego etnosu – Ukraińców – całkowicie wyprzeć z użycia. Status języka ukraińskiego jako państwowego reguluje artykuł 10 projektu nowej Konstytucji Ukrainy, przedłożonego do dyskusji Radzie Najwyższej. Właśnie ten artykuł, a także artykuły o symbolice narodowej, hymnie i atrybutach państwa wywołują największy opór ze strony antypaństwowców – tych, którzy dążą do reanimacji ZSRR lub przekształcenia Ukrainy w przedsionek odradzającej się Moskiewsko-Rosyjskiej imperii. W słowie wstępnym Przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» Pawło Mowczan podkreślił, że nigdy dotąd kwestia językowa nie stała w Ukrainie tak ostro, jak teraz, ponieważ od niej zależy, czy Ukraina będzie państwem, czy też rezerwatem dla Ukraińców. Nie ma wątpliwości co do konieczności uchwalenia Konstytucji, gdyż po wyborach w Rosji wszystkie imperialno-szowinistyczne siły zostaną skierowane przeciwko Ukrainie. Jeśli mówić o wewnętrznych wrogach, to z niektórymi socjalistami i komunistami można coś ustalić. Nieprzejednani są natomiast przedstawiciele frakcji parlamentarnych «Jedność» i MDG, którzy nalegają, by konstytucyjnie zatwierdzić rosyjsko-ukraińską dwujęzyczność. A to faktycznie doprowadzi do utrwalenia istniejącej na przeważającym terytorium Ukrainy rosyjskiej jednojęzyczności i irlandyzacji społeczeństwa ukraińskiego, pogłębi nieporozumienia między Wschodem a Zachodem. Prorosyjskie siły parlamentu bardzo lubią powoływać się na doświadczenia północnego sąsiada. Niech więc w tej sprawie naśladują jego przykład, wezmą za wzór jego formułę, która głosi: 1. Państwowym językiem Federacji Rosyjskiej na całym jej terytorium jest język rosyjski. 2. Federacja Rosyjska gwarantuje wszystkim swoim narodom prawo do zachowania języka ojczystego, stworzenie warunków do jego nauki i rozwoju. Główny referat, który drukujemy w tym numerze czaso- «Zakończenie na str. 2 KTO NAPISAŁ «HISTORIĘ RUSÓW»? 9) SEKRETY NASZYCH PRABABĆ Z Zielonymi Świątkami, z kwiatem rodzinnej ziemi! Ri RO z ж три оно о там Жуе РО РУ Р Fot. O. Sołencowa Dziś są Zielone Świątki, zielona niedziela trojcza. Moja dusza ukrzyżowana, dziś znów żywa. Wszyscy do cerkwi się spieszą. Biały, ciepły wietrze, pobiegnij, Na drzwiach własnej duszy Zawieszam zielony maj. Wchodzi szczęście, radość, śmiechy, młodość jeszcze tu jest. Zdaje się, że sam Bóg z ciekawości w dłonie klaska. Mną kaskada staje się pożogą, nie widać dobrych słów dam. I klaskać w dłonie z Bogiem także dla siebie wypada. Roman-Łoz Hintżonycza WSZYSCY UKRAIŃCY, DOROŚLI I DZIECI – PRENUMERUJCIE «SŁOWO PROŚWITY»! PROŚWITIANIE: TO JEST WASZA GAZETA, JEST O WAS I DLA WAS: NASZ INDEKS – 30617 ,, 7. 32 ran CENA PRENUMERATY NA PÓŁROCZE – 180 tys. PRZEDE WSZYSTKIM CENIMY DIALOG I ZAWSZE DZIELIMY SIĘ MYŚLAMI NASZYCH AUTORÓW:

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

...pisu — «Kwestie językowe i prawa człowieka w projekcie nowej Konstytucji Ukrainy (strategia i taktyka narodowo-patriotycznych sił)» — wygłosił kandydat nauk pedagogicznych Jurij Hnatkiewycz. Szczegółowo zatrzymał się na prawnych, moralnych i innych aspektach zagadnienia wystawionego do dyskusji, nakreślił drogi wyjścia z krytycznej sytuacji. Nie sposób nie zgodzić się z mówcą, że przeprowadzając referendum w sprawie językowej, jak tego żądają polityczni przeciwnicy państwowości, Ukraina okryje się hańbą przed światem. Oprócz teorii jest także praktyka i nawet jeśli uda się uchwalić wariant do przyjęcia dla Ukrainy, trzeba będzie włożyć wiele wysiłku w jego utrwalenie i wprowadzenie w życie. Większość występujących podczas dyskusji nad referatem bezwarunkowo akceptuje pierwszy ustęp artykułu 10, który stanowi, że państwowym i urzędowym (służbowym) językiem na Ukrainie jest język ukraiński. Znalazła jednomyślną aprobatę także propozycja podniesienia statusu komisji językowej przy Gabinecie Ministrów do rangi ogólnopaństwowej, na czele z premierem, a być może także z prezydentem, wzmocnienia gwarancji socjalnych wprowadzania języka państwowego; uregulowania rozwoju mniejszości narodowych oraz ich kultur i języków na Ukrainie odrębnym ustawodawstwem. Propozycje, uwagi i poprawki zgłoszone przez uczestników konferencji znalazły swoje odzwierciedlenie w uchwalonych dokumentach (publikujemy je w tym numerze pisma). Wystąpienia i inne materiały w uogólnionej formie, prawdopodobnie, jak proponowano, zostaną wydane osobną broszurą i przesłane odpowiednim służbom i osobom urzędowym, deputowanym, wszystkim, którzy uczestniczą w tworzeniu Ustawy Zasadniczej naszego życia. W telewizji zademonstrowano godzinną audycję poświęconą konferencji i poruszonym na niej problemom. Przy okazji przypomnijmy tylko, że w dyskusji nad referatem wzięli udział: A. Pohribnyj (profesor; Pedagogiczne Towarzystwo im. H. Waszczenki), O. Tarananko (Instytut Języka Ukraińskiego), T. Kyjak (deputowany Rady Najwyższej), I. Dracz (przewodniczący UWKR), Raisa Iwanczenko (Kijowska Obwodowa «Proświta»), W. Panczenko (Kirowohradzka «Proświta»), O. Łupij (sekretarz SPU), M. Horyń (polityk), W. Kostycki (deputowany Rady Najwyższej), M. Najenko (profesor KDU), S. Sawczenko (zastępca przewodniczącego Ogólnokrymskiej «Proświty»), S. Biłokin (profesor), Switłana Li (ukraińsko-koreańskie towarzystwo kulturalne), Marta Bohaczewska-Chomjak (politolog, działaczka społeczna diaspory), M. Hreczka (SDPU), Halina Kytasta (profesor, diaspora), W. Owsijenko (URP), J. Pronjuk (towarzystwo byłych więźniów politycznych), Jadwiga Januš (wykładowca uczelni), I. Parpalej (profesor), D. Kopowalujok (zastępca przewodniczącego Wołyńskiej «Proświty»), P. Arsenycz (regionalista z Iwano-Frankiwska), A. Buriaczok (profesor)... Konferencja zakończyła się. A proces utwierdzania Państwa Ukraińskiego, choć z trudnościami, trwa. Więc do pracy, drodzy przyjaciele! I strzeżmy naszego języka – dla siebie i dla potomnych. I miejmy nadzieję, że właśnie na ukraińskim gruncie językowym będziemy mieli ukraiński cud gospodarczy, jak mają go Japończycy i Niemcy. Bo tylko rodzima ziemia daje dobre pędy, obca, zaśmiecona, jałowa – tylko chwasty i nędzę. "Słowo PROSWITY | Nasz indeks | 30617 . Bądźcie z nami! ве нив ска Ото - що т РР тій - ня пи ен т но о ги Referat Ju. Hnatkewycza na Ogólnoukraińskiej konferencji «Problemy językowe i prawa człowieka w projekcie nowej Konstytucji Ukrainy» Przed ukraińską narodowo-demokracją ponownie stanęła kwestia. Trzeba przyjąć Konstytucję, aby zneutralizować możliwość pójścia drogą Białorusi. Należy wreszcie ostatecznie określić się co do strategicznego kursu na perspektywę historyczną, kreśląc grubą kreskę pod przeszłością. Aby być precyzyjnym w naszej decyzji, trzeba dobrze zbadać sytuację polityczną, określić nasze zamiary i siły, Niepodległość Ukrainy nie jest wybrykiem trzech historycznych osób w lesie pod Mińskiem. Ma ona głęboką historyczną prawidłowość. Nasza niepodległość ma trzy źródła: 1) ruch przeciwko totalitarnemu, jednopartyjnemu systemowi na rzecz demokratycznego państwa z pełnymi prawami i wolnościami człowieka; 2) ruch przeciwko państwowo-monopolistycznemu systemowi gospodarczemu na rzecz wolnej gospodarki rynkowej; 3) narodowo-wyzwoleńczy ruch ukraińskiego narodu. Wymienione trzy źródła ukraińskiej niepodległości, jak należało się spodziewać, stały się trzema głównymi składnikami projektu Konstytucji. Zapisano w niej kurs na demokrację, kurs na wolność polityczną i gospodarczą. Jest w niej Ukraina. Ogólnie proces konstytucyjny na Ukrainie przebiega pomyślnie. Spory polityczne i debaty wokół Konstytucji są zjawiskiem nieuniknionym i normalnym. Siły lewicowe walczą nie przeciwko Konstytucji, lecz o taką realizację w niej wymienionych trzech źródeł niepodległości, która odpowiadałaby ich ideologii. Prawda, komuniści i socjaliści nie występują przeciwko demokracji. Występują jedynie przeciwko wolności i demokracji w gospodarce, za przywróceniem pełnej kontroli państwowej nad nią, za ogólnonarodową socjalistyczną własnością wszystkiego lub prawie wszystkiego. W ten sposób faktycznie opowiadają się za systemem totalitarnym, bo system całkowitej własności państwowej bez dyktatury długo nie przetrwa. Taki stan mamy właśnie teraz: prawie pełna własność państwowa i rozkwit demokracji. Wynik, jak mówią, widać jak na dłoni. Nie możemy przemilczeć, że szczególne nieprzyjęcie przez większość lewicy wywołuje ukraiński duch w projekcie Konstytucji. Siły lewicowe nie są przeciwne niepodległości Ukrainy. Są przeciwne temu, by Ukraina była właściwie państwem Ukraińców. Rozumieją, że Polska jest państwem Polaków, Japonia – państwem Japończyków, Niemcy – Niemców, Czechy – Czechów. A jednak Ukraina, według ich poglądu, ma być nie państwem Ukraińców ani nawet państwem narodu ukraińskiego, składającego się ze wszystkich narodowości żyjących na Ukrainie, jak zapisano w pierwszym zdaniu projektu Konstytucji, lecz państwem typu „w ogóle”, państwem narodu Ukrainy. Stąd wynika istota i poziom walki wokół artykułu „językowego”, to znaczy Artykułu 10 projektu Konstytucji. Szwecja – Szwedów, Szczególne niebezpieczeństwo dla przyszłości Ukrainy i narodu ukraińskiego stanowi stanowisko dwóch frakcji, które do lewicy nie należą. Chodzi o frakcje MDG i „Jedność”. Jeśli w kwestiach demokracji i gospodarki stoją one na stanowisku prawicy, to w kwestii ukraińskiej orientacji Konstytucji przewyższają nawet lewicę. Ich stanowisko wyraźnie określono w Komentarzu frakcji MDG do projektu Konstytucji, gdzie mówi się: „nie naród, lecz państwo powinno orientować się na język państwotwórczego kraju, a nie orientować się na język wolnych obywateli”. A ponieważ naród mówi po rosyjsku w Dniepropetrowsku, Ługańsku, Doniecku, a nawet w Kijowie, frakcja uznaje za konieczne zaproponować, aby język rosyjski na całej Ukrainie był państwowym. Co więcej, język ukraiński jako państwowy umieszcza ona na drugim miejscu. Wychodzi więc na to, że najpierw rozbijali język ukraiński na wschodzie i południu Ukrainy, a teraz zbierają się, by go w ogóle zlikwidować. Pogódźmy się zatem z rozsądkiem, że w razie konstytucyjnego ogłoszenia języka rosyjskiego ukraiński język państwowy Zagrożenie dla Ukrainy wynika właściwie nie z pozycji wymienionych frakcji, lecz z tego, że nie uzgodniwszy tego artykułu w komisji uzgodnieniowej i w Radzie Najwyższej, otwierają one drogę do wniesienia kwestii językowej pod referendum wraz z kwestią symboliki i tak dalej. Zagrożenie wzmacnia to, że jak się wydaje, Przewodniczący Rady Najwyższej i Prezydent również nie są przeciwni wynoszeniu poszczególnych przepisów Konstytucji pod referendum: Co do tego, jak zagłosuje nasz zrusyfikowany naród, nie możemy mieć żadnych złudzeń. Referendum jest podobno rzeczą demokratyczną, jednak nie wtedy, gdy ludzie głosują swobodnie, lecz wtedy, gdy głosują, znając wszystkie informacje, aby dokonać właściwego wyboru. Czy nasi ludzie pamiętają i znają całą prawdę? W wyniku referendum Ukraińcy okryją się hańbą zamiast chwały narodu, który nie chce być narodem. Nasze państwo albo na zawsze podzieli się na dwie części, z których większą będzie «Ukrajna», a nie «Ukraina», albo czeka je wielki i długotrwały niepokój. Zatem referendum nie można dopuścić. Co więc robić? Komisja konstytucyjna poszła na kompromis: ogłaszając język ukraiński językiem państwowym, zrobiła ustępstwo: jeżeli w miejscowości, w której zwarcie zamieszkuje jedna lub kilka mniejszości narodowych, obok języka państwowego w działalności organów państwowych «może być używany język przyjęty przez większość mieszkańców miejscowości». Dobrze, nie będziemy się czepiać niektórych niejasności prawnych, jak choćby: co to jest zwarte zamieszkiwanie? jak rozumieć słowo «obok»? Tych norm każdy urzędnik może dowolnie interpretować w miarę swojego zainteresowania i subiektywnego doświadczenia. Najważniejsze jest to, że początek drugiego ustępu potwierdza prawa mniejszości, a jego koniec mówi o prawach większości mieszkańców miejscowości. Mniejszości i mieszkańcy to różne kategorie prawne i różne podmioty prawa. w miejscowości zwarte zamieszkuje Zatem w Artykule 10 zapisano możliwość dowolnych odczytań i subiektywnych interpretacji. Urzędnik w Doniecku nie zobaczy słowa «obok», zobaczy jedynie wyrażenie «przyjęte przez większość mieszkańców miejscowości». A takim językiem jest bez wątpienia rosyjski. I urzędnicy zasieją na Ukrainie, której języka nie lubią, ankiety, «dla wyjaśnienia opinii» ... «большинства населения». Ukraińskiego odrodzenia na Ukrainie nie będzie. Artykuł 10 można sparafrazować tak: «Państwowym językiem na Ukrainie może być język rosyjski». Język ukraiński. Jednak tam, gdzie zechce miejscowa ludność, ogłasza się zwierzchnictwo, państwowe... Przede wszystkim musimy określić, czego chcemy w planie strategicznym. Chcielibyśmy oczywiście, aby Ukraina była taka, jak wszystkie normalne państwa, i aby wszyscy Ukraińcy, których u nas jest zdecydowana większość, stali się szczerymi Ukraińcami także językowo. Jednak nasz problem, niestety, nie pochodzi od Rosjan i innych mniejszości narodowych. W innych państwach na terenie byłego «ZSRR» jest trzy kategorie ludności: naród rdzenny (powiedzmy Estończycy w Estonii), Rosjanie i mniejszości narodowe razem wzięte, natomiast na Ukrainie mamy cztery typy ludności: Ukraińców, «ukrajińców», Rosjan oraz grupy innych mniejszości narodowych. Ważnym jest ten fakt, że przeważająca większość młodzieży miejskiej jest zdenacjonalizowana i rosyjskojęzyczna. Wstyd, ale to właśnie «ukrajińcy» w ... są najzacieklejszymi bojownikami o ... języka rosyjskiego. Czy możemy planować, aby w ciągu najbliższych dziesięcioleci «ukrajińcy» oraz inni ... stali się wyłącznie ukraińskojęzyczni? To jest nierealne i, prawdopodobnie, niecelowe. Ale powinniśmy dążyć do tego, by zbudować politykę językową tak, aby stopniowo w państwie ukraińskim przyzwoicie ... językiem ukraińskim. To właśnie, jak się wydaje, mogłoby być naszą linią strategiczną w społeczeństwie o tak zróżnicowanym składzie językowym. Jak zapewnić taki kurs w Konstytucji ... W żadnym wypadku nie można na szczeblu państwowym ... proklamowania języka rosyjskiego jako oficjalnego. Poza Białorusią ... zrobił i nie zrobi. Na świecie istnieją państwa z dwoma lub więcej językami państwowymi, ale tam jest wysoki poziom kultury językowej, tam wszyscy znają i szanują język narodu państwowego, i nie grozi mu tam zanik. Możemy zgodzić się na państwowość jakiegoś języka jedynie w autonomiach, jak to ogłosiła Rosja, nawet na regionalną urzędowość języków rdzennych narodów w miejscach ich zwartego zamieszkania. Przeciwstawiając się groźbie zakończenia rusyfikacji Ukrainy, możemy w razie potrzeby całkowicie zrezygnować z istnienia artykułu 10. W związku z tym musimy dziś ustalić: czy istnieje szansa na jakiś do przyjęcia kompromis? Kompromis w postaci prawa większości mieszkańców miejscowości nie wyznacza strategicznego celu (stworzenia społeczeństwa o wysokiej kulturze językowej), bo realizuje nie podejście prawne ani dydaktyczne czy etyczno-kulturalne, lecz podejście regionalno-egoistyczne, mieszczańskie. To jest przegrana polityczna łapówka. Ale cóż możemy dziś zaproponować i jak możemy wpłynąć na proces, który toczy się na naszych oczach. Możemy stać na obiektywnie radykalnym stanowisku, nie zdradzając zasad i nie popadając w oportunizm: trwać «martwo» przy jednym zdaniu: «Państwowym językiem na Ukrainie jest język ukraiński», i jeśli nie przejdzie, to pozostawić prawo walki o nie naszym potomkom. Patriotycznie, ale czy korzystnie dla Ukrainy? I czy Ukraina pozostanie ukraińska, gdy nad nami już będzie rosła trawa? Czy istnieje w ogóle jakikolwiek kompromis, na który poszliby emdegeszniki i «ukrainców»? Zatem zastanówmy się wspólnie: czy iść na kompromis? Czy upierać się przy zmianie zakończenia obecnego wariantu artykułu 10, i w jaki sposób? Czy iść na rezygnację z artykułu «językowego»? Czy może iść na referendum, czy zabrać się za pracę wychowawczą wśród «ukrainców»? Ostatnie jest mało produktywną rzeczą, bo oni są internacjonalistami, ponieważ znają i kochają tylko JEDEN język, a my jesteśmy nacjonalistami, bo znamy co najmniej dwa i posługujemy się nimi. Teraźniejsza walka jest walką o przyszłą Ukrainę, o to, jaka ma ona być w przyszłości. Czy ma być państwem Ukraińców, czy kolejnym rosyjskim państwem, stale nastawionym na kolejne, teraz już wieczne zjednoczenie z Rosją. Dlatego skoncentrujmy umysł i siły, zjednoczmy się w naszych poszukiwaniach i walce. Jeśli jednak szukać jakiegoś atrakcyjnego wariantu Artykułu 10 Konstytucji, który mógłby zainteresować lewicowych i innych prorosyjskich deputowanych, to można wziąć za podstawę lub po prostu «skopiować» analogiczny artykuł z Konstytucji Federacji Rosyjskiej. Tam wszystko zapisano wyjątkowo prosto i jasno, a mianowicie: językiem państwowym Federacji Rosyjskiej na całym jej terytorium jest język rosyjski. Jedynie republiki mogą ustanawiać swoje języki państwowe, które są używane obok rosyjskiego. Federacja Rosyjska gwarantuje wszystkim swoim narodom prawo do zachowania ojczystego języka. Stwarzanie warunków do jego nauki, rozwoju, a także do ochrony języka ukraińskiego, zapewniając przy tym prawa swoich mniejszości narodowych, [...] gorzej, niż robi się to w świecie. Nawiasem mówiąc, w Konstytucji Hiszpanii zaznaczono, że każdy obywatel ma prawo posługiwania się językiem kastylijskim i jest zobowiązany go znać. Norma o prawie posługiwania się ukraińskim [...] Moją [...] hiszpańskim, moim ojczystym językiem. U nas [...] 15 [...] i językiem [...] ponieważ są trybuny [...] zażądać. Przypadki, kiedy zabrania się pisać lub mówić «normalnym językiem» [...] Konstytucyjna norma dotycząca postępowania sądowego w języku ukraińskim [...] urzędowymi osobami [...] jest koniecznie potrzebna [...]

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗
Do Wierchownej Rady Ukrainy Do Prezydenta Ukrainy My, uczestnicy Ogólnoukraińskiej konferencji „Problemy językowe i prawa człowieka w projekcie nowej Konstytucji Ukrainy”, przeanalizowawszy stan procesu konstytucyjnego, zwłaszcza dyskusję nad artykułem 10 projektu Konstytucji, doszliśmy do wniosku, że proces konstytucyjny przebiega na tle dyskryminacji Ukraińców: ustawa o językach nie obowiązuje na terenach wschodnich i południowych obwodów, grubo łamane są przepisy regulujące reżim językowy prasy, wydawnictw książkowych, reklamy i telewizji. Znaczna większość ukraińskich dzieci i studentów-Ukraińców jest pozbawiona prawa do edukacji w języku ukraińskim. Setki tysięcy urzędników do tej pory nie zdołały nauczyć się języka ukraińskiego. Fakty świadczą o tym, że w ukraińskim kierownictwie niewiele to kogokolwiek niepokoi. Na tle wspomnianych realiów wezwania niektórych deputowanych do ogłoszenia państwowego statusu języka rosyjskiego w Ukrainie lub nadania mu oficjalnego statusu oceniamy jako wezwania do unicestwienia narodu ukraińskiego, ponieważ jeśli to się stanie, język ukraiński zostanie całkowicie wyparty z użytku urzędowego i codziennego. Ukraińska Konstytucja, poprzez Artykuł 10, powinna otworzyć drogę do ukraińskiego odrodzenia narodowego, zapewniając jednocześnie prawo innych narodów do zachowania i rozwoju swoich języków i kultur. Tak czyniono we wszystkich państwach, które powstawały na gruzach imperiów. Tak powinno postąpić także nasze państwo. Obowiązujący wariant Artykułu 10 jest nieudaną próbą kompromisu. Nacisk na prawo „większości mieszkańców miejscowości” jest podejściem regionalno-egoistycznym, a nie prawnym. Wywoła on mnóstwo lokalnych referendów, doprowadzi do konfliktów, pokryje hańbą Ukraińców, na zawsze zamykając im drogę do narodowego odrodzenia, przede wszystkim na Wschodzie i Południu Ukrainy oraz w stolicy. Uczestnicy konferencji proponują sformułowanie art. 10 Konstytucji Ukrainy w redakcji zbliżonej do tekstu odpowiedniego artykułu Konstytucji Federacji Rosyjskiej: «PAŃSTWOWYM (SŁUŻBOWYM) JĘZYKIEM NA UKRAINIE JEST JĘZYK UKRAIŃSKI. UKRAINA GWARANTUJE WSZYSTKIM MNIEJSZOŚCIOM NARODOWYM ZACHOWANIE ICH JĘZYKÓW OJCZYSTYCH, ICH UŻYWANIE, STWARZANIE WARUNKÓW DO ICH NAUKI I ROZWOJU NA PODSTAWIE ODRĘBNEJ USTAWY». Apel przyjęto jednogłośnie 15 grudnia br. przez uczestników konferencji, w której wzięli udział przedstawiciele Towarzystwa «Proświta», społecznych/politycznych organizacji o orientacji narodowo-patriotycznej, instytucji naukowych i związków twórczych Ukrainy. Świadomość człowieka zawsze szuka odpowiedzi na przyczyny zubożenia moralności społecznej, duchowości, gospodarczych niedostatków i ekologicznych katastrof. Szczególnie ten niepokój ludzkiej duszy odczuwa społeczeństwo epoki postkomunistycznej. Źródeł tych nieszczęść XX wieku szuka się na różnych płaszczyznach, ale odpowiedź jest jedna – trzeba jej szukać w naszej smutnej przeszłości. Współczesny człowiek spokojnie mija zaniedbany cmentarz, zamulone źródło, zrujnowaną świątynię... Czy nie w tym właśnie tkwi przyczyna naszych gospodarczych kłopotów, wzajemnej nietolerancji i wrogości, utraty moralnych drogowskazów? Nasze Towarzystwo jako kulturologiczna, pozapartyjna organizacja społeczna proponuje rozpocząć stałą ogólnoukraińską akcję «Do Źródeł», która stanie się ważnym krokiem w kształtowaniu nowożytnej ukraińskiej duchowości i kultury na podstawie najbogatszego dziedzictwa narodowego. Akcja ta powinna mieć dwa aspekty: wychowawczo-oświatowy i odbudowy. Należy odrodzić czystość źródeł (przede wszystkim!) oraz małych rzek Ukrainy, a także otaczającego środowiska ДІТЕЙ УРІВ środowiska, które są nieodłączną i harmonijnie wplecioną częścią kwitnącej i samobytnej Ukrainy. Są to starożytne klasztory, świątynie, twierdze i tym podobne. Przypomnijmy też studnie na stepie, znane wszystkim podróżnym! Wszystko to powinno towarzyszyć szerokiemu informowaniu społeczeństwa – wielkiej pracy oświatowej! Nie trzeba dodawać, że ta sprawa przyniesie również znaczny pozytywny efekt ekologiczny. Dlatego uważamy, że ta akcja powinna stać się ogólnonarodowa, a do niej powinny przyłączyć się nie tylko ukraińskie organizacje społeczne, kulturoznawcze i polityczne, partie i ruchy, ale także czynniki państwowe. Zwracamy się do Ukraińców – członków wymienionych organizacji i instytucji państwowych, by przyjęli i przyłączyli się do tej świętej sprawy jako patriotyczny obowiązek każdego Ukraińca wobec swojego Narodu, Państwa i pamięci przodków! W imieniu Zarządu Centralnego – Przewodniczący Towarzystwa, narodowy deputowany Ukrainy Pawło MOWCZAN MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ OCHRONY DZIECI FORUM ZAKOŃCZONE 21–25 maja 1996 roku gościnna ziemia rówieńska przyjmowała Międzynarodowe Szewczenkowskie Święto «W rodzinie wolnej, nowej...». Dni pamięci Kobzarza otworzyły się 22 maja na centralnym placu Równego. Następnie szewczenkowskie forum przeniosło się do Peresopnycy, gdzie bierze początek pierwsza książka w języku ukraińskim, na której prezydenci niepodległej Ukrainy składają przysięgę wierności narodowi, – «Ewangelia peresopnicka». Ukraińscy pisarze oraz goście z Mołdawii, Białorusi, Rosji, Słowacji, Australii, Kanady odwiedzili Berestecznko, Dubno, Ostróg, Kostopol, Korzec, Podłużne i Hilczę i jeszcze raz przekonali się, że naród czci swojego Proroka, swojego Ojca. Po raz pierwszy majowe Międzynarodowe Szewczenkowskie Święto zostało zapoczątkowane wiosną 1988 roku i odbyło się w Charkowie. Chersońszczyzna już zaprosiła na Szewczenkowskie Forum – 1997 i zaplanowała pewne przedsięwzięcia. FORUM TRWA DALEJ ZESTAWIAĆ. KONSTYTUCJĘ Z «KOBZAREM» 135 lat temu, w marcu 1861 r., przestało bić płomienne serce Narodowego Proroka – Szewczenki. A 22 maja tegoż roku jego prochy powróciły na rodzinną ziemię, aby z Kaniowskich gór Duch Tytana mógł oglądać całą Ukrainę; Słowo zaś jego, które budziło i budzi „niemych niewolników”, nie zna zapomnienia... W maju cała Ukraina, zgodnie z dobrą tradycją, czci pamięć swego Budziciela... Kładą żywe kwiaty maja u stóp pomnika Tarasa w Kijowie od Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta». Do proświtian dołączają się działacze Ruchu, Związek Ukrainek, DemiPTU, KUN, OUN, wydawcy z «Wesołki», UNA-UNSO... Państwowi urzędnicy, kijowianie – wszyscy są tu dzisiaj. Idziemy do Szewczenki nie tylko z pokłonem, ale i na naradę – jak nam żyć dalej. Bo niby wolni, a jednak nie mamy we własnej chacie własnej prawdy, siły i woli. Już pięć lat naszej niepodległości, a państwo ukraińskie nie ma własnej Ustawy Zasadniczej – lizusy i zaprzańcy stawiają jej zapory. „Kiedyż doczekamy się Konstytucji z nowym i sprawiedliwym prawem?” – to pytanie Tarasa, i dziś daleko nie retoryczne, więc na nie starali się odpowiedzieć uczestnicy wiecu o analogicznym haśle, zorganizowanego tuż obok Kobzarza. „Ale doczekamy się wreszcie kiedyś” – wszyscy byli zgodni, zeszli się na tej myśli. Ale nie składać rąk trzeba – działać! Do tego wzywali przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» Pawło Mowczan, poeta Wiaczesław Czornowił, Mychajło Kosiw, Orest Kostenko, Atena Paszko, Sława Stećko, Ołeksandr Ławrynowycz, Bohdan Jaroszyński, Mychajło Horyń, Taras Hunczak, Oleh Witowycz, Swiatosław Maksymczuk, Mykoła Szudria, Wołodymyr Mulawa, Ołesia Szewczenko, Petro Osadczuk, Anatolij Łupyszos, Hryhorij Bułach. Nasz język, a także atrybuty państwowe i symbole potrzebują dziś ochrony, jak pewne amulety ukraińskości. Tak więc rezolucję wiecu, odczytaną przez odpowiedzialnego sekretarza Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» Mykołę Riestierczuka, w której zawarte są żądania niezwłocznego uchwalenia Konstytucji Ukrainy, przyjęcia formuły 10 o państwowym statusie języka ukraińskiego w redakcji zaproponowanej przez niedawny kongres proświtian, uczestnicy zebrania przyjęli jednogłośnie. Wykonywano w tym dniu utwory na słowa Szewczenki w wykonaniu Tetiany Jehrij, Pady Dobrydeń, artysty Olesia Szczyrhyła, dziecięcych zespołów przy Związku Ukrainek «Daj Boże» i «Proświty», chóru «Homin»... Nie możemy zgodzić się ze słowami Przewodniczącego «Proświty» Pawła Movczana, że niestety walka o Szewczenkę trwa codziennie i w tej walce nie może być odwrotu. Poetyckie strofy Doczekamy się wreszcie, choć przeszkadzają przeklęci wrogowie, swojego Waplitopa, z gniewem i sprawiedliwym zakonem. Walczmy — zwyciężymy. Po naszej stronie — Szewczenkowska prawda święta. REZOLUCJA mitingu poświęconego uczczeniu 135. rocznicy przeniesienia prochów Tarasa Szewczenki z Rosji na Ukrainę My, uczestnicy mitingu, zebrani przy pomniku Szewczenki, z niepokojem stwierdzamy, że w piątym roku państwowej niepodległości Ukrainy nasze państwo z winy lewicowych sił szowinistycznych, przez nierozstrzygalność Prezydenta, Rządu, destrukcyjne działania frakcji komunistycznej i socjalistycznej Rady Najwyższej Ukrainy oraz polityczne manipulacje Przewodniczącego parlamentu Ołeksandra Moroza, jest jedynym z państw postradzieckich, które nie ma Konstytucji. Brak Konstytucji powoduje chaos prawny, nieład w kraju, zubożenie ludności, rozpad gospodarki oraz działalność antypaństwowych ugrupowań politycznych i kryminalnych. Obronę narodowych interesów prowadzą partie narodowo-demokratyczne oraz patriotyczne organizacje społeczne, opierające się na entuzjazmie narodu i jego finansowym wsparciu. Jednocześnie środki państwowe często wydawane są na finansowanie działalności antyukraińskich sił politycznych, środków masowego przekazu oraz na organizowanie głośnych antypaństwowych akcji. W obliczu aktywizacji lewicowych sił wezwania niektórych deputowanych-szowinistów do proklamowania państwowego statusu języka rosyjskiego na Ukrainie lub nadania mu statusu oficjalnego traktujemy jako wezwania do zgładzenia narodu ukraińskiego, do wyrzeczenia się testamentów Szewczenki, do zapomnienia o nim. Ukraińska Konstytucja. Artykuł 10 powinien otworzyć drogę do ukraińskiego odrodzenia narodowego, zapewniając jednocześnie prawo innych narodów do zachowania i rozwoju swoich języków i kultur. ŻĄDAMY OD PREZYDENTA I WERCHOWNEJ RADY – przyspieszyć proces konstytucyjny tak, aby w czerwcu 1996 r. Ukraina otrzymała ludową Konstytucję; – w Konstytucji Ukrainy ma zostać utrwalony narodowy charakter państwa ukraińskiego, symbole Ukrainy (godło – Tryzub Włodzimierza, sztandar – niebiesko-żółty, hymn – „Jeszcze nie umarła Ukraina”, język ukraiński jako państwowy i urzędowy); – Konstytucja ma gwarantować niepodległość państwową i integralność terytorialną Ukrainy oraz przewidywać odpowiedzialność obywateli, partii i organizacji społecznych za działania skierowane przeciwko niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy. Partie i organizacje społeczne, które prowadzą propagandę lub w inny sposób działają przeciwko państwowej niepodległości i integralności terytorialnej Ukrainy, powinny zostać zakazane. – Uczestnicy wiecu proponują sformułować Artykuł 10 Konstytucji Ukrainy w redakcji zbliżonej do tekstu odpowiedniego artykułu Konstytucji Federacji Rosyjskiej: „Państwowym (urzędowym) językiem na Ukrainie jest język ukraiński. Ukraina gwarantuje wszystkim mniejszościom narodowym zachowanie ich ojczystych języków, korzystanie z nich, tworzenie warunków do ich nauki i rozwoju”. WZYWAMY OBYWATELI UKRAINY: – poprzeć projekt Konstytucji uzgodniony przez Komisję Konstytucyjną; – zintensyfikować zbieranie podpisów pod petycją do Prezydenta i Werchownej Rady Ukrainy o przyspieszenie procesu konstytucyjnego; – zintensyfikować zbieranie podpisów za zakazem zbrodniczej, antypaństwowej i antyludowej działalności Komunistycznej Partii Ukrainy; – w razie zarządzenia ogólnoukraińskiego referendum zagłosować za projektem Konstytucji uzgodnionym przez Werchowną Radę Ukrainy. NIEPODLEGŁEJ UKRAINIE – LUDOWĄ KONSTYTUCJĘ!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

ча МГ р и Чіа - сані НН «ПРОСВОЯЧІЇ 0» : 1868-1996 ДЛЯ ВІДРОДЖЕННЯ УКРАЇНСЬКОГО КРИМУ У кримських школах, завдяки ухвалено: му місцевим міністерством освіти навчальному плану, учні зазнають найбільших утрат саме в гуманітарному виховати. Так, з історії втрачається 5,5 години тижневого навантаження за всі роки навчання, тобто 2590; з предметів естетичного циклу (так у кримському навчальному плані поєднані музика та образотворче мистецтво) -- 11 годин тижневого навантаження (5222), іноземні мови -- 12 годин (509-); з державних мов Криму (так зашифровані українська та кримськотатарська мови) -- 10 годин за всі роки навчання ( 382с); 1 година (6,792, -- вивчення творів на мові оритіналу (маються на увазі українська або кримськотатарська література). Майже ніхто в закладах освіти не займається відродженням історичних коренів нашого народу Проаналізувавши мовну, культурну й освітню ситуацію у Криму, правління Всекримського товариства «Просвіта» їм. Т Шевченка вирішило основним своїм завданням визначити встановлення зв'язків з місцевими міністерствами культури та освіти з метою створення правової бази для роботи міських та районних об'єднань. Така робота була проведена, і тепер ми маємо угоди про співробітництво з цими владними структурами. Угоди надають можливість укладати відповідні договори з місцевими управліннями та відділами культури й освіти, розробити на базі культурних та освітніх закладів розгалужену мережу просвітянських організацій. Осередки «Просвіти» мають бути в усіх школах та закладах культури. Треба відзначити, що міністерство культури Криму, його керівництво з зацікавленням зустріло наші пропозиції щодо співпраці. Правління Всекримського товариства «Просвіта» розробило «Пропозиції до «Державної програми розвитку української культури у Криму». Їх було обговорено і схвалено на засіданні «круглого столу», організованого Кримським незалежним центром політичних досліджень. Саме цей документ міністерство культури Криму поклало в основу пропозицій до уряду України. Ми взяли участь у проведенні занять «Республіканського університету творчих працівників міських та районних клубних структур», підготовці та проведенні науковопрактичної конференції «Українська культура у Криму: стан, проблеми та перспективи подальшого розвитку». Готується угода про співпрацю з держком- нацом Криму. Цей комітет має розгалужену структуру на місцях. Співробітництво з органами держкомнацу р містах та районах є одним з найважливіших завдань просвітянських організацій З метою залучення до співпраці провідних представників науки було започатковано дискусійний клуб Всекримського товариства «Просвіта», який уже провів низку засідань Цікаво, що на його засідання прийшов навіть голова кримських соціалістів Микола Гринь Між іншим, він брав участь у роботі згаданих вище конференції та «круглого столу». Це свіДЧИТЬ про певні процеси у середовищі соціалістів, на які треба звернути увагу Актуальною 1 однією із найзажливіших для «Просвіти» залишається співпраця з представни: ками силових структур Іі, перш за все, з військовими. Всекримське товариство «Просвіта» разом з філологічним факультетом Сімферопольського держуніверситету на базі місцевого Будинку офщерів організувало науково-практичну конференцію «Літературний феномен Лесі Українки» (до 125-ї річниці від дня народження), на яку було запрошено викладачів шкіл та військових. «Просвіта» підготувала і видала тези цієї конференції «Просвіта» є організацією позапартійною п осередки в жодному випадку не повинні стати ареною політичних сутичок. Єдина вимога -- працювати на зміцнення нашої державності, відродження культури українського народу. Саме навколо цих засадничих для нас завдань можна об'єднати громадян, яким не байдужа доля нашої Батьківщини. На теренах Криму є сенс знаходити точки дотику з членами Партії економічного відродження Криму. Це єдина впливова політична партія, яка не заперечує державності України і відверто заявила про роботу в її правовому полі. Треба поширювати вплив на її місцеві організації, адже тільки ця партія у Криму може протистояти місцевим комуністам. Хоча «Просвіта» -- організація позапартійна, але саме вона та Кримське відділення Спілки офіцерів України, Товариство політичних в'язнів і репресованих Автономної Республіки Крим, Всекримське товариство вчених, які всі є колективними членами Всекримського товариства «Просвіта» їмені Тараса Шевченка, заснували комітет сприяння прийняттю Конституції України. Сергій САВЧЕНКО, заступник голови Всекримського товариства «Просвіта» ім. Т. Шевченка пиши п п «ЧУЖИЙ МОНАСТИР» або з ким має судитися Харківський історичний музей? Харківський історичний музей був своєрідним запосником-могильником укроїнської духовної сподщини за комуністичних часів. Переважну більшість фондів той режим знищив, галасуючи про злочини фашистів, але і тепер лише 7 ВІДСОТКІВ музейних експонатів наявні в активній експозиції - бракує виставкової площі. Навіть ця мізерія, багато разів пересіяна крізь ідеологічні сито, переконливо свідчить про споконвічну українськість Слобожанщини, Не подобається це ні міській, ані обласній владі, що зі шкіри пнуться зослужити репутацію відновлювачів Союзу Додаємо, цем заклад є ще й репональним методичним центром мережі ромонних та Сільських музеїв, а також навчальною бозою відділення музеєзнавства Харківського інституту культури, де вчать відповідних фахівців А долі викладаємо хроніку пікбІДаціІї музею 1990 рю- Обласна радо народних депутотів передає музеєві копишнє приміщення міського помборду для розширення експозиційних площ | виділяє гроші на його ремонт, але ці кошти «з їдає» інфляція Влода ДОЗВОЛЯЄ музеєві здоти приміщеня помбарду В оренду комерційним структуром з метою отри: мання грошей на ремонт. Потім ці площі передаються архітектурно-прооктному управлінню, о дирекцію музею звинувачують у незаконному зикорисСстанні коштів Комісія 3 контрольно-гревшімного управління не підтвердило цих інсинуацій) 1993 рію - | Згідно зуказом тодішнього Пре зиденто Л Кравчука, репіпиніим оргонізаціям повинні повернути відібрані у них 30 ЧОСІВ побудови «СО ПО0ГгГО майбутнього» купьтоїи споруди то моОомно | ОСІ примицення музою (некультові споруди| передають Покровському монастиреві так званої «Укроїнської православ: ної церкпи» |Московський патріорхот)| Ало » чомусь цю мнамдавнішу У Харкові церкпу, збудо вому 30 Втрцоем козоОоцького бароко, обпаг на вподо бвіІДМОВИЛОСи беродаоти Українськім автокефальнмій провославнім цоркої, якій воно . бан НН АБО АН ННЯ колись належала. Після цього «доленосного» указу музей перетворюється вже на орендаря влосних приміщень, а канцелярія сумнозвісного «єстоОЛпоО русского православия» - митрополита Харківського | Богодухівського Никодима розпочинає з музеєм пистування та стосунки, що відомі як забава «кіШшкИи-мишки». «Мишкою» є, звісно, Харківський історичний музей Мого зобов'язують звільнити приміщення у зв'язку із закінченням терміну оренди; на час оренди музей «должен подчиняться монастьрекому уставу» (ЇЇ, вимагають забрати з подвір'я музею «идолов», «иначе не гарантиру ют их сохранность». Така формула означає погрозу ноцькувоти репіпиних Ффанотиків но експонати музею - «скіфських бабів», ЩО ВТІЛЮЮТЬ правічність укроОїнської культури на величезних теренах Українського Лісостепу но Слобожанщини Отже, музем опинився у безвихідному стано Вищі бо Московським поатріорхат одбираг У нього приміщОонНня Є ще, провда, «Закон про музеть, стаття 14 якого передбачає, що музеї, які належать до комунальної власності |а ХІМ є плоОСснІСТЮ Харківс ькоОЇ об посно: роди нородних депутотів| необ можна Ввисоляти без нодоння рівноцінного приміщення Виходить, треба музеєві подовати в суд ніО СЗОГО ВПОСнНИКО обласну плоду А тим часом, Московський потріорхат аже приготував вонтажівки, щоби омибозти ноявні ко покції ДО ЯКОГОСЬ СКЛОДУ У музОї рі зптом побільшолго відоіДдУуПб ОЧІ зони кааопляться оостанні (1) переглянути музбомину окспозицюю Й пади МІСЬКО Її бпаог наО зпритуп не бочоті споє: впосностіІ, нІ укротноько! купьтури, мі п урушення С 1 |; а Закону про музОть Стакий ось у Харкові амонастирський устав» АЛем КО1ПСьЬКОНО І тріаржату! БОГДАН ФІК, заступник Голови Харківського обласного об єднання ВУТ «Просвіта» /м. Шевченка ПОЛІТИ рози З (о 1 Кк, Пре "РАДІ С| дер ії» Ім "УТ 1:50 М 2. Нарешті вирішено питоння З Приз ня для євпаторійської «Просвіти» Багото Зла просвітяни блукали з одного підвалу до Р го, а міська влада не звертала уваги на | це тривало Ож доти, ДОКИ бліотеки Лесі Українки, що по вулиці Інтернаціональній, не призначили ко дину з палкою любов ю до України лм! Броніславу Ї жаківську Вона по ан «Просвіту» до себе, під своє крило а» зусиль доклав І гОЛОВО комісії з питань ку чі ри міськради депутат С. Волков При ак мамі участі | допомозі його то начальника відд! у культури міськвиконкому Л Опанасенкс вирішила питання перетворення одного З золів бібліотеки в укроїнську вітальню прохання завідувачкою бі ЯКНАЙШВИДШЕ ЗАТВЕРДИТИ У Сімферополі відбулася науково-практим: на конференція «Конституція України - правові та політичні проблеми її ухвалення» Організував її Комітет сприяння прийняттю Конституції України, зокрема оргонізачії, як! до нього входять - Всекримське товориство «Просвіта» імені Т. Шевченка, Товариство політичних в'язнів та репресованих Криму, Кримське відділення Спілки офіцерів України, Всекримське товариство вчених У роботі конференції взяли участь солдати і офіцери бригади Національної гвардії України то Сімферопольського гарнізону Заслухано | обговорено доповідь про проект Конституції Укроїни, з якою виступив голова Всекримського товариства «Просвіта» ім. Т. Шевченка, доктор історичних наук професор П. Гарчев. Рада Українського Громадянського конгресу Криму оприлюднила своє звернення до Верховної Ради України, до депутатів усіх рівнів з приводу необхідності термінового прийняття нової Конституції України ії прийняття, зазначає рада УГКК, є доленосним питанням для існування Української держови, її поступу на шляху до співтовариства цивілізованих країн. Це буде актом національної злагоди між різними політичними силами, верствами укроїнського суспільства Прийняття Конституції -- єдиний варіант політичного закріплення української державності. Запропонований комісією проект в цілому відповідає цим вимогам. Український Громадянський конгрес Криму звертається до депутатів Верховної Ради з вимогою єдноння задля прийняття Консти: туції, збереження державності і незалежності України ЗНАЙОМІ МОТИВИ - ВІД «УКРАЇНСЬКОЇ ПЕРСПЕКТИВИ,» 25 квітня до Тернополя завітали Сергій Одарич кандидат історичних наук Миколо Томенко, обидва з організації «Українська перспектива» Вони зустрілися з представниками громадських | політичних організацій Оскільки порушувал ПИпоОНіня конституційного процесу в Україні про- МОВІ чеквопом узялися шпетити проек НОВОЇ Конституції Ук роїни і переконувати всіх що дво має добру Конституцію від 1978 винесений на обговорення Верховної Р ект назвали президентським | його обі " деморшем Пройшлися промовці й Сся ержа року А ОДи про- Оворення і ПО діяльності Прези денто та мого команди, НОГОЛОсСИВвши. ціо "дтримують його Політику пише | ; 20 ВІЛ З населення України ЦООТкІВ поревожно (|з 10; ПР . ОхідНнИих областей, Натомість Ззхарактеризували Оп | й "Ок сандра Моро 10 як мудрого ПОЛІТИКО й зОябил зяг и що маже всі його прі і | ЗПОзиції до проекту б схпапоні Д роекту Оу ДУТЬь дев'ятим містом 6; Те ) жк, мабуть | Тернопіль куди вони нОнеспи Ц' ПОнове в токим ро рат, який не СУСПІЛЬСТВО, зворенню пре - С й Акт 1 УСІХ областях Сіють беде до КОН Злідаці не - - сприяє ке "струк да ЗТ Дует ум об го шої ле зекту Конституції Щодо ЗИООрІів У Ро ї оіЗмто оберуть там Зюганово " і і . | М АЛОУАдід | і, "1О7рірнАарі Пе М 4 | РУТ " ЧО ж цОпи їм ЧІДСІЧ ПР "дставни - и | едставники КУ! С Ока А Клим) КУН 0 Кам ІМ | ян що брапи участі У Козацтво Лікар чиї УС Трічі| Га! ТАТ око ої ТетьтУГ ять Дер і ч | ум | ї00 «НІЙ ' Гернопгі АН на "Юмлм м» Кк У ституції, розумію чи вОДНОЧОаС, ЩО кожну статтю кожна і потрібно ще удосконалювоти. Особ. ливо ж хвилює нас Стаття 10, у ній треба чітко и ОДНО значно записати державною в Україні лає бути пише українсько мово! Сумнівними виглядають перспективи, ок. реслені! представниками «Української перспективи», вІД ЯКИХ НО ТИСЯЧУ миль несе нафталіном учорашнього диня Богдан Г ОЛОВин, голова Тернопільського обласного об'єднання «Просвіти,» ми -- ЗОРІ ОДНОГО НЕБА Під таким девізом у кримсько-татарській республіканській бібліотеці МА | Гаспринського відбувся літературно-художній вечір, присвячений 105-річчю від дня народження видатного українського поето-академіка, громадського діяча Павла Григоровича Тичини У святково прибрамій залі - виставка, вражаюча багатством представлених матеріалів, Над великим заскленим стендом блакитною фарбою напис українською і кримськотатарською мовами: «Ми - зорі одного неба» Тут майже тридцять розкішно виданих тичининських «соОнцеликих книг», як назвав їх колись Микола Бажан. Досить вагомо тут представлені | кримськототарські письменники. Цінні ксерокопії титульних сторінок книг Амді Гирайбая, Умеро Ііпчі, Абдула Латіф-заде, академіка, видатного оходознавця, пюрколога, поета Бекіра Чобан-заде ТО ІНШИХ, ЯКІ зберігаються ві Київському літературно-меморіальному музеї-квартирі П.Г Тичини Вечір присвячений досі не досліджуваній темі - «Павло Тичина ! кримськотатарська література» Її започаткував і певною мірою дослідив відомий тичинознавець, професор Сімферопольського державного університету Олександр Губар. У прочитаній ним доповіді змістовно | переконливо розкрито зв'язки українського митця з кримськотатарською літературою. Цікаво і значимо те, що П Тичина був особисто знайомий з видатним кримськотатарським поетом Амді Гирайбаєм, одержав від нього книжку з дарчим написом. Творча дружба пов'язала кримськотатарського літературознавця А Лотіф-заде, що володів українською мовою та мовами арабською, перською, французькою, з Г| Тичиною 8 особистій бібліотеці поета зберігається книжка А Латіф-заде з дорчим написом Доповідоч розкрив також зв'язок українського поето з академіком Бекіром Чобон-заде, з письменни" КОМ Умером іпчі та Іншими діячами пітератури щІКультури кримськототорського нороду На перспективах розвитку взаємозе язюв укроїнської то кримськотаторської пітероатуР| зосередив увогу у своїй співдоповід) ГОЛОВО ПпровлпіНнНнЯ Кримської організації Сп пки зад | - ач ! письменників України чої перекі публіцист Данило Кононен к С) Проведенням вечора Ми зор! ОДНОГО неба» започаткована серія пітературних "б Тань, зустрічей і про клосиків укро нськО! птераотури Михайла Коцюбинського Песю Українку. і про МАМТ ЦІВ СУЧОСМОЇ укро нськО штератури. Українські письменники Криму О Корс ОоВвецьким 5 | укмАСніЮК Д Кононі мко 707 кОж роОили свій внесок у ре урооку| кримськотатарі ЬКОЇ теми, мотивів Дружом мо" ШИХ Ородіа С Певні успіхи 8 пероек кадацью? ДІЯЛЬНОСТІ сучасних укроОїнських ПисСлме нників | Че "Ми | ам Криму «-кажімо Данило Кононенко Ом ме АРЕЧЕТЕ ч . працює кі Кк, пер КПОДОЧ З КОмААСІ ль . МЕ ськ ї у - -г і у МОГО пи ,'у НалЛлоОжаоть переклади вари | ШХ Зі М їй "І че - еплІМОоО ПУ І-1іа Умері ТТе р; ін АХАапидао дрпям Велпієва, Е: кендера Фозило, Юнусо Теміряе РР 4 амада в Ку Ге - «1кКС' ж ІбОЗОтКЮІВ халіде тіІ"І ці Го ЧІСВОЇ 111є ЗКОТО Раомазаново Якуба т К "пу Рус "СЛАС Алієва Рустем |; Муєдимо Іра! и | й зма Паші Ланило Коно Її: ко) ВИСТУ тоже о сто | ії . у У "Ро кі ммоьфькОотОторських іисьмоОннИк , і і Ь, - і ПО Літературній Україні», «Кримській СВІТОМ Мч і - КІ МІЛА | кКОТОТОДрсСьк 44 І'рАС ВАХ ніРемА Шо | їй ч ПРА - чий | ЗЛА Ссхобильовано прочитав Іі р 8. Сосюї | Лю! ІТь Укро му» своєю рідною мовох і| Орипіншаа п ; РР є 3 '1 «цех і п ч " ка «) «у» ЧР ь ль « "з яй | Р я | АЛЛО цумко про ствеоромту | ю ) я - чи упре | | РА ока ОотоОори -ю анаї- 1 ік 1 кМ) -го и - і "й ній Ії осприі ку , чо ькі? КР Кк " ; -м У У ке й» - б С й "454 ч і - і - й. Ть ИОк Дні рофех еліт: ) , ам м | - то КАРЕ! є Ї () ь ччн "ки " сні РУ М Там - . - Зі Увмавських, В Шахнюк. Кілько кмижо" 7) Фо "ДУ С Сл тек і Р - кад Мч 1 ЩІ У лФ'Ф «РА ї ч Її ; -йо г Й Г" " й, ч ь - 74 ре ШПТ0Омас . й жео ПРУТ А в По ПИЙ фа Дані В 1 он льні дб аіксюно пооай йо з4кеі я
Strona · s. 5strona oryginału ↗
W ARGENTYNIE BIJE UKRAIŃSKIE SERCE Rytmicznie bije – w takt sercom, jasnym dążeniom i marzeniom o Ukrainie. Bo przecież od niemal stu lat pierwsi Ukraińcy przybyli do Argentyny w dalekim 1897 roku, głównie z Galicji. Nie wyschły tam korzenie ukraińskości. Przez odległość żywią się one CUDOWNYMI sokami z Drzewa Życia Ukraińskiego Rodu, nadziejami na lepszy los i własne miejsce pod słońcem. ARGENTYNA – ZIEMIA NIEZNANA Kiedy o życiu Ukraińców w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych Ameryki czy krajach Europy możemy sobie wyrobić choćby jakieś pojęcie dzięki stosunkowo dobrze zorganizowanemu obiegowi informacji, to Argentyna w tej dziedzinie pozostaje dla nas wciąż terra incognita – ziemią nieznaną. I dopiero zaczynamy ją odkrywać dzięki naszym kompatriotom – dalekim, lecz tak bliskim współziomkom. Dziwimy się temu, że na obcej, południowoamerykańskiej ziemi przyjęło się Ukraińskie Drzewo, nie tylko kwitnie, ale i owocuje; że w piersiach tych, ogólnie nam nieznanych, krajan bije także serce naszej Ojczyzny. W toku czasu życie obdarowało nas ciekawym spotkaniem z przedstawicielami Centrali Towarzystwa «Proświta» z Buenos Aires, stolicy Republiki Argentyńskiej, panami Iwanem Żejbakiem i Petrem Andrusiakiem. Przybyli wtedy na Ukrainę z zaszczytną misją – nawiązać kulturalne związki z Macierzą, zawrzeć kontakty z «Proświtą» na kontynencie, ponieważ tamtejsi prosvitianie przygotowywali się do obchodów 70-lecia działalności Towarzystwa «Proświta» w Argentynie. «TAM TRZEBA PRACOWAĆ DLA UKRAINY!» Pan Petro Andrusiak urodził się w 1923 roku we wsi Połpahyczi w rejonie Tołmaczyńskim na Iwano-Frankiwszczyźnie. A dziś miasto jego dzieciństwa, jak uważa, nazywa się po polsku – Głumam W 1935 roku rodzina Andrusiaków wyjechała na osiedlenie do Paragwaju. Gdy jechali z Stanisławowa do Lwowa, aby stamtąd ruszyć dalej, za ocean, pan Andrusiak zobaczył w pociągu chłopca w haftowanej koszuli. Jakiś pan zapytał go, dokąd jedzie. „Do Paragwaju!” – pewnie odparł chłopiec. „Nie zapominaj, że tam trzeba pracować dla Ukrainy!” – te słowa przypadkowego towarzysza podróży na zawsze zapisały się w pamięci pana Andrusiaka. On właśnie tą drogą poszedł. Był organizatorem i pierwszym przewodniczącym Związku Młodzieży Ukraińskiej w Paragwaju. W 1945 roku przeniósł się do życia w Argentynie. Pracował przy konstrukcjach budowlanych. Został przewodniczącym jednego z najaktywniejszych oddziałów «Proświty» w tym kraju. Pan Iwan Żybak pochodzi ze Strupkowa na Kołomyjszczyźnie, gdzie przyszedł na świat w 1926 roku. Uczył się w Stanisławowie, lecz naukę musiał dokończyć w obozach jenieckich we Włoszech. Potem, przez wir wojny, dotarł do Anglii, gdzie rozpoczął studia w instytucie elektrotechnicznym, a stamtąd w 1951 roku wyjechał do Argentyny. Pracował w tamtejszych zakładach w administracji. Aktywnie działa w wielu ukraińskich organizacjach w Argentynie. Piastował i piastuje w nich odpowiedzialne stanowiska. Po przyjeździe na Ukrainę spotkał się ze swoim 95-letnim ojcem, Michałem Żybakiem, weteranem armii austriackiej. Przez pół wieku żelbetowy mur, zbudowany w Moskwie, rozdzielał rodzinę Żybaków. A przecież jak tu pisać listy z jednej strony? Na szczęście na własne oczy zobaczył upadek tego muru, gdy 24 sierpnia 1991 r. Ukraina proklamowała na cały świat odnowienie swojej niepodległości od chciwych sąsiadów. --т нання -- р - - - г са п ій п бій НИПИРЩЮЬАРР А що сани т 0 - | її НАЙЧИСЕЛЬНІША З тт | Цен ота ен Osób pochodzenia ukraińskiego jest w Argentynie prawie 300 tysięcy. Zamieszkują oni przede wszystkim w Buenos Aires (30 tysięcy) oraz w prowincjach Misiones, Chaco, Mendoza, Formosa i Río Negro. Ponad połowa obywateli pochodzenia ukraińskiego osiadła w prowincji Misiones. Właśnie tutaj w 1897 roku przybyli pierwsi osadnicy z Galicji, a następnie – z Wołynia. Pierwszymi zorganizowanymi koloniami w Misiones były Asara i Apostoles. Później przybywały kolejne fale emigracji. Najliczniejsze – w okresie między dwiema wojnami światowymi, a szczególnie po drugiej: karząca ręka Moskwy i inkwizycja NKWD zepchnęły na Zachód wielu ukraińskich patriotów, których w ojczyźnie nieuchronnie pochłonąłby krwawy potwór GUŁAG-u... Ukraińska społeczność Argentyny przygotowuje się obecnie do obchodów stulecia pierwszych osiedleń. Ukraińcy tam są w większości o średnim dostatku, chociaż są też osoby zamożniejsze i uboższe. Wraz z pierwszą emigracją przybyło wielu profesorów, uczonych, którzy później re-emigrowali do Stanów Zjednoczonych, Kanady i innych, zamożniejszych krajów. W Argentynie wśród Ukraińców ukształtowała się obecnie nowa warstwa społeczna – profesjonaliści różnych specjalności. W rządach prowincjonalnych Ukraińcy mają swoich przedstawicieli, zwłaszcza w miejscach największych kolonii – w Misiones i Chaco. Spośród prawie trzystutysięcznej ogółu zorganizowanych w różnych organizacjach jest ponad 10 tysięcy Ukraińców. Ukraińców w Argentynie reprezentuje Ukraińska Centralna Reprezentacja, do której należy 21 towarzystw. Najliczniejszym wśród nich jest „Proświta”, która zrzesza ponad 30 procent ludzi. W Argentynie działają cztery centralne towarzystwa – „Proświta”, „Odrodzenie”, „Ukraińskie Katolickie Towarzystwo” i „Bractwo UAPC”. Są również inne – o specyficznych zadaniach: trzy żeńskie, trzy młodzieżowe („Plast”, SUM, OUM)... Dość aktywną jest Ukraińska Organizacja Absolwentów Szkół Wyższych, która zrzesza Ukraińców – absolwentów studiów wyższych. Harmonijnie współistnieją – wzorem dla nas – kościoły katolickie i prawosławne, a także zjednoczenie baptystyczno-ewangelikalne. Pod względem wyznania dwie trzecie Ukraińców to katolicy. Działają w Argentynie soboty lub niedzielne szkoły ukraińskie, prowadzone są kursy dla tych, którzy nie znają, ale pragną nauczyć się języka ojczystego, aby nawiązać kontakt z krewnymi na Ukrainie. Od niedawna, od kilku lat, w prowincji Mitiones w szkole państwowej zaczęto uczyć języka ukraińskiego. Na uniwersytecie w Buenos Aires są kursy języka ukraińskiego, na których mogą uczyć się cudzoziemcy. Kosztem miejscowych Ukraińców wzniesiono pomnik Ukraińskiego Proroka Tarasa Szewczenki w Buenos Aires. Argentyńscy Ukraińcy zorganizowali także działalność wydawniczą. W dorobku Ukraińskiego Ortograficzno-Wydawniczego Instytutu znajdują się czasopisma, książki, broszury. Towarzystwo «Proświta» wydaje swój miesięcznik, gazetę «Ukraińskie słowo», założoną w 1926 roku. «Nasz klicz» jest drukowanym organem towarzystwa «Widrodżennia». Nieregularnie, - kni PE RR RE ci pni «PROSWIJANI 4» BEZ KORROZIJAW opali -ooo- Ne i nankiijnnoj annia o m NN i-i oshEsUchi 500 ni s-h - rannia ukazują się także wydawnictwa cerkiewne. Pracę pana Juliana Serediaka można nazwać heroiczną. W jego wydawnictwie w latach 1953–1991 wydano około 150 książek oraz ponad trzysta numerów satyrycznego czasopisma «Mytla». IV. NIE UMIERA DUSZA NASZA w obcym środowisku, mimo licznych trudności, dzięki ofiarnej pracy garstki świadomych Ukraińców, którzy dobro społeczne stawiają ponad osobiste. Nie giną oni w tym kraju, gdzie oprócz rdzennych tubylców-autochtonów mieszkają przeważnie potomkowie hiszpańskich kolonizatorów, a także Włosi i Arabowie, Żydzi (w stolicy i miastach) i Niemcy... Są tu wspólnoty polskie, ormiańskie, litewskie, chorwackie i bułgarskie... ..Razem z nami czekali Ukraińcy Argentyny na jasny Dzień wyzwolenia Ukrainy spod obcej opieki. Ten dzień nadszedł – 24 sierpnia 1991 roku; a potem, 1 grudnia, ponad 90 procent Ukraińców potwierdziło w referendum Akt niepodległości. Z niewypowiedzianą radością argentyńscy Ukraińcy przyjęli wiadomość o tym wydarzeniu – plebiscyt nadał legitymizację proklamowanemu Aktowi. Natychmiast zorganizowali manifestację. Całą wspólnotą udali się do Prezydenta kraju. Ten przyjął delegację i na miejscu podpisał dekret o uznaniu Ukrainy... Zatem Argentyna jako jedno z pierwszych państw – po Kanadzie – na kontynencie amerykańskim uznała niepodległość Ukrainy, a pierwsza uznała Ukraińską Republikę Ludową w 192! roku, kiedy rząd był już na wygnaniu. A to świadczy o tym, że tam, gdzie wspólnota, choć nieliczna, jest silna i zgodna, dokonuje się wielkich dzieł. Dzięki wsparciu ukraińskiej wspólnoty w Argentynie działa ukraińska ambasada. Otwarto konsulaty w Misiones (opiekuje się także Ukraińcami z Paragwaju) i w Brazylii. V. «Obca koszula nie grzeje» widzą nasi rodacy, że nam dziś ciężko żyć. Ale i im nie było łatwo, a jednak własną pracą wiele osiągnęli, zagospodarowując obcą ziemię, bo nie czekali, że ktoś przyjdzie i zrobi coś za nich. Własna ręka była panią, rozumieli, że człowiek sam jest twórcą swojego szczęścia i dobrobytu. Nie zazdrośćmy im tego, że mają jakby większy dostatek, bo my posiadamy skarb znacznie cenniejszy – swoją Ojczyznę, swoją ziemię, na której nam żyć i którą nam uszlachetniać. «Obca koszula nie grzeje» – z żalem mówił pan Andrusiak... Weźmy sobie te słowa do serca, zanim wyruszymy od rodzinnego brzegu... Wierzmy, że Ukraina wreszcie zrzuci z siebie łataną siermięgę i włoży świąteczną wyszywankę, zagra wszystkimi barwami tęczy, i obejmą się Dniepr i sine Karpaty, a promienie naszego wspólnego Słońca ogrzeją Ukraińców całego świata. ...w dalekiej Argentynie – też... Bo oni naprawdę na to zasługują, Argentyńczycy ukraińskiego pochodzenia. A w duszy – po prostu Ukraińcy. Wołodymyr HERMAN GOŚCIE Z KUBANI — NIE ZAGRANICZNI GOŚCIE Powszechnie wiadomo, że Kubań z Ukrainą łączą wyjątkowo ciepłe i przyjazne więzi rodzinne, ponieważ ten błogosławiony kraj od dawna zasiedlali nasi przodkowie, kozacy-przesiedleńcy z Zaporoża. Tutaj przeplotły się i wzajemnie uzupełniły kultury ukraińska, rosyjska i górska. Najjaśniej sztukę tego kraju reprezentuje swoim repertuarem, specyficznym strojem i sposobem wykonania Państwowy Akademicki Kubański Chór Kozacki z miasta Krasnodaru (kierownik artystyczny, artysta ludowy Ukrainy i Rosji, laureat Nagrody im. Szewczenki Wiktor Zacharczenko). Pięć lat temu przy tym znanym na świecie zespole powstała Krajowa Dziecięca Szkoła Sztuki Ludowej. Oni — posłańcy Kubania — przybyli na ziemię swoich praojców z misją dobroczynną — akcją «Dzieci Kubania — Dzieciom Czarnobyla». Zaplanowana trasa występów młodych talentów przebiegała przez stolicę Ukrainy — miasto Kijów, obwody rówieński i wołyński. Otóż w maju w sali koncertowej «Złote Bramy» kijowianie mieli okazję obejrzeć występ zespołu, który pewnie toruje sobie drogę do uznania poza rosyjsko-ukraińskimi terenami. Na przyjazd zespołu do Ukrainy zainicjowali go Ministerstwo Kultury, Mincziornobyl Ukrainy oraz Ukraiński Państwowy Centrum Inicjatyw Kulturalnych. Już od pierwszych akordów obecni na sali odczuli prawdziwie rodzinną atmosferę, poruszeniem serc uchwycili duchową jedność z posłańcami tego kraju, a gdy zabrzmiały znane ukraińskie pieśni ludowe, sala zamarła w przyjemnym napięciu: to przecież swoje, krwi bliskie, czego nie zdołały zabić żadne ukazy i zakazy w duszach kubańskich Ukraińców, których na przekór imperialistom nierzadko wpisywano w paszportach jako Rosjan. Szczerze, naturalnie, bez obcych warstw i akcentów, rozbrzmiewają PIEŚNI «Jechał, jechał kozak miastem», «Ój rozwijaj się, suchy dębie», «A ja czarnowłosa...», «Gdyby w lesie grzyby nie rodziły», «Ój tam na tołczku, na bazarze», «Wieją wiatry, wieją gwałtowne». A kiedy z dziecięcych serc wylewa się pieśń-requiem «Ój czemuż to się pozieleniało, zielone pole?», niejednemu z obecnych zakręciły się łzy w oczach.. «Mylimy się, nazywając Kubańczyków gośćmi, – zaznaczył pod koniec koncertu w swoim wystąpieniu przewodniczący OUT «Proświty» Pawło Mowczan. – Rodzie nasz piękny, rodzie nasz przepiękny, nie wstydźmy się, przyznawajmy się. Ani długi czas, ani sztuczne bariery, ani długotrwałe przemilczanie nie zdołały nas rozdzielić. Bo wy nie jesteście odciętą gałęzią od Drzewa Naszego Rodu, wy jesteście kontynuacją naszej wielkiej krwi, która pulsuje i w Melbourne, i w Ottawie, i nawet w Paragwaju. Wszędzie, gdzie są Ukraińcy, którzy wyrażają nasz pieśniowy charakter! Jacy wy jesteście urodziwi, jacy utalentowani! Jak bardzo chciałbym powiedzieć wam wiele dobrego! I jeśli może w tej sali nie ma tylu ludzi, ilu powinno być, to nieprzypadkowo na ulicach Kijowa zakwitły kasztany. Zakwitły na wasz przyjazd...» Witali zespół i organizatorów imprezy, a także widzowie. Były upominki dla gości, były też odwzajemnienia: kasety z nagraniami pieśni w wykonaniu młodych artystów, kalendarze reklamowe. Od proświtan, zgodnie z dobrą tradycją, goście zabrali do domu upominki – «Kobzarz» Szewczenki, «Historię Ukrainy» A. Łotockiego, kasety z nagraniami ukraińskich ludowych bajek w wykonaniu czołowych ukraińskich aktorów. Nasz kor. Zarząd Centralny OUT «Proświty», sekretariat i kolegium redakcyjne gazety «Słowo Proświty» wyrażają głęboki żal i szczere współczucie Jaremie Petrowyczowi Hojanowi w związku z niepowetowaną stratą – śmiercią matki! OLENY ILLIWNY HOJAN Niech ziemia będzie puchem, a pamięć wieczna.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

ПРИРРИ ПРЕ РИ ор р ато зацій 7, 2 Данії зай ї ЛО, іюто ач я в "ж - і »йб п Рі .. у вар рій ром . сти б-ь доски и ПР укрдац рерж авлалиаоо ль ПІІ)ВІ ПРОСВІТИ БЕР ГО ЧЕ ди 0 нь - ни | Фпозуми, /5 | а порозі нобої досфа, нмоши, наши душа! | оби ми на посміх наокуицюмомся | Че схудли дат Фпажобі чуди. | | | | | Таб засиллим духом змаилосеться, | (боді із нього ниций побій щез. | | гай до мас ЛПВиї горшриай глас озбеться. | З маджерелля Чатькавських недес . | | | | | | | | | | | Ми з суммння нечестибі тпта, | Уадість пода/цій седе відчути | У ж/шдах державними людьми. | | Господи, налоцми вранці. | Щоб ц нас не гнилися комінцяа | Денед несбоїми ворштьми . Ї хаб із Києва до Полтави. І чого тільки ме наслухався. Птатолк розправи індонезійського народу, скаржибся, що не шанують тепер бє студентка Полтавського педінституту, що не змогла пояснити пасажт жобтого прапора. А 6 кутку пенсіонер: рабочих делали лучшиє 8 мире танки, асегодня завод стонт. На Украйне относятся к рабочим... А єсли бьі мі жили 6 Союзе"!..» Під враженням почутого мені прикро стало за наших людей, як глибоко глянути на причини нашого дуже ганебного життя не ті СстоОЛлІтТЬ. Тому, як викладач із беликим досвідом і людина, що на сбоєму шляху 619 розстріляних, умираючих у великих стражданнях 61д ран, нещасних г: завошивленими ді тьми, що гинули в хлівах і клунях в1д холоду, голоду! хвороо, народу, таї ростіського теж, - обумовлені тим,що завжди ЦІ народи давали За що погано. Правда, імперська верхівка, яка прагнула слави т багатства, роби г часу замислитися над тим, як ми жили, живемо і до якого життя прагнемо, - себе обирала й усе робила, щоби нарід не мав цивілізованої освіти, не знав як жибут пашпорта, не міг виїхати навіть у сусіднє місто без дозволу голоби колгоє пу найголовніше, щоби людина 8 Російській імперії, апотім 8 СРСР (забуальованому імперії) не стала особистістю зі своєю думкою, власним баченням навко аналізувати і робити висновки не тільки за інстинктом, а и розумом Зупиняюсь тількина бажливіших питаннях, пов'язаних із нашим ос обистим життям, незалежної України, на мій погляд, принесе миф, злагоду т добробут нам, наши | Діктор Кочебський пр ЗЛ А О . ОВІТНІ, ве і дослідження історичних | джерел, зокрема «Слова 0| полку Ігоревім» (чит. істо- | рика В. Багрянця) доводять, що це національне ім'я, назва держави Україна і наш герб сягають у тисячоліття до! - нашої ери. В основі їх лежить назва | першої на нашій землі держави Троянь, що обіймала територію басейнів праохі найбільших річок Оріани-Скіфії- Дону, Дніпра! Дністра, а також півострів Таврію | (тепер Крим), тобто охоплювала| територію Таврії і так званого «скіфського | квадрату» Геродота. Наші далекі предки мали назву «уктріяни». Назва ця складається з двох слів -- «укі», осі «учені» і назви держави «троянь-тра- | янь-тріянь». Слово «укі» залишилось у| нашій мові у вигляді слів «самоук, зом ко емО - бо о "тов й - - | п """Н "фелТЬму " в жо -шй и чи кош рН - - б -' | б тв рочо ЛЕ В ОУН "ії ' Зими - бобові і чі пня з зам ІЗ ІСТОРІЇ о УРОК Ї: Декілько штрихів укроіїнського нороду А ін ти що недоук». Таким чином уктріяни -- це учені тріяни. Згодом, для легшої вимови, «загубилась» літера «т», а «яни» реформувалось на коротше «ці» У наш час у назвах волиняни, подоляни вживаємо форму «волинці», «подільці». Таким чином, із уктріян ми стали українцями. Назву Україна знайдено в літописах від 1187 року. Наша земля в прадавні часи була землею оріїв (аріїв). Як стверджує французький археолог М. Буль, арійська раса культура прийшла в Західну Європу з України. Історія нашого народу, багата занепадами 1 розквітом, чекає своїх дослідників. Вона зазнавала нищення, 11 ховали від нас наші недруги. Найбільшого нищення вона зазнала від РОСІЙСЬКОЇ імперії та СРСР Після смерті Гетьмана Богдана Хмельницького 1657 року, Московія розглядає Переяславський договір як акт повного підпорядкування України 1 починає впроваджувати своє управління, військові гарнізони, підтримує й оплачує антигетьманські виступи. Тому гетьман їван Виговський розриває цей договір в Гадячі в 1658 році укладає договір Із про соту рівноправних килаївства Руського (Україги), Польщі 1 Литви 1659 стотисячна армія Москови під команду- Польщею утворення держав Зеликого У відпПОовіДЬьЬ весною року ванням воєвод Трубєцкого, Ромодановського і Шожиарського увірвалась на Чернпівщиту, винищутючи всена своєму шляху вогнем і мечем. Біля Конотопу Пі рупинити спробував їй ПЕР РР я и и ПРЕ Р ніжинський полковник Григорій Гуляницький, але сили були нерівні і він був змушений відступити у наспіх укріплене місто, де витримав тримісячну облогу. Подвиг Гуляницького дав змогу Гетьманові Виговському зібрати козацькі полки. На допомогу прийшли татарські 1 польські відділи. Це змусило московитів зняти облогу Конотопа. Але коли Виговський відвів свої війЙСька, московити кинулись За тим. Битва відбулася 7-8 липня над річкою Соствкою, поблизу Конотопа Гетьман удало використав терен! вамека московська кіннота загинула в болотах. Відступаючі всюди натикались на засідки 1 за кілька годин перестала існувати «могутня» армія Князі Пожарський і Львов потрапили в татарський Рештки армії панічно уткали на Курськ. Здавалося, полог незалежність України була забезпечесна. Але обіцянками полковники Цицюра 1 «50- підкуплени МИ скорськими потаренко, й також аа Стрко нанесли удар в спину, за що Ї Сіркові Москва віддячила засланням до Сибіру Справа Гадяцького договору була фруйнована Почалася велика Рупиа для України Згодом Іван Мазепа спро- ДПОСТИСЬ КІ бувайз скинути ярмо, алі роагром шШипсдських 1 гри ЧЕР РИБА українських військ під |ІТолтапою, теж і допомогоюо споїх прадникім гуд, До яких належав полковник Шо, привів І ЛІШІОГО гиоблешцт и до ще українського народу Полковник Но ці насаджував комунтям 6 Індонезії і ледве бтік бід як , боєн (розпалюваних СРСР по всьому сбіту). Була тераніб боє п чоній ПРОЗИ СНИЙ (рам начення державни х симболі у тно: Мальшева 43 тисячи квалифицированнейшух 20) тисяч рабочих. Воткак 6 независимог овник, «Ви знасте, на Харькобском заводе шм | нем перебиваєтся меньше лежній Україні, за їх небажання більш (неза жи ть вільнім ; жибуть у мо минулих десятиліть і навіть льки сьогодні, а м протяго "бинно замордованих, повішених, чула голод, бачила ме | біженців -- ЖІНОК, бабусь 1 дідусів з малолітніми вирі шибпояєнити: ВСІ страждання укратиського гбе обдурити, не задумуючись що добре 68 державі, за все, щоби народи т ми особисто не мали змогу головне, щоби працювалиєяк воли Верхівка сама » люди 8 світі (згадаймо, колгостник не май - рабоблас ника), не знаб сбобі історії, і під союз єрівнопрабних » народів російської лишнього світу. Але людина - не оселіне віл -- може усвідомлення яких громадянами нашої м дітям і прийдешнім поколінням УРОКИ ДЛЯ УКРАЇНЦІВ І РОСІЯН, ЯКІ ЖИВУТЬ В УКРАЇНІ в а но ді - ни | хі заповідає «Тримати російський со оуіЙ | народ у стані безперервної війни, | аби не згас войовничий запал російського жовнярства вок давати тільки для того, щоб поліпшити державні | фінанси, зміцнити армію 1 вибрака вигідний момент для нападу. Робити так, аби мир | служив війні, а війна мирові, 1 ТО бл . - | все -- задля поширення меж 1 | для добробуту Росії». Російський імперіалізм свято дотримується цих заповідей донині. Пункт 7 научає чу яна бо я б па еко а . іоном Р - -ьів іч че бі чо ач "ЦІЙ б -чїь М' чл 1 бю ' шо "Лю зб б пен о РМ а ь'в - сеча лу чу Я РОДУ С он «ЛУ 1 з ї й тан й 1 Ж нн мо чн з - ль на и - б «ч«ЧнруУУУ ньо м "б г ть ч-ю Й Р ч чи "ж я Шо "- "й "Ге кт . чі їі чол ч : ПОДА 2 УНІАН чя б "'Т ть бий з чої Чо "б зом б | " бо і ч У Ми "| | ЗВО а зі у з зб с |. Підтримувати дбайливо союз х ЧА з | із Австрією. Удавати, що підтримуємо її наміри, аби перебрати владу над Німеччиною, а другою рукою підбоурювати | проти неї амбітність німецьких | ї ' "о 0 зок НОМ Ло о Р У М НЕ. чої ке п р М а че ьо що Ла о | | | | | | | Світлини Б. Орлова | ан ИЙ ця ИЙ у пи Й відкрив Батурин -- столицю гетьманів Й | 5 армія Меншикова вирізала всіх, до немов- | ХУ плти, понад зо тисяч населення міста, і саме місто було знищене, щоб 1 згадки нм Їереа сто років онуків борців за свободу І звоаз'єднантния е було р українських | земель мос ковбвськ:і даоряни обмінювали НА «щен И1 рисових псів До речі, в»еє 21) БОКІВ Тому коли працював у Сибіру М довідався ВідуУправамих ростян-педагогів, що Їван Мал пи не азрадник, як нас навчали ра ДЛНИСЬКІ гидручники, а патріот СВОсСІ батьківщини | України, що Пі гро Ібув у "УрПпатором для . . ь | "1 кВ Пи (71 - РЕЧІ гериторій ї народів. Сьогодні ми підступність заповітів Петра | АТІДЄМІ) 7 | ЯКІ ОуУпи опурлковані в Парижі о 103а році Гаю. ПУНКТ Пори АП ОВІТ У | "| й МІ | РН А. о оео | оретуібаннснимі мі Зо о РОД А Й ква ств сн ОО ейконддайних 05 чакійенцівчайймЧьь МЛ шодо зона оз золійи зів о олониванний ДО УНН Пай С
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

książąt. Zadbać o to, by oboje zwróciły się do Rosji o pomoc, ustanowić nad ich ziemiami swoistą protekcję, która będzie przygotowaniem do przyszłego panowania nad nimi; ta zasada była przestrzegana do dziś. Nie żałowano ani pieniędzy na wsparcie partii komunistycznych w innych krajach, ani pracy, ani życia narodów, które znajdowały się pod rosyjskim jarzmem. Przypomnijmy sobie, ile tysięcy kozaków i ukraińskich chłopów zginęło przy budowie Sankt-Petersburga. Tam, w Twierdzy Pietropawłowskiej, zamordowano też hetmana Pawła Polubotka, który nie chciał uznać zwierzchności cara Piotra I nad Ukrainą. Od tego barbarzyństwa cierpiał także prosty rosyjski lud. Czy od tego, że Suworow przeszedł Alpy, rosyjskiemu chłopu żyło się lepiej? Od tego, że rosyjscy żołnierze spadali w diabelską przepaść Alp, rozlegał się płacz żon, matek i dzieci-sierot po całym imperium rosyjskim, płakała zaniedbana ziemia, a wierchuszka budowała pałace na francuskiej Riwierze. Podobnie jak w imperialnej Rosji, tak i w ZSRR wszystko szło na przygotowanie i prowadzenie wojen otwartych i zakamuflowanych («ochotnicy» w Hiszpanii, Angoli, Chinach, Wietnamie, Korei, Managui, Syrii, Egipcie, na Kubie). W czasie istnienia ZSRR niemal 50 razy Armia Czerwona była używana przeciwko własnym i innym narodom. A jaki był rezultat? Śmierci, śmierci, kalectwo, rany, nędza, wódka. Tu właśnie trzeba wyjaśnić w sprawie zakładu im. Maliszewa szanownemu emerytowi-weteranowi. Otóż zakład produkował nie maszyny do szycia z 50 różnymi operacjami, by ułatwić pracę kobiecie i dobrobyt rodzinie, nie wózki dla inwalidów wojennych, lecz najlepsze na świecie czołgi T-84, których koszt wytworzenia odpowiada wartości 100-mieszkaniowego domu. Oficjalnie wytwarzano ich ponad 60 tysięcy, czyli 6-7 razy więcej niż miał wróg NATO. Czy zastanawialiśmy się choć nad tym, po co taka liczba — do wojny czy do obrony? Gdyby do obrony, wystarczyłoby mieć 10000 sztuk, a uwolnione środki na Lepiej byłoby zbudować 95 milionów mieszkań. Do budowy czołgów wystarczyłoby 10 000 robotników, a pozostałych można by przekształcić w wysoko wykwalifikowanych budowniczych, tak aby budynki po zakończeniu budowy nie wymagały pilnego kapitalnego remontu. Według danych badaczy, w okresie między 1654 a 1914 rokiem liczba Ukraińców zniszczonych przez Imperium Rosyjskie sięga 15 milionów, a w okresie od 1914 do 1946 roku — prawie 30 mln. Zgodnie z materiałami opublikowanymi przez I. Kurganowa na łamach «Nowego russkogo słowa» w 1986 roku, w czasie istnienia ZSRR ofiarami etnocydu stało się 110 mln obywateli Związku. Jeśli przyjąć wartość człowieka (według oceny amerykańskiego statystycznego szacunku społecznego) na 30 000 dolarów, to Rosja jako spadkobierczyni i sprawczyni zniszczenia 30 mln Ukraińców powinna wypłacić Ukrainie co najmniej 900 mld dolarów, a jeśli dodać straty materialne — biliony dolarów. Nawiasem mówiąc, taki rachunek Rosji przedstawili Litwini w 1990 roku. Rosja nadal prowadzi wojny, niszczy naród czeczeński, który 27 października 1991 roku wybrał swojego Prezydenta (wybory obserwowali przedstawiciele 23 krajów) i ogłosił suwerenność Czeczenii. Dziś w niepodległej Ukrainie jest ciężko, ale jest też dobrze. Nasi synowie nie kładą głów i nie wracają kalekami przez wątpliwe imperialne ambicje, nie ma też uchodźców, których w Rosji tułają się już miliony. Już Cyceron mówił: «Każdy człowiek może się mylić, ale tylko głupiec powtarza błędy». Zatem pomyślmy. Przeszłości nikt nie może zmienić. I nie trzeba siać nienawiści. (Dalej będzie) Jurij ŻUK, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy, doktor nauk technicznych, profesor, m. Połtawa Przybliżone obliczenia naszych strat narodowych za lata 1920–1990 (dane politologa W. Trembickiego) przedstawiamy w tabeli poniżej. Lata | Ludzkie straty | Przybliżona liczba osób 1918-1920 | Fizyczne zniszczenie urzędników UNR | 100000 1920-1921 | Fizyczne zniszczenie ukraińskich partyzantów | 10000 1921-1924 | Chutorianie, którzy zaginęli na zesłaniu | 200000 1921-1924 | Pierwszy głód na Ukrainie | 1000000 1923-1925 | Wysiedlenie patriotycznej inteligencji bez powrotu na Ukrainę | 200000 1925-1932 | Fizyczne zniszczenie weteranów UNR | 15000 1927-1928 | Zniszczenie naukowców | 15000 1927-1928 | Zniszczenie nauczycieli | 35000 1928 | Wysiedlenie pisarzy, którzy przeżyli (zamilkli twórczo) | 12000 1929-1938 | Zniszczenie profesjonalnej inteligencji (w wyniku procesów sądowych za czasów sowieckich) | 1000000 1930 | Proces SWU (ze zesłaniem na Sołowki) | 234 1932-1933 | Drugi głód na Ukrainie | 10000000 1939-1940 | Wywiezienie i zniszczenie patriotycznej inteligencji Zachodniej Ukrainy | 40000 1946 | Trzeci głód na Ukrainie | 1000000 Razem | 12762224 Straty wojenne Ukrainy w latach 1941-1946 1941-1946 | Poszkodowana ludność cywilna na wsiach i w miastach | 2909000 1941-1944 | Zaginęli w nieznanych okolicznościach | 150000 1941-1945 | Zginęli w czasie II wojny światowej | 8000000 1941-1942 | Przymusowo ewakuowani na wschód, za Ural, na Syberię i Daleki Wschód | 1600000 1946 | Wywiezieni na Syberię i Daleki Wschód | 1400000 1944-1946 | Wyemigrowali do świata zachodniego, głównie z Zachodniej Ukrainy | 600000 Razem | 17145000 Ogółem w latach 1920-1946 | 29907000 Małe miasta wielkiej ziemi BORSZCZÓW NAD RZEKĄ NICHŁAWA — ZIEMIA, KTÓRA PRZETRWAŁA, SPEŁNIŁA SIĘ Zdumieć Kijów, przesyconego wydarzeniami kulturalno-artystycznymi, chyba dziś już niepodobna. I nic dziwnego: stolica jest stolicą, tu wiezie się wszystko, co najlepsze z dorobku kulturalnego i artystycznego. A jednak wydarzenie, które niedawno odbyło się w Domu Pisarzy Ukrainy, wykracza daleko poza ramy codzienności. Prowincja pokazała stolicy swoją sztukę, która nie tylko oddala się od prowincjonalności, ale — śmiem to twierdzić — osiąga nawet wysoki europejski poziom. Bo jeśli borszczowski czarny haft od dawna nie potrzebuje żadnej reklamy na świecie, wzbudzając zachwyt najbardziej wyrafinowanych znawców, to kameralny chór muzyki duchowej «Elegia» z Borszczowa na Tarnopolszczyźnie dopiero toruje drogę do najwyższego uznania. A do Kijowa borszczowian sprowadziło wydarzenie niecodzienne: goście z miasta nad Niczławą zaprezentowali kijowianom historyczno-krajoznawczy zbiór «Litopys Borszczowszczyny». To wydanie bez przesady jest unikatowe, gdyż różni się od innych podobnych zarówno objętością (100 i więcej stron), jak i wykwintnym opracowaniem graficznym, jak na wydawnictwo regionalne, starannym redagowaniem, interesującymi zestawieniami schematów i materiałów fotograficznych oraz nadzwyczaj szerokim zakresem materiałów badawczych — od czasów dawnych po współczesność, podanych w ciekawej, żywej formie — a także częstotliwością ukazywania się... Pierwszy numer czasopisma, dla przykładu, datowany jest na rok 1992, a do 1996 roku mamy już ... numerów... A redakcyjna teka zapełnia się coraz to nowymi materiałami, i dzięki sponsorom-mecenasom, którzy pomagają wydawcy — Borszczowskiemu Muzeum Krajoznawczemu — zrealizować jego szlachetne zamiary. W „przedpokoju" domu pisarzy wystawiono hafty z Borszczowa: koszule, ręczniki, obrusy, serwetki, reprezentujące wsie rejonu. Że to prawdziwy cud rąk ludzkich, nikt, jak sądzę, nie zaprzeczy, bo rozpowszechniona jest czarna haftka na niewielkim skrawku żyznej ziemi. Nie bez powodu, pamiętam, jeszcze niedawno po wsiach Borszczowszczyzny włóczyli się handlarze-„etnografowie", wykupując za grosze, a nawet za darmo, od staruszek kożuchy, fartuchy i wyszywanki, jakby dla muzeów. A potem sprzedawali te skarby, wkładając do nieczystych kieszeni „zielone". Być może jest w tym także pewne fatum: ci, którzy nabyli wyroby borszczowskich mistrzyń i mistrzów, Kanadyjczycy, Amerykanie, Niemcy... pochodzenia ukraińskiego, nie pozwolą zaginąć tym relikwiom. – Borszczów zasili nasz kijowski duch – powiedział, otwierając wieczór, znany pisarz i działacz polityczny Iwan Drach. – Bo ta ziemia, która kiedyś była kątem wielu imperiów, jednak przetrwała, ustała... Głos zabierają zaproszeni goście: członkini Związku Pisarzy Ukrainy Hanna Kostiw-Huska, dyrektor Borszczowskiego Muzeum Krajoznawczego Mychajło Sochacki, przewodniczący rejonowej Proświty Petro Dowhoszyja, zastępca przewodniczącego rejonowej administracji państwowej Wołodymyr Osadczuk. Z miłością opowiadają o swoim kraju, o wsiach o bardzo poetyckich nazwach, o znanych w regionie ludziach, postaciach historycznych, artystach światowej sławy. Na Borszczowszczyźnie urodzili się sławni malarze Jakiw Hnizdowski, Leopold Lewicki, europej- Niedawno w sali akt Domu Ucznia odbyło się spotkanie nauczycieli i uczniów gimnazjów z laureatem międzynarodowego konkursu młodych literatów „Hranosłow-93" Ihorem Tarasenkiem, zorganizowane przez rejonową organizację Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta" im. Tarasa Szewczenki oraz klub gier intelektualnych Domu Ucznia. Oryginalne „filozoficzne wiersze" poety czytał wspaniały aktor Borys Ziniczuk przy akompaniamencie muzyki klasycznej Beethovena, Chopina, Bacha w wykonaniu wirtuozerskiej pianistki Oleny Hershkul. Od razu osiągnięto wysoki ton i przez prawie dwie godziny słuchacze byli w niewoli SŁOWA i MUZYKI. POETA Z MAŁEJ WYSKI ZA SZYJĘ. ZAUWAŻONE WIADOMOŚCI. Obecni: ...europejskiej sławy śpiewak z ukraińskiej diaspory Miro Skala (Myrosław Skała-Starycki), ulubiony nauczyciel Iwana Franki, filolog, pisarz i przyrodnik Iwan Werchratski, pisarze Dmytro Nykolyszyn, Jarosław Kondra, Roman Andrijaszyk... W Babińcach spoczywa na wieki pisarka Klementyna Popowycz-Bojarska. Z tej wsi pochodzi także poetka Hanna Kostiw-Huska, która zorganizowała przyjazd swoich rodaków do stolicy w dzień swoich urodzin... Wielu polityków i działaczy społecznych diaspory oraz Ukrainy jest dumnych z tego, że urodziła ich właśnie ziemia borszczowska. Bywali tu w swoim czasie Iwan Franko i Mychajło Hruszewski (w Skale nad Zbruczem mieszkała rodzona siostra tego drugiego). Dla oświaty rodzinnego kraju wiele zrobił Mychajło Dorundiak, którego pamięć uwieczniono w Borszczowie nadaniem jego imienia jednej z ulic. Z Borszczowem związani są także liczni działacze kultury polskiej, żydowskiej i innych. Klasztory, twierdze, cerkwie – to kolejny pласt kultury materialnej Ziemi Borszczowskiej. To cały kontynent dla turystycznych szlaków – waluta, która na razie leży pod nogami. A zabytki kultury trypolskiej ze słynną jaskinią Wertieba w Bilczе-Złotem, kryształowe gipsowe jaskinie w Krywczu, dendropark w Hermakiwce – tam dopiero torowane są ścieżki wędrowców-poszukiwaczy cudów. Wiele potrzebuje też środków materialnych na odbudowę – zamek w Skale Podolskiej nad Zbruczem, twierdza-pałac w Wysiczce, liczne cerkwie, kościoły, inne budowle... Jakież cudowne zabytki przyrody spotyka się tu na każdym kroku! A jaka pieśniarska dusza tego narodu. Prawdziwy cud sztuki chóralnej zaprezentował kameralny chór muzyki duchowej „Elegia” pod batutą p. Stelana Diemianyszyna. Utwory Łysenki, Werbyćkiego, Bortniańskiego, Siczińskiego... budziły w sercach słuchaczy najjaśniejsze uczucia, bo poświęcone były Jasnemu Dniu Chrystusowego Zmartwychwstania. Wykonawcy włożyli w swój występ całą duszę, choć nie zdążyli należycie odpocząć po drodze. Pieśni do słów znanych poetów przeplatały się z zachwycającymi deklamacjami – przenikliwymi, głębokimi. Oto dla przykładu tylko dwa wersy, które rzucają światło prawdy na przyczyny wszystkich ludzkich tragedii. Czyż nie gorzko, że na świecie wciąż jest tylu Judaszy, że na wszystkich nie starczy Jezusów!” Przeto śpieszmy czynić dobro – w imię Jasnego Świętego Jego Imienia. Śpiewajmy chwałę Jemu, wkładajmy duszę w ten śpiew tak, jak czyni to „Elegia”. Oto – finał. Goście ofiarowują korowaj, ręcznik, pisanki dla Związku Pisarzy Ukrainy. Rozbrzmiewa śpiew „Wiele lat” – dla wszystkich obecnych oraz dla solenizantki – pani Hanny. Podsumowuje cały wieczór pisarz Michaił Szewczenko słowami: „Tą wizytą goście z Borszczowa wpisali jasną kartę do Księgi Naszego Bytu!” Dałby Bóg, aby tylko takie karty kształtowały los naszego narodu, naszej Ukrainy. Spotykajmy się, szanujmy się, bo na to zasługujemy... Jurko NADZBRUCZANIEC Dla Małej Wyskipy to, bez wątpienia, wydarzenie, bo nie często rozbrzmiewa u nas SŁOWO, które zmusza do myślenia, budzi wysokie uczucia, daje natchnienie, a jeszcze wyższego rzędu MUZYKA. Ihor również sam czytał swoje wiersze, odpowiadał na pytania, a pod koniec podarował słuchaczom tomiki swoich poezji z autografami. Spotkanie minęło na jednym tchu, pozostawiając ślad w sercach. Natalia BABAJEWA, obwód kirowohradzki

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

- ей б а аю С ни ро алоум блово ПРОСВІТИ Б ет - Задзеленчав телефон наполегливо, безугавно. Здалося, він спалахне бід напруги. Я схопив слухавку їй почуб у ніш схвильований голос мого уніберситетського приятеля, письменника й історика Ярослава Дзи- ри. - Миколо, сенсація! Мені пощастило напасти на сліди автора «Історфії русів»... Я складав іменний покажчик до козацького Реєстру 1649 року й натрапив на три прізвища спільного кореня: Політика, Політченко, Політанський. Розумієш? Нічогісінько з того я не втнув, хіба що помітив якийсь перегук реєстрового Політики із псевдо - Полетикою, якому дехто з дослідників приписував авторство «Історії». Ну, не «є», а 41». Але що може єднати людину середини сімнадцятого та другої половини вісімнадцятого століття? Між ними ж різниця майже 8 сто п'ятдесят років! Невже існував такий довгожитель?! - Та ні, - заперечив Ярослав, - Тут зовсім інша заковика. Щоб не марнувати часу на телефонні дискусії, ми вмовилися здибатись за кілька днів; тим більше, я зустфіну гостя 8 багнети, а Ярослав, зі свого боку, міг краще підготуватися викласти свої міркубання з доказами 8 руках. На тому й зупинились, обидва задоволені. ..Одразу ж, із першої миті нашого побачення бвибухла, мало сказати, суперечка - справжня дискусія, адже мовилося не про якесь-там архівне засвідчення, а про чисто умоглядний висновок. Тому кожен із нас набвперейми намагався спростувати суперника своїми козирями, перебиваючи одне одного та перескакуючи з предмета на предмет. Без докладного запису наших думок годі було вести полеміку. І я скористабся засобами магнітофонної фіксації тієї розмови, и нам нічого не бажило, за потреби, повернутися до всього з початку. Вишило кілька півторагодинних касет. Згодом я їх самостійно переслухав, «відчитав» на папефі і , збагнувши наукову вартість тих записів, підготував їх до друку у вигляді нашого діалогу із кандидатом філологічних наук, визначним знавцем козацьких літописів Ярославом Івановичем Дзирою. Микола Шудря (далі скорочено - М.Ш.): Не зрозуміло, чому «історія русівабо Малої Росії» без імені автора - анонімна. Це ж основоположна праця з історії України та романтичного спрямування нашої літератури, й нею мав би пишатися той, хто її написав. А виходить: творець мовби сховався за чужою спиною, залишивши нам про себе тільки натяк. Ярослав Дзира |дам - Я 4.) Це й справді так. Але в передмові, щоб відвести очі, авторство заплутано в загадці. Я хотів би навести ці слова: « Відомий ученістю і славний знатністю Депутат малоросійського шляхетства пан Полетика, коли вирушав у справах скуачицяї іа великої імперської Комісії для створе проекту нового укладу, то мав нагальну потребу дістати вітчизняну Історію. З цього приводу він удався до свого першого вчителя, Білоруського архієпископа Георгія Кониського, який був свідомим малоросіянином і впродовж значного часу перебував префектом т ректором Київської Академії... | цей-бо арарей передав панові Полетиці літопис, або ж цю Історію... Пан Полетика, звіривши її з багатьма іншими малоросійськими літописами та визнавши її серед інших найкращою, завжди дотримувався її в довідках і писаннях по Комісії...» З цього уривку випливає, що «цю» Історію або літопис тримав у руках Георгій Кониський. До того ж, вона була ним знову «переглянута й виправлена», тобто опрацьована. І не випадково перші дослідники відразу вхопилися за цей вузлик і назвали автором Кониського. В цьому були переконані: Микола Гоголь, КіндратРилєєв, Олександр Пушкін, Євген Гребінка, Дмитро Бантиш-Каменський, Микола Маркевич, Тарас Шевченко, Михайло Максимович... МШ.: Дехто з істориків перевагу в авторстві надавав останньому власникові цього рукопису - панові Полетиці, який, мовляв, звіряв його «з багатьма іншими малоросійськими літописами». Це ж, мабуть, не означало, що тільки порівнював фактаж і зміст з існуючими джерелами, алей розширював чи доповнював за їх рахунок свій твір, тобто особисто дописував його, опрацьовуючи нові матеріали. Я Д. Досить кинути поверховий пог- сів», щоб упевнитися. гу місці; В си Само- Самійла ляд на «Історшо ру | вонане з'явилася на порожньо» неї попередниками були літОпИ видця, Григорія Грабянки и Величка, Навітьможна знайти «пересшви» цілих піматків 13 їхніх творів. Але на відміну від них, у Полетики козацька чи гетьманська історія насичена докладними описами битв; у передмов! оуло застережено, що їх подано неспроста: «. цей народ майже завжди перебував У вогні та плавав у крові», тому воєнні ді «хай не видадуться декому сумнівними». М.Ш. А хто ж за фахом був згаданий Полетика? Чи відПОВІДає таке літописання чи написання «Історії русів» мого покликанню ї Замало володіти словом, любити сам предмет, а треба ще й мати певні навички... і Я Д..Все-такиГригорій Полетика вий" шов зі стін Київської Академії: працював академічним перекладачем у Петербурзі й у Синоді; його було послано лубенським полком до катерининської Комісії депутатом; потім він був інспектором військових класів у морському кадетському корпусі. Цей «послужним формуляр» наводить на думку, що саме така людина могла взятися за перо, щоб відтворити історію рідного краю, яка б знадобилася їй в обороні Своєї Батьківщини від зазіхань царату. Із твору видно, що автор належав до того «золотого прошарку», що виник за часів гетьманщини й Запорозької республіки. Ця інтелігенція, як правило, з академічною освітою, знала документи генеральних архівів, сама була очевидцем 1 реєстратором багатьох подій і після «зради» Івана Мазепи й проголошення його державним злочинцем за відрив України від Росії, зненацька збагнула, що козаччина втрачає під собою грунт: була Україна - й нема...Тож, вона засіла за літописи, щоб утвердити історію українського народу, його права й незалежне життя. Останнім серед тих козацьких канцеляристів і був письменник-літописець Григорій Полетика. Він, як і його попередник Самійло Величко, виступав палким патріотом своєї земли, обстоював автономію Малоросії й, на підставі своєї «Історії» складав записки й довідки для обгрунтування своїх вимог у Комісії. В обох цих літописців було надзвичайно потужне державницьке мислення, й українську ідею вони пов'язували неодмінно з військовим мистецтвом. М Ш.: Та певже,Ярославе,в «Історії» нема жодного факту з біографії самого автора, його, так -о би мовити, мимовільного самороз. криття й Хоч би як той Полетика чи Кониський маскувався, приховував своє «я» за «третьою особою» - вс; одно, як то кажуть, ШИЛО В мішку це втаїться; десь та й вилізе... Я Д.: Гадаю, Полетика виказав себе в кількох епізодах: опис подій у Ромнах і в Лебедині, а найбільше в розповіді про Дем'яна Многогрішного. Адже відомо, що цього гетьмана московським уряд закував у кайдани й заслав да Сибіру; там він і помер. Але в «Історії русів» цей володар булави гине від ран у бою, | його з усіма почестями хоронять у Батурині Навіщо тут, усупереч правді, брехня? Чи була вона потрібна авторові А як же ж! Одна із дочок-гетьманівен доводилася дружиною пращурові Полетики, то як же не зняти підозри з нащадків! М.Ш:: Здавалася б, це ім'я цілком законно й треба було застовпити. Але ж науковці не вгамовуються, шукають далі. Хіба їх не задовольняла ця версія" Я Д.: Ні, не всіх. Цей патріотичний твір високого громадянського звучання й правдиво-історичного світла не давав спокою російським ученим-шовіністам. Один із них, професор Геннадій Карпов цілком серйозно назвав «Їсторію русів» памфлетом, тобто твором публіцистичного жанру, що запально й різко розвінчує певне суспільне явище (уряд, ідейний рух, часом увесь державний устрій). Нібито тут автор має на меті висміяти прагнення України до самостійного розвитку - автономії. Щоправда, Михайло Драгоманов сказав, що цей ущипливий памфлет «на користь праві вольностей русів, тобто українців», назвав його «першою пам'яткою української політичної думки». Та посіяний сумнів засів у багатьох головах, і це збило наших дослідників із пантелику. Одні стали тоді пропонувати в автори Миколу Рєпніна (Михайло Максимович), інші - сина Григорія Полетики Василя (Василь Горленко), Олександра Безбородька (|Михайло Возняк), Архипа Худорбу (Олександр Оглоблин та Валерій Шевчук), а то й «колективного автора багатьох поколінь» (Юрій Хорунжий). Всі ці гіпотези спиралися на архівні засвідчення, що знаходили вчені в при" ватному листуванні, але вони Містили розпливчаті, невиразні натяки на якусь «асторио», та в жодному разі не на «Історію русів». Бо автора цього твору вважали «малоруським Гитом Лівієм» МІШ.: Коли не зраджує пам'ять, більшість тих припущень так і залишилась нічим не виправданими ть - 728 У о ; Р лю чо м; ч м че | и - З ча ою г; " чтб Ж - м чі 0 Хм ХУ х м Ярослав Дшра ЧИЯ К НАОПРАВЛІ ня и че и Р я Га в о Ро як то їп - ч - п рн зо т, Ро нн
Strona · s. 9strona oryginału ↗
(Słowo Proświty co pewien czas, a poszukiwania dokumentalno-archiwalne dotyczyły przede wszystkim osobistości Heorhija Konyskiego i Hryhorija Poletyki. Tymczasem wokół tych nazwisk toczyły się przede wszystkim dyskusje. Jednak ich autorstwo podawano z wątpliwym dopiskiem «pseudonim»: pseudonim Konyski i pseudonim Poletyka. Jeszcze 13 sierpnia 1781 roku generał Andrij Miloradowicz przestrzegał Hryhorija Poletykę przed nadmiernym zapałem do badań historycznych. Pisał: «Ale stosujcie się do moich rad i nie dawajcie miecza w ręce szaleńcom; wasze imię, majątek, poważny wiek złagodzą patriotyczną zapalczywość, która czasem bywa nie na miejscu. Dbajcie, by to nikogo nie skusiło. Zostawmy sprawy przeznaczone nam przez los». Na poczet historycznych zajęć ojca – oraz list Wasyla Poletyki, odnaleziony w archiwum Mykoły Riepnina w Jahotynie: «Wśród moich rękopisów – donosi syn Andrijowi Czepie w liście z 5 maja 1809 roku – uważam za najlepsze te, które napisał mój ojciec. Wszędzie w nich jaśnieje umysł uczonego człowieka, wyczuwalny jest duch patrioty wielkiej duszy. Od niego i ja uczę się kochać ludzi i ojczyznę, i czerpię wiedzę potrzebną do ich obrony. Synowi miło i przyjemnie mieć takiego nauczyciela i mentora w osobie swojego ojca. Niewybaczalnie byłoby pogrzebać w kurzu jego wysiłki i pracę dla ojczyzny i współziomków. Małorosjanie, z nim was ma połączyć wieczna miłość! Jest godzien waszych pomników, a dla niego najlepszym będzie to, jeśli zawsze będziecie nosić jego imię w swoich szlachetnych sercach». Czyż można wyżej postawić zasługi historyka wobec Ukrainy? Lecz dlaczego «najlepszy rękopis», pełen blasku umysłu i ducha patriotyzmu, nie został nazwany swoim tytułem, lecz wspomniany jedynie opisowo... To prawdopodobnie właśnie wywołało tyle zbędnych interpretacji. M.Sz. W tym samym liście Wasyl Poletyka informuje też o swoich osobistych zainteresowaniach: «Wszędzie staram się odszukać wiadomości dotyczące historii Małorosji, ale znajduję ich niewiele. Dotąd nie mamy pełnego opisu obyczajów naszej ojczyzny. Ta i dokładne, i najważniejsze ślady, według moich sposobów- ...przeszkodami, giną w bezlitosnych zniszczeniach i wyniszczeniach naszego kraju oraz w naszej niedbałości. Pisarz-historyk, napotykając te przeszkody, odkłada pióro. Cóż więc przeczytają potomni? Moja zdolność jest mała, a co dopiero wiedza, i to odrywa mnie od pracy, choć tak wiele myślę o przedsięwzięciu. Tu nawet słowa o szerokich badaniach historii, tym bardziej o ukończonym dziele historycznym. Także w odpowiedzi Andrija Iepy zawiera się, powiedzmy, jedynie pochwały dla przyszłej działalności. «Jeśli weźmiecie na siebie wielką pracę – nakreślenie chwalebnej historii – historii Małorosji, to w ten sposób spełnicie godne was dzieło, przysłużycie się współczesnym, a potomkowie, którzy będą mieli za zaszczyt wspominać dobroczynność oraz zasługi i godność waszego zmarłego ojca, wraz z innymi zasłużonymi działaczami naszej ojczyzny, nie zapomną i o was. Moim zdaniem posiadacie wiele materiałów, potrzebnych do tej pięknej budowli». Znowu o tym, że synowi należy pójść ścieżką swego sławnego ojca – włożyć wysiłki, by doprowadzić do końca pracę jego życia, dokończyć historię Małorosji. W tym, zapewne, tkwi tajemnica. Nie napisać, a dokończyć; może trafniej – dopracować, opracować. Czyż nie tak? Oczywiście, tylko taka praca była pod siłami majora rosyjskiego wojska. Bez doświadczenia naukowego, ze strachem zabierając się do studiowania historii. No, w redaktorzy cudzego rukopisu on się nadaje, ale czy ten człowiek może stworzyć zabytek historyczny, nie mając też literackiej... ...o badawczym nachyleniu. Inaczej rzecz ma się z ojcem Wasyla Połetyki. Był on nie tylko wychowankiem Heorhija Konyskiego, ale także bibliofilem, który dzięki zagranicznemu, europejskiemu wsparciu – poprzez swego krewnego, profesora medycyny na uniwersytecie w Heidelbergu Iwana Połetykę – zgromadził księgozbiór, z którym nie mogły równać się największe biblioteki państwowe. Szczególnie w dziedzinie ukrainistyki. Tu przechowywano stare druki i rękopisy. Gdy podczas pożaru w 1771 roku w Petersburgu spłonął dom Hryhorija Połetyki, ocalała jedynie „część biblioteki, wyrwana z płomieni”. Według wspomnień syna te rękopisy i wydania w większości dotyczyły „historii Małorosji, pisanie której stało się moim i jego przedmiotem”. Te cenne materiały przypadły synowi w spadku zgodnie z testamentem ojca. Wśród rarytasów znajdowały się kozackie kroniki, a mianowicie Samujła Wełyczki, Hryhorija Hrabianki, a także „Historia Rusów”. Właśnie ten spis został przekazany Osypowi Bodiańskiemu, który go wydrukował, lecz jeszcze przed publikacją w rękopisie czytała go cała ukraińska inteligencja. M.Sz.: Jak zatem wypłynęła na powierzchnię „Historia Rusów”? Kto ją po raz pierwszy ogłosił? Bez niej nie mielibyśmy gogolowskiego „Tarasa Bulby”, szewczenkowskiej „Tarasowej nocy”, „Irżawca”, „Wielkiego lochu”, powieści Hrebinki „Czajkowski” i „Złotarenko”, „Historii Małorosji” Bantysza-Kamieńskiego i Mykoły Markiewicza, „dum” Izmaiła Sriezniewskiego, wierszy Pawła Biełeckiego-Nosenki... Trudno jednak wskazać choćby jednego autora, który, zapoznawszy się z „Historią Rusów”, nie doznał na sobie jej ożywczego wpływu. J.D.: Ten rękopis stał się własnością pojedynczych czytelników, lecz nie społeczeństwa ani publiczności naukowej w latach 20. minionego stulecia; Aleksander Puszkin zaraz po jego przeczytaniu nazwał autora „malarzem”. „Rusy” długo krążyły w różnych odpisach i nic dziwnego, że oryginał bezpowrotnie zaginął. „Historia” Połetyki ukazała się drukiem dopiero rok po śmierci spadkobiercy, w 1846 roku. M.Sz.: Mówimy tak jednoznacznie, jakbyśmy byli przekonani, że autorstwo tego dzieła należy nie do pseudo-Konyskiego... J.D.: A do pseudo-Połetyki. M.Sz. Heorhij Konyski, ubrawszy świętą mantię, pisał o rzeczach ŚWIECKICH, nie ujawniając w nich swoich religijnych przekonań ani pobożnych poglądów. W owych czasach było to niewybaczalnym grzechem: myśleć i głosić jedno, a pisać drugie. Nie godzi się to z moralnością kościelną. Także sceny batalistyczne zostały opisane ręką artysty i znawcy wojskowego. J.D. Dlatego też wzięto jego nazwisko w wątpliwość: czy nie był to pseudonim Konyskiego? Tak też jego autorstwo oznaczano z zastrzeżeniem: «nie mógł»... M.Sz. Ale również Poletykę pisano z tym dodatkiem... J.D. To była epoka, w której każdy narodowy odrodzenie rozumiano jako „separatyzm”, „autonomizm” albo, co gorsza, „odłączenie”. A «Historia Rusów» poruszała problem ukraińskiej samodzielności w Rosji. To już za wiele! Autor po prostu pozostał anonimowy, zostawiwszy tylko ślady do poszukiwań. Tak samo postąpili Paisij Chylandarski, pisząc «Słowiańsko-bułgarską historię»; Wacław Hanka, zręcznie podrabiając Królodworski rękopis. Oni oddali swoje nazwisko narodowi, rzekomo: za poetą, który w imieniu tym... M.Sz.: Nie, Jarosławie, dość mamienia czytelników! Otwórzmy swoje karty i... J.D. Kiedy w «Rejestrze» wyłowiłem czwartą osobę spośród moich „Poletyków” — Połita Jermołenkę, przeszył mnie prąd: a więc te nazwiska wywodzą się od imienia Połit lub Polit. Może ono pochodzić z łaciny lub z języka greckiego. W «Słowniku imion» Polit tak tłumaczy się po ukraińsku: «ten, który rozpręga konie». Otóż to, przypuszczam, też pseudonim — Konyski! M.Sz.: Dla Poletyki to obce, ale jako dla tłumacza z języka greckiego, również jego własne nazwisko, a w obu „tłumaczach”, nauczycielu i uczniu (do wyświęcenia profesora na mnicha), imię było jednakowe — Hryhorij. Zatem Heorhij Konyski jest równoznaczny z Hryhorijem Polityką. Tak odtąd należy pisać o prawdziwym autorze «Historii Rusów» — Hryhorij Polityka. Ja D.. Ciekawe, że Mychajło Hruszewski od dawna, już z podręcznika «Historia Ukrainy-Rusi» (1907), w zapisie «Polb-tyka» po swojemu oddawał literę «B», i wychodziło mu «Polityka». Otóż słusznie zauważył Mychajło Wozniak, umieszczając na karcie tytułowej SWOJEJ monografii oba imiona: pseudo-Koniski i pseudo-Poletyka. Bo czytać należy, jak już wiemy, nie Poletyka, lecz Polityka, pochodzące od Jolita, ukraińskiego Polita. I Koniskiego nie wolno uważać za rzeczywiste nazwisko arcybiskupa Jerzego, a za pseudonim Hryhorija Polityki. W literaturze ukraińskiej pisarze nieraz posługiwali się swoimi „przekładowymi” nazwiskami: Drahomanow (po bułgarsku od drahoman – tłumacz) przybrał pseudonim «M. Tołmaczow»; Fiodor Wowk używał swojego nazwiska w łacińskiej postaci «Lupus», Hlibow (od słowa «chліб», czyli chleb) ma w języku węgierskim „ptasie” brzmienie: Kenir. Zamiast imienia greckiego pochodzenia podpisywał się Stepan Rudański (od Stefanos) jego ukraińskim zamiennikiem – «Winok». | M.Sz.: Owszem, tak. Ale czy ty, Jarosławie, jesteś pewien, że twój Polityka władał językiem greckim? Chociaż nawet bez gruntownej znajomości można było znaleźć tłumaczenie imienia, powiedzmy, w «Słowniku słowiano-ruskim» Pamwy Beryndy... Ja D.: NIE, autor «Historii Rusów» znał grekę na wylot, opanowawszy ją w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Później interesował się tym, jak ten język wykłada się w klasach szkolnych Rosji. A tłumaczył z Greków: Sokratesa, Epiktetosa, Kebesa z Teb, Ksenofonta. Wreszcie stworzył sześciojęzyczny słownik rosyjsko-łacińsko-grecko-francusko-niemiecko-angielski. Więc dla niego tu, jak mówią, wszystkie karty w ręce. M.Sz.: Aż strach wymówić; po tylu sporach – nagle jedno jedyne imię autora epokowego w dziejach Ukrainy dzieła historycznego: Polityka! Teraz mają odpaść wszystkie inne wersje i warianty: a właściwie Jerzy Koniski, Mykoła Riepnin, Ołeksandr Bezborodko, Archyp Chudorba i precz z dowodnym autorstwem «zbiorowiska... KILKU POKOLEŃ» J. D.: Rzeczywiście. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, jak powstawała ta «Historia». Metodologię i sposób pisania bardzo dobrze określił historyk Mychajło Hruszewski. Nie ogłaszał on, że podczas pracy nad «Rusami» trzeba było korzystać ze wszystkich ówcześnie znanych, a z czasem zaginionych kozackich kronik: Samowidca, Hrabianki, Wełyczki. Nawiasem mówiąc, u Hryhorija Polityki wyraźnie utrzymana jest ideologiczna koncepcja patriotów-autonomistów. Autor wywodzi historię państwa kozackiego od apostoła Andrzeja i wzmacnia ją epoką hetmanatu. Szczególnie podkreśla on zasługi Bohdana Chmielnickiego – wybitnego wodza i ukraińskiego twórcy państwowości. Zapożyczanie faktów kronikarskich to nie ślepe naśladowanie poprzedników, lecz naświetlenie wydarzeń społecznych i zjawisk z punktu widzenia współczesnego i własnej filozofii. Dlatego w «Historii Rusów» natrafiamy zarówno na «Białocerkiewski» uniwersał, odnotowany jedynie przez Wełyczkę, i na ludową legendę o napaści Tatarów na Sicz, znaną tylko z tego źródła, oraz na dosłowne zbieżności, choć w jego ujęciu, z innymi autorami. «Przekazywalność» w osiemnastym wieku była cechą charakterystyczną kronikarstwa. Nawiasem mówiąc, dla Hryhorija Polityki z Perejasławską radą nie «wielka radość nastała, a przyszło rani ій ЕР м ун ання 04 ШЕЕРРЕО В а - ПЕН пон он б о- - ДР А Р «niepokój», wywołany niemal we wszystkich dworach Europy; słowem, przyjął on to «zjednoczenie naci» bez zachwytu M. Sz.: A więc czy w tym dziele obecny jest także element «twórczości ludowej», który wprowadził na manowce niektórych czytelników «Historii Rusów»? J. D.: U każdego autora kroniki możliwe jest wykorzystanie materiału folklorystycznego. Ale dotyczy to tylko faktów zaczerpniętych z ust ludu, a nie ich naświetlenia. M.Sz.: Od tej pory można twierdzić lub stwierdzać: autorem jest taki a taki, Hryhorij Andrijowycz Polityka, urodzony w 1725 roku, zmarły w 1784 roku. To jest już całkowicie pewna osoba, o wykształceniu akademickim, z szerokim zakresem wiedzy, z niezwykłym spojrzeniem na historię kozacką, przekonany patriota Ukrainy i kozakofil, autonomista i państwowiec XVIII wieku. Nie trzeba go już podawać z „wątpliwym” dopiskiem ani wyjaśniać czytelnikowi, skąd u niego pojawił się anonim „Jerzy Konyski”, rzeczywiste, „odsłonięte” nazwisko. J.D.: Sprawa, zapewne, dotyczy tu nie tylko nazwiska. Bardzo ważne i pożyteczne jest poznanie autora. Jest on bowiem człowiekiem myślenia państwowego, rozumem swojej epoki, zbieraczem kronik i książek, źródłoznawcą, znakomitym uczonym, historykiem i mistrzem słowa, publicystą. Najważniejsze zaś, że jest przekonanym ukrainofilem. Powinniśmy zatem w pełni ufać jego „Historii Rusów” jako czystemu, niezmąconemu źródłu wiedzy historycznej o ukraińskim, kozackim narodzie. M.Sz. Wraz z pojawieniem się spisu Hryhorija Polityki współcześni rzucili się z zapałem na jego studiowanie. Ocena „Historii Rusów” dokonana przez Hennadija Karpowa podważyła jej autorytet, siejąc wątpliwości co do historycznej wiarygodności w dużej mierze pierwotnych źródeł. Nie ostudziło to jednak oddanych badaczy; interesowali się materiałami Polityki, szukali autora, i choć ostrożnie, to jednak powoływali się na niego w swoich monografiach historycznych. Przez długi czas po pierwszym wydaniu «Historia Rusów» pozostawała pod korcem. Z milczącego zakazu władz – samodzierżawia i reżimu radzieckiego – nie tylko nie tłumaczono jej na współczesny język, ale też nie drukowano jej jako zabytku... Od publikacji Osipa Bodiańskiego, dzieła «w oryginale» (według spisu), minęło ponad 150 lat, gdy «Historia Rusów» ukazała się w języku ukraińskim w Nowym Jorku, przetłumaczona przez Wiaczesława Dawydenka, pod redakcją i ze wstępnym artykułem Ołeksandra Ohłobłyna. Tylko że ta książka była niedostępna dla naszego czytelnika. Oto niemal po półwieczu ta praca historyczna o niezwykłej wartości i wadze kronikarskiej ukazała się w przekładzie Iwana Dracza (1991), a także w reprodukcji rotaprintowej wydania z 1846 roku. M.Sz.: Jesteśmy całkowicie zaopatrzeni w ten podręcznik naukowy... Я.Д.: Ale chciałoby się, żeby «Historia Rusów» stała się książką stołową każdego inteligenta-fachowca i szczerego zwolennika naszej państwowej niepodległości, bo za te ideały walczył i Polityka-Konyski. To nie może być po prostu ukraiński podręcznik ani transkrypcja barokowego tekstu na współczesną modłę, lecz wolny, twórczy, można powiedzieć, literacko-artystyczny przekład, tak aby w nim, jak niegdyś, buzowały namiętności, czuć było powiew czasu, brzmiało i płonęło żywe słowo. Oczywiście, tu nie ma mowy o «przechylaniu» w tę czy inną stronę. Wszystko musi być wyważone i przemyślane.. M.Sz.: I po raz pierwszy zobaczymy na karcie tytułowej książki autora – bez tego «pseudo»: Hrehorij Polityka i może w nawiasie: Konyski! Я.Д.: Tej postaci należy wyznaczyć w naszej literaturze centralne miejsce, obok takich narodowych tytanów jak Taras Szewczenko, Iwan Franko i Mikołaj Gogol. Musimy pamiętać, kim jesteśmy, skąd pochodzimy i czyimi dziećmi jesteśmy. Rozmowę zapisał Mykoła Szudria он Р и од п б сж-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗
Iwan Juszczuk Czasem myślnik stawia się także tam, gdzie zgodnie z zasadami powinien stać dwukropek (jeśli tego wymaga intonacja – podniesienie tonu w drugiej części): Otwierajcie drzwi – oblubienica idzie (P. Tyczyna). Na jarmarku usłyszano wśród ludzi – Ustyma zabito (Marko Wowczok). 5. Między grupą podmiotu a grupą orzeczenia przecinek się nie stawia: Głowa bez rozumu jak latarnia bez świecy (twórczość ludowa). A głos dziewczyny jak śpiew tamtych skrzypiec (Lesia Ukrainka). Zalany słońcem step natychmiast ucichł (O. Honczar). Między grupą podmiotu a grupą orzeczenia stawia się myślnik, jeśli w grupie orzeczenia są słowa to, to, ot, znaczy lub można je wstawić: Jakież to szczęście – żyć na rodzinnej ziemi! (O. Dowżenko). Pieśń i praca – dwie wielkie siły (I. Franko). Myślnik między grupą podmiotu a grupą orzeczenia stawia się też wtedy, gdy chce się wyodrębnić orzeczenie; w mowie ustnej robi się tu pauzę wyczekiwania i po niej podnosi się ton: Noc – jak tamta pieczęć. Dyszą parowozy, krzyczą (P. Tyczyna). Jeśli w zdaniu jest wołacz (może odpowiadać na pytania kto? co?, ale nie zastępuje się go zaimkiem on, ona, ono, oni), to zazwyczaj wyodrębnia się go przecinkami z obu stron: Rośnij, rośnij! (M. Rylski). Należy pamiętać, że każdy rzeczownik w wołaczu to wołacz i trzeba go wydzielać przecinkami (wraz z zależnymi od niego słowami): Tobie, ostatni tobie (W. Sosiura). 6. Co do używania łącznika przy nierozwiniętej apozycji, można tu przestrzegać takiej zasady. Jeśli najpierw idzie rzeczownik o szerokim znaczeniu, a potem o znaczeniu węższym lub jednostkowym, to łącznika między nimi się nie stawia: ptak kruk, trawa pelin, rzeka Dniepr. Jeśli jest odwrotnie, to łącznik się stawia: kruk-ptak, pelin-trawa. Łącznik między dwoma rzeczownikami zazwyczaj stawia się też wtedy, gdy nie można określić, które znaczenie jest szersze, a które węższe: poeta-romantyk i romantyk-poeta, Trudno uwierzyć, że wszechobecnemu Romanowi Hołowinowi, pedagogowi, publicyście, oświatowcowi i działaczowi społecznemu, wypadło 75 lat!? „Malownicza wieś Złotkowicze w powiecie mościskim obwodu lwowskiego to rodzinna miejscowość JUBILATA. Ojciec pana Romana, Petro Hołowin, był działaczem społecznym, założycielem czytelni «Proświta», spółdzielni i banku parafialnego. Matka, Maria, była pobożna, troskliwa, bardzo kochała dzieci i wychowała je na prawdziwych chrześcijan. Młodzieniec ukończył pięć klas polskiej szkoły, a potem musiał pomagać rodzicom. Kiedy Galicję okupowali sowieccy najeźdźcy, 10 lutego 1940 r. przeprowadzili masowe wysiedlenie chłopów na Syberię. Wywieziono także rodzinę Hołowina. Na Syberii pracowali przy wyrębie lasu. Jesienią 1946 roku wrócił do Galicji. Pracował we Lwowie jako krawiec, w 1951 r. ukończył wydział filologiczny Uniwersytetu Lwowskiego, po czym pracował jako nauczyciel literatury w lwowskich szkołach. Publikować zaczął od 1956 r. Zajął się badaniem życia i twórczości Tarasa Szewczenki. Duże zainteresowanie wzbudziły badania nad początkami wprowadzania utworów Kobzarza do państwowego programu szkolnego, a także obchodów szewczenkowskich rocznic w Galicji (od 1862 roku), pierwszy portret Tarasa na Lwowszczyźnie, pomniki Szewczenki wzniesione w Galicji, relikty poety w muzeach Lwowa, religijny nurt twórczości Szewczenki i inne. Opublikował około 200 artykułów. Niektóre ze znalezisk JUBILAT zdołał przedstawić w szkicu «Ой Морозе, Морозенку, ти славний козаче», zręcznie wplatając je w tkankę tekstu. RUDA drukuje czasopismo «Dzwin» Hołowin jest autorem dziesiątek haseł do encyklopedii. Obecnie przygotowywana jest Szewczenkowska Encyklopedia Wyższa, do której... ROMANOWI HOŁOWINOWI – 72 (METODYCZNE PORADY) kozak-nietiata i nietiaha-kozak, rozbyszaka-witer i witer-rozbyszaka. Z dywizem piszemy terminy typu zając-rusak, d'on-dowhunec, żuk-korojed. 7. Aby prawidłowo postawić znaki interpunkcyjne (najczęściej przecinki) między członami jednorodnymi zdania, trzeba umieć je rozpoznawać. Podmioty, orzeczenia, dopełnienia i okoliczniki jednorodne wyróżniają się łatwo: stanowią wyliczenie przedmiotów, czynności lub zjawisk jednakowego rodzaju, które odnoszą się do tego samego wyrazu w zdaniu. Na przykład w zdaniu: W swoim domu swoja prawda i siła, i wola (T. Szewczenko) — wymienione są zjawiska: prawda, siła, wola, które w jednakowy sposób odnoszą się do okolicznika: w swoim domu. W zdaniu: Mężną siłę, choć pochyli ją gorycz, nie złamie, w podłość nie obróci (I. Franko) — wymienione są czynności: pochyli, nie złamie, nie obróci, które charakteryzują ten sam podmiot: gorycz. To są człony jednorodne zdania. Trudniej bywa rozróżnić określenia jednorodne i niejednorodne. Jednorodne są tylko te określenia, które w tym samym planie odnoszą się do tego samego wyrazu w zdaniu i które można zastąpić jednym słowem. Takie określenia obowiązkowo wymawia się z intonacją wyliczenia. Na przykład w zdaniu: Noc ciemna ludzi wszystkich zmęczonych skryła pod czarnymi, szerokimi skrzydłami (Leся Ukrainka) — określenia czarne, szerokie są jednorodne, bo w tym samym planie charakteryzują przedmiot: skrzydła, i można je zastąpić słowem beznadziejne (w niektórych wydaniach przecinek między tymi określeniami się pomija — i tym samym zubaża się treść wypowiedzi). Tak samo w zdaniu: Pewnego razu noc (I. Nečuj-Lewycki) — określenia cicha, księżycowa są jednorodne; można je zastąpić słowem pogodna. A określenie letnia nie jest jednorodne z poprzednimi określeniami, bo w zupełnie innym planie charakteryzuje podmiot: noc. I oczywiście niejednorodne są określenia w takim zdaniu: Wzdłuż drogi, za płotem, w ogrodzie rośnie kilka wysokich, wspaniałych, płaczących wierzb (I. Nečuj-Lewycki) — nie można ich zastąpić jednym słowem. Ponadto dwa określenia występują jako jednorodne, jeśli pierwszym stoi określenie nierozwinięte, a drugim — rozwinięte; jeżeli zaś stoją odwrotnie — to one Я 3 М. ПУ. й ponad 60 artykułów, większość z nich — nowe nazwiska Jubilat – współautor Słownika imion osobowych (1986): uzupełnił go imionami, które funkcjonują na Galicji, podał zdrobniałe imiona ludzi, używane na Lwowszczyźnie. Życzymy więc naszemu Drogiemu Jubilatowi dalszej walki o niepodległą Ukrainę! Z rosy, z wody i z każdego życiodajnego źródełka! Wasyl LABA, wykładowca Lwowskiego Technikum Motoryzacyjno-Drogowego ZNAKI INTERPUNKCYJNE W ZDANIU (CIĄG DALSZY, POCZĄTEK W NR 5) To nie chmura – biały ptaszek wił się (T. Szewczenko). Niech będzie – nie stój! (M. Bażan). Wiatr w oczy, umrzyj… …lecz gdy w zdaniu ma miejsce wyliczenie uogólniające, to przed jednorodnymi członami stawia się dwukropek, a po nich – myślnik (i te znaki odczytuje się odpowiednio): Wszyscy się zeszli: i chłopcy, i dziewczęta – pod błękitnym skrzydłem ciszy (W. Sosiura). Czarowny świat płynie przede mną, jak to: błękitne wody, białe piaski, chaty na wysokich brzegach (O. Dowżenko). Łąki, góry, bujne sady – wszystko zielone i zamilkłe (O. Hončar). Czasem przed jednorodnymi członami może stać także myślnik: Cała nasza praca, pot i miłość, dni gorące (D. Łuceńko). Wtedy jednorodne człony czyta się z większym napięciem intonacyjnym. 8. Wydzielonymi bywają człony wyjaśniające zdania, określenia (także przydawki przydatkowe), okoliczniki i dopełnienia. Zazwyczaj wyodrębnia się je z obu stron przecinkami, czasem myślnikami. Szczególnie nie należy się spieszyć z wydzielaniem członów wyjaśniających, gdyż czasem tak odbiera się zwykłe człony zdania. Człony wyjaśniające w mowie ustnej obowiązkowo wyodrębnia się pauzami i szczególną intonacją wyjaśniającą. Na przykład w zdaniu: Szare, ledwo widoczne w mgle plawni nieprzyjaźnie szumiały (M. Kocjubyński) – określenia „szare” i „ledwo widoczne w mgle” odbierane są jako jednorodne (pierwsze stoi nierozwinięte, drugie – rozwinięte). Ale jeśli te określenia przestawić, to nie będą już jednorodne: Ledwo widoczne w mgle szare plawni nieprzyjaźnie szumiały. Między jednorodnymi członami zdania stawia się przecinki. Przy tym przecinek stawia się o jeden mniej, niż jest jednorodnych członów. Na przykład w zdaniu: Prawa wód, wiatrów, i chmur, i świata odkryły się przed nami w owe dalekie dni (W. Sosiura) – jednorodnych członów jest cztery, przecinki postawiono trzy. Jeśli spójnik powtarza się bezpośrednio po sobie (i-ta-i – to ten sam spójnik), to przecinki między jednorodnymi członami zdania stawia się tak, jakby żadnego spójnika nie było: Chcę widzieć, wiedzieć, słyszeć, i kochać, i tworzyć piękno (L. Pierwomajski), W pieśniach i trud, i dal pochodu, i żal, i uśmiech, i miłość, i gniew wielkiego narodu, i za naród przelać krew (M. Rylski). Nie stawia się przecinka między dwoma jednorodnymi członami, jeżeli są połączone pojedynczym spójnikiem czy, lub, ta (w znaczeniu i), i („czy-lub-ta” połykają przecinki): Wyszedł z radia czarny ... i nie zbudził mego serca o północy (I. Drach). Jeżeli takiego wyodrębnienia nie ma, to jest to doprecyzowanie. Można bowiem powiedzieć: Ojczyzno moja, kocham cię i dniem, i nocą. (...) w dole rozległ się silny wybuch i miłość (Panas Myrnyj – ostatni spójnik łączy dwa jednorodne orzeczenia: kocham i nie wiem). Wdas dostawał 13 pol... Pierwsze zdanie świadczy, że mówiący mówi, przebywając w lesie, drugie – że mówiący przebywa w dużej odległości od lasu (las dla niego ma to samo znaczenie, co daleko). Tak samo: Daleko za jabłkami, bukietem lilii, z rzeki małe, piecykiem błysnęło coś (M. Kocjubyński) i Gdzieś daleko, za ciemnym pasmem lasu, odezwał się grzmot (S. Wasylczenko). Ale jeśli wyjaśniające słowa STO- …stosują się wskazujące przysłówki tu, tam, stąd, dokąd, wtedy, to, ta, jak zasada, doprecyzowanie i należy je wyodrębniać: Tam, za górami, od dawna słońce świeci jasno, a tu, na dnie wąwozu, wciąż noc (M. Kocjubynski). Przecinek nie stawia się w ustalonych zwrotach typu i w dzień, i w nocy, i śmiech, i grzech, ni świt, ni zorza, ni z tego, ni z owego itd., choć w nich spójniki „i”, „ta”, „ni” są powtarzane. Między dwoma jednorodnymi członami zdania stawia się myślnik (w miejscu myślnika wprowadza się wówczas pauzę wyczekującą, a następne słowa wymawia się podniesionym tonem), jeżeli: a) między nimi można wstawić spój- Roman HOŁOWYN UKRAINA SZUKA PRZYJACIÓŁ Na planecie jest 230 krajów. A w 94 z nich liczba ludności nawet nie sięga miliona osób. Ważne jest to, że suwerenność tych karłowatych państw uznają państwa świata. Ale kiedy 59-milionowa Ukraina zdobyła niepodległość, wielu wrogich polityków z całych sił stara się znów nałożyć jej kajdany niewoli, wychwalają moskiewskie jarzmo i ustrój komunistyczny, który doprowadził społeczeństwo do straszliwej nędzy i ludobójstwa. Czyż po to, by zostać nędzarzami? Dziwi też to, że lider komunistów Ziuganow zapewnia, iż Ukraina swobodnie żyła w Związku… Taka bezwstydna kłamstwo, szczególnie charakterystyczne dla komunistów, których partię już w 1851 r. Engels nazwał „bandą osłów, ślepo wierzących nam” (t. 21, s. 151). Jak można tak bezbożnie oszukiwać?! Przecież byliśmy świadkami straszliwego niszczenia wszystkiego, co nazywa się Ukrainą Podam tylko kilka znanych faktów. Dyrektora szkoły we wsi Serby, w rejonie mohylowsko-podolskim, wyrzucono z pracy, bo ośmielił się uporządkować mogiłę hajdamackiego watażki Iwana Honty. W 1961 r. z grupą młodzieży pojechałem do Kaniwa na mogiłę T. Szewczenki. Przez cały czas zachowywaliśmy się bez zarzutu. W Kaniwie nas podziwiano, za to emgebiści wściekali się. Wzywali nas, przesłuchiwali. Mnie wyrzucono z pracy, chociaż byłem sumiennym pedagogiem, naukowcem. Takich bolesnych faktów – setki tysięcy! Dlaczego Ziuganow nie przyłączy Rosji do Chin? Znów śpiewaliby «Moskwa – Pekin». A od Ukrainy niech się odczepi. Ukraina – kraj pokojowy, NIKOGO nie napada – szuka przyjaciół. Adam Mickiewicz twierdził: «Umiej być przyjacielem, to go i znajdziesz» BYĆ ŚWIADOMYM OBYWATELEM – NASZYM OBOWIĄZKIEM W naszym mieście 1400 ulic. Nazywano je – jak tylko chciał – 13 okupantów. Większość nazw ulic nie miała NIC WSPÓLNEGO ze Lwowem ani z Ukrainą. «Za zgodą akademika Jarosława Isajewycza w 1989 r. przemianowałem nazwy ulic Lwowa. Zaproponowałem 220 nowych nazw, koniecznie potrzebnych, by nadać miastu ukraińskie oblicze… A ilu jeszcze sławnych Ukraińców czeka, by o nich wspomniano «nie złym, cichym słowem». Gdzie ulica Anacharsisa Scytyjskiego, Bojana, Mytusy, Wołodymyra Jarosławicza, Romana Mocha, królowej Anny, Ruslana?, Bobroka Bajdy-Wiśniowieckiego, Daniła Pielgrzyma, P. Prokopowicza, Okuniewskiej, M. Wihrowej, Honczara, Patriarchy Mstisława, M. Brylińskiego, Lewickiej, Stepana Pałowego i setek innych? Trafnie dobrane nazwy ulic odzwierciedlają historię rodzinnego kraju i sprzyjają jej poznawaniu. Czy zatem ma sens troszczyć się o ulicę Lermontowa we Lwowie? Na kuli ziemskiej jest wielu działaczy nauki i kultury, ich się upamiętnia… A Lwów nie może się zamieniać w muzeum… ulic działaczy planety. Tu rosyjskich nazw ulic jest 30! A czy w Moskwie, Petersburgu… na ulicach ukraińskich działaczy – Mazepy, P. Orlika, L. Ukrainki, B. Łepkiego? Ich tam nie ma. Trzeba być obywatelem, do czego już w 1880 r. wzywał nas I. Franko: «…Dość już, Ukrainy krzywda stara. Nam pora dla Ukrainy żyć!» рН ЗЕМА ТИ На ОДІ СсПпИитасємоа «Допершти - п - вн пив - щ - ні ж - ан зач -- | | | | | | (Zakończenie w następnym numerze)

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

…Ох, високе, гарне слово w naszym słowniku, jak wymawiamy je drżąco i czule. Mamo, mamusiu, matko, nenko, jak hojnie nasz język obdarował kobietę, Strażniczkę Rodu, perłami… Tak się złożyło, że tylko tak wielu innych języków nie ma takiego szacunku w zwracaniu się do matki na „Wy”. Taka czcią napełnionej postawy nie ma wielu narodów, którymi można się chlubić. W nowym czasie, w porze kwitnienia i rozkwitu przyrody, odradza się święto. Jedno z najważniejszych świąt ukraińskiego kalendarza, Dzień Matki, był poświęcony koncert, który odbył się 12 maja w sali konferencyjnej Kijowskiego Miejskiego Domu Nauczyciela. Już stało się dobrą tradycją, że z tej okazji towarzystwa „Proświta” organizują wydarzenia. Pod dachem tego narodowego i kulturalnego ośrodka rodzi się atmosfera święta, która tak pociąga ludzi zebranych w tej sali, zaczarowanych oryginalną sztuką wykonawców. Gośćmi dzisiejszego święta, a zarazem jego twórcami, byli tym razem dzieci: dziecięcy folklorystyczny zespół „Cwitien”, który wystąpił pod patronatem Państwowego Zasłużonego Akademickiego Ukraińskiego Chóru Ludowego im. Hryhorija Wierowki, szeroko znanego kolektywu artystycznego. Występować pod jego patronatem jest zaszczytne i zarazem odpowiedzialne, zobowiązujące. W kręgu tego kolektywu jest Matka, która postawiła go na nogi. I wyrosło dziecko, i nabrało sił, i ruszyło w świat ze swoją wysoką sztuką. W porze tej odrodzenia sadów, zapoczątkowany, już od dziesięciu lat zachwyca widzów „Cwitien” swoją mistrzowskością i szlachetnością wykonania, bo chroni i pielęgnuje go jego kochająca Matka, Maria Pylypczak, kierownik artystyczny. Potrójne święto ma ona w tym dniu: Dzień Matki, Dzień Narodzin Zespołu i Dzień Jej Urodzin. Więc i publiczność w sali otrzymała potrójny prezent: dzieło sztuki, jakby wystawę żywego narodowego stroju, i kwiaty dla matek, kobiet. W odpowiedzi – ciepło serc, słowa podziękowania, kwiaty, upominki, oklaski i owacje. Przy akompaniamencie instrumentów ludowych rozpoczęły to widowisko najmłodsze dzieci, a potem dołączyły do nich starsze. Rozbrzmiały złote pieśni, które Matka zaśpiewała dzieciom. Zmieniały się one kolejno: i «Równik-Pawlik», i «Podolanoczka», i «Zajączek» (który w życie, na górze, nóżkami tupie)... Podchwytywano śpiew «wiosennych dziewczynek», popłynęły melodie kupalne. Zabrzmiały także kolędy, z jasełkową inscenizacją, zimową baśnią, w której jest i zły Herod, i Diabeł, i Śmierć z kosą, i Trzej Królowie, i gdzie Dobro zwycięża Zło... Była też krótka scenka o przygodach Moskala w piekle. A cóż to za weselny obrzęd bez kołacza? I oto już rozbrzmiewa: «Błogosławcie, ojcze i matko, na rozczynanie kołacza...» W toku wydarzenia pieśni zmieniają się w hołubce, tańce, gry. A gdy zabrzmiała dawna kolęda z zagadkowymi tekstami, na scenę wywołano Maestra Anatolija Awdijewskiego. I oczywiście nie mógł nie odgadnąć, że «biały kamień rośnie bez korzeni», a «złoto płonie bez ognia»... Następnie kierownik artystyczny słynnego Chóru wręczył solenizantce cenny prezent od kolektywu chóru oraz od Związku Muzycznego. W imieniu Ogólnoukraińskiej «Proświty» zespół pozdrowił i wręczył mu «Kobzarza» oraz książeczki «Rodzinne słowo» odpowiedzialny sekretarz Towarzystwa Mykoła Nesterczuk. I zabrzmiało szczere: «Matka — to najświętsze, co mamy. To Berehynia, która przez gąszcz wieków przeniosła nasze słowo, naszą mowę, naszą pieśń» «Cwitień» dał impuls do muzycznej kariery panu Nazarowi Pawlence, który zachwycił wszystkich swoim śpiewem. A on dziękował pani Marii Pylypczak nie tylko za to, że wprowadziła go w wysoką sztukę pieśni, ale też za to, że dzięki niej uwierzył w Boga «Ukraiński folklor wzniósł naszą matkę na kosmiczne wyżyny. Nie tylko dzisiaj, -- zawsze obchodźmy Dzień Matki». Te słowa pani Eliny-Zoriany Bortniczuk weźmy sobie do serca, każdy, kto ma szczęście czuć dotyk matczynej łaskawej ręki; za matkę, która odeszła za Granicę Wieczności, nie od wielkiego dzwonu, lecz codziennie! odmawiajmy naszą szczerą modlitwę do Boga o wieczny spokój dla jej wysokiej duszy. Kochajmy matki żywe, czcijmy zmarłe. Oni dali nam Świat i Światło w nim, najwyższe słońce, w którym jest Słońce Matki Łaskawe... Jurko NADZBRUCZANIEC PREKURSORZY RUCHU OŚWIATOWEGO Mija 150 lat od chwili powstania Bractwa Cyryla i Metodego, pierwszej politycznej organizacji na Ukrainie w XIX wieku, której celem była propaganda idei niepodległego państwa ukraińskiego oraz szerzenie oświaty wśród narodu ukraińskiego. Temu znamiennemu wydarzeniu historycznemu poświęcona była ogólnoukraińska konferencja naukowo-oświatowa «Cyrylo-Metodiańskie Towarzystwo: ludzie, losy, idee, tradycje», która odbyła się 8 maja w Pedagogicznym Instytucie im. Hryhorija Skoworody w Perejasławiu-Chmielnickim. Konferencję otworzył dyrektor Instytutu Historii Ukrainy NAN Ukrainy akademik W. Smolij. Z powitaniem uczestników zwrócił się rektor instytutu pedagogicznego, doktor nauk filozoficznych, profesor Stohnij. W posiedzeniu plenarnym wygłoszono 4 referaty. Z szczególnym zainteresowaniem obecni, wykładowcy i studenci, goście wysłuchali treściwego referatu organizatora konferencji, doktora nauk historycznych, profesora W. Sarbeja «Cyrylo-Metodiańskie Towarzystwo w kontekście ukraińskiego narodowego». Pracowało 2 sekcje, na których wygłoszono 15 referatów i doniesień. Streszczenia referatów konferencji ukazały się drukiem. Muzeum ludowej architektury i obyczaju Ukrainy jest dziś w niebezpieczeństwie. Dzięki Bogu, za środki ludowe, zebrane przez Ukraińskie Towarzystwo Ochrony Zabytków Historii i Kultury, oraz dzięki zapałowi i sumienności zespołu, stworzono unikalne muzeum, jedno z najlepszych na świecie. Dziś Ukraina i jej stolica Kijów mogą słusznie dumnie mówić o tym narodowym „skarbcu”. Mimo to państwowe kierownictwo jakoś omija tę unikalną pamiątkę swoją uwagą finansową. Znajdując się na państwowym utrzymaniu finansowym, muzeum od czwartego roku nie otrzymuje środków na konserwację zabytków. Szczególnie niebezpiecznie jest to w odniesieniu do zabytków ludowego budownictwa, które wymagają codziennej uwagi konserwatorskiej. W pełnym zakresie nie finansuje się ochrony muzeum ani kosztów komunalnych. Opóźnia się przesiedlenie mieszkańców wsi Pyrohiw, którzy żyją na terenie muzeum. Równocześnie widzimy, jak marnuje się środki na wątpliwe, szarawarowo-widowiskowe koncerty, pokazy tandetnych, pseudoamerykańskich serialów i tym podobne. Muzeum jako architektoniczno-przyrodniczy historyczny kompleks, uznany przez specjalistów od skansenów za jeden z największych i najlepszych takich muzeów na świecie. W dużej mierze zawdzięczamy to zachowanemu otaczającemu etnograficznemu krajobrazowi naddnieprzańskiemu, który organicznie łączy się z unikalnymi zabytkami ludowego budownictwa. Teraz, z inicjatywy kijowskich zwierzchników „mężów”, bez uzgodnienia z muzeum, rozpatrywany jest projekt zabudowy południowych peryferii Kijowa (dzielnica Charkowska), który istotnie wpłynie na postrzeganie skansenu jako dawnego wiejskiego kompleksu, zdeprecjonuje go i posłuży odpowiedniemu „dalszemu postrzeganiu” ukraińskiego narodu przez narody świata. Dlatego jeszcze raz zwracamy się do całej ukraińskiej inteligencji: Nie dopuśćmy do zniszczenia ludowego skarbca, który materialnie i duchowo potwierdza silny naród ukraiński, jego rodowód. ZACHOWAJMY DUCHOWY SKARBIEC 2. Rząd wreszcie, po pięciu latach uważnego rozpatrywania sprawy, musi podjąć decyzję o utworzeniu na bazie Muzeum Ludowej Architektury i Bytu Ukrainy Narodowego Muzeum-Rezerwatu Kultury Ludowej z odpowiednim finansowaniem państwowym na jego utrzymanie, realizację programów badawczo-naukowych i konserwatorskich oraz na przesiedlenie ludzi zamieszkujących jego teren. 3. Zatwierdzić strefy ochronne rezerwatu, co pozwoli zachować nie tylko muzeum jako kompleks architektoniczno-przyrodniczy, ale także czarowne południowe przedmieścia Kijowa, które dziś jeszcze są zachowane. Mykoła CHODAKIWSKI, dyrektor muzeum NAPRZECIW SŁOŃCU Dobry chłopiec ustąpił miejsca w autobusie staremu mężczyźnie. Stary mężczyzna uprzejmie podziękował dobremu chłopcu. Stary mężczyzna siedział. Dobry chłopiec stał obok niego. Tak jechali. Stary mężczyzna nie wiedział, że dobry chłopiec jest wnukiem ukraińskiego powstańca, którego on zabił. Dobry chłopiec nie wiedział, że stary mężczyzna zabił jego dziadka, którego nigdy nie widział. Dziadek był dobrym człowiekiem. Tak mówiła babcia. Obaj wysiedli na jednym przystanku – dobry chłopiec i stary mężczyzna. Naprzeciw szli ludzie. Wielu ludzi. Stary mężczyzna nie może już ich zabijać, bo jest niemocny. Dobry chłopiec uśmiechał się do wszystkich naraz, bo jest dobry, jak jego dziadek. Za rogiem szarego domu wszyscy się rozeszli. Stary mężczyzna skręcił w wąski, a dobry chłopiec poszedł szeroką, jasną ulicą. Naprzeciw słońcu. Michaił ANDRUSIAK Obrazek z życia

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Ju. S. – Władimirze Jewhenowiczu, „oświata”, „proświta”, „wideo-oświata” – jakie treści wkładacie Państwo w te pojęcia? W. Sz. – Zdrowa oświata to przede wszystkim oświata wysoko moralna. Wydaje mi się, że każda oświata daje pozytywne, nietrujące rezultaty tylko wtedy, gdy opiera się na zasadzie Kanta: gwiaździste niebo nad nami i prawo moralne w nas. Ju. S. – Czyli oświata jako kształtowanie, tworzenie, formowanie osobowości, a nie jako suma wiedzy? W. Sz. – W żadnym wypadku nie suma wiedzy! Znam wielu ludzi dość nieoświeconych, którzy jednak mają ogromną sumę wiedzy. Oczywiście znalazło to swoje odbicie zarówno w ich wyglądzie, jak i w ich czynach. Ju. S. – Rodzina a rozwój osobowości. Proszę, opowiedzcie trochę o Waszej rodzinie. Jaką rolę odegrała ona w Waszym życiu, w Waszym kształtowaniu się jako muzyka? Czy istnieją rodzinne tradycje Szamów? Czy Włodzimierz Szamo kontynuuje te tradycje? W. Sz. – Moim zdaniem, jak by znakomicie nie była zorganizowana oświata w danej konkretnej placówce edukacyjnej i jakimi dobrymi nie byliby przyjaciele danego dziecka, jeśli w rodzinie nie ma tego, co niezbędne, to cały ten zewnętrzny kompleks raczej nie pomoże, ponieważ wpływ rodziny na kształtowanie osobowości to około 80 procent. Wyrażam zapewne myśl dość prymitywną. Znacie mój stosunek do psów; zajmuję się moją ердельką, obserwuję ją, jej przyjaciół i widzę, że jaka rodzina, taki pies wyrasta – mądry, inteligentny czy głupi, nieoświecony. Tak, to pies, a dziecko?! Teraz o mojej rodzinie. Mama jest filologiem. W zasadzie czystość języka, filologiczna aura zawsze naturalnie istniały w domu. I ta oświatowa, a nie muzyczna tradycja była główna. Mój ojciec, lekarz, zmarł wcześnie. A moje relacje z wujem, Ihorem Szamo, były bardzo bliskie; prawie każdy wieczór spędzałem w jego domu, począwszy praktycznie od szesnastego roku życia. I oczywiście był tam wpływ. Ale co było wspaniałe – nigdy nie było bezpośredniego mentorstwa. Ju. S. – Czyli było pewne środowisko jeszcze. W. Sz. – Oczywiście, [wpływ], który mimowolnie przenika w pory organizmu. Muszę też powiedzieć o wpływie szkoły Łysenki, do której uczęszczałem od 1957 do 1968 roku. W tym czasie pracowało wielu pedagogów starej generacji, ludzi niezwykle zainteresowanych wynikiem swojej pracy, szczerze wierzących w to, co robili. Chociaż szkoła Łysenki – specjalistyczna szkoła 190795 – jej dzisiejsi absolwenci to muzycy, w moich czasach prawie w każdym roczniku było kilka osób, które szły na studia na filologię, matematykę czy historię. Innymi słowy, cykl ogólnokształcący zapewniał dość wysoki, pełnowartościowy poziom zawodowy tym uczniom, którzy nie chcieli kontynuować edukacji jako muzycy. Ju. S. – Faktycznie przeszliśmy już do kolejnego pytania. Szkoła i edukacja. Wciąż wydaje mi się, że specjalizacja muzyczna w szkole średniej czy wyższej wymaga pewnych zmian w nauczaniu przedmiotów ogólnokształcących, na przykład zmniejszenia ich zakresu przy jednoczesnym wzmocnieniu ich filozoficzności. Innymi słowy, realizować kilka kierunków równie intensywnie, o tym samym zakresie i tym samym rezultacie końcowym; czy to chyba trudne? Ciekaw byłbym usłyszeć Pana zdanie: W. Sz. – Wydaje mi się, że rzeczywiście rozproszenie i bardzo szerokie koło przedmiotów i problemów, które są studiowane, to minus. W szczególności uważam, że nasi mali pierwszoklasiści są przeciążani zbyt gwałtownie. Jeśli chodzi o kształtowanie różnych kierunków w procesie realizacji specjalnej edukacji muzycznej, wydaje mi się, że idealnym rozwiązaniem byłoby równorzędne nauczanie przedmiotów, a to, czy weźmie się w tym udział, zależy już od ciebie. Możliwości dzieci są bowiem znacznie szersze, niż one same to pokazują. Ju. S. – Czy zgadza się Pan, że dzieci muzycznie uzdolnione często okazują się uzdolnione także w innych dziedzinach? To oczywiście wymaga szczególnych nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących, rekonstrukcji treści edukacji. Nie powinny to być po prostu skrócone (okrojone, uszczuplone) kursy matematyki czy fizyki, lecz musi to być po prostu inna fizyka i inna matematyka. Ш. – Bez wątpienia. To oczywista prawda: utalentowane dzieci powinni uczyć utalentowani pedagodzy. Poziom osobowości pedagoga powinien oczywiście być nie tylko adekwatny do osobowości dziecka, lecz – z reguły – powinien być wyższy. Ю. С. – Wołodymyrze Jewhenowyczu, kończąc tę kwestię, proszę powiedzieć kilka słów o swoim odczuciu tamtych lat. Sz. – Szkoła to cały świat z tradycjami i dumą za wszystko, co było w moim życiu. Zawsze zmuszano nas do poczucia, że jesteśmy kontynuatorami tych nazwisk, którymi szkoła się szczyciła (koniec lat 30.). W niej uczyli się W. Szaiński, J. Frenkel i Szamo, Ju. Rożawska, i AO rem! A. Broniewyj, świat, 9 nn - ши зони заннаннннвннн нанні Ннмях пізні ри znany aktor teatralny i filmowy. To był naprawdę jakiś fajerwerk. W szkole pracowali naprawdę wspaniali i utalentowani pedagodzy, tacy jak A. Lufer, K. Michajłow. Nam zawsze dawano odczuć, że wszyscy powinniśmy utrzymywać wysoki poziom szkoły. Ю. С. – Wychodzi więc na to, że jakkolwiek nazwiemy tamten czas z POLITYCZNEGO punktu widzenia, proces nauczania i wychowania w konkretnej szkole, szkole im. Łysenki, opartej na najlepszych tradycjach, można było scharakteryzować jako moralny? Sz. – Być może nie wszystko było moralne, pewnie nie wszystko... I wyrośliśmy w tej szkole prawdziwymi ateistami, ze wszystkimi dogmatami swoich czasów. Ale, jak mi się wydaje, w szkole była sumienność pedagogów, którzy naprawdę dniami i nocami przebywali w pracy. Było bardzo wiele nieobowiązkowych koncertów, nietradycyjnych zespołów. Na przykład w czasie nauki kilka razy przyszło mi grać z orkiestrą kameralną, nie dlatego, że byłem jakimś wybitnym – w szkole nigdy nie należałem do grona gwiazd. Na przykład graliśmy Potrójny koncert Bacha na trzy klawesyny z orkiestrą. Przecież trzeba było to zebrać, zorganizować, znaleźć partytury. Wielu pedagogów organizowało wyjazdowe koncerty swoich uczniów, czyli rzeczywiście istniało pewne zainteresowanie tym, by nie tylko formalnie uczyć się »od« i »do«, lecz znacznie więcej i szerzej. A to, zwyczaj- Ju. S. — Pozwólcie, że przejdę do następnego pytania. Wiem, że bardzo kocha Pan Kijów, bardzo! i wiele o nim wie. Nasza gazeta zamierza stale publikować materiały o dawnym Kijowie, przenosząc na współczesną mapę miasta nazwy i imiona, które już nigdy nie powrócą. Co dla Pana znaczy Kijów? W. Sz. — Kijów to dla mnie, zaiste, pewne biologiczne uczucie. Mam takie wrażenie, że gdyby mnie skądś przywieziono do Kijowa z zawiązanymi oczami, to, wciągnąwszy powietrze, rozpoznałbym, gdzie się znajduję. Bez wątpienia dziesiątki, setki ulic, placów, skwerów, zaułków, przejściowych podwórek są dla mnie sensorami pamięci, budzą bardzo ciekawe emocje. W dzieciństwie, jako chłopcy, odbywaliśmy badawcze wyprawy po mieście, wyznaczając trasy... W konserwatorium historię sztuk plastycznych nam «czytał» K. Promenytskyj, który zbierał wszystko, był fanatycznym kolekcjonerem, a poza tym bardzo dobrze znał [...] i prowadził dla studentów wycieczki po dawnym mieście. Opowiadał o tym, odadінннннінинннннннннввннненеснавнинамоех ми з ПН но--ни klaskać czego nie tylko nie czytałem w tamtym czasie, ale bardzo często nie znajduję do dziś w encyklopediach. Ihor Naumowycz Szamo bardzo dobrze znał i kochał Kijów. Nie bez powodu zapewne «Kijowie mój» wyszedł spod jego pióra. Bardzo wiele ciekawego opowiadał o przedwojennym konserwatorium i o dziesiątej szkole. Julia Rożawska również wiele mi opowiadała o Kijowie i o wybitnych ludziach dawnego Kijowa. Wie Pan, wystarczy czymś się zainteresować, a zawsze znajdzie się ktoś, kto ci o tym opowie, kto znajdzie w tobie wdzięcznego słuchacza. Wiktor Niekrasow. Pamiętam krótkie spotkania z nim. Miałem szczęście usłyszeć bardzo ciekawe opowieści o Kijowie od Niekrasowa. Dom Turbinych — to przecież jego odkrycie, a raczej odrodzenie. Ju. S. — Jeśli można, choćby jeden przykład, związany z miejscem w Kijowie, które jest dla Pana pamiętne В. Ш. – Oczywiście, to historia z kratą. Budynek, w którym obecnie mieści się restauracja «Zaporoże», na rogu Andrijiwskiej i Żdanowa, dziś Sahajdacznego, był jednym z domów należących do Bałabuchów, wynalazców suszonego wywaru, który dostarczali do Europy (nawiasem mówiąc, sekret jego produkcji, niestety, został utracony). Do tego domu zaprowadził nas Promienicki i zwrócił naszą uwagę na żelazną kutą kratę, która zamykała okno strychu. Jego zdaniem ta krata była rówieśnicą domu (koniec XVIII – początek XIX w.) i od dawna uzgodnił z mieszkańcami, że tę kratę wymienią mu na inną, tym bardziej że dom w tym czasie nie należał do zabytków architektury. Pamiętam, weszliśmy na podwórko, przy kuchence na krześle siedziała kobieta, smażyła rybę i gestami zapraszała nas do stołu. Promienicki powiedział, że we wszystkim, co dotyczy kraty, z nią się porozumiał. To było w niedzielę. A we wtorek przyszedł na wykład bardzo zasmucony i powiedział, że w ciągu tych dwóch dni kratę ukradziono. Ju. S. – Wołodymyrze Jewhenowyczu, wielokrotnie koncertowali Pan po byłym Związku Radzieckim, wielu krajach świata. Pana wrażenia o edukacji muzycznej, kulturze muzycznej na Zachodzie. Co z tego, co Pan zobaczył, godne jest naśladowania? W. Sz. – Godne naśladowania, chyba, jest wykształcenie muzyczne. Na przykład słuchacze na koncercie filharmonicznym nie będą wielu. Nie będąc specjalistami w dziedzinie muzyki, mają dość głęboką wiedzę. Ciekawy fakt, w USA ron RR tt channia, powiazani z o o rn pi ri PE ost zvo i. odnykh 0909azhakh04«

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

...byłem na musicalu poświęconym Cole'owi Porterowi. Dowiedziawszy się, że jestem muzykiem, zaczął opowiadać o Szostakowiczu. Okazało się, że jest autorem dwóch monografii o wybitnym kompozytorze. Kiedy zapytałem, gdzie pracuje, wyszło na jaw, że jego stanowisko to główny inżynier w zakładzie firmy „Kodak”! Co do edukacji muzycznej, to mnie przychodziło uczyć amerykańskie dzieci, i tu istnieją problemy, szczególnie dla naszych pedagogów. Po pierwsze, lekcje są krótkie (nie można się zajmować dłużej niż 30 minut); po drugie, lekcje w połowie powinny być związane z zabawą, to znaczy trzeba zainteresować dziecko, obudzić w nim zainteresowanie. Dlatego tempo nauki jest dość spokojne. Rok nauki gry na fortepianie w amerykańskim środowisku muzycznym odpowiada czasami naszym dwóm–trzem miesiącom. Ju. S. – Czy na Zachodzie istnieją szkoły analogiczne do naszej dziesięcioletniej? W. Sz. – Nie, takiego czegoś tam prawie nie ma. Rzecz w tym, że zwykłe ogólnokształcące colleges dają pewne minimum w zakresie kultury muzycznej i muzycznego wykonawstwa. Na przykład podczas gościnnych występów w Anglii byłem bardzo zdziwiony, dowiedziawszy się, że w jednym matematycznym colllege istnieją zespół jazzowy, orkiestra kameralna i duża orkiestra symfoniczna, w których grają uczniowie! Oczywiście, specjalistyczne placówki muzyczne istnieją, na przykład Szkoła Juilliard, ale, o ile mi wiadomo, takiej specjalnej dziecięcej szkoły muzycznej, jak nasza szkoła im. Łysenki, z takim podejściem, doborem, takimi wymaganiami, w Ameryce nie ma; właśnie dlatego, jak sądzę, rok temu grupa muzyków, którzy przeprowadzili się do USA, zamierzała otworzyć w Nowym Jorku szkołę podobną do moskiewskiej CMISz. Ju. S. – Wołodymyrze Jewhenowyczu, jaka według Pana powinna być rola muzyki klasycznej, umiejętności gry na jakimś instrumencie w procesie dydaktyczno-wychowawczym średniej ogólnokształcącej placówki edukacyjnej? W. Sz. – Wydaje mi się, że to pytanie retoryczne. Oczywiście, powinna być klasyka i tradycja, a także jazz. I byłoby bardzo dobrze, gdyby dzieci potrafiły grać na instrumentach muzycznych. Na przykład na Węgrzech to dawno temu zostało zrealizowane. Ju. S. – Chciałbym teraz usłyszeć Pana punkt widzenia na szereg problemów, które, niestety, istnieją. Brak specjalistycznych placówek koncertowych o dobrej akustyce. Czy posiada Pan jakieś informacje o terminie rekonstrukcji Filharmonii Narodowej, która w przeszłości intensywnie zapoznawała kijowian z muzykami światowej klasy? I czy wie Pan cokolwiek o salach filharmonicznych dawnego Kijowa i ich losie? W. Sz. – Rekonstrukcja filharmonii ma zostać zakończona jesienią 1996 roku. Takie zadanie postawił Prezydent Ukrainy. W odrestaurowanym budynku Filharmonii ma się odbyć kolejny konkurs Łysenki. Oczywiście rekonstrukcja to bardzo trudna sprawa. Oto niedawno w Getyndze oddano do użytku budynek opery. Charakterystykę akustyczną obiektu modelowano na komputerze. Akustyka, zdaniem architektów, miała być idealna, jednak okazało się, że akustycznie doskonała jest jedynie sama galeria (ale stamtąd nic nie widać!). Im niżej, tym gorzej, a na parterze – po prostu jakieś dziury. To nie słychać orkiestry, to chóru. Co do sal filharmonicznych dawnego Kijowa. Opowiadał mi Promenicki, że w budynku, gdzie obecnie znajduje się sklep spożywczy (róg Andrijiwskiej i Sahajdacznego), mieściło się Towarzystwo Filharmoniczne i odbywały się koncerty. Najpiękniejszą salą była sala kontraktowa, która obecnie jest rekonstruowana. Grali tam Rachmaninow, śpiewała Patti! To była sala o światowej sławie. Bardzo słynęła sala w Czerwonym budynku Uniwersytetu. Występowało tam wielu znanych wykonawców. W zasadzie sal było całkiem sporo. Dziś praktycznie sal już nie ma. OS… Następna problem т Чи У ннанниннннноннннооя пні ДАР BRAK STAŁYCH miejsc koncertowych dla młodych muzyków 8. Sz. Tak, obecność takich scen jest niezwykle ważna! Grać, grać i jeszcze raz grać. To są koncerty, których nic innego nie może ani nadrobić, ani zastąpić, żadne lekcje, żadne konkursy. To zarówno poczucie kontaktu ze słuchaczami, jak i wychowanie cech bojowych. Na przykład nasz zespół «Свято музики» (Święto Muzyki) w zeszłym roku latem dał 10 koncertów w Szwecji. Każdy koncert, sądzę, kosztował miesiąc prób! A dwa koncerty w ciągu jednego dnia w dużej sali Odeskiej Filharmonii! Wszyscy wykonawcy byłego Związku wiedzą, jak »trudna« jest ta sala, jednak dzieci ją ujarzmiły! J. S. – Wydaje mi się, że poszkodowaną stroną są tu słuchacze! Jestem przekonany, że gdyby takie koncerty odbywały się regularnie, melomani szybko by się do nich przyzwyczaili, śledziliby rozwój umiejętności młodych wykonawców, znali swoich ulubieńców po imieniu: W. Sz. – Juriju Pietrowyczu, rzecz w tym, że tradycje melomanii w Kijowie zawsze były bardzo silnie rozwinięte. I wiem, że w dawnej filharmonii, w dawnych czasach, istniało stałe grono słuchaczy, znali się wzajemnie i wielu wykonawców znało ich z twarzy. Nawiasem mówiąc, w konserwatorium istniała taka dyscyplina – »praktyka wykonawcza«. U nas odbywały się stałe koncerty w dawnym Zgromadzeniu Szlacheckim, na miejscu którego wzniesiono dom związków zawodowych... Nawiasem mówiąc, była tam sala o znakomitej akustyce, drewniana, z galerią. Właśnie tam była stała publiczność, która chodziła na koncerty studentów konserwatorium. Marię Stefiuk znano i kochano już za czasów studenckich. Mogę o tym mówić z pełną odpowiedzialnością, ponieważ nieraz jej akompaniowałem, i wejście na szczyt światowej sławy odczuwali jej wielbiciele i wielbicielki z koncertu na koncert. J. S. – Następne pytanie dotyczy Pana zespołu «Свято музики». Czym on dla Pana jest? Skąd to pragnienie pianisty, by pracować z zespołem? W. Sz. — Wie Pani, że powstanie zespołu zależało nie ode mnie, lecz od rodziców, którzy, spotykając mnie na korytarzu, mówili: «Spróbujmy!» I zaczęliśmy pracować. Dla mnie zespół wiele znaczy, czego trudno określić w kilku słowach. To i wzbogacenie mojego własnego statusu wykonawcy, to i odkrycie możliwości instrumentów, z którymi w takiej jakości nie miałem okazji się stykać, to i kontakt z dziećmi (najważniejsze!), które same chcą grać. To jest dobrowolne zgromadzenie. Przypominam sobie «Passacaglię» Händla. Zebraliśmy ją w ciągu dwóch dni, a poprzedzały tę pracę tajne próby dzieci, którym tak bardzo chciało się grać tę naprawdę piękną sztukę, a trzeciego dnia graliśmy ją już na koncercie w Szwecji. Nie chcę powiedzieć, że było to genialne wykonanie, brakowało wielu rzeczy, jednak po 2–3 koncertach szwedzka publiczność odbierała je jako chyba jeden z najbardziej dopracowanych utworów! Proces tworzenia «Passacaglii» był tak interesujący, że gospodarze domu, w którym mieszkaliśmy, i ich goście po prostu siedzieli na naszych próbach i słuchali... A to, że w tak niezwykle krótkim czasie zdołaliśmy to zrobić, wyjaśnia się prosto: dzieci bardzo CHCIAŁY to zrobić, dzieci bardzo CHCIAŁY GRAĆ, i to chyba jest najcenniejsze w zespole. Ju. S. — Sądząc z Pana słów, przez dzieci dotknął Pan jakiejś dotąd nieznanej sfery życia, odkrył w sobie dotąd nieznaną grań Pańskiego talentu. Jednak dzieci dorastają. Czy mógłby Pan teraz wyobrazić sobie życie poza zespołem? Na ile głęboko przeniknęło w Pańską duszę to uczucie dyrygenta? Przecież to inne uczucie, inny sposób wyrażania swoich myśli — лЯСть ЧОМЕР,А с шт Р РР Ра - чцен нн знос 0 ПРЗЩІІТЬБРР А W. Sz. — Bardzo tego chciałem, ponieważ było to dla mnie interesujące, to i bezwzględnie pożyteczne w sensie twórczym, jednak... człowiek planuje, a los decyduje. Jestem wdzięczny naszemu zespołowi i tej pracy, ponieważ oprócz oczywiście tego, że nam się poszczęściło pobu- wać w Szwecji, mieć bardzo ciekawe koncerty i recenzje. Praca z zespołem uaktywniła we mnie samym pewne muzyczne punkty, które dotąd nie były wykorzystywane. Jeśli chodzi o dzieci, to same mówiły, że zaczęły inaczej odczuwać orkiestrę i pracę w niej, zaczęły samodzielnie pracować w inny sposób. Nawiasem mówiąc, przepraszam za paralelę ze psami. Wszyscy wiedzą, kto się tym zajmuje, że tresować psa w pojedynkę jest znacznie trudniej niż wtedy, gdy dzieje się to w szkole: tam uczą się więcej jeden od drugiego, obserwując się nawzajem. Tak samo jest z dziećmi w zespole. W ogóle gra zespołowa wychowuje muzyka jak nic innego. Nawiasem mówiąc, przez wiele wieków to właśnie gra zespołowa była podstawowym rodzajem działalności zespołów. Ten sam Mozart napisał wiele muzyki dla takich „domowych” zespołów. Niedawno odbył się mój koncert z ambasadorem Francji Dominikiem Chossartem. Pan ambasador zwrócił się do mnie nie z prośbą o przygotowanie się do koncertu – on po prostu chciał z kimś grać i znalazł mnie. Zwrócił się do mnie właśnie z taką prośbą – jak mógłbym się nie zgodzić, żeby z nim nie grać. Koncert zaś jest ubocznym rezultatem. Zawsze jakoś przygotowujemy się do jakiegoś rezultatu, mamy wszędzie postawione kropki... A tu ważny był nie cel – ważny był proces! Graliśmy, czytaliśmy z nut wiele sonat Händla, Mozarta, ale to, co wynieśliśmy na scenę, to już jest rezultat tej gry! Ju. S. – Trochę o Pana hobby: o literaturze, której Pan daje pierwszeństwo, o muzyce, której Pan słucha. Nawiasem mówiąc, ma Pan świetnego psa! W. Szi. – Tak, chyba ostatnie to hobby. Ale to nie jest hobby – to po prostu członek naszej rodziny. Ona nie mówi tak wielosłownie jak my, ale dość zrozumiale. Hobby... Nie do końca zgadzam się z tym pojęciem. Co znaczy „hobby”? Przecież wszystko, czym się zajmujemy, jest naszym życiem. Ju. S. – A jednak nie przypadkiem zadałem Panu to pytanie. Wiem, że Pan jest bardzo nieobojętny wobec twórczości Johna Tolkiena – jego trylogię „Władca Pierścieni” widziałem na Pana półkach z książkami. Pewnie niewiele osób wie o niezwykłych stowarzyszeniach miłośników Tolkiena, które istnieją na świecie. W. Sz. – W Mińsku istnieje teatr «Hobbit». Od dawna działa też światowe stowarzyszenie miłośników Tolkiena, które okresowo się zbiera, wystawia inscenizacje według motywów trylogii, nadaje imiona jego bohaterów ludziom, którzy zasłużyli na ten zaszczyt swoimi badaniami twórczości Tolkiena. Wydawane są encyklopedie poświęcone Tolkienowi. To bez wątpienia nie jest łatwa książka. Cała nasza rodzina okresowo do niej Ре - Аа. я, чия чні є оо в'я що ' ї З Лю ч | «виру по 4 "і й и "о | | або Че чу чі - м - Зак - У "Ж з Ж - 1, » "б'яч чи ч 4 Ь, чу з я ч . із - р о wraca... To jest to, co czyta się ponownie nie dlatego, że się zapomniało, lecz dlatego, że się pamięta, taki paradoks. Kiedy byłem w USA, bardzo często w klasach i w nauczycielskich pokojach amerykańskich szkół widziałem wiszące maski czy maskotki bohaterów Tolkiena. To jest znacznie szerzej rozpowszechnione, niż sobie wyobrażamy. Wydaje mi się, że to wcale nie jest książka... J. S. – Mark Ałdanow pisał: «Nie folgować ulicy i nie walczyć z nią: o ulicy myśleć jak najmniej, nie oglądając się na nią, bez nadziei też jej poprawić. Ale w miarę danych ci sił sprzyjać urzeczywistnianiu na świecie najprostszych, bezspornych zasad dobra». Jak udaje się Panu dziś przetrwać? Skąd tyle czystości, wiary, odwagi, światła na Pana koncertach? Czym żywi się Pana dusza? Może dacie kilka receptur pesymistycznie nastawionym czytelnikom? W. Sz. – Nie dam. Ani jednej. Nie mam ich. Mówicie, ile światła, optymizmu na moich koncertach. Jednak pamiętam jeden swój koncert w filharmonii z utworów Chopina, po którym podszedł do mnie mężczyzna, często bywający na moich koncertach i dobrze znający się na muzyce. Powiedział: «Wołodymyrze Jewhenowyczu, dziś mnie zabiliście. Dlaczego po tym koncercie takie ciężkie uczucie? Nie chce mi się żyć...» Tak więc żadnych receptur ani wiecznego optymizmu. J. S. – Na zakończenie wywiadu – Pana pytanie do samego siebie i Pana odpowiedź na nie. Co ważnego, Pana zdaniem, pominęliśmy w toku rozmowy? W. Sz.– Prowadzimy rozmowę, w której staramy się ogarnąć rzeczy nieogarnione. Na wysokim poziomie rozmawialiśmy o globalnych problemach, których nie da się rozwiązać nawet w trakcie tak niekrótkiego wywiadu. Wiem, że nic nie wiem... Powiedzmy więc tak: w naszej dzisiejszej rozmowie wyczerpaliśmy wszystko. A kiedy udało się jednak poruszyć jakieś pojedyncze momenty... Dzięki Bogu, gdyby choć jeden z tych momentów stał się impulsem dla INNEGO... Rozmowę z tenorem, zasłużonym artystą Ukrainy Wołodymyrem Szamo prowadził JURIJ SULDIN Рай ія пИРІЯ РК Ж - і пря й р у пи й я тд РР ч.ч чу хе че че вч ' и " ч м чи м м Х -- нка пу Р ока Х МО б . Ко -- чн М ч - мч и и Ч п Мч нь Ze zdjęciami Wiktora Szużklina рани ан ін о р ср А

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗
ŚLADY ANTYCHRYSTA W wirze dzisiejszości, skomplikowanej i sprzecznej, jakoś jakby niepostrzeżenie, lecz stale i okresowo, już bez odcienia sensacyjności, w środkach masowego przekazu to tu, to tam natrafiamy na informacje podobne do poniżej przytoczonej: «Bez mąk duszy i przeżyć opowiadają i pokazują oni – nieletni B., uczeń Iwano-Frankiwskiej SzS nr 14 i S., uczeń SPTU 35 – jak w alkoholowym odurzeniu zimowej nocy tłukli szyby w pomieszczeniu gospodarczym służby cmentarnej, jak niszczyli krzyże i pomniki, jak malowali kabalistyczne satanistyczne znaki, niszczyli przede wszystkim te, na których są krzyże, ponieważ ci chłopcy należą do «Sekty Szatana», ideologią której jest utwierdzanie diabelskich spraw i czynów na Ziemi...» («Ї поставили «Знак Сатани» – gazeta «Galyczyna», numer 24 z 3.03.1992 r.) A oto jeszcze: «W zeszłym tygodniu urządzili sabat także na dwóch cmentarzach Odessy, gdzie zbezcczeszczono 400 grobów» («ЩШ 1» сатанистов», «Независимость» z 10.04.1992 r.). O satanistycznych sabatach pisały i piszą «media» Lwowa i Ługańska, Kijowa i Odessy – wielkich i małych miast Ukrainy. I wszędzie charakter diabołpokłonników jest jednakowy: zniszczone świątynie, pokruszone reliefy Jezusa Chrystusa i Matki Bożej; a jakby kropką nad tym znieważeniem staje satanistyczny znak – odwrócona pentagram, a mówiąc prościej, pięcioramienna gwiazda... TAK UŁOŻONY JEST TEN ŚWIAT, że Dobro i Zło w nim idą ramię w ramię. Odwieczny antagonizm tych dwóch zasad jest istotą postępu. Dzieje się tak wtedy, gdy zwycięża Dobro. Ale znane są odcinki historii, które cofały ludzkość na dziesięciolecia, a to i stulecia, wstecz. W te czasy światem rządził sam Książę Ciemności, a niezłomna Prawda Boża: Dobro zawsze zwycięża, a w walce dwóch sił hartuje się dusza ludzka. Właśnie z epoki dominacji Zła, ateizmu, bezbożności wychodzimy teraz na światłą drogę Istniejącego. Ale i mroczne siły nie śpią, ożywiają się, starają się zawrócić Koło Historii z powrotem. Więc kto woła, ci mizerni ludziki, czy rozpoznamy ich w tłumie? Ci, którzy za dnia chodzą wśród nas, niczym nieodróżniając się od śmiertelników, a nocą, jak złodzieje, łamią krzyże, niszczą ikony, depczą groby, a zamiast tego STAWIAJĄ ŚWIECĘ SATANIE Dziś na Zachodzie ukształtował się prawdziwy kult Szatana. Tylko w Stanach Zjednoczonych zachwyca się nim ponad trzy miliony ludzi. Znaczna część studentów wielkich miast Australii uczestniczy w liturgiach na cześć Diabła. We Francji liczy się 30 tysięcy sług Belzebuba. W Anglii kluby i grupy zwolenników diabła dają o sobie znać ogłoszeniami w gazetach, zapraszając wszystkich na swoje sabaty. Reklama zwolenników Dnia-Diabła jest prawie jednakowa: nagie ciało na czarnym ołtarzu, obok zapalone siedem wysokich zielonych świec, na ścianach powieszone krzyże odwrócone do góry nogami, a na to wszystko patrzy kozłopodobne «bóstwo», dookoła porozrzucane nahajki do bicia kobiety. Sabat kończy się ofiarą z zabijania psa, kota, barana (niekiedy i rzadko niemowlęcia). Czasem «zabijają» lalkę wyrzeźbioną z wosku, poświęconą w katolickim kościele. o ож - и олажийньсоонанюзнібеєнннних зснннненх иє - Powyższe fakty opublikował paryski tygodnik «Puen», który zauważa, że «Szatan dziś doskonale się zaadaptował. Lata samolotem, jeździ metrem i, aby zdobyć uznanie, coraz częściej organizuje konferencje i kolokwia». U POCZĄTKÓW SATANIZMU, jako swoistego przejawu religii, stał pewien Edward Alexander Crowley, który urodził się w Anglii w 1875 roku w rodzinie bogatego piwowara. Rzekomo „rozmawiał” z Szatanem, według własnych świadectw, od dzieciństwa. Credo zwolennika diabła: «Szatan nie jest wrogiem ludzi. Jest on siłą ożywczą, miłością i przebłyskiem ŚWIATŁA». Zorganizowawszy satanistyczną lożę, Crowley wraz ze swoimi nałożnicami, na których ciałach ostrym nożem wypalał satanistyczny znak, urządzał straszliwe orgie. Ulubionym rytuałem Crowleya i jego współpracowników był chrzest żaby, wymyślonego przez nich pierwowzoru Chrystusa, oraz jej ukrzyżowanie na krzyżu. Podczas drugiej wojny światowej Crowley występował na rzecz Hitlera. Oddał duszę swojemu władcy ostatecznie i nieodwołalnie w 1947 roku w Anglii, po przyjęciu przedawkowania heroiny. Ale po nim pozostali NASTĘPCY JEGO MROCZNEJ POSTACI Ruch satanistyczny ma dość zwartą strukturę i organizację. Jak pisze amerykański dziennikarz Artur Lons w książce «Drugie przyjście: satanizm w Ameryce», San Francisco. Stąd LaVey co miesiąc wydaje przesłania dla członków kościoła, przez lokalne gazety odpowiada zainteresowanym problematyką okultyzmu, występuje w radiu i telewizji. Świętą księgą kościoła jest «Biblia Szatana», napisana przez samego LaVeya. Jej pierwszy nakład, 125 tysięcy egzemplarzy, został wykupiony w ciągu kilku dni, a wkrótce błyskawicznie rozeszło się już trzecie wydanie. 55 procent członków organizacji nie kryje, że dzieciństwo mieli pozbawione radości: to rodzice byli alkoholikami, to się rozwiedli i tym podobne! Dorosłe życie, także niezbyt szczęśliwe, naznaczone było porażkami w miłości, interesach i seksie. Wyznawcy kultu Szatana nie zaprzeczają swojego związku z chrześcijaństwem, «którego odwrotną stroną jest on (ten kult)». Na przykład ich kolorem jest czarny, symbolizujący wszechdozwolność, hymn cielesnym rozkoszom, w przeciwieństwie do bieli, symbolu czystości i transcendencji chrześcijaństwa. Twierdzą, że w miarę jak moc chrześcijańskiego Boga (jeśli on jeszcze żyje) topnieje, moc Szatana rośnie; Chrystusa pogardliwie nazywają «niemocą wiszącą na kawałku drzewa». Najbardziej wyraziste przeciwstawienie kultu Szatana chrześcijaństwu ujawnia się w satanistycznych rytuałach i obrzędach. Najsłynniejszy z satanistycznych INSTYTUTÓW SATANISTYCZNYCH CZARNA MSZA Podczas tego obrzędu wyszydza się święte symbole chrześcijaństwa. WSZYSCY autorytatywna instytucja, jak rozumienie Boga... Bóg — Jeden. Istniejącego. …między grekokatolikami i prawosławnymi (a nierzadko także w obrębie samych wyznań) nie zauważamy, jak… Powszechnie wiadomo, że nie ostatnią, jeśli nie decydującą, rolę w konsolidacji tego czy innego społeczeństwa odgrywa tak poważny Kościół. Społeczeństwa posttotalitarnego, z natury swojej ateistycznego. Tolerancja, tolerancja na gruncie religijnym, jest podstawową cechą jego postępowego rozwoju ku szczytom ludzkiej cywilizacji, ku poznaniu i… Co więc mamy dziś na Ukrainie, w przeważnie chrześcijańskim państwie? Chrześcijańskim, lecz wielowyznaniowym. Każde z wyznań u nas stara się jednak, co przykre, udowodnić swoją bogoizbranność, swoje dominujące miejsce w gloryfikacji… A tymczasem, gdy nie możemy podzielić jednego Boga, gdy konfrontacja wciąż się tli, we wzajemnych oskarżeniach i kłótniach zupełnie… Przede wszystkim społeczeństwa… …międzynarodowych, do których składu wchodzą krajowe organizacje wyznawców Diabła. Te związki mają kościelną hierarchię i centralne siedziby, które pełnią funkcje organu kontrolnego nad podporządkowanymi im lokalnymi organizacjami… Dziś istnieje kilka związków… Przy nich działają specjalne szkoły, gdzie kształcą się przyszli «duchowni» dla satanistycznych parafii. Instytut Diabła ma nawet oficjalny status. Świadczy o tym rejestracja w stanie Kalifornia (USA) jako legalnej organizacji religijnej, zwolnionej z podatków, Kościoła Szatana. KOŚCIÓŁ SZATANA jest głównym satanistycznym kultem w Ameryce. Ma surową hierarchię i biurokratyczną strukturę. Ogółem w kulcie istnieje 9 stopni: na dole – uczeń, potem – zwykłe czarownice, dalej – czarownik (czarownica), a jeszcze wyżej – mag. Stanowisko najwyższego maga (kapłana) Kościoła zajmuje jego założyciel – Anton Szandor LaVey. W kierownictwie Kościoła pomaga mu «rada dziewięciu». W pracy rady uczestniczy także córka najwyższego kapłana, Karla, która ma 30 lat, jedna z wiodących kapłanek Kościoła, kryminalistka z zawodu… Z Ameryki napływa wieść, że dziesiątki diabelskich ośrodków tej cerkwi, czyli kościoła, istnieją we wszystkich zakątkach kraju. Według świadectwa samego LaVeya kościół liczy około 10 tysięcy członków. Sztab główny Kościoła Szatana mieści się w Dalej rytuały wyglądają następująco: krzyże wiesza się do góry nogami, biały ołtarz zmienia się na czarny, a na nim leży naga dziewczyna. Obecni przyjmują komunię z krwi zwierząt ofiarnych zmieszanej z winem, narkotykami, moczem i tym podobnym. Nałożywszy mnisie szaty, śpiewają chrześcijańskie hymny ze przekręconymi słowami, a także wykonują pieśni, w których bluźnią i wielbią Szatana. Kulminacyjny moment następuje wtedy, gdy obecni sataniści zrzucają z siebie szaty mniszek i jakby tym samym bezcześcząc szaty zakonnic Chrystusowych, oddają się swoim partnerom-satanistom. Diabelskie kulty są rozpowszechnione nie mniej w Stanach Zjednoczonych, niż w Europie Zachodniej. Według doniesień zachodniej prasy legiony czarownic, czarowników i satanistów opanowały Niemcy. Naliczono ich tam około 13 50 tysięcy (czasopismo „Spiegel”), a ich szeregi stale się powiększają. Temat ten jest dość obszerny i wyczerpać go w niewielkim artykule jest niemożliwe. Autor publikacji korzystał przy pisaniu zarówno z doniesień prasy periodycznej, jak i z książek, które ukazały się niedawno. Są to m.in. książki „Tron Lucyfera” Semena Parnowa, „Szatan rządzi balem” Andrija Hryhorenki oraz... Akcenty, rozstawione w większości publikacji, wydają mi się jednak pretensjonalne i nie zawsze obiektywne. Podkreśla się w zasadzie, że... diabolizm... świadczą „o pogłębianiu się kryzysu kapitalizmu”... Czy u nas naprawdę wszystko jest w porządku, wszystko — święte w państwie, gdzie kult Szatana został wyniesiony do rangi państwowej polityki! Jeszcze długo przed październikowym przewrotem w swoich słynnych na cały świat „Centuriach” Michel Nostradamus przepowiedział pojawienie się na naszych ziemiach sił ciemności i zła. Oto jeden z czterowierszy poświęconych tym wydarzeniom: (VI, 41) Bez słowa sprzeciwu wybrany będzie Lis Świętego Wdasć, mnich, sam będąc żywołupem, potem tyranem nagle się odwróci, i na gardła mocnych nadepnie butem («Wszechświat», nr 10, 1991 r., s. 119) Tak, to o zbrodniarzu wszystkich czasów i narodów, o Stalinie. Czy wiedzieli, co czynią zło? Bez wątpienia. Przyjrzyjmy się choćby ich symbolom. Pentagram! Ten znak był szeroko używany zarówno w magii, jak i w alchemii. I rzecz nie w tym, którym bokiem był odwrócony, lecz w tym, jakie czyny pod nim się działy. Przypomnijmy sobie smutną statystykę niszczenia chrześcijańskich świątyń, znieważania grobów i ikon przez czerwonogwiazdowych satanistów. A ich bezprecedensowy pod względem bezczelności i brutalności wojujący ateizm! Jak celowo wymazywali z ludzkich dusz Boga. Zupełnie zrozumiałe jest więc, że tam, gdzie nie ma Boga, jego miejsce zdoła zająć Szatan. Inne symbole to sierp i młot. Podkreślam: nie narzędzia pracy, lecz symbole. Symbole zniszczenia. W mrocznych czasach komuny rozmnożyło się bardzo wielu chcących zbierać plony, nie siejąc. A przecież kosą lub wyszczerbionym sierpem, jako dawnym znakiem kabalistycznym, najpotężniejsza mroczna siła nad ludźmi, sama Śmierć, została obdarzona. Nie mówiąc już o młotku, który «cyk, w czoło, i do worka». Zatem logicznym był także wybór dla tła zbrodni koloru czerwonego, koloru krwi. Ilu milionów ludzi wpadło w sataniczne sieci po październiku 1917 roku! Jedni świadomie, a inni z własnej ślepoty. Oto jednak nadszedł czas oczyszczenia. Łuska spada z oczu. Zrywamy z mroczną przeszłością. Zbrodnicza KPSS, ta sekta krwiożerczych satanistów, zapadła się w niebyt po rozpadzie imperium SSSR. Lecz pozostali też wierni kapłani diabelskiego kultu. Słudzy Diabła znów dziś wychodzą na łowy, rozstawiają swoje widzialne i niewidzialne sieci. Udają niewinne baranki, łatają Ochrimową siermięgę socjalizmu-komunizmu. A biada tym, którzy znów wpadną w ich sidła. W imię zamęczonych na Syberii i Sołowkach, tych, którzy zaginęli bez wieści w mrocznych korytarzach bolszewickiej Temidy, wzywam Was, ludzie: odrzućcie to czarne robactwo na pobocze waszej życiowej drogi, omijajcie je. I spójrzcie na TEN PIĘKNY ŚWIAT Ten świat – z błękitnych pajęczyn Splot dziwny i dziwaczny, Nie raz duszę przewraca Upiornym blaskiem szczytów I ponad ulotnością chwil. Jest Bóg. Jedyny, Odwieczny Patrzy z żalem każdemu w oczy. – Jeden. Nas tak wielu. On sam. Dajmy więcej innym i nigdy «nie» Wielbić Jego Świętego Imienia. HERMAN Wołodymyr Ilustracje autora

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Początek tekstu może być niepełny — porównaj ze stroną oryginału

Oryginał po ukraińsku · tłumaczenie jest aktualizowane

країнські жінки здавна сла пил ис | спосо красою Звичайно, насамперед у себе в Україні. Не марне ж було складено тисяч пІССнь, вяких оспіпувалася їхня краса. Му, хоча 6 згалаймо оцю ЧШорнії брови, карі! очі, Темні, як нічка, ясні, як день Ой очі, ОЧІ, ОЧІ ДІВОЧІ, Де ви навчи. тись зводить людеії ? Адо гака Очі чорні, мов терночок, Брови рівні, мов шнурочок, я ичко біте, рум янеє, Серце моє КОХанеЄ ан ти и - | «ле й «закордонти» жетихи не раз присилались до украшських дівчат на виданні. Згадаймо хоча б доньок князя лава Мудрого Якщо французький король Анрі заслав сватів до Анти, можливо. в першу чергу з дипломатичних міркувань: то норвезький король Гаральд Сувориг гаки одружився з С лизаветою в першу чергу з кохання До нас дійшли складені НИМ ПІСТІ,- бо Кожен з ВвІКІНТІВ був іще й співцем, В яких ві скаржився: «А руська дівчина в золотій гривні гордує мною!» з Краса довела українську Дівчину з Роатина Настю Лісовську до вершин влади в середньовічний Туреччині - випадок пілком унікальний. Та не всім так везло, як легендарии Насті Роксолані, частіше краса доводила дівчину до біди. Згадаймо хоча б бідолашну Бондарівну, яка сподобалася пану Каньовському. Але в тому і зпявляє себе пелогічнисть жіночого характеру, що з ОДНОГО боку дівчина сумно запитує: Нащо мені чорні брови, Нащо карі очі"? - а з другого - докладає щоби подобатись Коли старі бабці, осудливо похитуючи головами, докоряють своїм молодесеньким онучкам за їх пристрасть до косметики і говорять: «Та ми в ваші роки...»- то вони зовсім не пам'ятають, якими були замолоду. Бо вроджена краса - це дар долі, не марне ж п ще в українській мові назива: ють вродою (така вродилася) Але й дар берегти треба, і якщо доля обминула тебе, то щось треба з тим робити. От і признається дівчина: Як я в свеї мампл Корову доїіла, Я малоком вмивалася, Щоб я була біла Ї дуже розумно чинила ця безіменна співачка, в молоці є цілиїг комплекс речовин, потрібних для шкіри. Гак, молочна кислота дезинфікує 1 відбілоє шкіру, а молочний жир зм'якшує 1 живить Ш Молоко як косметичний засіб в Україні було широко відоме, бо якщо процитована шеня, коли судити з лексики, належить до швнічних регіонів України, то ця, яку я зараз наведу, співалася, скорше всього, Ю Закарпатті: всіх зусиль, Коли б я знала 1 відала, Що я твоя буду, Молоком бим ся вмивала, Щоб я біла була, Рожею бим ся втирала, Щоб рум'яна була Вмивалися пе лише в молоці, а й У частоях і відварах різних трав, при чому користувалися тим не лише дівчата, а Й ХЛОПЦІ, про що свідчить така пісня: Ой, у чім ти умивався, Що так мені сподобався, - Чи в любистку, чи в шавлії? Як не бачу, серце мліє ти чому б нам не взяти приклад З! пра-пра-прабабусь 1, оскільки в ма: "азинах косметичні засоби тепер дуже порогі, не скористатись їхніми секретами / Отже, починає мо зумиватия: коли вмиг "ЯТИСЯ, Як умиватися, чим умиватися? Коли .Ме найкраще вра, відразу псля про удження (правда, ва от би в проміжку між чими двома подіями зробити ранкову За наклу, але то вже відходить від Пашої теми сера косметики ) Чим умиватися ЧОкоОм або папарами трав. Трави Ммопути найрізноманітиштими: м'ята, іл, рум'янок, череда, шавлія, мате- Ко, цвіт липи, пеліостки троянд та М! ПО трава має свою специфічну до рум'я Знежирює шкіру, стяга пори. олій дезинфісує запалеш вугрі Їсвраз дуже корисна для особливо ШЖИОЇ, з озурідкрції шкіри, во ший колись купали гово "і їистотіл - сама назпа росли кори ПТь за себе. Для ніжної шкіри дуже канти буде відвар швиту лити або бю А "утрені Гри нормальний ПИ ра моло га обаиу о будь-якій траві, час від Часу по ЮЧИ їх. Отож улітку не гайте часу, а «Тарайтеся пасушити побільши АЙ г: - "РІзноманітніших трав 1 цюйту. «Маєте, 77 Неробиться? Ме насонці і не в Духовий, и чи - рринннннннніннннннниннниноо Збнннн сом чен С и пон - и о а б нн ьо вана в я і Р ПР урни РОЗМОВИЯГАТРИЗЬ Б реееанен уран арен НН ОНИ НЕО ж Один жи но 0 чашну пракакусь Світлина Тані Д Авіньйнон а розстилаючи тонким шаром на папері в місці затіненому, але з вільним доступом повітря. Зрештою, бабусі наші сушили його, підв'язавши в пучечки і ПОВІСИВШИ під стріхою. Коли посохне, складіть, краще всього, в пластмасові банки, ті, що для сухих продуктів. Правда, в пісні, яку я згадувала, дівчина втирається рожею, щ оути рум'яною Це вже скорше художній прийом, хоча цвіт червоної трояшди таки можна використати з косметичною метою. Але спочатку я хочу зауважити, що більшість жінок чомусь обмежують турботу про свою зовнішність самим обличям. би коли молоде 1 вродливе обличчя, то вже все в порядку. А шия, яку косметологи (пазивають свідоцтвом про народження ? А та частипа грудей, яку поляки називають декольте? А взагалі - все? Один стародавній римлянинй залишив розповідь про свою мандрівку В Скіфио (якби хто забув, то нагадую, що так на початку нашої ери називалися ті землі, детепер Украша). Отож закутаний : хутра римляним побачив скіфа, який був майже голий. «Ї ТОбі не зимно? »- запитав римляний. «А хіба твоє обличчя мерзне?-в свого чергу запитав с аф.- Уяви собі. що я весь - ООЛІГІЧЯ». Отож було б дуже добре, якби жінка пам ятала, що вона вся - обличчя. І тут дуже стане в пригоді червона троянда Й пеліІостки скільки саме, це не має особливого зпа: чення, - складаєте в банку 1 заливаєте звичайним столовим ОЦТОМ Найкраще, акби це була аптечна банка з коричневого скла і з кришкою, яка загвинчується Тижів через два оцет проціджуєте, 1 ТОХ) вії уже може стояти необмежений час. У певелику плящиту відливаєте настояпого са петостках троянди оцту, розведеного пабвпіл кит яченоїо БОДОІО, всипаєте ПІ чаайної ложечки кухонної солі Щоранку обтирайте цією сумішшю все тіло від ши до колій (таки не втримаюся ї ще раз скажу: було б лу се ДО уре, якОн ММА ЦИМ ви зробили зарядку |! прийня п ХОЛОДНИЙ душ). Таке обтирання зиищує запах поту, запобігає різним шкіряним захворюван ЯМ, вигладжує пор У ! робить 11 АДАМ Акто ви пе ЛООИТЄ запаху оцту, можете додати трохи одеколоту, але ТОДІ настій утратить срій гарний червоний колір Оггі дійчинонько гожа, Тлоє личко, мов рожа, Тлоє личко, моб Лілея, Полюби тебе я. Біла лілея зустрічається в украшесьсих пистях значно рідше, ніж червона рожа, але ! квітка сама по собі прекрасна, і для плекання жіночої краси дуже помічна. Пелюстки ОІЛої лілеї складаєте в банку (знову ж таки в аптечну ), заливаєте спиртом або горілкою так залишаєте. В окрему пляшечку (бажано з темпого скла) відливаєте трохи пастоянмого спирту, додаєте холодної кип'яченої води (для жирної шкіри навпіл, для сухої - ВОДИ вдвічі більше). Тепер увечері можете не вмиватися, а протираєте обличчя ватяним тампоном, змоченим в лілеєвій наливці. На відміну від трояндової, тут пеліостки зціджувати не треба, навпаки, вони можуть бути дуже корисні при різних нещастях. априклад, якщо у вас на губах вискочила так звана «простуда», то ввечері, сідаючи дивитись по телевізору чергову серію якої-небудь уд ВІЗЬМІТЬ пеліостки лілеї з наливки, притисніть до губи і тримайте так весь час, поки будсте дивитись кіно. Так само можна прикласти лілею до виразки на пальці. Й нерозведеною лілеєвою наливкою можна натирати всі частини тіла при болях у м'язах чи суглобах. Не вдалося мені знайти українську пісню, де б згадувався розмарин, аоту польських народних піснях це зілля дуже популярне і виступає як символ ко- ханнця. Може, в Україні його менше? Ні?! То дуже раджу приготувати розмаринову паливку. Готується вона так, як попередні, тільки заливається розмарин червоним сухим вином. Настоюється шість тижнів 1 зберігається в холодному темному місці (думаю, найкраще в холодильнику ). Двічі на день протираєте обличчя ватяним тампоном, змоченим у наливці. Зрештою, протираєте - це не те слово. Краще не протирати, бо при цьому розтягується шкіра, а ніби постукувати зволоженим тампоном по обличчю. Від розмаринової наливки шкіра стає пружною, розгладжутоться зморшки. Є ще такий рецепт: Мала мати одну дочку Та й купала у медочку. Де не просто художній прийом: мед, дійсно, дуже корисний косметичний засіб. Він відбілює ії живить шкіру, робить їй пружною, ніжною, лікує різні захворіования. Звичайно, про те, щоб улаштувати медові ванши, мріяти не доводиться - надто дорого така ватиа обійдеться. А от добавляти трішки меду в воду для вмивашія, в лосьПоши, маски 1 креми - це ЦІЛКОМ ДОступно для КОЖІОЇ ЖІНКИ Герошя українських народних пісень - звичайна сільська дівчина, який доводиться робити всяку роботу 1 в хаті, і біля хати, ів полі (коли-небудь я ще спробую проаналізувати українські пісні на предмет того, що робили наши дівчата), але при тому вона умудрялася залишатися «білоручкою». В багатьох піснях якщо згадуються руки, то обов'язково з епітетом «білії», Ну, візьмемо хоча б ощціОо піСшО Ой, дівчина Уляна Над річкою стояла, Далі ручки вмивала Ручки мої біЛІЇ, Кому ви будете милі! ? Думаю, щоб мати білії руки, треба брати приклад з тієї симпатичної У ляши і частіше їх мити. Притому бажано, щоб пода була пе холодною, бо не помиє, але її не дуже гарячог, бо пересушить шкару. Кажете, паші пра-прабабусі не користувалися кремом? длле я думаю, що ось такі косметігии процедури вони робили. Коли ри відбаріосте картоплю або якісь вироби з тіста, 01 підшДІТЬ їх па миску і б цей відвар опустіть руки. Гримайте хвили десять, поки відвар зовсім прохолопе. Крохмаль, розчинений у гакому відварі, прекрасно пом'якшує ширу, особливо, коли вона загрубіла 1 потріскалась. Добре також робити папочки для рук аспроватки, кислого молока Можна також змазувати руки вершками А шансон зл ніненних ожини 0 нин - сн РЕ або сметаною - це краще від усяких фабричимих кремів. Якщо ви так доглядатимете свої руки, то вас не збентежить прохання коханого чоловіка: Через річеньку, через биструю Подай рученьку, подай другую. А що іще, окрім білого, рум'яного личка, карих очей, чорних брів і білих ручок, прославляється в піснях? Давайте згадаємо Вона ростом невеличка Ще й літами молода Руса коса до пояса, й косі стрічка голуба. Або ще: Хвалилася дівчина. В мене коса до пояса, В мене лпчко, як яблучко. Отож у дівчини обов'язково мали бути гарні довгі КОСИ. 1 добре, якщо вони такі були самі по собі, а якщо ні? Доводилося щось із тим робити. Наприклад, автор багатьох гарпих пісень поєт Степан Пушик розповів, що йому «...призналась дівчина з Карпат, Що в любистку чорні КОСИ МИЄ.» Проте я не радила 6 усім зупинятися лише на цьому зіллі. На мою думку, волосся буває ще більш різномаштийим, аніж шкіра. Ну, а відносно його кольору, то важко знайти двох людей, в яких волосся було б абсолютно однакове. Тому кожна жінка має підібрати такі процедури, яКі підходять саме їй. Наприклад, у мене тонке, пряме, але густе волосся, світле і зі схильністю жирніти. Отож коли я вважаю, що його пора помити, то найперше змащую кислим молоком, надягаю купальну шапочку і замотую голову рушником. Через 20 хвилин змиваю молоко водою, потім мию шампунем для жирного волосся, знову полощу водою, а відтак ще раз відваром рум'янку. Дуже сухе волосся, якесічеться, можна змастити яєчним жовтком, а через 20 хвилин мити просто водою без усякого шампуню. Темне м хмелю. волосся добре сполоскати відва жирне -- відваром кропиви. Ще один рецепт для сухого волосся - лопухова олія: 100 грамів свіжого подрібненого кореня лопуха заливаєте склянкою олії, добу витримуєте, потім 15 хвилин кип'ятите (не смажите, а саме кип'ятите, для цього посудипу з олією ставите в каструлю з водою 1 доводите до кипіння). Коли олія охолоне, переливаєте її в пляшечку. Помиєте волосся, висушите, а тоді наливаєте на долоню кілька крапель олії і легкими рухами змащуєте волосся так, щоб воно стало пружним, але не жирним. Якщо хочете мати гарне волосся, то муспте подбати, щоб ваша їжа мала досить кальцію (виключно молоко і молочні продукти), сірки і фосфору (яйця, капуста, гречана каша), кремнію (вівсянка, чорний хліб), а з вітамінів найголовнішим є вітамін А (тут вам стануть у пригоді всі овочі і фрукти оранжевого кольору). Ї, звичайно, частіше розчісуйтеся. Тоді будете, як та дівчина, що В золоте люстеречко Видивлялася, Золотим гребінчиком Розчесалася, Сама своїй красоньці Здивувалася Чи користалися нашп прабабусі якимись засобами, що ми їх тепер пазпваємо декоративною косметикою? Мушу визнати, що лише в одній пісні весела дІВЧИНАа призналася: А я брови в сажу мажу - Чорнявого переважу! Мабуть, якісь засоби таки були, але вони так ії залишились секретом | ще хотіла б звернути вашу увагу па одну пісшо. Там хлопець просить дівчину вийти до нього, а вона чомусь не хоче ( може, їй подобається інший?) і пропопує вислати свою сестру: мовляв, вона така сама. Ї пам'ятаєте, що відповів ХЛОПОЦЬ: Стояв вечір я з сестрою - ОЇ, та не так, серденько, як з тобою. Такі ж очі, такі ж брови, Та пе така, серденько, до розмови. Так що дбаючи про свою зовнішність, пе забувайте про душу. Бо втих же піснях, окрім очей і брів, стату 1 кіс, згадуються ще й такі внутрішні якості, як розум, гордість, ніжність, вірність, працьовитість, життє радістисть. Мопі особисто здається, що ця остання риса чи пе найважливіша У сміхпена жінка - це гарна жінка. Отож усміхантеся і тоді паперно дочекаєстеся, що хтось вам заспіває Даїї надивитись на чор очі, Стап твій обняти гнучкий дівочий, Глянути в личко біле, чудове, На косу довгу, на чорні брови А очи дозволити йому, це вже будете Ор ту ВоИ САмИ Галина ГОРДАСЕВИЧ
Strona · s. 16strona oryginału ↗
REKLAMA KSIĄŻKA NA ROCZNICĘ ŚMIERCI JEWHENA HUCALA DZIŚ HUCAŁO. MENTALNOŚĆ Specjalnie dla tych, którzy już znają publicystyczne rozważania Jewhena Hucala o przyczynach i skutkach rosyjskiej ekspansji, powiemy, że także dziś jego szkice «Znak Czeczenii» i «Znak Chiwy» brzmią niezwykle przekonująco. Wydawniczy Ośrodek «Proświta» wydał książkę Jewhena Hucala «Mentalność ordy». Znaczna część artykułów z tej książki drukowała się w swoim czasie w «Literaturnej Ukrainie». Autor, niestety, nie doczekał wydania, odchodząc do wiecznego nieba Ukrainy w dzień Iwana Kupały, w 1995 roku. Przede wszystkim Jewhenowi Hucalowi zależało na tym, by każdy z nas udzielił sobie odpowiedzi na pytanie: «W jakiej roli występuje świat, a w jakiej my – jako ŚWIADKOWIE, jako WSPÓŁUCZESTNICY, w jakiej mierze jesteśmy politykami czy filozofami?» Każdy z nas musi odpowiedzieć sobie na to pytanie w czasie historycznych przemian. 7 Słowo Proświty historycznych przemian. Ta książka jest interesująca i cenna również tym, że po raz ostatni szybka ręka Hucala uczyniła SWOJE uwagi na korektorskiej szpalcie kilka dni przed śmiercią... Jeszcze dziś przed oczami pamięci stają obrazy rozmów z autorem: «Zróbmy tak: wyczytam ja i wy, ale nikomu nie oddawajcie, tam wszystko jest w porządku». Zgodziłem się: publikacje w gazecie pisarzy wywołały ogromny rozgłos. Minęło trochę czasu, autor przyniósł wyczytany egzemplarz składu komputerowego. Pogratulowałem mu przyznania Nagrody Antonowyczów, powiedziałem, że słuchałem przez radio jego przemówienia podczas wręczenia tej nagrody. «Mój syn nagrał moją mowę na magnetofon» – jakoś tak z naciskiem, z dumą i uśmiechem odpowiedział mi mój autor. Wkrótce potem wstrząsnęła mną straszna wiadomość o śmierci Je. Hucala. Przygotowaliśmy książkę do druku, okładkę namalował Ołeksandr Nikolajec. Oto otrzymaliśmy egzemplarz sygnalny, a właśnie wtedy przyjęto uchwałę Gabinetu Ministrów o uczczeniu 60-lecia urodzin pisarza – być może nasze wydanie stanie się pierwszym spośród tych książek, które jeszcze trafią do czytelników. Chciałoby się w to wierzyć, nie zważając na materialną skrutu: aby odebrać nakład (10 tysięcy) z drukarni, trzeba zapłacić miliard. Oto ! szukamy, ! łamiemy sobie głowy, skąd go zdobyć. Ale najważniejsze — cieszymy się, że książka JEST! Mamy nadzieję ! Widzieć Was wśród czytelników TEJ ostrej, palącej! książki. Wierzymy, że wśród wielbicieli Hucałowa znajdą się ci, którzy pomogą jej szybciej dotrzeć do czytelnika. Informacje pod numerami telefonów: 295-73-60; 294-41-51. Wasyl KLICZAK, członek SPU, dyrektor centrum wydawniczego «Proświta» 1. Informacje o kompanii inwestycyjnej 1.1) Pełna nazwa Kompanii – kompania inwestycyjna w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością «PŁAST-INWEST». Zarejestrowana przez wykonawczy komitet Mińskiej Rejonowej Rady Ludowych Deputowatych m. Kijowa 22.05.95 r., świadectwo Mo23156839. 1.2. Skrócona nazwa Kompanii – kompania inwestycyjna «PŁAST-INWEST». 2. Informacje o funduszu wzajemnym. 2.1) Pełna nazwa funduszu wzajemnego – «Pierwszy zamknięty fundusz wzajemny» kompanii inwestycyjnej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością «PŁAST-INWEST». 2.2. Skrócona nazwa funduszu wzajemnego – «Pierwszy zamknięty fundusz wzajemny» kompanii inwestycyjnej «PŁAST-INWEST». 2.3. Fundusz utworzony na 10 (dziesięć) lat. 3. Treść deklaracji inwestycyjnej 3.1. Fundusz statutowy Kompanii – 5.000.000.000 (pięć miliardów) karbowańców 3.2. Miejsce położenia Kompanii – Ukraina, 254655, m. Kijów, ul. Szachtarska, 5 3.3. Wartość majątku przekazanego przez Kompanię do funduszu wzajemnego – 1.000.000.000 (jeden miliard) karbowańców. 3.4. Miejsce położenia funduszu wzajemnego – Ukraina, 254655, m. Kijów, ul. Szachtarska, 5 3.5. Głównymi kierunkami działalności funduszu wzajemnego są – inwestowanie w papiery wartościowe i nieruchomości, nabywanie udziałów, należących do państwa, w majątku państwowych przedsiębiorstw, inwestowanie w przedsiębiorstwa przemysłu chemicznego, przetwórczego, lokalnego, paliwowego, sfery usług bytowych i handlu, przemysłu budowlanego 3.6. Przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego inwestowania poprzez emisję certyfikatów inwestycyjnych w interesie założycieli i uczestników, 3.7. Główne cele działalności: zapewnienie maksymalnej rentowności wkładów założycieli i uczestników oraz maksymalnego wzrostu wniesionych wkładów, poprawa dobrobytu ludności, zatrzymanie zysku, «Słowo Proświty» Założyciel – Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki informacji ŚRODKÓW, 3.8. Fundusz nie ma prawa emitować obligacji i weksli, posiadać w swoich aktywach więcej niż 10% papierów wartościowych jednego emitenta, z wyjątkiem przypadków, gdy fundusz ma prawo utrzymywać w swoich aktywach do 25% papierów wartościowych jednego emitenta pod warunkiem nabycia ich za papiery prywatyzacyjne; inwestować ponad 5% swoich aktywów w papiery wartościowe jednego emitenta, z wyjątkiem inwestowania w obligacje wewnętrznych pożyczek państwowych, bony skarbowe i inne papiery wartościowe, dochody z których są gwarantowane przez rząd Ukrainy; trzymać w papierach wartościowych mniej niż 90% aktywów; kupować certyfikaty inwestycyjne innych funduszy inwestycyjnych i spółek inwestycyjnych; zajmować się działalnością przedstawicielską z papierami prywatyzacyjnymi; zaciągać kredyt bankowy (z wyjątkiem przypadków przewidzianych obowiązującym ustawodawstwem Ukrainy); dokonywać inwestycji w papiery wartościowe, których emitentem jest podmiot powiązany; udzielać gwarancji majątkowych zabezpieczonych majątkiem Funduszu dla osób trzecich, zawierać umowy zastawu; nabywać papiery wartościowe spółek jawnych i komandytowych. 3.9. Certyfikaty inwestycyjne są zbywane za środki pieniężne i papiery prywatyzacyjne uczestników. 3.10. Sprzedaż certyfikatów inwestycyjnych organizuje Spółka, która jest zarządcą inwestycyjnym Funduszu. 3.11. Sprzedaż certyfikatów inwestycyjnych odbywa się w siedzibie Spółki, a także w sklepach fondowych Spółki i agencjach regionalnych, o których miejscu pobytu zostanie dodatkowo poinformowane w środkach masowego przekazu. 3.12. Certyfikaty inwestycyjne mogą zostać nabyte za papiery prywatyzacyjne i środki pieniężne uczestników. 3.13. Papiery prywatyzacyjne, które znajdują się we własności Funduszu, podlegają indeksacji w ramach ogólnej indeksacji papierów prywatyzacyjnych. certyfikaty inwestycyjne na okaziciela podlegają swobodnej odsprzedaży Certyfikaty inwestycyjne podlegają wykupowi przez fundusz po zakończeniu okresu działalności Funduszu, jednak nie wcześniej niż po zakończeniu okresu wykorzystania papierów prywatyzacyjnych. Świadectwo rejestracyjne nr 1007 z 16.03.1943 r. Odpowiedzialna za emisję: Łubow Hołota 3.16. Wykup certyfikatów inwestycyjnych dokonywany jest przez Spółkę na podstawie wartości czystych aktywów Funduszu przypadającej na jeden certyfikat inwestycyjny opłacony przez uczestnika, w chwili zakończenia okresu działalności Funduszu. 3.17. Certyfikaty inwestycyjne nie mogą być oferowane do sprzedaży przez Spółkę po cenie niższej od wartości nominalnej. W przypadku upadłości „Spółki” na majątek „Funduszu” może być skierowane egzekucja dopiero po rozliczeniu się ze wszystkimi uczestnikami „Funduszu”, z wyjątkiem założycieli. „Fundusz” może zostać zlikwidowany przed zakończeniem okresu wykorzystania papierów prywatyzacyjnych. Na podstawie decyzji sądu arbitrażowego Komisja Likwidacyjna publikuje w środkach masowego przekazu według miejsca siedziby Funduszu informację o jego likwidacji, trybie i terminach zgłaszania przez wierzycieli roszczeń. Komisja publikuje pierwszą informację w ciągu tygodnia po jej utworzeniu i powtarza ją w ciągu dwóch miesięcy nie mniej niż dwukrotnie. Majątek Funduszu zbywa się wyłącznie na aukcji. Wpływy ze sprzedaży przeznacza się na zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Pozostałe środki rozdziela się między uczestników proporcjonalnie do liczby certyfikatów inwestycyjnych. W przypadku gdy wartość majątku (w przeliczeniu na jeden certyfikat inwestycyjny) jest niższa od jego wartości nominalnej, różnicę pokrywa się ze środków założycieli. 318 Fundusz może dokonać dodatkowej emisji certyfikatów inwestycyjnych w pięćdziesięciokrotnej wysokości do wielkości przyjętych do rozmieszczenia papierów prywatyzacyjnych, w trybie zatwierdzonym przez Państwową Agencję Zarządzania Majątkiem Państwowym Ukrainy oraz Ministerstwo Finansów Ukrainy. Fundusz nie ponosi zobowiązania do wykupu certyfikatów inwestycyjnych. 320 Ze środków Funduszu wypłacane jest wynagrodzenie Kompanii jako zarządcy inwestycyjnego, którego roczna wysokość nie może przekraczać 5% średniorocznej wartości czystych aktywów Funduszu lub 10%, jeżeli aktywa Funduszu w ponad 50% zostały utworzone z papierów prywatyzacyjnych, a także wynagrodzenie upoważnionych osób i agentów Funduszu na podstawie umowy z Funduszem, działając w imieniu Kompanii. Redaktor naczelny Paweł Mowczan. Kolegium redakcyjne: Jurij Badzio, Jarema Honij, Anatolij Żurawski, Anatolij ..., Ołeksandr Ponomariw, ..., Anatolij Pohribny. KOMISJE do 0,5% średnioroczną wartość czystych aktywów Funduszu, przypadających na ich działalność: koszty informacji reklamowej w środkach masowego przekazu; koszty emisji certyfikatów inwestycyjnych, bezpośrednie i pośrednie koszty ich sprzedaży, koszty reprezentacyjne, koszty umów z depozytariuszem i audytorem 3.2). Zysk uzyskany przez Fundusz podlega podziałowi między założycieli i uczestników Funduszu. 3220 Dywidendy po certyfikaty wypłacane są raz w roku w terminie do 15 kwietnia następnego roku po roku sprawozdawczym, na podstawie wyników działalności Funduszu. 3.23. Dywidendy od certyfikatów wypłacane są za miejscem siedziby Kompanii, a także w kasach Kompanii i w agencjach regionalnych, o miejscu których zostanie dodatkowo poinformowane w środkach masowego przekazu. 3.24. Uczestnikom nie gwarantuje się stałej wysokości dywidend. 3.25. Zakazu nabywania certyfikatów inwestycyjnych przez poszczególne osoby prawne nie ma, z wyjątkiem przypadków przewidzianych obowiązującym ustawodawstwem Ukrainy. Kompania otrzymuje certyfikaty inwestycyjne na kwotę odpowiadającą wartości majątku przekazanego przez nią do funduszu wzajemnego, i otrzymuje zyski z działalności związanej ze wspólnym inwestowaniem, proporcjonalnie do wartości majątku przekazanego przez nią do funduszu wzajemnego. 3.26. Fundusz może zostać zreorganizowany w otwarty na podstawie decyzji Kompanii (ale nie wcześniej niż po upływie terminu ważności papierów prywatyzacyjnych), tylko po upływie terminu działania. 3.27. Kompania jako zarządca inwestycyjny może dodatkowo zaangażować agentów do rozpowszechniania papierów wartościowych Funduszu. 3.28. Specjalne rezerwowe fundusze w funduszu wzajemnym nie są tworzone. 4. Dane o emisji certyfikatów inwestycyjnych 4.1. Emisja certyfikatów inwestycyjnych odbywa się na kwotę 5 000 000 000 (pięćdziesiąt pięć miliardów) karbowańców. 4.2. Kategoria certyfikatów inwestycyjnych: na okaziciela. Adres: Proświta, indeks 30617. Wykonano z gotowych fotoform «Słowa Proświty», zaułek Muzejnyj. 4.3. Łączna wartość certyfikatów inwestycyjnych wynosi 1 000 000 (milion) karbowańców. 4.4. Liczba certyfikatów inwestycyjnych wynosi 75 000 (siedemdziesiąt pięć tysięcy) sztuk. 4.5. Początek sprzedaży od 15 marca 1996 roku. 4.6. Planowany kurs na początek sprzedaży: 1 000 000 (milion) karbowańców. 4.7. Maksymalna liczba certyfikatów inwestycyjnych, dozwolona do nabycia przez jednego inwestora, nie jest ograniczona. 4.8. Zakazu nabywania certyfikatów inwestycyjnych przez poszczególne osoby prawne nie ma, z wyjątkiem przypadków przewidzianych obowiązującym ustawodawstwem Ukrainy. 49 Poprzednich emisji papierów wartościowych nie przeprowadzano. 5 Informacje o założycielach Osoby prawne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością «Tornado PTD», zarejestrowana przez Moskiewską Państwową Administrację Rejonową miasta Kijowa, świadectwo Mo 2281, państwowy numer rejestracyjny 0099-2921 LTD z 11.08.92 r., kod ZKPO 19034527, 252006, Kijów-6, ul. Czerwonoarmiejska 118, m. 101, r/r nr 467194 w OPE RU Ukrsocbanku w Kijowie, MFO 300023. Posiada udział w funduszu statutowym inwestycyjnej spółki «Plast-Invest» w wysokości 80 %. Osoby fizyczne: Wyszniewski A.R. – posiada udział w funduszu statutowym inwestycyjnej spółki «Plast-Invest» w wysokości 199. Wyszniewska O.W. – posiada udział w funduszu statutowym inwestycyjnej spółki «Plast-Invest» w wysokości 17. 6 Organy zarządzania 6.1 Najwyższy organ zarządzania Spółki: Zgromadzenie Ogólne Założycieli. 6.2 Organ wykonawczy Dyrekcja. Dyrektor – Rudenko O.I., nie posiada udziału w funduszu statutowym spółki. W ciągu ostatnich 5 lat pełnił następujące funkcje: dyrektor ds. zewnętrznych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością «Tornado LTD», zastępca dyrektora ds. działalności ekonomicznej «Kijowplastmasz» – o pierwszej emisji certyfikatów inwestycyjnych «Pierwszego zamkniętego funduszu wzajemnego» inwestycyjnej spółki «PLAST-INWEST». Główny księgowy – Kołpunowa S.A., nie posiada udziału w funduszu statutowym spółki. W ciągu ostatnich 3 lat pełniła następujące funkcje: główny księgowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością «Tornado LTD». 7 Informacje o inwestycyjnym zarządcy wzajemnego funduszu Inwestycyjnym zarządcą Funduszu jest Spółka, [...] nr 2467215 w Oddziale Obołońskim [...], zezwolenie Ministerstwa Finansów Ukrainy nr 850 z 29.12.95 r. na prowadzenie działalności w zakresie emisji i obrotu papierami wartościowymi. Zarządzanie aktywami Funduszu ... stosowane są inwestycyjne metody ... przy czym aktywami nie ... 8 Informacje o depozytariuszu Pełna nazwa: Akcyjne Towarzystwo «Ukraiński Innowacyjny Bank», zarejestrowane decyzją Narodowego Banku Ukrainy z 2 października 199... r. Obs... ...ska filia została utworzona decyzją Rady (Ukrinbanku) nr 33 z 13.03.93 r., zatwierdzoną protokołem zebrania akcjonariuszy nr 4 z 19.03.93 r. 254210, m. Kijów-210, ul. Tymo... AT «Ukrinbank», MFO 222993 Założyciele: Instytut Materiałów Nadtwardych AN Ukrainy, Minmontażspecbud, ...trest „Stalkonstrukcja”, ... itp. Umowy depozytowe zawarto z AT «Ukrinbank», ... z IF «Hermesinwest», IF «Lomiaton». Filia nie zawierała innych umów depozytowych. 9. Informacje o audytorze Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością firma audytorska «ASPEKT», 253160, m. Kijów-160, pr. Wozzjednannia 15, k. 5. Licencja seria AB nr 000156, wydana decyzją Izby Audytorów Ukrainy nr 172 z 7 czerwca 1994 roku. ...trest ...itp. 10. Prawo właścicieli certyfikatów inwestycyjnych Właściciel certyfikatu inwestycyjnego (uczestnik) funduszu wspólnego ma prawo do otrzymania zysku (dywidend) proporcjonalnie do liczby posiadanych udziałów, stosownie do ... certyfikatów inwestycyjnych, jakie posiada; informacja ... PROF... finans ... zgodnie z ... (Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść materiałów reklamowych ... reklamodawcy) Zam. 292001, Kijów-1, ul. 8, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, tel. 228-01-30, nr 0315271. Nakład 5000 egz. Drukarnia kombinatu «Prasa Ukrainy».

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn