Strona · s. 5strona oryginału ↗
«LEPSZY CZYNGIS-CHAN BEZ KARABINU MASZYNOWEGO…»
Слово Просвіти, №25 за 2004 рік
W 1994 roku w Nogińsku (pod Moskwą) ówczesny biskup, a obecny metropolita Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego Adrian, wyświęca Jurija Mycyka na diakona, a po pewnym czasie na kapłana. Dziś protojerej jest doktorem nauk historycznych, profesorem Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, kierownikiem działu Instytutu Archeografii Ukraińskiej i Źródłoznawstwa im. M. Hruszewskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, autorem ponad tysiąca prac drukowanych, w tym 30 książek… Nasza rozmowa dotyczy niedawnej konferencji naukowej z ukrainoznawstwa w Petersburgu, Mazepy, a także badacza kozaczyzny i duchownego, ojca Jurija Mycyka. — Urodziłem się 30 grudnia 1949 roku w Siczesławiu. Matka miała 2 lub 3 klasy wykształcenia i była pracownikiem fizycznym. Ojciec był skromnym urzędnikiem, księgowym. To ludzie, którzy przeżyli Hołodomor i zmarli bardzo wcześnie. Kilka dni po tym, jak wstąpiłem na pierwszy rok wydziału historyczno-filologicznego miejscowego uniwersytetu, zmarł ojciec. Matka zmarła, kiedy byłem na czwartym roku. Po aspiranturze pracowałem w Siczesławiu do 1992 roku, z wyjątkiem chyba lat 1980—1981, kiedy kierowałem katedrą na Zaporoskim Uniwersytecie Pedagogicznym. Byłem kierownikiem Dniepropetrowskiego oddziału Instytutu Archeografii Ukraińskiej, dopóki z braku środków go nie zlikwidowano. W 1996 roku przeszedłem w drodze konkursu na stanowisko kierownika katedry historii Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Od tego czasu mieszkam w Kijowie. — Czy przypadkiem w swojej rozprawie kandydackiej badał Pan prace historyka i działacza religijnego w jednej osobie, Teodozjusza Sofonowicza? — Chciałem zajmować się jeszcze niebadanym tematem. I profesor Mykoła Pawłowycz Kowalski pomógł mi z wyborem. W ten sposób w 1975 roku obroniłem rozprawę kandydacką „Kronika Teodozjusza Sofonowicza jako źródło historyczne i zabytek ukraińskiej historiografii XVII wieku”. Całe życie zajmowałem się źródłoznawstwem epoki kozackiej. Swoją drogą, Mykoła Kowalski to wybitny historyk naszych czasów. Mieszka on teraz w Ostrogu i w tym roku skończył 75 lat. Mykoła Pawłowycz stworzył w Dniepropetrowsku potężną szkołę historyków, której nikt inny, poza Hruszewskim, nie zdołał stworzyć na Ukrainie. Dziś to 10 doktorów nauk i ponad 30 kandydatów. Zdecydowana większość pracuje właśnie w dziedzinie źródłoznawstwa historii Ukrainy epoki kozackiej. I tacy specjaliści są nam niezwykle potrzebni, wszak pod koniec lat 80. XX wieku większość historyków broniła rozpraw z historii KPZR. U Kowalskiego zaś stałem się trzecim aspirantem chronologicznie i pierwszym jako badacz epoki kozackiej. W 1989 roku obroniłem już doktorat: „Źródła do historii wojny wyzwoleńczej narodu ukraińskiego połowy XVII wieku”. Dziś spośród tysiąca prac mam monografie, podręczniki, informatory… Nie był rektorem Akademii Mohylańskiej, historykiem i ihumenem (ponad 20 lat) w Monasterze św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach. Więc proszę powiedzieć, że ja przypadkiem dziś też pracuję w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i byłem obecny jako kapłan przy wmurowaniu kapsuły pod odbudowę wspomnianego monasteru… Czytałem i wydawałem jego prace teologiczne. Latopis Sofonowicza nie był w tamtym czasie wydrukowany. Zbierałem odpisy w Szwecji, w Moskwie, w Petersburgu. W istocie, ja pierwszy zająłem się badaniem tego unikalnego zabytku. Kiedy po raz pierwszy odbywałem roczny staż w Polsce (1978—1979), zobaczyłem ze zdziwieniem, że w każdą niedzielę akademik studencki staje się pusty — wszyscy szli na nabożeństwo. Zrozumiałem, że bolszewicy nas oszukują: religia nie jest dla starych ludzi, którzy odchodzą wraz z nią, Bóg jest dla każdego z nas… Sam już chrzciłem i dawałem śluby ludziom, nawet starym, udzielałem pierwszej i ostatniej Komunii przed śmiercią człowieka… Lepiej późno niż wcale. Osobiście stałem się prawdziwie wierzącym, gdy miałem około 30 lat. Na początku lat 90. już intensywnie czytałem literaturę duchową, potem myślałem na-biskup Adrian w Nogińsku prowadził konferencję poświęconą świętemu Piotrowi Mohyle. Tam bliżej poznaliśmy się z panem Briuchoweckim. W tamtym czasie w Dniepropetrowsku miałem trudną sytuację, gdyż ówczesny rektor uniwersytetu przeprowadzał wielkie czystki i krążyły pogłoski, że mnie zwolnią jako „popa i nacjonalistę”. Między innymi, po tych czystkach Uniwersytet Dniepropetrowski z dziesiątego miejsca w Związku spadł na piętnastą pozycję na Ukrainie… Tak więc, Wiaczesław Briuchowecki zaproponował mi wzięcie udziału w konkursie na kierownika katedry historii Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, co też uczyniłem. — Działalnością społeczną się Pan nie zajmuje? — Myśmy w Dniepropetrowsku jako trzeci na Ukrainie (po Stryju i Kijowie) odradzali „Proświtę”. Przewodniczącym Towarzystwa Miłośników Języka Ukraińskiego był wtedy dziennikarz Serhij Dowhal, a ja pół roku pełniłem obowiązki zastępcy przewodniczącego. Żartem cieszyłem się, że miałem legitymację członkowską z numerem 11, jak w piłce nożnej. Ja przecież kochałem futbol, dwukrotnie byłem mistrzem miasta. Mieszkałem w takiej dzielnicy („fabryce”), jak kijowski Podół. Tam było dużo zakładów i grałem za „Profinne idee. Zapychają ludziom głowy urojeniami Szyłowa, Kanyhina i im podobnych. Wychodzi mieszanka okultyzmu, magii, pogaństwa. Mierzą Boga cyrklem, a łaskę amperomierzem. Ihor Kahanec swoimi fantazjami i „proroctwami” odciąga ludzi od codziennej pracy duchowej, od ciągłego doskonalenia i oczyszczania. Mówią, „Kahanec ma głowę”. A co, Hitler nie miał głowy? I Lenin nie był idiotą. Mowa o tym, że Czyngis-chan bez karabinu maszynowego jest lepszy niż z karabinem maszynowym. Okultyzm i Bóg są niekompatybilne. Już próbują rejestrować się sataniści, legalnie działają inne niebezpieczne dla młodzieży sekty, zakazane w innych krajach. Telewizja i prasa propagują różnych wróżbitów, uzdrowicieli i „uzdrowicieli”, którzy tylko mącą dusze ludzi. — Niedawno wrócił Pan z ukrainoznawczej konferencji, która odbywała się w Petersburgu… — Współorganizatorami Ojciec Jurij MYCYK to osoba nieprzeciętna. Natomiast jego życie to skrzyżowanie nauki i religii. Rodziny Siczesławia nie jest skłonny nazywać Dniepropetrowskiem. Mimo że ten przemysłowy gigant od dawna zasłynął dobrą szkołą partyjno-nomenklaturową i zrusyfikowaniem, tutaj, „na gołym miejscu”, prof. Mykoła Kowalski stworzył najsilniejszą w nowszych czasach szkołę ukraińskich historyków. Właśnie pod kierownictwem Mykoły Kowalskiego od czwartego roku studiów na Uniwersytecie Dniepropetrowskim Jurij Mycyk pisze rozprawę kandydacką, badając kronikę Teodozjusza Sofonowicza. Tak się złożyło, że ten teolog, rektor Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i ihumen Monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w XVII wieku, podobnie jak staż w latach 1978—1979 pana Mycyka w Polsce, w końcu przybliżyły młodego naukowca do Boga.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
