Strona · s. 12strona oryginału ↗
NIEZAPOMNIANI
Слово Просвіти, №25 за 2008 рік
Anatol Perepadia Walentyna DAWIDENKO Kiedy szybko idziesz ścieżką wysoko w górach, oddech zapiera czasem ostry ból, brakuje tlenu. Tak samo zareagowało serce na tę niewiarygodną wieść — niespodziewana i niedopuszczalna strata człowieka, bez którego stało się trudniej oddychać. …Wynurzał się z gwaru literackich wieczorków i wernisaży jakimś nie stąd, jasnym obrazem nieprzystającego do naszych czasów romantyka, w szaliku zawiązanym również na francuską modłę — i w tym czytało się proustowskie podejście, a jak winieta sączył się wyimaginowany przydomek „markiz de…”. Pasowało mu to. Choć sam — cały będący rdzeniem ukraińskiej szczerości i dobroci, który swoim talentem otworzył nam lśniący ocean ojczystego języka, którym jedynie można godnie przekazać blask światowych literackich arcydzieł. Sławne dzieła zagranicznego piśmiennictwa i myśli filozoficznej otwarte dla ukraińskiego czytelnika lekkim piórem genialnego tłumacza naszych czasów, pisarza, poety, niezapomnianego Anatola Perepadi. Laureat licznych nagród translatorskich, w szczególności dwukrotnie nagrody „Skoworoda”, którą Ambasada Francji przyznaje za najlepszy przekład w ramach programu o tej samej nazwie, kawaler francuskiego Orderu Sztuki i Literatury Złotych Palm, francusko-ukraińskiej nagrody im. M. Zerowa. Marcel Proust, Michel de Montaigne, Claudel, Moravia, Saint-Exupéry, Mauriac — świat ich dzieł literackich stał się jego światem. I mnie czasem nie opuszczało wrażenie, że ten człowiek o promiennym, dziecięcym spojrzeniu fizycznie przebywał w tych odległych przestrzeniach czasowych, lekko wędrując z Awinionu „W roku — tysiąc trzysta dwudziestym siódmym // dnia szóstego kwietnia wczesnym rankiem” śladem Petrarki i tak samo mimochodem materializując naturalne światło jakiejś porannej rozmowy z Montaignem poprzez bezpośredni sposób jego pisania: „…ze względu na naturalną niestałość obyczajów i sądów, często wydawało mi się, jakoby i dobrzy pisarze mylili się, uparcie próbując przedstawić nas jako ludzi jednolitych i niezmiennych. Wybierają jakąś ogólną cechę i w jej świetle systematyzują oraz interpretują wszystkie czyny danej osoby, a to, co do tego kopyta nie pasuje, odrzucają jak wióry”. „Próby” Montaigne’a zawsze są współbrzmiące z każdym czasem, społeczeństwem, dlatego że sztuka komunikacji wciąż żyje. Wciąż żyją nagrane radiowe spotkania z Anatolem Perepadią, a jego wypowiedzi w tym artykule przytaczam dosłownie właśnie z tych żywych rozmów na antenie. O Montaigne’u tłumacz powiedział tak: „On pierwszy zaczął mówić o samym sobie, to w istocie jego autoportret, wszystkie trzy księgi poświęcone są jednej osobie, a mianowicie autorowi tych „Prób” — Montaigne’owi. Bardzo lubię dygresje liryczne, przy tym od czasów szkolnych. A
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
