Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

MIASTO PTAKÓW I POETÓW

Слово Просвіти, №25 за 2008 рік

We Lwowskiej Obwodowej Bibliotece dla Dzieci odbyła się prezentacja zbioru twórczości młodych literatów „Miasto ptaków i poetów”, który ujrzał światło dzienne w wydawnictwie „Spolom”. Książka połączyła dorobek twórczy 53 młodych poetów i prozaików, którzy w różnych latach uczęszczali i uczęszczają do studia literackiego „Dżerełce” Lwowskiej Obwodowej Biblioteki dla Dzieci. Ta książka jest jubileuszowa, ponieważ „Dżerełce” skończyło 20 lat. Dlatego w czytelni biblioteki zebrali się młodzi poeci, twórcza młodzież studencka i uczniowska, rodzice, nauczyciele. Wśród zaproszonych gości znaleźli się przyjaciele „Dżerełca”: laureat nagrody im. Szewczenki Ihor Kałyneć, laureat nagrody im. Pawła Tyczyny Mykoła Petrenko, poeta i dziennikarz Bohdan Zalizniak, poetka Olha Kusznir, redaktor naczelny czasopisma „Swit dytyny” Jarosław Łemyk, dyrektor MKMC „Hałyćke junactwo” Wołodymyr Iwach i inni. Maria LUDKEWYCZ, kierownik studia literackiego „Dżerełce”, laureatka literackiej nagrody im. Łesi Ukrainki, m. Lwów. Obecnie z perspektywy czasu można dostrzec, że w studiu literackim uformowało się całe pokolenie poetyckie z szerokim zakresem poszukiwań i odkryć twórczych, z niepowtarzalnym postrzeganiem świata, własnym głosem, który odzwierciedla trudny i sprzeczny czas, w którym żyjemy: rodzi on nowe wartości i nowoczesne myślenie, jedno neguje, a drugie potwierdza. To czas, w którym istnieje niebezpieczeństwo utraty duchowych drogowskazów, własnego „ja”, ponieważ istnieje pokusa płynięcia z prądem. Dziesiątki młodych literatów, którzy przychodzili do studia jako uczniowie, a potem stawali się studentami, dziś mogą powiedzieć, że poezja stała się dla nich sprawą życia. Świadczą o tym nowe książki, udany udział w wielu prestiżowych konkursach literackich, ogólnoukraińskich naradach młodych literatów. Dziś to znane nazwiska, wyraziste osobowości w poezji: Hałyna Kruk, Ołena Hałeta, Nazar Fedorak, Bohdana Mykyta, Adriana Jaremczuk, Nina Hałan, Anastasija i Złata Uhryn, Ulana Dudok, Ołena Dub, Lila Demydiuk, Oksana Kopak. Przeglądam strony zbioru „Dżerełce. 16 młodych poetek” (1995). Mogę porównać, jak twórczo dorastały autorki. Nie wszystkie oczywiście kontynuowały swoją pasję, ale Ołeksandra Berdnyk, Bohdana Mykyta, Marjana Tarnawśka, Adriana Jaremczuk pozostały wierne poetyckiemu słowu. Już wtedy Adriana Jaremczuk, obecnie członkini NSP Ukrainy, autorka trzech książek, obrazowo pisała swoje miniatury. Oto na przykład jej „Deszczu pierścienie”: Ktoś rozbił na niebie szklankę, Tu wiosną pękło serce… Tak zrodził się z łona poranka Deszcz w pierścienie mokrych tercji. Ciekawie jest obserwować, jak twórczo formuje się zielona latorośl młodego pokolenia literackiego. Miło odnotować, że młodzi poeci uczą się obserwować przyrodę, próbują myśleć po swojemu, rozwijać intuicję twórczą, szukać indywidualnego stylu. Właśnie od tego zaczyna się poezja: umieć dostrzec to, czego nie zauważają inni. Początkujący pracują głównie w tradycyjnym wierszu, a to dyscyplinuje myśl, styl, poszukiwania precyzyjnego słowa. Każdy młody poeta szukał czegoś swojego — nieoczekiwanego, niezwykłego, pragnąc opanować różne formy wierszowania, bogactwo środków językowych. Oczywiście nie każdemu od razu wszystko się udaje. W dziecięcych wierszach wzrusza szczerość, naiwność, świeżość uczuć i postrzegania świata. Oto jaki wiersz napisała Marjanka Tarnawśka w wieku 12 lat: Rozstąpiły się groźne chmury. Słońce spojrzało — wiosna! Kwiatek z lodu topnieje, więdnie… I biegnie po szkle łza. Obecnie Marjana jest autorką zbioru wierszy dla dzieci „Cztery okienka”. Przygotowała rękopis nowej książki bajek i opowiadań. W zbiorze „Głosy kolorowego wiatru” (1998) znajduje się 34 wybory młodych poetów. Najciekawszymi i najbardziej obiecującymi były utwory Ołeksandry Berdnyk, Wołodymyra Bynia, Niny Hałan, Lili Demydiuk, Ulany Dudok, Natali Ipatij, Ołesi Kohutycz, Jaryny Matwijiw, Anastasiji. Poezja gitary w rękach Sołomiji Kejwan oraz Złaty Uhryn, Wasyla Chomyna. Wszyscy oni mają już własne pierwsze książki, a Ołena Dub i Ulana Dudok zostały członkiniami Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Ołeksandra Berdnyk, laureatka literackiej nagrody „Pierwocwit” merostwa Lwowa, wtedy jeszcze jako uczennica, poświęciła poetyckie wersy rodzinnemu miastu: Ja przez kraty deszczu widzę miasto na szybie tramwaju, Fotografie epok na obojętnym mokrym szkle. Panie Lwowie szarooki, z tysięcy twój profil rozpoznaję, Skądkolwiek wrócę na twoim miękkim skrzydle. Obecnie Ołeksandra mieszka i uczy się w Kijowie, ale czarowne miasto dzieciństwa pozostaje w sercu i słowie na zawsze. Trzeci zbiór studia literackiego „Dżerełce” to „Płatkowy autograf. Antologia jednego wiersza” (2002). Połączył on w tamtym czasie 50 uczestników studia. Wyraziste chwile życia, pierwsze własne doświadczenia, świeże wrażenia, poznawanie tradycji ludowych, twórczy zapał pomagają młodym poetom wypowiedzieć własne słowo o obecnym czasie, być w nim, „pić poezję z kubków wieczorów” i pragnąć, „niech w nim, w nowym tysiącleciu, znajdzie się miejsce i na mój wers”. Oto jak wtedy rozmyślali nad twórczością uczestnicy studia: Ołena Dub: — Inspiracja nie tylko daje skrzydła, ale i powierza artyście niezwykle ważną misję — wyszeptać tajemnicę, współbrzmiącą ze światłem i biciem serca każdego, kto będzie przeglądał życiorys duszy poety. Ołesia Kohutycz: — Kocham twórczość, bez której życie jest nieciekawe. Ołena Hracz: — Życie jest zbyt krótkie, by tracić je na drobnostki, a jak wyodrębnić naprawdę ważne z ogólnej masy i nie pomylić się? Czy można zobaczyć światło z zamkniętymi oczami? Marjana Tarnawśka: — Kiedy błądzę ulicami swojego dzieciństwa, do łez żal mi siebie, już dorosłej. Niestety, nie można wrócić do dzieciństwa, ale czasem robię to, pisząc wiersze dla dzieci. Jeszcze jedną ciekawą formą pracy studia literackiego „Dżerełce” jest udział w różnorodnych konkursach literackich. Wtedy jest możliwość nie tylko podnoszenia swojego poziomu profesjonalnego, ale i porównania własnej twórczości z poetyckimi próbami swoich rówieśników, komunikowania się, zdobywania pierwszych zwycięstw. Co roku najlepsi uczestnicy studia zgłaszają swoje utwory na konkurs młodych literatów Małej Akademii Nauk. Utwory zwycięzców konkursu drukowane są na stronach almanachu „Wesnianyj łehyt”. Ogólnoukraiński konkurs imienia Bohdana Ihora Antonycza „Prywitannia żyttia” corocznie przeprowadza wydawnictwo „Kameniar”. Nagrody literackie tego konkursu zdobyli poeci Hałyna Kruk, Złata i Anastasija Uhryn, Nina Hałan, Wołodymyr Bynio, a wybory utworów wielu innych uczestników konkursu wydrukowano w almanachu „Prywitannia żyttia”. W przedmowie do almanachu z 1996 roku laureat Nagrody Szewczenkowskiej Ihor Kałyneć pisze: „Pomimo skomplikowanego metaforycznego języka, poezja Złaty Uhryn nie staje się hermetyczna czy lingwistyczna, nie zrywa ona więzi z otaczającym światem, dla niej poezja to purpurowe moje marzenie, którym zamiatam śmieci rzeczywistości. Swój wybór utworów młoda poetka nazywa „Poezja”, bo odkrycie świata twórczości jest dla niej największym cudem. Jest zachwycona tym odkryciem, zdumiewającym konstruowaniem obrazów, magicznym znaczeniem słów po ich niespodziewanym połączeniu. Proces twórczy dla młodej poetki to ekstaza, której żywotność odczuwał także Antonycz. To nazywanie rzeczy i zjawisk nowymi imionami — poetyckimi. To jakby poetycka obiektywizacja świata — „faktu życia”. To także radość życia — niezależna od czasu, przestrzeni, konkretnych sytuacji. To również próba zrozumienia bytu — „twierdzenia wieczności”, próba poznania tego, co wszechogarniające i wieczne”. Ta wysoka ocena twórczości lwowskiej uczennicy Złaty Uhryn, która uczęszczała do studia od małego, świadczy o tym, że osobowość kształtuje się i rozwija od wczesnych lat w środowisku artystycznym, w rodzinie, w wytrwałej pracy nad sobą. Nina Hałan (Nadija Piszakiwśka) była starościną studia „Dżerełce”. Została zwyciężczynią konkursów „Prywitannia żyttia” (Lwów), „Hranosłow”, „Smołoskyp” (Kijów) i autorką kilku tomików poetyckich. W przedmowie do almanachu „Prywitannia żyttia”—2002 tak napisano o niej: „Świeże silne uczucia, emocje, wzruszenia, desperacki młodzieńczy maksymalizm, odkrywanie i tworzenie swojego świata, poznawanie tajemnicy słowa — wszystko to widzimy w wyrazistej młodej poezji, która przychodzi na przekór życiowej codzienności”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn