Strona · s. 4strona oryginału ↗
Ustawą przeciwko ksenofobii?
Слово Просвіти, №25 за 2008 рік
Przyczyny są znane: naród jeszcze nie odzyskał sił życiowych, utraconych w ciągu wieków kolonizacji, nie wypracował mechanizmu oporu wobec współczesnych zagrożeń. W tej dramatycznej sytuacji politycy i socjologowie nie powinni przedwcześnie używać słowa ksenofobia w negatywnym znaczeniu; jest ono zbędne także w leksykonie środków masowego przekazu. Będzie ono działać jako technologia pacyfikacji Ukraińców i utrudni odnowienie naturalnych procesów rozwoju narodu. Jednak niektórzy nierozważnie zaczynają „nakręcać” temat ksenofobii na Ukrainie, wciągając w ten proces także media. Nagłówki w rodzaju „Cudzoziemcy czekają na ustawy antyskinheadowskie” świadczą jedynie o tendencyjnym, jednostronnym podejściu do rozumienia zjawiska ksenofobii i jego cywilizacyjno-prawnej normalizacji. Ustawy przeciwko skinheadom to nonsens, ponieważ do zapobiegania przestępstwom, zwłaszcza w sferze praw językowych, etnicznych i innych praw obywateli, Ukraina ma wystarczającą bazę prawną. Problemem jest wykonywanie ustaw, wychowanie młodzieży, a przede wszystkim pilna potrzeba współczesnej, państwowotwórczej polityki narodowej władzy. Skinheadzi to zjawisko skopiowane ze wzorca rosyjskiego. W Rosji ruch skinheadów i ksenofobiczne nastroje mają zupełnie realne podłoże. Sama federacja takiej skali jest niestabilnym tworem, bardzo podatnym na „rozmywanie” przez strumień światowej migracji z Wschodu; nie ma ona odporności na kosmopolityczne zagrożenia ze strony współczesnej globalizacji. Dlatego porządna dawka ksenofobii i ruch skinheadów jako radykalny nurt są reakcją rosyjskiego niepokoju o własną przyszłość; świadczą one o wątpliwościach co do zdolności państwa do przeciwdziałania zbyt potężnym globalnym zagrożeniom dla rosyjskiej tożsamości. Ukraina to nie Rosja, dlatego mówienie o skinheadach jako zjawisku społecznym jest przedwczesne; mentalnie nie przyjmie się ono u nas. Według informacji organów ścigania problem skin-
Bohdan Turecki. „Kozackiemu rodowi...”
...ksenofobia nam nie grozi. Skinheadzi-Ukraińcy to tylko młodzieżowa moda i reakcja na niedostateczną uwagę państwa wobec problemów Ukraińców na Ukrainie. Powody do niepokoju, a nawet rozpaczy wśród młodych Ukraińców rzeczywiście istnieją. Niedostateczne zapewnienie konstytucyjnych norm, rozpowszechnianie i stosowanie języka państwowego stwarzają poważne problemy dla zachowania i rozwoju etnosu ukraińskiego. Ukrainiec coraz rzadziej znajduje to, co ukraińskie, w telewizji i innych środkach masowego przekazu. Ukrainojęzyczny Ukrainiec w ukraińskiej stolicy, a nie tylko w stolicy, jest w mniejszości. Nie wolno zamykać oczu na to, że etniczni Ukraińcy stają się grupą niewpływową, choć liczną, i stopniowo asymilują się w rosyjskojęzyczny, kosmopolityczny konglomerat, który staje się biegunem ksenofobii wobec etnicznych Ukraińców. Cudzoziemcy również asymilują się w rosyjskojęzyczne środowisko, a kontakty z nimi jedynie uzupełniają negatywny efekt rusyfikacji, która zagraża istnieniu etnosu. Jako strona osłabiona, etnos ukraiński nie może nawet skorzystać z naturalnego odruchu samoobrony – ksenofobii, gdyż to natychmiast prowokuje silniejszą ksenofobię obojętnego, obojętnego wobec swoich etnicznych korzeni, zrusyfikowanego, konsumpcyjnego ogółu. Można mówić o unikalnym w XXI wieku procesie zapędzania rdzennego etnosu – Ukraińców – do rezerwatu za pomocą współczesnego typu ksenofobii – wypierania czynnika etnicznego przez społeczeństwo konsumpcyjne. Staczamy się w dół, nie osiągnąwszy odpowiedzialnego etapu społeczeństwa obywatelskiego. Światowy postęp oczarowuje nas atrakcjami widowisk i pokus, diabelsko szybko pchając do dołu konsumpcjonizmu bez duchowości i moralności: praca – zaspokojenie ciała – praca – głosowanie bez wyboru – telewizor – praca. Zanim zaczniemy mówić o ksenofobii i zagrożeniu rasizmem, trzeba dać czas i możliwość naszym ludziom, by poczuli się obywatelami, jak w tych europejskich państwach, gdzie istnieją problemy ksenofobii, a nie ma problemów przetrwania rdzennego etnosu. Przed przyjęciem zbyt surowych ustaw dotyczących ksenofobii należy tak uczynić, by etniczni Ukraińcy czuli się na Ukrainie Ukraińcami, gdyż można przypuszczać sytuację, w której cudzoziemcy i zdenacjonalizowani pobratymcy dla zabawy będą polować na ukrainojęzycznych Ukraińców, by poniewierać ich „wiejskim” językiem i etniczną godnością. Przy wystarczającej liczbie świadków pobity i znieważony ofiara zostanie jeszcze oskarżona o „ksenofobię” wobec napastników. Jeśli za słowo „moskal” czy „murzyn” będą dawać kilka lat lub ogromną grzywnę, to wszystko zależeć będzie od „swoich” świadków, a dalej – od sądu ukraińskiego, znanego ze sprawiedliwości. Z boku niesprawiedliwie oskarżonego Ukraińca świadków może nie być – Ukraińcy są bowiem w mniejszości i są bierni, a do tego nie chcą zbędnych kłopotów. Dlatego do pomysłu przyjęcia bardzo surowej ustawy przeciwko ksenofobii należy podchodzić ostrożnie. Nie należy cieszyć się z przemówień deputowanej ludowej Hanny Herman o tym, że w końcu przyjmiemy surowe ustawy przeciwko ksenofobii, której ze strony większości ludności – etnicznych Ukraińców – prawie nie ma nawet na poziomie instynktu przetrwania etnosu. Lepiej byłoby, gdyby wszystkich przestępców karano jednakowo sprawiedliwie, bez szczególnych przywilejów ze względu na język, etnos, wyznanie czy rasę. Zresztą zgodnie z Konstytucją prawo powinno być jedno dla wszystkich – od Ukraińca po afroukraińca. W proponowanym „surowym” projekcie, według słów jednego ze współautorów, za publiczną zniewagę przedstawiciela mniejszości narodowych obelgami w rodzaju „arabska świnia”, „murzyn”, „moskal”, „żyd” można otrzymać do dwóch lat prac poprawczych wyłącznie na podstawie zeznań dwóch naocznych świadków. Za napad na tle rasowym – od 7 do 12 lat, a za powtórne przestępstwo termin ulega podwojeniu. Za obelgę „chochłem” odpowiedzialność nie jest przewidziana. W projekcie deputowanego Moskala za publiczną zniewagę przedstawiciela mniejszości narodowych przewidziano grzywnę do 8400 hrywien, a za nawoływanie do przemocy wobec przedstawicieli mniejszości narodowych lub cudzoziemców – do 5 lat. Wyobrażacie sobie, jaka ustawa wyjdzie, jeśli połączyć projekt Hanny Herman z projektem Moskala? A jak postąpić, gdy Moskal to nazwisko i trzeba nie obrazić człowieka? Można by jeszcze żartować na ten temat, gdyby wszystko nie układało się tak smutno. Dla sprawiedliwych Ukraińców łajdak zawsze był łajdakiem lub przestępcą, niezależnie od tego, czy jest Rosjaninem, Afrykańczykiem, Hindusem czy Żydem. Po co taka surowa ustawa o odpowiedzialności za przestępstwo przeciwko mniejszościom? Dobry i sprawiedliwy Ukrainiec wzrusza ramionami. „Prawo jedno dla wszystkich – od Ukraińca do Etiopczyka” – powiedzą popularni ukraińscy politycy ludowi. Jedynie zintegrowani w rosyjskojęzyczne środowisko ukraińscy obcokrajowcy nas nie rozumieją. Nie wierzą, że nie mamy „przeklętej ksenofobii”, choć sami nie są zbyt przychylni ukraińskości i nie spieszą się z integracją w ukrainojęzyczne środowisko. Niektórzy ze struktur zajmujących się ochroną praw cudzoziemców i mniejszości nawet zamierzają piketować parlament. Pędzą nas dokądś, a po co? Państwo ma wystarczająco dużo dźwigni, by uważnie badać sprawy z udziałem cudzoziemców. Aby zabezpieczyć społeczeństwo przed ksenofobią, można wprowadzić także zasadę kwot etnicznych w parlamencie i w „gałęziach władzy”. A ci, którzy spieszą się, by surowo karać za słowo „moskal”, „żyd” czy „murzyn”, niech zaczną chociaż od identyfikacji etnicznej – niech przywrócą rubrykę „narodowość” w paszporcie, by wiadomo było, kto jest kim. Na Ukrainie z jakiegoś powodu nikt nie boi się niedawno rozreklamowanej ksenofobii Ukraińców i dlatego nie ukrywa swojej tożsamości etnicznej. Być może przy okazji i etniczni Ukraińcy przypomną sobie, kim są, czytając w paszporcie zapis „Ukrainiec”, i zaczną szanować siebie, powrócą na łono ojczystego języka, kultury i tradycji sławnych przodków.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
