Strona · s. 4strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «Prośwityjanie przeciwko antypaństwowemu», s. 2
Proświcianie przeciwko antypaństwowemu
Слово Просвіти, №25 за 2012 рік
Zakończenie. Początek na str. 1—3. Działa szowinistyczna maszyna, dobrze wspierana naftowymi pieniędzmi. Co robić w parlamencie? W mediach była informacja, że ponad 70 deputowanych w rzeczywistości za tą ustawą nie głosowało. To podstawa prawna, którą trzeba wykorzystać. Takie bezprawie nie pierwszy raz, pamiętamy, jak ta Rada Najwyższa sama sobie o rok przedłużyła życie. Ludzi, którzy nie głosowali za ustawą, należy wesprzeć, żeby nie zmienili zdania. Ten bilans głosów trzeba utrzymać. Elementy walki parlamentarnej trzeba wykorzystać maksymalnie, rozwinąć ofensywne akcje protestacyjne. Stawiajmy opór pozaparlamentarny. Czy może go zorganizować opozycja? Dla obecnej opozycji ta kwestia nie jest priorytetowa, jej liderzy sami w życiu codziennym nie posługują się językiem państwowym. Dlatego główną rolę musi odegrać organizacja społeczna. Trzeba wyprowadzić ludzi na akcję, chociażby 10—40 tysięcy, dobrze byłoby podczas meczu Euro-2012. Władza nie chce skandali w tym czasie. Myślę, że odstąpią od uchwalenia projektu ustawy. „Regionalna” logika tej ustawy polega na tym, że ich socjologowie obliczyli, jakoby ta ustawa dodała około 5% głosów dla Partii Regionów. Rosyjska zaś piąta kolumna ma bardziej gruntowne interesy. Trzeba powiązać kwestię językową z socjalnymi, ekonomicznymi, co zainteresuje nawet rosyjskojęzycznego obywatela. Jeśli zostanie stworzona rada koordynacyjna, my tam wejdziemy, będziemy pracować. Zagraniczni Ukraińcy pikietowali już ponad dwadzieścia ambasad w różnych krajach. Ale kwestia językowa rozstrzyga się nie w Nowym Jorku czy w Monachium, a w Ukrainie. Jedynie mobilizując wszystkie zasoby, będziemy w stanie wygrać tę bitwę. Jurij HNATKEWYCZ, deputowany ludowy Ukrainy: — Po ogłoszeniu Niepodległości byłem w Komitecie ds. edukacji i nauki. Rozmawialiśmy z Juchnowskim o tym, że za Ukrainę przelano tyle krwi, a my tak spokojnie, bez ani jednej kropli, zdobyliśmy niepodległość. Ihor Juchnowski wtedy powiedział: „Coś nie chce się wierzyć, że nie będzie próby powrotu do przeszłości”. Wydaje mi się, że te siły, które chcą nas zawrócić do przeszłości, zaczęły aktywnie działać. O tym będą decydować nie tyle w gabinecie Janukowycza, co w gabinetach innych państw i nie tylko Rosji, jeśli weźmiemy pod uwagę narodowość 95% oligarchów, którzy panują w Ukrainie. Kto obecnie realnie jest u władzy, kto rządzi Ukrainą? I oni tego kapitału i władzy nie oddadzą nigdy. Oni pójdą na wszystko. W tym celu na szefa SBU wyznaczono człowieka, który urodził się pod Moskwą, w tym celu ściągnięto przez dwie granice i dwa obywatelstwa Sołomatina, który uderzył mnie krzesłem w głowę, a teraz został ministrem obrony. Najlepiej zna się na czołgach, które będą stały na Majdanie, kiedy my tam wyjdziemy. Ci ludzie nie chcą oddawać władzy, nie wsłuchują się w opinię Europy. Sami oni dążą, oczywiście, do Europy, ale nie chcą demokratycznych wyborów, bo to oznacza oddanie władzy. Janukowycz już ogłasza pauzę w relacjach z Europą itd. Kiedy mnie swego czasu agitowano do przejścia do większości w Radzie Najwyższej i oferowano pieniądze, to zapewniano, że żadnych wyborów w 2012 roku nie będzie, a jeśli nawet będą, to zostaną uznane za nieważne. Jeśli wyborów nie uzna Europa, deputowani przedłużą swoje pełnomocnictwa do 2015 roku. Jeśli wygra opozycja, to już oni znajdą powód, by uznać wybory za nieważne. Co do nacisku na prezydenta. Kiedy Tabacznyk przygotowywał propozycję dla Kuczmy o drugim języku państwowym, wtedy ja, Anatolij Pohribny, Ołeksandr Ponomariw poszliśmy do prezydenta. Zdołaliśmy go przekonać, żeby nam nie przeszkadzał. Wtedy to zadziałało. Bo Kuczma to nie Janukowycz i wtedy jeszcze nie było tego oligarchatu-pacanatu, który rządzi Ukrainą. Teraz nie ma generała Petruka, który dowodził wojskami lądowymi, a obecnie leży w szpitalu pobity. Jestem przekonany — regionalni będą robić wszystko, żeby uchwalić ustawę jak najszybciej. Głosowało za nią około 70 osób, których nie było na sali. Obok mnie siedzi Stepan Karłowycz Hłus, prezes firmy „Niemiroff”. Nie było go na sali, a jego kartą zagłosowano. I tak wielu. Widzę jedno wyjście — dopiąć swego, żeby każdy głosował tylko za siebie. Mimo wszystko zostawiam moment na optymizm. Czasem zdarzają się wydarzenia, których nikt nie mógł przewidzieć i zaprognozować: i niepodległa Ukraina tak powstała, i Majdan. I wydarzenia po Majdanie. Zatem w znacznej mierze wszystko będzie zależeć od tego, jak ułoży się tam, na niebiosach. Marija OLIJNYK, zastępca przewodniczącego Donieckiego obwodowego zrzeszenia „Proświty”: — Dzisiaj mamy Ustawę o językach w Ukraińskiej SRR i artykuł 10 Konstytucji Ukrainy. I choćby co zostało obecnie przyjęte na szczeblu państwa nawet w obronie języka ukraińskiego, jeszcze nie oznacza, że urzędnicy w terenie nie będą tworzyć tego, co dzieje się teraz. Mnie przez 20 lat żaden urzędnik nie odmówił udzielenia odpowiedzi, bo ja jeden raz podałam do sądu i wygrałam. Jest elementarna procedura, jak otrzymać odpowiedź. Obecnie jeszcze nie działa ustawa Kiwałowa-Kołesniczenki. Powiedzmy, przed Euro-2012 donieccy urzędnicy wprowadzili automatyczne ogłaszanie przystanków w tramwajach, trolejbusach dla wygody fanów. Pierwszy komunikat po rosyjsku, drugi — po angielsku. Ja daję im ustawę o językach, art. 10 Konstytucji, wyjaśnienie konstytucyjne z 1999 roku, że powinno być ogłoszenie po ukraińsku, a potem w innych językach. Otrzymałam odpowiedź: „Mogą być wykorzystywane obok ukraińskiego także języki narodowe. Ponieważ język rosyjski jest powszechnie używany na terytorium miasta Doniecka, to i w sferze transportowej obsługi ludności używa się języka rosyjskiego jako akceptowalnego dla stron”. I tak oni będą odpowiadać, choćby co uchwalili na szczeblu ogólnopaństwowym. Podałam do sądu. My dzisiaj bronimy w sądzie trzy szkoły w Makiejewce. W 2006 roku Blyzniuk, ówczesny przewodniczący rady obwodowej, zatwierdził jako drugi język państwowy na terytorium Doniecczyzny rosyjski. 4 lata, 4 miesiące i 4 dni trwał sąd i 4 września 2010 roku Wyższy Sąd Administracyjny potwierdził, że wygraliśmy pierwszy, drugi i trzeci sąd. Nam potrzeba fachowo przeciwko nim pracować. Teraz Benkendorf i Arfusz kierują Pierwszym kanałem narodowym. Dlaczego nie podać do sądu na Arfusza, urzędnika państwowego, który nie włada nawet językiem rosyjskim? Trzeba podać do sądu i dać informację na wszystkie kanały o tych urzędnikach. Ci ludzie uważają, że Ukrainy nie ma, a jest Małorosja, którą trzeba przyłączyć do Rosji. Należy rozumieć, że nierzadko prości rosyjskojęzyczni ludzie to nasi sojusznicy. Ze mną teraz bronią ukraińskich szkół 240 rodziców donieckiej 111. szkoły, którzy nie znają języka ukraińskiego. Oni wychowywali się w tym czasie, kiedy tylko 2% dzieci w całej Doniecczyźnie uczyło się po ukraińsku. Ale oni przygotowali plakat „My siebie spalimy, jeśli zabierzecie prawo uczyć nasze dzieci w języku państwowym”. Z rodzicami trzech szkół w Makiejewce sytuacja jest taka sama. Oni mnie zaprosili bronić ich ukraińskich szkół, bo chcą, żeby ich dzieci uczyły się w języku państwowym. Mam pretensje do deputowanych ludowych. Mówicie, uchwaliliście ustawę o wyborze języka przez rodziców w przedszkolach. Dlaczego my o tym nie wiemy? Wy powinniście nam natychmiast dawać całą informację, a my będziemy od razu reagować.
Wasyl CZEPURNYJ, przewodniczący Czernihowskiego obwodowego zjednoczenia „Proświty”: — Doświadczenie Europy świadczy o tym, że tam o wszystkim decyduje samoorganizacja, samorządność, do której Ukraińcy są genetycznie skłonni. Trzeba zbadać doświadczenie takich osobistości jak Ołeh Skrypka, Iwan Małkowycz i inni, którzy własnym kosztem popularyzują język ojczysty i kulturę, wypracować plan pozabudżetowego bezprzemocowego oporu. Dwie lub trzy zimy z rzędu w Lubeczu nad Dnieprem planowo wysadzano lód, bo obliczono, że będzie powódź i naniesione piaski w Konczy-Zaspie zostaną zniesione. Otóż, jeśli będzie ludowa powódź, to zniesie wszystkie posiadłości, nie rozróżniając, czy to regionalisty Klujewa, czy opozycjonisty Jaceniuka. Młodzi proświcianie są nastawieni bardzo zdecydowanie w obronie Ukrainy. Jeśli śledzicie sprawę Witalija Zaporożca, jeśli słyszeliście o sprawie nieżyńskich robin hoodów, to zrozumiecie — narasta ludowa powódź, która wszystkich zniesie. Więc żeby stało się to cywilizowanie, przestańmy być tolerancyjni i pomyślmy o tym, że „Proświta” musi ogłosić publicznie stworzenie czarnej listy. Każdy z nas ma to, co najdroższe — język i wiarę. To jest to, o co będziemy walczyć do ostatka. I rozpocząć ogólnoukraińską akcję „Żółta kartka”. Na wszystkich szczeblach ludziom, którzy ignorują lub znieważają język państwowy, wręczać żółtą kartkę. Jeśli będzie to masowy ruch, to wpłynie na wynik. Iwan JUSZCZUK, przewodniczący Kijowskiego miejskiego zjednoczenia „Proświty”: — W Konstytucji zapisano: „Nosicielem suwerenności i jedynym źródłem władzy jest naród”. Ale dla naszego narodu, według badań, język stoi na 31. miejscu, to pytanie nie jest główne, bo on nie wyłapuje związku między statusem języka a dobrobytem. To właśnie musimy wyjaśniać ludziom. Język to nie tylko środek komunikacji, ale i nasz zasób ekonomiczny, to także warunek naszego postępu. Trzeba kontynuować to, co przez dziesięć lat robił świętej pamięci Anatolij Pohribnyj, kiedy prowadził audycję „Gdybyśmy uczyli się tak, jak trzeba”. Jego wystąpienia są tak aktualne dzisiaj! Wybrałem z trzech książek to, co najaktualniejsze, i wydałem 500 egzemplarzy pod tytułem „Szewczenkowe imperatywy i my” na własny koszt. Zbliża się 200-lecie Kobziarza. Szewczenko to największy nacjonalista w pozytywnym znaczeniu, on bronił naszej przyszłości. Musimy wykorzystać tę datę, przeciwko Szewczence nikt nie odważy się wystąpić. Serhij SAWCZENKO, przewodniczący Krymskiego zjednoczenia „Proświty”: — Dlaczego na Krymie w żadnym mieście nie można kupić ogólnokrajowej gazety „Uriadowyj kurjer” w języku ukraińskim? To pytanie do deputowanych ludowych. Niedawno na żywo występował przedstawiciel Tatarów krymskich, stary nomenklaturowiec, który prawie nie zna języka ojczystego, ale widać, że przejmuje się tym problemem. Zrozumiałem: on ma nadzieję, że ta ustawa go obroni. Powiedział nawet: „Pojawią się miejsca pracy dla tysięcy tłumaczy z języka krymskotatarskiego”. Na to liczą przedstawiciele mniejszości narodowych. Trzeba im wyjaśnić, że ustawę uchwala się nie dla nich.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
