Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

O krok od uznania

Слово Просвіти, №25 за 2018 рік

— Jaki jest obecnie stosunek parafii prawosławnych na Ukrainie i w Rosji? — Na Ukrainie jest około 18 tysięcy parafii prawosławnych. W Rosji, razem z Białorusią, nalicza się ich 12 tysięcy. Zatem pod względem liczby parafii Ukraina wyprzedza Rosję. W związku z tym przyszła jedyna lokalna Ukraińska Cerkiew Autokefaliczna może być większa niż rosyjska. Dlaczego obecnie Moskwa prowadzi walkę o ukraińską Cerkiew i o Ukrainę? Ponieważ zdaje sobie sprawę: bez Ukrainy Rosyjska Cerkiew nie będzie największą cerkwią w światowym prawosławiu. Choć pod względem liczby wiernych RKP będzie przeważać. Ale religijność cerkiewna na Ukrainie jest wyższa niż w Rosji. Po pierwsze, na Ukrainie w latach niepodległości zbudowano około 4 tys. świątyń prawosławnych: to więcej niż zbudowano w jakimkolwiek innym kraju. Po drugie, na Wielkanoc, według wyliczeń policji (zarówno naszej, jak i rosyjskiej), u nas w cerkwiach było 12 mln przy 45 mln populacji, a w Rosji przy 142 mln zaledwie 8 mln — populacja trzy razy większa, a na Wielkanoc przyszło trzy razy mniej niż na Ukrainie. To niegołosłowne potwierdzenie tego, że życie religijne na Ukrainie jest aktywniejsze niż w Rosji. W mediach szerzy się informacja o tym, że w światowym prawosławiu już dawno rozpoczęła się walka Moskwy z Konstantynopolem. Rosja pretenduje do pierwszego miejsca w światowym prawosławiu na podstawie tego, że jest największa. To destrukcyjna, niszczycielska pozycja północnego sąsiada. Jeśli Ukraińska Cerkiew po nadaniu Tomosu stanie się jedyną i lokalną, to RKP odpowiednio nie będzie miała żadnych podstaw, by rywalizować z Konstantynopolem o pierwszeństwo. Dlatego obecnie, gdy pojawiła się kwestia nadania przez Patriarchę Ekumenicznego Tomosu Ukraińskiej Cerkwi jako autokefalicznej, Moskwa wpadła w panikę, wyczuwając, że Patriarchat Moskiewski na Ukrainie oddzieli się od niej i powstanie jedyna Cerkiew Prawosławna. Ukraińcy nie mają żadnych podstaw, by być podzielonymi. — Obecnie ze wszystkich ambon prorosyjscy popi przekonują ukraińskich parafian, a Moskwa — cały świat prawosławny o tym, że UCP KP jest niekanoniczna, że my jesteśmy rozłamowcami… — Obecnie uważa się, że Patriarchat Kijowski nie był uznany, a Moskiewski — uznany, ponieważ należy do rosyjskiej Cerkwi. Nie będę opowiadał jeszcze raz historii pojawienia się na Ukrainie UCP PM. Kiedy uznają ukraińską Cerkiew, wszystko stanie na swoim miejscu i nie będzie powodu do dzielenia Ukraińców. Stworzenie jedynej niezależnej i lokalnej UCP pozwoli nam być, jak mówią odesici, choć nie pierwszymi, ale i nie drugimi. Ale najważniejsze jest to, że Moskwa straci podstawę do walki z Patriarchą Konstantynopolskim o pierwszeństwo. Teraz rozumiecie, dlaczego Moskwa w osobie patriarchy Cyryla i Putina rzuciła wszystkie siły, aby nie dopuścić do nadania Patriarchatowi Kijowskiemu i cerkwi autokefalicznej, oraz tym moskiewskim hierarchom, którzy zwrócili się do Patriarchy Ekumenicznego, nadania Tomosu? — Wasza Świątobliwości, jak wiadomo — i o tym niejednokrotnie przychodziło czytać w rosyjskiej prasie — Rosyjska Cerkiew Prawosławna w osobie patriarchy Cyryla jest jedną z najbogatszych i odnoszących największe sukcesy w biznesie struktur: własny bank, handel napojami alkoholowymi i wyrobami tytoniowymi, turystyka religijna itd. Zresztą nie trzeba daleko szukać, spójrzmy na Kijów. Nie tylko hierarchowie, ale i nieposiadający wysokich godności duchowni Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego mają luksusowe wille i jeżdżą drogimi zagranicznymi samochodami. Nawet tak zwany „przełożony” monasteru Dziesięcinnego Charon, którym obecnie zajmują się organy śledcze, ma dwa samochody (z których każdy jest wart ponad milion hrywien) i dwa mieszkania. A kilka miesięcy temu dziennikarze ujawnili kolejny przekręt „świętych i bożych” z Ławry Peczerskiej. Kupowali we Włoszech tanie wino, prawdopodobnie rozlewali je w celach i sprzedawali butelkę za trzy i pół tysiąca hrywien. Dlatego moje kolejne pytanie dotyczy tego, jakie kwoty finansowych odprowadzeń, choćby w przybliżeniu, przekazuje UKP PM do swojego centrum — Moskwy? — Zbyt wielkiego wkładu Ukraina do rosyjskiej Cerkwi nie wnosi. Bierze ona towary cerkiewne z Moskwy i tutaj je sprzedaje. Właśnie ten zysk jest wkładem UKP w budżet Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Oczywiście wsparcie finansowe UKP dla Moskwy ma znaczenie, ale jest dla niej drugorzędne lub nawet trzeciorzędne. Najważniejsza jest walka o pierwszeństwo w światowym prawosławiu i wpływ Moskwy poprzez Cerkiew na Ukrainę jako państwo, na jej obywateli. Dla Cyryla, tak jak dla Putina, najważniejsze jest, aby Ukraina była częścią Imperium Rosyjskiego. Nieprzypadkowo przecież moskiewski patriarcha stał się propagandystą „ruskiego miru”. Dla wszystkich już dawno stało się jasne, że „ruski mir” to Imperium Rosyjskie. Do tego „miru” z jakiegoś powodu trafiła też Mołdawia. Jeszcze można by zrozumieć — Ukraińcy, Białorusini, inni Słowianie. Ale Mołdawia!? Jak widzimy, imperialna choroba Moskwy to niebezpieczna rzecz. Choruje na nią i państwo rosyjskie, i Cerkiew. Oto dlaczego przy bezpośrednim udziale rosyjskiej Cerkwi toczy się walka o stworzenie nowego Imperium Rosyjskiego. Tym podyktowana jest cała polityka cerkiewna patriarchy Cyryla, który wielokrotnie przyjeżdżał na Ukrainę i propagował tutaj „ruski mir”. Cyryl i Putin robią jedną czarną robotę, a cel mają jeden — zagonić Ukrainę do stajni Imperium Rosyjskiego. — Uderzająca bezduchowość, konsumpcyjna, merkantylna psychologia wśród duchownych UKP (wybaczcie, Wasza Świątobliwości, bo aż chce się nazywać wszystko po imieniu: rosyjskich i prorosyjskich popów) z jakiegoś powodu szczególnie rażąco zaczęła przejawiać się obecnie, na tle cynicznych i otwartych wystąpień przeciwko Ukraińcom i wszystkiemu, co ukraińskie, przeciwko wszystkiemu, co święte i wysokoduchowe. Dla nich Cerkiew staje się źródłem materialnego, a nie duchowego wzbogacenia. W czasach biblijnych Jezus Chrystus wyganiał takich przekupniów ze świątyni… — Cerkiew powinna zajmować się oczyszczaniem z grzechów, głosić nie tylko miłość do Boga i bliźnich, ale także żyć nią, żyć prawdą. A kiedy Cerkiew tym nie żyje, to odstępuje od chrześcijaństwa. I obserwujemy to w rosyjskiej Cerkwi, szczególnie zwraca się uwagę na patriarchę Cyryla… Choć nie jest on jedyny, bo to zjawisko rozpowszechnione wśród wielu hierarchów Patriarchatu Moskiewskiego. Nam świątyń ukraińscy czy wczorajsi rosyjscy oligarchowie nie budują, finansowo nie wspierają… Patriarchat Kijowski jest biedny. I chwała Bogu, że jesteśmy biedni! Mamy wszystko, co niezbędne, aby żyć na ziemi, służyć Bogu i swojemu narodowi, aby utrzymywać Cerkiew, duchowe placówki oświatowe. Nie mamy nadmiaru, luksusu u nas nie ma. Dla prawdziwego chrześcijanina nie to jest najważniejsze… — Niejednokrotnie widziałem w żołnierskich ziemiankach, zwłaszcza w wojskowych szpitalach polowych tam, na froncie wschodnim, już puste kartonowe pudełka po jakimś sprzęcie medycznym czy lekach, gdzie wydrukowano: „Ta pomoc została zakupiona ze środków Świątobliwego Patriarchy Kijowskiego i całej Rusi-Ukrainy Filareta”. Nie mówiąc już o pełnej poświęcenia duszpasterskiej służbie kapelanów wojskowych z Patriarchatu Kijowskiego na pierwszej linii frontu… — Zbieramy poprzez nasze duchowieństwo wszystko, co jest niezbędne dla Ukraińskiej armii, czego jej brakuje. I angażujemy w to nie tylko Ukraińców w Europie, Ameryce, zwłaszcza w Kanadzie, ale także inne cerkwie w Europie i Ameryce. One poprzez naszą Cerkiew pomagają naszym obrońcom. Naszej Cerkwi, Patriarchatowi Kijowskiemu, ufają wszędzie — w Europie, Ameryce, Australii. Ich hojne datki zawsze docierają do punktu przeznaczenia. — Wasza Świątobliwości, czy kwestia językowa ma w Cerkwi zasadnicze znaczenie? — Zadajmy sobie pytanie: Ukraińcami jesteśmy czy nie jesteśmy? Jeśli Ukraińcami, to szanujmy swoich ojców i pradziadów i udowodnijmy sami sobie, że jesteśmy jednak Ukraińcami: mówmy w ojczystym, ukraińskim języku. Wtedy wszystkim będzie jasne, że jesteśmy Ukraińcami. Języki możecie znać wszystkie: i rosyjski, i angielski, i francuski, i rumuński — jakiekolwiek. Ale obywatel Ukrainy powinien znać swój język, ukraiński. Dlaczego mówimy, że prawdziwą ukraińską Cerkwią jest Patriarchat Kijowski? Dlatego, że u nas i kazania, i nabożeństwa są w języku ukraińskim. A Patriarchat Moskiewski, choć nazywa się ukraińską Cerkwią, służy w języku słowiańskim, kazania są po rosyjsku. A gdybyście usłyszeli wykłady, które czytają w Akademii Duchownej w Ławrze Peczerskiej, to byście się zdziwili. Tak, jakby to nie była Ukraina, niepodległe i suwerenne państwo, a… Ukraińska jedyna Cerkiew lokalna, o którą walczymy i która mimo wszystko powstanie, będzie ukraińska w duchu, to znaczy nabożeństwa i kazania będą po ukraińsku. I będziemy pamiętać naszą prawdziwą historię oraz czcić naszych świętych, naszych bohaterów. — Mógłbym dodać do tego, co powiedziano, jakie książki i o jakiej treści sprzedają rosyjscy czy prorosyjscy mnisi w tej samej Poczajowskiej czy Kijowsko-Peczerskiej Ławrze. I jeszcze wiele innych rzeczy, które budzą zdziwienie nie swoją antyukraińską działalnością (tutaj wszystko jest jasne), a bezczynnością naszych organów ścigania. Stąd logicznie nasuwa się pytanie: czy UKP Patriarchatu Moskiewskiego jako antypaństwowa i antyukraińska Cerkiew powinna zostać zakazana, jak tego domagają się zarówno niektóre partie polityczne, jak i zwykli obywatele. Bo nikt z przytomnych Ukraińców nie zapomni, jak „święci i boży” z Ławry Peczerskiej podczas Rewolucji Godności przyjmowali, karmili i ukrywali u siebie tituszki; jak w Ławrze Świętogórskiej ukrywał się pułkownik FSB Girkin z rosyjskimi bojownikami, zanim rozpoczął działania zbrojne przeciwko państwu ukraińskiemu; jak wreszcie znieważyli (a teraz znieważają też wszelcy ruskomirowscy popi) świętą pamięć poległych obrońców Ukrainy hierarchowie Patriarchatu Moskiewskiego na posiedzeniu Rady Najwyższej. — Przewidujemy, że nie wszyscy biskupi, nie wszyscy księża, nie wszystkie parafie Patriarchatu Moskiewskiego przyłączą się do jedynej lokalnej niezależnej Cerkwi. Oni mają prawo istnieć. O tym mówił też Prezydent. Tego wymaga też sprawiedliwość, ale powinni nazywać się tak, kim są w rzeczywistości: RKP na Ukrainie. Korzystać na Ukrainie z tych samych praw, co ukraińska Cerkiew, ale wszyscy powinni wiedzieć, że jest to rosyjska Cerkiew. Kto chce modlić się w świątyni rosyjskiej Cerkwi, niech się modli. Ale jeśli będą nadal prowadzić antypaństwową działalność, to powinni być karani zgodnie z prawem państwa ukraińskiego. A państwo, jeśli chce być państwem, musi karać zło i bronić dobra. W przeciwnym razie ani społeczeństwo, ani państwo nie będą miały pokoju i spokoju. Obecnie przed Patriarchatem Ekumenicznym stoi zobowiązanie i odpowiedzialność przywrócenia Ukrainy do prawdy i kanonicznych ram Cerkwi. Oświadczył to Patriarcha Bartłomiej w dniu swoich imienin, 11 czerwca, podczas Liturgii w patriarchalnej świątyni św. Jerzego na Fanarze. „Istnienie rozłamu nie jest argumentem, by pozbawiać cały naród więzi z cerkiewną prawdą i kanonicznością, zaprzeczając naszej odpowiedzialności przed Bogiem i historią, a wręcz przeciwnie, raczej bodźcem do poszukiwania ratujących i jednoczących rozwiązań” – powiedział „pierwszy wśród równych” w światowym prawosławiu. Tej deklaracji towarzyszyły skierowane do Patriarchy Ekumenicznego apele przedstawicieli ukraińskich władz i cerkwi z prośbą o nadanie Tomosu o autokefalii Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej. Patriarcha Filaret, Prezydent, naród ukraiński (z nieznacznym wyjątkiem) mają nadzieję, że kwestię ukraińską, po wielu wiekach nieprawdy i drwin z nas, Konstantynopol rozwiąże pozytywnie, przypisując ją do obchodów 1030-lecia chrztu Rusi-Ukrainy. O tym rozmawiamy z Patriarchą Kijowskim i całej Rusi-Ukrainy Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego FILARETEM.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn