Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

Valentyna Rozumenko: „Pamiętajmy o poległych. Szanujmy żywych!”

Слово Просвіти, №25 за 2021 рік

Wiosną 2020 roku Departament Kultury Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej ogłosił listę laureatów Nagrody Artystycznej „Kijów” za 2020 rok, która jest corocznie wręczana w dziewięciu kategoriach i została ustanowiona jeszcze w 2001 roku w celu wyróżnienia oraz popularyzacji najlepszych osiągnięć artystów przez Kijowską Miejską Administrację Państwową wspólnie z Radą Koordynacyjną narodowych związków twórczych Ukrainy. Postanowiliśmy zapoznać czytelników naszego tygodnika z niezwykłą kobietą, w przeszłości nauczycielką geografii wyższej kategorii, która została laureatką tej prestiżowej nagrody w dziedzinie literatury, pisarką Valentyną Rozumenko, która zdobyła Nagrodę Artystyczną „Kijów” im. Jewhena Płużnyka za książkę „Nieskorzeni” (2019 rok). Autorka z bohaterami książki. Nazar ZDOROWYŁO. Nasza rozmówczyni jest autorką czterech książek: „Nepal, albo podróż w Himalaje” (2003 r.), „Majdan… Kto, jeśli nie ja?!” (2014 r. – 60 wywiadów z uczestnikami Rewolucji Godności), pierwsza część „Nieskorzeni” (2016 r.), druga część „Nieskorzeni” (2019 rok). Uczestniczka ukraińsko-alpinistycznej ekspedycji „Ama Dablam – 99” w Himalaje, w ramach programu „Flaga Ukrainy na szczytach świata” (1999 rok). Członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy oraz Narodowego Związku Pisarzy. Publikowała w różnych mediach drukowanych – w dorobku ma ponad 200 wywiadów. Odznaczona Honorową Odznaką Kijowskiego Związku Dziennikarzy „Za szczególne zasługi”, podziękowaniami KMAP oraz KMU. W książce „Nieskorzeni” (2019 roku) na 648 stronach w 30 opowieściach odtworzyła realne fakty i wydarzenia wojny rosyjsko-ukraińskiej na wschodzie Ukrainy oczami uczestników działań bojowych i naocznych świadków – właśnie tych ludzi, którzy stali się przykładem do naśladowania, wzorami męstwa, wytrwałości, siły ducha, poświęcenia i heroizmu – to wydanie pomoże zachować to, co wszyscy musimy wiedzieć i nigdy nie zapominać. Dziś Valentyna Rozumenko jest gościem „SP”. – Wojna to ból. Pani Valentyno, dlaczego zaczęła Pani pisać książki o wojnie rosyjsko-ukraińskiej? – Tę straszną, krwawą, bolesną wojnę „widzę” oczami swoich Bohaterów, którzy wrócili – ranni, ciężko ranni – i każdego dnia cierpią straszny ból w ciele, duszy, ale jestem pewna – pozostają nieskorzeni. Ukraina musi znać swoich Bohaterów. I obecnie ważne jest, aby tragiczne i wielkie wyczyny zaciętej walki wiernych oraz oddanych synów i córek Ukrainy, którzy bronią swojej wolności i niepodległości przed rosyjskimi okupantami, nie popadły w zapomnienie i nie zostały starte przez czas... Uważałam za swój obowiązek utrwalić na papierze ich losy, wypalone wojną, która stała się kolejną tragiczną stroną w historii mojego narodu. Wdarła się w nasze życie niczym tsunami, trzęsienie ziemi i przeredagowała losy ludzi, więzi rodzinne i przyjacielskie, spokój oraz pewność jutra… Opowieści bohaterów moich dwóch książek to wiarygodne, realne i szczere historie z bohaterami-współczesnymi, którzy przeszli przez piekło Stepaniwki, Debalcewego, Iłowajśka, Donieckiego lotniska, Switłodarśkiej duki i innych „gorących” punktów, historie mężnych wojowników, które przejmująco odzywają się w duszy bólem i jednocześnie napełniają dumą z naszych prostych Ukraińców, którzy, być może niespodziewanie dla samych siebie, stali się wojownikami światła, obrońcami Ukrainy, niezawodną podporą dla ludzi, na których […], Ihor pod wrogim ogniem wyniósł z pola walki niejednego krzepkiego bojownika. Teraz jest na wózku inwalidzkim. …Trudno było z nim rozmawiać, ponieważ Ihor niechętnie wspomina o wojnie, która połamała wiele ludzkich losów. Niestety, o wielu przyjaciołach musi mówić w czasie przeszłym. W wieku 18 lat nie mógł nie pójść na front, bo uważał za swój obowiązek stanąć w obronie kraju. Po spokojnym życiu trafił do piekła, pod potężne ostrzały „Gradów” i wrogiej techniki – na pierwszą linię… Ihor opowiadał: „Rosja wystąpiła przeciwko naszej niepodległości, naszemu wyborowi. Przez trzy lata wojny przekonałem się, że Rosjanie są tam wszędzie, nawet swoją flagę podnoszą z tamtej strony barykad. Szczególnie przykro mi, że wielu z nich przyjechało walczyć dla pieniędzy. Nadchodzi rozkaz i zaczynają strzelać, żeby odrobić swoją pensję. A tutaj giną prawdziwi patrioci, którzy przyszli bronić swojej ziemi i bliskich. Im tego nigdy nie zrozumieć. Bo oni sami się sprzedają i sprzedają swoje dusze. I jeszcze doszedłem do wniosku, że Rosjanie na Donbasie zrobili dla siebie wielki poligon z żywymi celami. To znaczy – mają tam jeszcze szkolenia ze strzelania. A celami są ukraińscy żołnierze, którzy w najlepszym przypadku mogą wrócić z wojny żywi, ale z okaleczonymi ciałami i duszami…” Książka przygotowywała się do druku, kiedy Ihor został uczestnikiem półmaratonu i na wózku pokonał 66 kilometrów. Jest jedynym uczestnikiem na wózku inwalidzkim, który pokonał taki dystans, aby zwrócić uwagę na ludzi z ograniczeniami możliwości. Cieszy, że Ihor ożenił się podczas wojny i obecnie w rodzinie rośnie synek. Znajdując się na wózku, Ihor nie upadł na duchu, nie opuścił rąk, postanowił opanować nowe rzemiosło – wyszywanie koralikami (swoje obrazy sprzedaje przez Facebooka). Okazało się, że to nie tylko pociecha, która odciąga od ciężkich myśli, ale i szansa na zarobienie środków na leczenie. Za osobiste męstwo i oddane działania, wykazane w obronie suwerenności państwowej i integralności terytorialnej naszego państwa, dekretem prezydenta Ukrainy nr 601/2020 z 29 grudnia 2020 roku młodszy sierżant w stanie spoczynku Ihor Łuhyna został odznaczony orderem „Za męstwo” III stopnia. Uśmiechniętego na zdjęciu Romana Maksymcia na nartach w Karpatach zobaczyłam na Facebooku i telefonicznie skontaktowałam się z nim. Ten odważny, pełen woli 30-letni bojownik z trzema amputacjami, urodzony we wsi Dawydiw w rejonie pustomyckim, na Lwowszczyźnie, optymistycznie powiedział: „Swoim przykładem chcę udowodnić, że człowiek Roman Maksymiec jest zdolny pokonać najcięższe próby w życiu. A wszystkim rodakom chcę podkreślić, że odpowiedzialność za nasz kraj leży na każdym z nas. Wszyscy muszą wreszcie stać się prawdziwymi Ukraińcami nie tylko z paszportu, ale i z powołania serca. Trzeba wierzyć w siebie, swój kraj, siłę i niezwyciężoność narodu. W imię sprawiedliwości podkreślę, że postawili mnie na nogi właśnie w naszym kraju, w Irpieniu, a nie za granicą!” W jednostce wojskowej nikt nie wierzył, że przeżyje… Roman przeszedł liczne operacje, jednak pragnienie życia, praca nad sobą i optymizm zrobiły swoje. Musi stać się wzorem dla tych, którzy zwątpili w życie. Do bólu przejmująca jest historia Ołeksandra Charina (pseudonim „Dżon”), ochotnika OUN, który służył w Pisky. Urodził się w Rosji, przeżył 20 lat na Krymie. Poszedł jako ochotnik. Na posterunku bojowym kula wrogiego snajpera trafiła prosto w gardło i – paraliż na siedem długich miesięcy. Jest „szyjnym”. I obecnie bez czułej, troskliwej żony Iryny czy też Ołeksandr Charin wraz z żoną Iryną, czy zdołałby nasz bohater wydostać się z tej krytycznej przepaści, przygotowanej przez wojnę?! Są stale razem – przez całą dobę, już sześć napiętych lat po szpitalach. Sasza mówi o żonie: „…moja opiekunka. Nie wyobrażam sobie obecnego swojego życia bez niej. Przecież jestem jak małe dziecko, które jeszcze nie potrafi ani zjeść, ani wypić, ani zrobić czegoś samodzielnie”. Podczas rozmowy powstrzymywałam się, żeby nie zapłakać, a jednocześnie cieszyłam się tym, że mamy takie matki i żony, które z ofiarnym oddaniem, bezgraniczną cierpliwością i miłością odnoszą się do swoich ciężko rannych mężów. Ołeksandr Osipow Ołeksandr, niczym bezradne dziecko, siedział na łóżku… w poduszkach i kocach, bo inaczej na razie się nie udaje. I za każdym razem zwracał się do Iryny o pomoc: „Posadź mnie”, „Upadam, podtrzymaj…”, „Daj, proszę, napić się…”. A ona na każde zawołanie odpowiadała… Boli wspominać wypowiedź Ołeksandra: „Jesteśmy cudzymi synami swojego narodu. Poszedłem na wojnę jako patriota. Chcę żyć w kraju, gdzie prawa przestrzegają wszyscy – od szeregowego do generała, od dozorcy do Prezydenta – jednakowo. I odpowiedzialność jest jednakowa!”. Przyznaję, że kilka razy siadałam, by pisać o „wózkowiczu” Ołeksandrze Osipowie, bo nie mogłam powstrzymać łez. Jego słowa

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn