Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Osobowość, naród, świat. Jubileusz Łesi Ukrainki uczczono na Wołyniu wydaniem dzieł i sympozjum

Слово Просвіти, №25 за 2021 рік

Wiktor JARUCZYK, kierownik katedry literatury ukraińskiej Wołyńskiego Uniwersytetu Narodowego im. Łesi Ukrainki. 150 lat minęło od narodzin wybitnej ukraińskiej pisarki Łesi Ukrainki (prawdziwe imię i nazwisko – Łarysa Kosacz). Wiele wydarzeń z okazji tego pamiętnego jubileuszu przeprowadzono na Wołyniu, gdzie minęły dziecięce i młodzieńcze lata przyszłej pisarki, a także gdzie znajduje się uczelnia wyższa nazwana jej imieniem – Wołyński Uniwersytet Narodowy. Początek roku zaznaczył się wydaniem pełnego akademickiego zbioru dzieł Łesi Ukrainki w 14 tomach. Po raz pierwszy w ciągu ostatnich 50 lat przeprowadzono poważną, gruntowną pracę, nad którą przez siedem miesięcy pracowało 28 najlepszych badaczy twórczości Łesi z Ukrainy. Są to pracownicy i absolwenci Uniwersytetu Wołyńskiego, przedstawiciele środowisk naukowych Kijowa, Lwowa, Ostroga, Równego. W krótkim czasie udało się dokonać niemal niemożliwego – opracować rękopisy, brudnopisy, wydania dzieł pisarki z czasów jej życia. Miło, że pomoc w dostępie do zbiorów Łesi Ukrainki szybko zapewnił Instytut Literatury im. Tarasa Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, księgozbiory, biblioteki, gdzie przechowywano jej unikatowe dzieła. Ogółem wydanie, choć liczy 14 tomów, pod względem liczby stron dwukrotnie przewyższa poprzednie, cenzurowane wydanie Łesi, przygotowane jeszcze przed 100. rocznicą urodzin genialnej dramaturżki, poetki, literaturoznawczyni, tłumaczki, zbieraczki folkloru. Po raz pierwszy do zbioru weszły wcześniej niepublikowane utwory, liczne przekłady, listy. Wcześniej nie włączano ich do zbioru dzieł pisarki z przyczyn politycznych i ideologicznych. Teraz czytelnicy po raz pierwszy będą mogli przeczytać Łesię w całości, przy czym w języku, w którym tworzyła swoje prace sama Łesia Ukrainka. Szczególną wartość mają przedmowy do tomów, przypisy, komentarze, ilustracje. Każdy chętny może nabyć papierowy zbiór dzieł lub bezpłatnie pobrać go ze strony „Ukraińskiego Instytutu Książki”. W ciągu ostatnich miesięcy wołyniacy zorganizowali serię prezentacji tego zbioru dzieł dla przedstawicieli różnych instytucji naukowych i edukacyjnych, szkół, bibliotek, muzeów. Wiosną, kiedy świat obchodził dzień narodzin Łarysy Kosacz, odbyła się ciekawa Międzynarodowa konferencja „Twórczość Łesi Ukrainki: kody narodowo-kulturowe i tradycja europejska”, zorganizowana przez katedrę literatury ukraińskiej Uniwersytetu Wołyńskiego oraz ukrainistów Uniwersytetu Warszawskiego. Wzięli w niej udział czołowi badacze życia i twórczości Łesi nie tylko z całej Ukrainy, ale także z Polski, Chorwacji, Białorusi. Forma online była związana z koniecznością przestrzegania obostrzeń kwarantannowych. Wraz z łagodzeniem kwarantanny wołyniacy postanowili przeprowadzić wielkie Międzynarodowe sympozjum naukowe „Łesia Ukrainka: osobowość, naród, świat”. W dniach 11–13 czerwca 2021 r. około 150 uczestników wzięło udział w tym wielkim wydarzeniu. Forum odbyło się na brzegu malowniczego jeziora Świteź, na bazie praktyk „Hart” Uniwersytetu Łesi. Większość uczestników mogła przyjechać na sympozjum osobiście. Miło, że byli to współorganizatorzy wydarzenia, w szczególności Instytut Naukowo-Badawczy Łesi Ukrainki (którego założycielami są Wołyński Uniwersytet Narodowy oraz Instytut Literatury NAN Ukrainy), Instytut Literatury im. Tarasa Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Instytut Iwana Franki NAN Ukrainy, Przykarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka, a także goście z Kijowa, Równego, Lwowa, Ostroga, Iwano-Frankiwska, Tarnopola, Odessy, Berdiańska, Doniecka, Charkowa, Winnicy, Żytomierza, Zaporoża. Z dalekiego polskiego Poznania przyjechał pisarz, tłumacz i literaturoznawca Przemysław Lis-Markiewicz. Pozostali uczestnicy, głównie ci, którzy z różnych przyczyn nie mogli dołączyć osobiście, pracowali w trybie konferencji online. Również w tym trybie wygłosili swoje opracowania naukowcy z Polski, Białorusi i Gruzji. Poważne wydarzenie otworzyli pierwszy prorektor WNU im. Łesi Ukrainki profesor Jurij Hromyk oraz akademik NAN Ukrainy Mykoła Żułynski. W ramach sympozjum na Świteziu zorganizowano program kulturalny, żywe dyskusje, poranne kąpiele. Szczególnie interesujące okazało się spotkanie na platformie prezentacyjnej, gdzie każdy z uczestników mógł przedstawić obecnym nowe projekty wydawnicze. Dziesiątki najnowszych, najciekawszych książek zaprezentowali ich autorzy, wydawcy, czytelnicy. Rok Łesi Ukrainki trwa, więc różnorodne wydarzenia będą prowadzone nadal, demonstrując zainteresowanie życiem i twórczością sławnej poetki. Miło, że w ekranizacjach, prezentacjach, forach naukowych aktywny udział biorą młodsze pokolenia. Świadczy to o tym, że globalizacja, rozwój możliwości technicznych nie stają na przeszkodzie w odkrywaniu, czytaniu literatury klasycznej. Okazuje się, że twórczość Łarysy Kosacz nie traci obecnie na aktualności, a daje wiele dla zrozumienia procesów literackich, kulturowych, historycznych i politycznych. Adres: ul. Ławrska 10-12, 2. piętro, sala Sfera (bilet wstępu na festiwal można nabyć wyłącznie przez stronę Arsenału Książki). Moderator wydarzeń – Anton Drobowycz, przewodniczący Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, kandydat nauk filozoficznych. 17.45–18.15: sesja autografów Tetiany Tairowej-Jakowlewej (Arsenał Artystyczny, Lokalizacja 4, 2. piętro). Również serdecznie zapraszamy do odwiedzenia stoiska wydawnictwa „Klio” na Arsenale Książki — nr B 3.29 w sekcji Non-fiction. Inf. własna.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn