Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

»Apostołowi Piotrowi»

Слово Просвіти, №26 за 2007 рік

czerwonowłosa piękność Beata… zamiast zaprowadzić mnie do dyrektorskiej toalety, zaprowadziła mnie… Komórka wciąż wrzeszczała. Posłuchałem, o czym wrzeszczy komórka: — Płoniemy! Pali się wytwórnia filmowa! Włącz pierwszy kanał, pokazują! Nie płonęła wytwórnia filmowa. Płonęło obok pierwszej bramki. Płonął most. Dopiero potem zrozumiałem, że płonął targ pod mostem. Wtedy stało się jasne, że abonent prawie się nie pomylił, bo połowa drobnych straganów pod mostem należała do ludzi ze studia, wyrzuconych z wytwórni filmowej, tak jak ja. To już trzeci, nie, czwarty most, który płonie w moim życiu. Jeden mostek nad rowem spaliłem własnoręcznie. Działo się to w obozie wojskowym pod Dorohobużem. Nas, studentów, trzech (Saszę Kniażynskiego, Hoszę Rerberga i mnie) postawiono na dobowy dyżur w kuchni dywizyjnej. W nocy trzeba było bez przerwy palić drewnem w czterech ogromnych piecach. Piłowaliśmy, rąbaliśmy drewno i wrzucaliśmy je w żarłoczne paleniska. Drewno skończyło się o północy. Wtedy podjęliśmy strategiczną decyzję, by zapewnić czerwonosztandarowej dywizji śniadanie: rozebrać mostek prowadzący do miejsca dyslokacji dywizji, żeby wróg nie przeszedł. Mostek był niewielki, na jakieś pięć metrów, kłody leżały w poprzek w jednym rzędzie, spięte skobami po brzegach. Z mostkiem uporaliśmy się w ciągu godziny. Przez kolejną godzinę piłowaliśmy i rąbaliśmy. Żołnierze dywizji zostali uratowani — śniadanie podano na czas. A my we trzech poczołgaliśmy się po pластunsku, bo nie było sił iść w pełnym wzroście, do Dniepru — żeby namoczyć się w wodzie. Była to noc na Iwana Kupały. Świt. Dyżurny na brzegu Dniepru dostrzegł pełzających zwiadowców i zaczął strzelać. Kiedyś w dla mnie głodnym sześćdziesiątym piątym (głodnym tylko dla mnie, bo przez aleję do wytwórni filmowej na Szuliawce, wtedy mówiono — na Biłszowyku, obok zoo, instytutu medycznego, parku Puszkina z pomnikiem poety, który siedział jakby na sedesie, szedłem z zamkniętymi oczami, twarzą do słońca, jak ślepy radar, i wyobrażałem sobie, że jestem Homerem. Za każdym razem, gdy niosłem zgłoszenie do wydziału scenariuszy wytwórni filmowej, wyobrażałem sobie, że jestem jakimś innym wielkim ślepcem. To Perebendią, starym, ślepym, kto go nie zna, wędruje wszędzie i gra na kobzie… jak mówił Taras Hryhorowycz. To Beethovenem. Chociaż ten był głuchy, ale to nie ma znaczenia, ślepiec nie zobaczy, to sobie wymyśli. Wymyślałem zgłoszenia. To o ślepym pocisku, który wystrzelił z lufy Irokeza nad Niagarą i zabił na śmierć japońskiego cesarza w kamiennym ogrodzie pod Jokohamą — wariacje na temat Hiawathy i Gazawatu. To o ślepym jelicie Sokratesa. To o ślepym Panikowskim. „Złote cielę” zarżnięto na progu wytwórni, nie zdążyłem nawet przywiązać go na uwięzi do stajni scenariuszowej. Drogę do wytwórni znałem na pamięć, nogami, nie gorzej niż tramwaj numer 23, który dzwonił od dworca — obok mojego progu — mijając bramę wytwórni co siedemnaście minut; dalej nigdy nie jeździłem. Cygańska krew robiła swoje, gdy wchodziłem przez pierwszą bramę, byłem już opalony jak Hindus. Albo Arab. Albo Meksykanin. Albo Żyd z Jerozolimy. — Jesteś z Soczi czy z Jałty? Dobrze wypocząłeś? — pytał mnie znajomy odźwierny Czyhyrges i częstował samogonem. Czyhyrges nazywał się tak dlatego, że przysięgał, iż jego pradziad jeszcze za czasów Chmielnickiego pędził samogon w Czyhyrynie, na miejscowej elektrowni wodnej na rzece Tiasmin, tam, gdzie wpada do Dniepru. Podobno pradziad Były tam i Kafka, i Salinger „Buszujący w zbożu”, i zgłoszenie, by nakręcić remake „Pancernika Potiomkina”, i „Ewangelia według Kaganowicza” o głodzie 33 roku, był Babel „Konarmia” i „Olesia” Kuprina, którą potem nakręcił Borys Iwczenko, i „Zachar Berkut” znów Franki, którego świetnie nakręcił Lonia Osyka. Zgłoszenie scenariuszowe nr 37 zawierało tylko trzy słowa: Szewczenko „Wielki Lóch”. Zaczęło się od tematów, których czerwony pisarz, główny redaktor wytwórni, Wasyl Sydorowicz Ziemlak, bał się śmiertelnie. Przełom w sprawie Zemlaka nastąpił wtedy, gdy Iwan Drach przyniósł do studia walizkę kartek pod biblijnym tytułem „Liczby”. „Liczby” zostały napisane dla reżysera Iłłenki, czyli dla mnie. To już ze strony Iwana była podwójna bezczelność. Nie wystarczyło mu, że jego „Studnię” zniszczył Iłłenko, więc jeszcze napisał dla Iłłenki „Liczby” o pierwszych na świecie cybernetykach z Kijowa. Zastępca redaktora naczelnego Syzonenko, który mówił wyłącznie cytatami z Hemingwaya i bardzo nam współczuł, powiedział Drachowi: — Scenariusz, Iwanie, masz genialny, prawie jak „Fiesta”. Ale „Fiesta” jest o korridzie. A „Liczby” są o cybernetykach. A cybernetyka to burżuazyjna pseudonauka, jak napisano w BSE. I słońce nie wschodzi dla was, chłopcy. Po was dzwoni dzwon. Ja zaś kończyłem swój maraton opalony już nie jak Hindus, lecz jak dwanaścioro murzyniątek z Senegalu. Czymirges podsunął mi kieliszek mętnego płynu jak przepustkę do studia i ze zdziwieniem zapytał mnie: — Czy aby nie wyszedłeś właśnie z szybu? — Z szybu — odpowiadałem — ale jeszcze nie wyszedłem. Zgłoszenie nr 37 na scenariusz według Szewczenki „Wielki loch”, Wasyl Zemlak podarł na drobne paski i zjadł, popijając kawą, żeby nie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn