Strona · s. 2strona oryginału ↗
WIEC CZYTELNICZY
Слово Просвіти, №26 за 2007 рік
Jewhen JASZCZENKO, m. Korosteń obwodu żytomierskiego. Pod koniec kwietnia jeden z moich przyjaciół, kijowianin, przysłał list, w którym podzielił się spostrzeżeniami na temat stanu spraw na kijowskich majdanach. Między innymi powiedział: “Ludzi nawieziono wielu i zewsząd, i oni, odrabiając otrzymane pieniążki, często wystają na obu majdanach niezbędną liczbę godzin, ale dalej niż to sprawa nie pójdzie: wszyscy rozumieją, że nie ma za kim iść (na barykady, do walki, w świetlaną przyszłość), zatem spokojnie wsiadają w pociągi i autobusy i rozjeżdżają się do domów. Komunikowanie się z nimi — to nie lada uciecha: ludzie nie ukrywają, że zarabiają na chleb powszedni, wymieniają się informacjami, gdzie więcej płacą i podkładają pod własne zachowanie “marksistowską bazę”: “wszystko jedno te pieniądze ukradziono nam, a znaczy…” Jak widzimy, wynik badań terenowych ukraińskiego “majdanu” korespondent zdołał wyłożyć lakonicznie i prosto. Najlepszą odpowiedzią na taki list byłoby jego opublikowanie. Zamiast tego spostrzeżenia przyjaciela zasługują na komentarze i dają możliwość wyciągnięcia pewnych wniosków. Przede wszystkim musimy uznać, że epoka rewolucji ideologicznych na Ukrainie się skończyła. Nasze rewolucje (z formy — kampanie wyborcze) wyrodziły się w projekty biznesowe. Ale absolutna tożsamość rewolucji “projektu biznesowego” zamienia ją w teatr absurdu. Tak zwany proces demokratycznych wyborów zdegradował do rozdawania łapówek klasom społecznym. Kupowanie elektoratu przekształciło się w rodzaj inwestycji kapitałowych. Oczywiste jest, że po takich “majdanach” nastawienie na łapówkarstwo stanie się dominującą cechą mieszkańców poradzieckich. Żaden z tych dziesiątek tysięcy, którzy przeszli przez miasteczka namiotowe i majdany, nie będzie walczył przeciwko korupcji urzędnictwa na miejscach. Jeśli sytuacja pozwala oligarsze zakupić 10 tysięcy demonstrantów w cenie po sto hrywien za osobodzień, to oznacza, że kupi on i urzędnika państwowego za odpowiednią cenę, kiedy zaistnieje taka potrzeba. Jeśli masa ludowa sprzedaje się, nie znając wyrzutów sumienia, to urzędnictwo tym bardziej nie będzie znało wątpliwości, biorąc łapówki od rana do wieczora. Ale nawet nie w tym największa bieda. Płacąc obywatelowi pieniędzmi z cienia za udział w demonstracjach, manifestacjach, pikietach itp., organizatorzy akcji czynią go współuczestnikiem działania korupcyjnego, czyli przestępstwa. Właśnie dlatego obywatel jako podmiot, ubrudzony w działaniach korupcyjnych, musi zachowywać się na majdanach powściągliwie i ostrożnie. U demonstranta warto dowiedzieć się: — Ile ci płacą za jeden dzień udziału w demonstracji? — Kto bezpośrednio przekazuje ci pieniądze do rąk? Tego dobrodzieja, który rozdaje pieniądze, warto zapytać: — Od kogo on sam otrzymuje pieniądze dla demonstrantów? Załóżmy, że otrzymuje pieniądze od tego, kogo nazywają polowym dowódcą majdanu, wtedy polowego dowódcę wezwać do odpowiedzi: — Ilu polowych dowódców zaangażowano w akcje? — Kim oni są? — W jakiej kasie polowi dowódcy otrzymują pieniądze? — Kto pełni rolę głównego kasjera? Jeśli polowy dowódca odpowie na te pytania, wtedy główny Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki te konkretnej przejrzystości? Żeby ludzie wiedzieli, kogo wybierają? Uczciwie? Tak tego nietrudno osiągnąć. Bez żadnych dodatkowych wydatków z budżetu. Trzeba tylko dla każdego figuranta list wyborczych opublikować trzy proste fakty jego życia. Po pierwsze, status zawodowy kandydata. Nam po prostu ciekawie wiedzieć, kto będzie tworzył dla nas prawa: ekonomista, prawnik, poeta, kierownik gospodarczy, kierowca czy ochroniarz. Po drugie, status majątkowy kandydata i jego rodziny. Czysto dla ogólnej orientacji: to milioner czy miliarder? Właściciel fabryki czy tylko swojego mieszkania? Po trzecie, przynależność etniczna ojca i matki. Coraz bardziej rosnące zainteresowanie kulturami etnicznymi — to ogólnoeuropejska tendencja. Do tego skłoni to partie do uwzględniania różnorodności etnicznej elektoratu. A dla pełnej, konkretnej przejrzystości wyborów trzeba spojrzeć na kandydatów “na żywo”. Usłyszeć ich głos, otrzymać przemyślaną odpowiedź na pytanie. Dlatego obowiązkowym warunkiem wejścia do Parlamentu powinno być przeprowadzenie przez kandydata przynajmniej 5 otwartych spotkań z wyborcami. Jakaż to demokracja bez bezpośredniego komunikowania się z narodem? O tych spotkaniach powinno być terminowo, przynajmniej na trzy dni wcześniej, powiadomione w mediach. Żeby ludzie zdążyli przygotować się do szczęścia szczerej rozmowy ze swoim potencjalnym wybrańcem. Oczywiście, że wspomniane 4 obowiązkowe wymagania wobec kandydatów powinny wejść w nową ustawę wyborczą. I dokładnie wejdą, przecież elita polityczna energicznie pragnie oczyszczenia, przejrzystości i demokracji. Tak, elito?
s. 12 · strona oryginału ↗
Oliana RUTA
Pewna siebie, rzeczowa, pełna celu, poetka Olha Olchowa to nowy typ młodej współczesnej Ukrainki. Nie asymiluje się z otoczeniem, na wszystko ma własne zdanie, nie dąży do naśladowania modnych wzorców literackich. Trzyma się godnie, nie gubi się wśród rosyjskojęzycznej ludności Kijowa. Szanuje siebie, swoją narodowość, swój język — i w tym można się od niej wiele nauczyć. Cóż za piękny przykład do naśladowania dla tych młodych, którzy wstydzą się swoich korzeni, swojego języka, cierpią na kompleks niższości oraz „kompleks językowy Ukraińca”. W przedmowie do jej debiutanckiego zbioru Iwan Mehela, jej wykładowca literatury obcej na uniwersytecie, redaktor almanachu literacko-artystycznego „Święty Włodzimierz”, napisał o niej tak: „Ambitna dziewczyna z rozwiniętą świadomością narodową zdołała zachować swoje oblicze i nie rozpuścić się wśród ogółu zwolenników undergroundu, postmodernizmu, hałaśliwej popkultury. Genetyczna przynależność do kraju Łesi odczuwa się we wszystkim: w jej dumnym, szlachetnym zachowaniu, w zamiłowaniu do piękna ukraińskiego słowa…”. A inaczej być nie może, twierdzi Olha Olchowa swoją poezją, „bo twój anioł z pszenicznymi skrzydłami / mówi tylko w ojczystym języku”. Pozycjonowanie wewnętrznej monolityczności to fundament jej twórczości: Dojrzeję jak zmęczenie, stopniowo — tak dojrzałej nie znał mnie jeszcze świat. Nieuchronnie wyrosnę w słowo — w słowo dumne i bardzo, jak granit. Milczeć dosyć. Wystarczająco się namilczeliśmy. Na tolerancję nie czas i nie pora. Kiedy struny moich korzeni pękały, czy ktoś zważył, że żywa kora. Poszczęściło się Oli z nauczycielami słowno-
Jewhen CYMBALIUK, obwód rówieński
Po ustanowieniu niepodległości Ukrainy z roku na rok na terenie państwowego historyczno-memorialnego rezerwatu „Pole Bitwy pod Beresteczkiem” zbiera się coraz więcej ludzi, aby prawdziwie uczcić pamięć ukraińskich kozaków i chłopów, którzy zginęli za wolność Ukrainy w bitwie pod Beresteczkiem. W tym roku od czasu bitwy minęło 356 lat, a lista przeprowadzonych wydarzeń okazała się dość długa. Są to, między innymi, Ogólnoukraiński festiwal-konkurs pieśni kozackiej, konferencja naukowo-krajoznawcza z okazji 40-lecia otwarcia muzeum na „Kozackich Mogiłach”, odsłonięcie znaku pamiątkowego o odnowieniu życia zakonnego w skicie w Plaszewie, występy kobziarzy, bandurzystów i lirników, wystawa sztuki dekoracyjno-użytkowej Rówieńszczyzny, koncert… A najważniejszymi wydarzeniami, bez wątpienia, stały się boskie liturgie i panichidy ku pamięci naszych sławnych poprzedników, poległych w
bitwie pod Beresteczkiem. Według różnych danych, wtedy, w 1651 roku, zginęło od 10 do 30 tysięcy żołnierzy Bohdana Chmielnickiego. Jednak choć była to porażka z 150-tysięcznym wojskiem polskiego króla Jana Kazimierza (bo kozaków zdradził chan krymski), ona, jak pisała ukraińska poetka Lina Kostenko, „warta sto razy sto zwycięstw”. Bo tutaj, w istocie, po raz pierwszy odczuło się zjednoczenie i hartowanie ukraińskiego ducha. A ówczesnych przejawów hero-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
